Bijlage 1 Toelichting ontwikkelingen

Bijlage 1 Toelichting ontwikkelingen

Autonome ontwikkelingen

Autonome ontwikkelingen zijn onvermijdbare ontwikkelingen van buitenaf waar we geen invloed op

hebben en die wel financiële gevolgen hebben. Bij de autonome ontwikkelingen kan gedacht worden

aan cao-afspraken, verplichte uitgaven aan gemeenschappelijke regelingen en aanpassingen wettelijke taken. In onderstaande tabel is de inventarisatie van de autonome ontwikkelingen opgenomen.

Autonome ontwikkelingen Bedragen x € 1.000 *(-/- = nadeel) 1

Nr. Omschrijving

GR Omgevingsdienst (ovb indexering)

Taakveld

Programma

2

Uitbreiding inventaris VSO De Ambelt

4.2 Onderwijshuisvesting

Sociaal Hardenberg

-60

3

GR GGD

7.1 Volksgezondheid

Sociaal Hardenberg

4

GR Veiligheidsregio

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

5

Taakstelling ICT kapitaallast

6

Actualiseren functiehuis

7 8

7.4 Milieubeheer

Duurzaam hardenberg

2026 2027 2028 2029 -443

-500

-512

-105

-105

-105

-105

Dienstverlenend Hardenberg

-185

-185

-185

-185

0.4 Overhead

Financien

-114

-114

-114

-114

0.4 Overhead

Financien

-385

-385

-385

-385

Toename OZB (volume)

0.61 OZB woningen

Financien

66

132

198

264

Toename Toeristenbelasting (Volume en Prijs)

0.64 Belastingen Overig

Financien

337

337

337

337

Saldo

-429

-875 -763 -754 -700 waarvan structureel -815 -763 -754 -700 waarvan incidenteel

Duurzaam Hardenberg

1. Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst IJsselland

-60

0

N €429.000 S

De Omgevingsdienst IJsselland ziet het als hun opdracht om te komen tot een realistische route naar een robuuste OD, die voldoet aan de landelijke robuustheidseisen en met een taakuitvoering op tenminste het wettelijk minimumniveau, hierdoor stijgt de jaarlijkse bijdrage voor Hardenberg. Sociaal Hardenberg

2. Uitbreiding inventaris en schoolpakketten VSO De Ambelt in Hardenberg

N €60.000 I

Een toename van het aantal leerlingen en een uitbreiding van de schoolruimte vraagt om een

uitbreiding van het inventaris en onderwijspakketten. Dit valt onder de zorgplicht van de gemeente. 3. GGD

N €105.000 S

Het algemeen bestuur van de GGD heeft de Kadernota 2026, met daarin de inhoudelijke en financiële kaders voor de programmabegroting, vastgesteld, dit leidt tot een toename van onze gemeentelijke bijdrage van €105.000.

Dienstverlenend Hardenberg 4. GR Veiligheidsregio

N €185.000 S

De concept begroting is door het algemeen bestuur vastgesteld en dit leidt tot een toename van onze gemeentelijke bijdrage van €185.000.

1

0

0

Financiën

5. Taakstelling kapitaallasten ICT

N €114.000 S

Dit betreft kapitaallasten die ontstaan zijn door de afwikkeling van gezamenlijke investeringen met Ommen vanwege de beëindiging van de dienstverlening. 6. Verhogen loonsom i.v.m. HR21

N €385.000 S

Met de actualisatie van ons functiehuis is een aantal functies lager en een groter aantal hoger gewaardeerd, waardoor de totale loonsom wordt verhoogd. 7.Toename OZB (volume)

V €66.000 S

Voor de prognose OZB wordt de komende 4 jaar rekening gehouden met een uitbreiding van 200 woningen per jaar.

8.Toename Toeristenbelasting

V €337.000 S

Op basis van de afgelopen jaren is de prognose met 100.000 naar boven bijgesteld naar 1.550.000. Daarnaast is het voorsteltarief voor 2026 € 1,20. In totaal leidt dit tot een structureel voordeel van € 337.500.

2

Knelpunten bestaand beleid

Bij de uitvoering van het beleid waar een raadsbesluit aan ten grondslag ligt, kunnen financiële

knelpunten ontstaan. Financiële mee- en tegenvallers < € 50.000 dienen binnen het programma zelf

opgevangen te worden. Daar waar knelpunten ontstaan bij de uitvoering van bestaand beleid zijn deze opgenomen in onderstaande tabel. Knelpunten bestaand beleid Bedragen x €1.000 *(-/- = nadeel) Nr. Omschrijving

Taakveld

Programma

2026 2027

1 Prins Bernhardbrug

2.1 Verkeer en vervoer

Ruimtelijk Hardenberg

26

2 GVVP 2027 - 2031

2.1 Verkeer en vervoer

Ruimtelijk Hardenberg

0

2028

2029

354

-123

-123

0

-70

-70

-150

-500

-500

3

Verlengen programma versnellen woningbouw

8.3 wonen en bouwen

Ruimtelijk Hardenberg

4

Overgangsperiode nieuw evenementenbeleid

3.4 Economische promotie

Economisch en Recreatief Hardenberg

-50

-50

5

Verbeteren samenwerking samen Doen 2.23 Toegang en 1e lijn en Veilig thuis voorziening

Sociaal Hardenberg

-89

-89

-89

-89

4.1 Openbaar Onderwijs

Sociaal Hardenberg

-125 -125

-125

-125

5.6 Media

Sociaal Hardenberg

-78

-78

-78

8 Beschut Werk

6.4 WSW / Beschut Werk

Sociaal Hardenberg

-95

-95

-95

9 Knelpunten bedrijfsvoering

0.4 Overhead

Dienstverlenend Hardenberg

-1.565

-65

10 Inkoop uitbreiding fte's

0.4 Overhead

6 School-gymvervoer 7

Indexering bibliotheek (compensatie huur)

Dienstverlenend Hardenberg

Saldo

-225 -225

-225

-225

-2.123 -523 -1.305 -1.210 waarvan structureel

-439

-517

-710

-710

waarvan incidenteel

-1.684

-6

-595

-500

Ruimtelijk Hardenberg 1. Prins Bernhardbrug

Bij een verdere uitwerking van het schetsontwerp blijkt dat de kosten voor de vervanging van de Prins Bernhardbrug hoger uitvallen dan eerder geraamd, daarnaast is de tijdsplanning bijgesteld. 2. Gemeentelijk Verkeer en Vervoer Plan (GVVP) jaarschijven 2027 - 2031

N € 70.000 S

Bij de vaststelling van het GVVP in de raadsvergadering van begin 2022 is aangegeven dat het

jaarlijkse investeringsbudget € 1 miljoen bedraagt tot en met 2031, wat resulteert in structurele kapitaallasten.

3. Verlengen programma versnellen woningbouw

Er van uitgaande dat de ambities gelijk blijven, is ook voor de periode 2028 en 2029 eenmalig budget benodigd.

4. Overgangsperiode nieuw evenementenbeleid (2026/2027)

N € 50.000 I

Vanwege de actualisatie van het evenementenbeleid zal voor sommige evenementen een

overgangsperiode worden gehanteerd, waarin op basis van maatwerk de subsidie wordt afgebouwd.

3

Sociaal Hardenberg

5. Versterken samenwerking Samen Doen en Veilig Thuis IJsselland

N €89.250 S

Uit een berekening op basis van het aantal crisiszaken per jaar, blijkt dat er extra structurele personele inzet nodig is bij Samen Doen om crisiszaken op te pakken volgens de landelijke eisen en regionaal gemaakte afspraken.

6. School-gymvervoer

N €125.000 S

Wij zijn wettelijk verantwoordelijk dat scholen de mogelijkheid hebben om bewegingsonderwijs te

geven. Als een beschikbare locatie voor bewegingsonderwijs verder van de school is gelegen moeten wij passend vervoer van school naar de beschikbare locatie regelen. Met de uitkomsten van de aanbesteding van school-gymvervoer is duidelijk geworden dat er structureel te weinig geld beschikbaar is voor dit vervoer. 7 Indexering bibliotheek

N €78.000 S

8. Beschut werk

N €95.000 S

De gemeente zal, volgens afspraak, de bibliotheek compenseren voor de commerciële huurprijs.

Het huidige beleid rond beschut werk kent geen maximum, waardoor de toenemende instroom niet meer uitvoerbaar is binnen de bestaande capaciteit. Daarom is extra capaciteit nodig. Dienstverlenend Hardenberg

9. Knelpunten Bedrijfsvoering

N €1.565.000 I

Er zijn incidentele middelen nodig omdat de bedrijfsvoering in toenemende mate onder druk komt te staan, mede omdat deze al een aantal jaren niet meebeweegt met de omvang van de opgaven in het primair proces.

10. Inkoop uitbreiding fte's

N €225.000 S

Aangezien het aantal trajecten voor Europese aanbestedingen groeit, is er extra capaciteit nodig.

4

Nieuw beleid

Er is ruimte voor nieuw beleid met een structureel karakter, indien er nog sprake is van een positief structureel begrotingssaldo. Daar is op dit moment nog geen sprake van. Echter voor een aantal

voornemens is een bestuurlijk besluit voor uitvoering nieuw beleid genomen, met daarbij de opdracht om dit mee te nemen bij de perspectiefnota. Nieuw beleid Bedragen x €1.000 *(-/- = nadeel) Nr. Omschrijving

Taakveld

Programma

2026 2027 2028 2029

5.7 Openbaar Groen en (openlucht) recreatie

Ruimtelijk Hardenberg

-200

8.3 Wonen en bouwen

Ruimtelijk Hardenberg

-400 -400 -400 -400

8.3 Wonen en bouwen

Ruimtelijk Hardenberg

400

400

400

400

8.3 Wonen en bouwen

Ruimtelijk Hardenberg

0

0

0

0

4 Regiodeal Zuidoost Drenthe

3.1 Economische ontwikkeling

Economisch en Recreatief Hardenberg

-82

5 Regiodeal Zwolle

3.1 Economische ontwikkeling

1 Groene gezonde maatlaat 2

Versterken uitvoeringskracht gebiedsontwikkeling Dekking: Realisatiestimulans woningbouw

3 Startersleningen en verzilverlening

6

Regionale en grensoverstijgende samenwerking

7 Programma klimaat, water en biodiversiteit Dekking: voorziening riolering

Economisch en Recreatief Hardenberg

-188

3.1 Economische ontwikkeling

Economisch en Recreatief Hardenberg

7.2 Riolering

Duurzaam Hardenberg

0

-20

-20

-20

7.2 Riolering

Duurzaam Hardenberg

0

20

20

20

-27

-27

-27

-75

-75

-75

-180 -180

8 Cultuurmakelaar

5.3 Cult.presentatie, -productie en Sociaal Hardenberg -partic.

-100

9 Nieuwbouw Bibliotheek Balkbrug

5.6 Media

Sociaal Hardenberg

-27

10 Regeling Daadkrachtig Hardenberg

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

Sociaal Hardenberg

-330

11 Inwonerparticipatiebeleid

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

Sociaal Hardenberg

-75

12 Organisatieontwikkeling

0.4 Overhead

Financiën

-500 -500 -500

13 Kernenbeleid

0.4 Overhead

Financiën

-75

-75

-75

-75

75

75

75

75

dekking : binnen bestaande programma's Saldo

-1.682 -782 -602 -102 waarvan structureel

-102

-102

-102

-102

waarvan incidenteel

-1.580

-680

-500

0

Toelichting :

1. Groene gezonde Maatlat

N €200.000 I

Het incidentele bedrag voor 2026 is voor de uitvoering, doorontwikkeling en toepassing van de

maatlat, gedurende de leerperiode en voor het realiseren van fysieke GGM-maatregelen in bestaand gebied.

2. Versterken uitvoeringskracht gebiedsontwikkeling

Budgetneutraal

Voor het behoud en versterken van de brede welvaart en het tijdig realiseren van onze opgaven moet Hardenberg de uitvoeringskracht van de organisatie versterken (circa 3 fte), om zo de benodigde schaalsprong te kunnen maken op het gebied van volkshuisvesting, voorzieningen en economie.

5

Realisatie stimulans woningbouw

Uitgangspunt is dat de benodigde middelen voor het structureel versterken van de uitvoeringskracht

voor gebiedsontwikkeling na het definitief worden van de realisatiestimulans voor de genoemde jaren 2025-2029 gedekt kunnen worden uit deze inkomsten. 3. Starterslening & Verzilverlening

PM

Terugkijkend op de afgelopen jaren is er veel gebruik gemaakt van de starters- en verzilverleningen,

waardoor voorgesteld wordt om de komende 4 jaren (2026 - 2029) een krediet van € 1,2 miljoen (€ 1

miljoen starterslening en € 200.000 verzilverlening) per jaar vast te stellen. 4. Regio Deal Zuidoost Drenthe

N €82.000 I

De projectpartners willen samen met inwoners in deze regio werken aan een gezonde en waardevolle vrijetijdsbeleving ‘om de hoek’. Voor een aantal onderdelen zijn nog geen middelen beschikbaar, totaal € 82.000.

5. Regiodeal Zwolle

N € 188.000 I

Gemeente Hardenberg is één van de partners binnen de netwerkorganisatie ‘Ruimte voor de Vecht’ en neemt deel aan een gebiedsaanpak binnen de regiodeal Zwolle. Voor een aantal onderdelen zijn nog geen middelen beschikbaar, totaal € 188.000.

6. Organisatie regionale en grensoverstijgende samenwerking

N € 180.000 I

Er is formatieuitbreiding (1,5fte) nodig voor verdere invulling van regionale en grens overstijgende

samenwerking ten behoeve van de positionering van Hardenberg als groeigemeente en het kunnen realiseren van onze ambities op de gebieden van economie/arbeidsmarkt, onderwijs, water, infrastructuur en veiligheid.

7. Programma klimaat, water en biodiversiteit

budgetneutraal

Voor het jaar 2026 zijn er kansen om werk met werk te maken bij de projecten Herinrichting

Europaweg en Herinrichting Bruchterweg. Daarnaast wordt er meer uitgegeven aan rioolrenovaties. Dit wordt gedekt uit de voorziening. 8. Cultuurmakelaar

N €100.000 I

Omdat de evaluatie en het besluit voor structurele middelen later dit jaar plaats vindt, stellen we voor om eenmalig incidentele middelen beschikbaar te stellen voor 2026 om te voorkomen dat er geen budget is bij een positieve evaluatie.

9. Nieuwbouw Bibliotheek Balkbrug

N €27.000 S

Door nieuwbouw van de bibliotheek samen te voegen met een integraal kindercentrum, worden kosten voor onderhoud en renovatie vermeden en is de toename van de structurele last voor de bibliotheek beperkt tot € 27.000 per jaar. 10. Daadkrachtig Hardenberg

N €330.000 I

Voor 2026 worden incidentele middelen gevraagd om het Fonds Maatschappelijke Initiatieven, dat tot en met 2025 loopt, om te zetten in de regeling Daadkrachtig Hardenberg. 11.Inwonerparticipatiebeleid

N €75.000 S 6

In 2025 implementeren we het inwonerparticipatiebeleid en continueren we het online participatieplatform.

12. Organisatie ontwikkeling

N €500.000 I

De ontwikkeling van de organisatie is echter een doorlopend proces dat ook in de komende jaren aandacht vraagt, waardoor er voor de komende 3 jaren incidentele middelen nodig zijn. 13. Kernen beleid

Budgetneutraal

In het kernenbeleid staat dat we een kernbudget opnemen om kleinschalige inwonersinitiatieven te

ondersteunen van € 1,15 euro per inwoner. Dekking wordt gerealiseerd uit herschikking van budget binnen bestaande programma's.

7