Beeldkwaliteitsplan Kloosterhaar Meerstal 2 fase 2 (geanonimiseerd)

Kloosterhaar Gemeente Hardenberg

Meerstal 2

,

fase 2

Beeldkwaliteitplan 2025-03-04

Inhoudsopgave 1

Doel en Functie beeldkwaliteitplan

2

Inleiding en Aanleiding

3

Stedenbouwkundige herverkaveling

4

Rooilijnen

5

Oriëntatie

6

Uitgangspunten bebouwing

7

Referentiebeelden bebouwing

8

Erfscheidingen

9

Uitgangspunten openbare ruimte en Parkeren

10

Duurzaamheid

Kloosterhaar Meerstal

2-fase2

Beeldkwaliteitplan

3

1 Doel en Functie beeldkwaliteitplan In Kloosterhaar vindt de ontwikkeling Meerstal 2 plaats. Voor de ontwikkeling is reeds het bestemmingsplan vastgesteld (25-03-2021). Daarnaast is een beeldkwaliteitplan

vastgesteld (19-01-2021).

De visie op bebouwing

de architectuur hiervan is tweeledig. Deze is enerzijds gebaseerd op de identiteit en historie van de locatie en omgeving. Anderzijds zal de wijk een eigentijdse en hedendaagse uitstraling krijgen. Een die past bij het nieuwe stedenbouwkundige raamwerk de bouwkennis van nu de hedendaagse duurzaamheidseisen en een uitstraling die in de verre toekomst ook nog als prettig wordt ervaren. De identiteit is dus voor een deel gegeven maar ook voor een deel nog te construeren en daarmee onderdeel van de opgave. Het beeldkwaliteitplan geeft richting aan de identiteit van de buurt door bebouwingsprincipes richtlijnen en materialen palet waarmee een gewenste sfeer geconstrueerd wordt en continuïteit in beeld gewaarborgd wordt. Er wordt gekozen op sturing via objectieve tastbare architectonische elementen zoals materialisering kleurgebruik geleding massa e.d. en niet via de keuze voor een bepaalde architectuurstijl of thematiek. ,

en

,

,

De eerste fase van het plan van Meerstal 2 is reeds in ontwikkeling. Door voortschrijdend inzicht en input uit bewonersavonden heeft er voor Meerstal 2-fase 2 onlangs een herverkaveling plaatsgevonden. Een belangrijk aspect van de herverkaveling is de toevoeging van rijwoningen waar het plan eerst alleen vrijstaand en tweekappers betrof. Om de kwaliteit van deze verdichtingsslag en nieuwe woningtypologie goed te borgen is ,

,

dit nieuwe beeldkwaliteitplan opgesteld.

,

,

,

,

,

,

De nieuwe verkaveling het bestemmingsplan en het eerder gemaakte beeldkwaliteitplan ,

,

,

,

,

gezamenlijk de basis voor dit document. Dit beeldkwaliteitplan stelt de uitgangspunten aan de architectonische en stedenbouwkundige uitwerking van het stedenbouwkundig plan. Er wordt in weergegeven aan welke visuele kwaliteitseisen zowel de bebouwing als de openbare ruimte minimaal zal moeten voldoen. Zo wordt het gezamenlijke ambitieniveau voor de wijk bepaald en is het document onderdeel voor de kwalitatieve toetsing. vormen

Naast een richtlijn is het ook een handreiking voor iedereen die bij het plan betrokken is. De ontwikkelaars architecten toekomstige bewoners en de gemeente zelf hebben er houvast aan. De opdrachtgevers en architecten kunnen er de kwaliteitseisen voor de ,

Meerstal2 Fase 1

,

bebouwing aan ontlenen aanstaande bewoners krijgen een beeld van hun toekomstige woonomgeving. Het beeldkwaliteitplan is weliswaar sturend maar mag geen knellend keurslijf zijn. Er kunnen zich gaandeweg allerlei - nu niet te voorziene - ontwikkelingen voordoen die een flexibele aanpak vereisen. De initiatiefnemer of hun architect zal afwijkingen van de regels op dat moment moeten verantwoorden. ,

,

,

RAPPORT Beeldkwaliteitsplan Meerstal II , Kloosterhaar

Klant:

Meerstal2 Fase 2

gemeente Hardenberg

Referentie:BG5050TPRP2008101122 Status: S0/P01. 01 Datum: 19 januari 2021

VigerendBeeldkwaliteitplan(opgestelddoorRHDHV)

4

Kloosterhaar Meerstal

2-fase2

Beeldkwaliteitplan

Vigerendbestemmingsplan

2 Inleiding en Aanleiding Input vanuit de buurt Uit de gesprekken met Plaatselijk Belang Kloosterhaar blijkt dat de actuele woonvraag breder is dan aangenomen. Aanvullend is er behoefte van starters en senioren naar betaalbare en levensloopbestendige woningen. Dit beeld werd bevestigd door een enquête naar de woningbouwbehoefte in Kloosterhaar die samen met het Plaatselijk Belang Kloosterhaar is uitgezet. In overleg met Plaatselijk Belang Kloosterhaar is daarom een alternatieve verkaveling opgesteld die beter inspeelt op de woonvraag van een bredere mix van doelgroepen. ,

,

Verbreden doelgroep (starters

senioren)

en

Uit deze enquête bleek ook dat er een diverse vraag is in woonbehoefte. In de herverkaveling is dan ook een verbreding van de segmentering te zien en komt er door de kleinere kavels en woningen meer aanbod voor zowel starters als senioren. In het plan zijn betaalbare woningen toegevoegd alsmede levensloopbestendige woningen.

Meerstal2 Fase 1

Collectief Particulier Opdrachtgeverschap CPO april 2024 hebben we samen met Plaatselijk Belang Kloosterhaar een informatieavond georganiseerd over Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO). Starters op de woningmarkt en ook ouderen die graag willen doorstromen naar een levensloopgeschikte koopwoning waren uitgenodigd. De opkomst was beperkt maar biedt voldoende perspectief om bij de herverkaveling ruimte te reserveren voor een CPO initiatief. De CPO-initiatieven in Mariënberg Lutten en Bruchterveld zijn vergelijkbaar. In korte tijd hebben zich hier voldoende deelnemers voor aangemeld. Op

25

,

Meerstal2 Fase2

Exploitatiegebied Kloosterhaar Meerstal

2-fase2

Beeldkwaliteitplan

5

Stedenbouwkundige herverkaveling verbeelding van de stedenbouwkundige herverkaveling voor Meerstal 2 fase 2, laat goed zien hoe de toevoeging van de acht (2x4) rijwoningen een verdichting met zich meebrengt. In de oorspronkelijk opzet zaten 16 woningen in de vorm van 7 tweekappers In het uitwerkingsplan voor Meerstal 2 fase 2 zitten 19 en 2 vrijstaande woningen. woningen. Dit uitwerkingsplan is vastgesteld op 9 mei 2023. De

-

-

De nieuwe

rijwoningen moet zorgvuldig worden ingepast in de kleinere met kleur en lossere korrel van de (semi) vrijstaande woningen en tweekappers. Omgang en materiaal, evenals het opbreken van de lange gevelwand door de rooilijnverspringing spelen hier een belangrijke rol bij. Ondanks

‘korrel’

dat deze

van

de

rijwoningen

eerder niet in het

beeldkwaliteitplan

de

omgeving niet vreemd. In de aangrenzende straat Greupe twee rijtjes van vier te vinden. Voor

de

(BKP

19 O1

zaten

zijn deze

is eenzelfde combinatie

voor

Verscheidenheid aan

woningtypes

_ 7

1

van

herverkaveling geldt nog steeds de belangriijke regel uit het eerdere beeldkwaliteitplan dat “ís het van belang dat de vormgeving van de woningen de opzet van het oorspronkelijke landschappelijke verkavelingspatroon versterken. Dit wordt met name zichtbaar door de orthogonale opzet van het plan, waarbij de woningen, alsmede de nokrichtingen, evenwijdig of haaks op het stratenpatroon zijn gesitueerd.…” 2021)

belang is verstande te nemen dat de herverkaveling de basis vormt voor de nieuwe stedenbouwkundige opzet, maar dat dit niet betekent dat de uitvoering op exact deze manier plaats dient te vinden. De herverkaveling in dit document is bedoeld om de aangepaste beeldkwaliteit principes vast te leggen en te verbeelden. Er kunnen gaandeweg nog allerlei veranderingen plaatsvinden die mogelijk effect hebben op de verkaveling. De beeldkwaliteit gedachtes blijven echter in stand. Van

Exploitatie Meerstal Il, fase 2

hd

3

Explofatiegrens

11687 m-

woningen rij

1e

woningen dubbel

3248 mr

1487 mt

en

parkeren

495 mr

rabatstrook/voetpad inrit wadi groen, haag ‘Totaal Genneente

|

558 mr

zom

684 mr

sas me

132 m2

11689 m2

Harde'nberg ereen Stedenbouwkundig plan variant D zr

HE

Meerstal

NEN schaal vange

Rijtje van 2x4 rijwoningen in het aangrenzende ‘hofje’ Greupe 6

Kloosterhaar

Meerstal

2-fase2

Beeldkwaliteitplan

II, fase

dam gewigd

manbebegd

2 te Kloosterhaar

KE 150 nm:

net

A

EEEN:

OA 02022075

(geanonimiseerd)

Stand van zaken herverkaveling Meestal 2

fase 2 hier kunnen geen rechten aan worden ontleend -

Kloosterhaar Meerstal

2-fase2

Beeldkwaliteitplan

7

4 Rooilijnen Door de verdichting in de herverkaveling voor Kloosterhaar Meerstal 2 - fase 2 wordt er voor de rooilijnen een ander beleid gehanteerd dan in de vorige fase. De rooilijnen verspringen ten opzichte van elkaar om lange gevelwanden te voorkomen. •

•

• •

de rooilijnen van de woningen worden tussen de 3m en 5m vanuit de voorzijde van de perceelgrens geplaatst. maximaal drie naast elkaar gelegen volumes mogen in dezelfde rooilijn geplaatst worden. (Alle woningen die met het hoofdvolume aan elkaar geschakeld zijn gelden als één volume. woningen die alleen met de garage aan elkaar geschakeld zijn gelden als individuele volumes) naast elkaar gelegen rijtjes woningen verspringen in rooilijn van elkaar. daar waar de zijdelingse perceelgens aan het openbaar gebied grenst dienen zich geen garages of andere ‘blinde’ bijgebouwen te bevinden. ,

4

3

4

3 5

na maximaaldrievolumesverspringenderooilijnenvanelkaar 4 4

rooilijntussennaastelkaargelegenrijvolumes verspringenvanelkaar Rooilijnenop basisvanverkaveling 8

Kloosterhaar Meerstal

2-fase2

Beeldkwaliteitplan

5 Oriëntatie De woningen zijn altijd met hun representatieve zijde richting de openbare ruimte gericht. Voor de woningen grenzend aan een hoek geldt dat deze een tweezijdige oriëntatie krijgen. Hier komen geen blinde gevels gericht naar de openbare ruimte. De tweezijdige oriëntatie kan bereikt worden door het maken van bijvoorbeeld; grote raampartijen een erker een veranda etc. Hier dient zorgvuldig aandacht aan te worden besteed met verbijzonderde kwaliteit in de architectuur. Op deze hoeken dient er tevens secuur om te worden gegaan met de erfscheidingen. Waar de erfscheidingen hoog zijn en waar deze laag zijn is van grote invloed op de visueler relatie met de woning op ooghoogte. De erfscheidingen mogen niet conflicteren met de twee-zijdige orientatie van de woning. ,

,

...

Tweezijdige oriëntatie d. m. v erker

Tweezijdige oriëntatie d. m. v raampartijen

(enlageerfscheidingindevorm vanheesters)

Referentievanwoningenmettweezijdigeoriëntatie woningen met tweezijdige oriëntatie

Tweezijdigeoriëntatie Kloosterhaar Meerstal

2-fase2

Beeldkwaliteitplan

9

6 Uitgangspunten bebouwing Bij het ontwerp en uitstraling van de woningen is het belangrijk dat deze zorgvuldig aansluiten op de naastgelegen woningen en aangrenzende wijk. De nieuwe ontwikkeling grenst tevens aan het buitengebied waardoor het van belang is dat de ontwikkeling qua kleur en materiaal niet te contrasterend wordt met het omliggende landschap. ,

Architectuurstijl Betreft de architectuurstijl is er een grote mate van vrijheid. Kijkend naar de naastgelegen woningen is zowel een traditionele uitstraling als een meer eigentijdse uitstraling mogelijk. Uitgesproken moderne woningen passen niet binnen het gewenste architectuuridioom. Eventuele aan en bijgebouwen dienen in samenhang meeontworpen te worden met het hoofdvolume. ,

•

•

• •

vrijstaande woningen en tweekappers worden als één volume ontworpen en hebben één baksteenkleur accenten met een tweede baksteenkleur mogelijk. rijwoningen worden per rijtje in samenhang ontworpen. Woningen kunnen verschillen per baksteenkleur maar dienen wel zorgvuldig met elkaar afgestemd zijn. maximaal drie aaneengesloten rijwoningen hebben dezelfde kleur baksteen. Daarna dient een kleurvariatie te komen. hoekwoningen hebben naar beide zijdes een representatieve uitstraling. ,

,

Materialen: • voor de gevels is baksteen het hoofdmateriaal. Accenten kunnen gemaakt worden met hout of delen keimwerk. • het kleurpalet voor de baksteen bestaat uit aardetinten (met zowel bruine als rode ondertonen zijn mogelijk. ) • felle kleuren worden niet toegepast. • wit (keimwerk) is alleen toegestaan indien het het architectuurbeeld versterkt.

Aansluitenoparchitectuurnaastgelegenontwikkeling

Dak •

• • •

dakpannen zijn zwart of antraciettint. rode dakpannen zijn alleen mogelijk als deze niet conflicteren met de (waarschijnlijke) zonnepanelen. de HWA (hemelwaterafvoer) is zorgvuldig meeontworpen en het materiaal is van hoge kwaliteit. alle woningen zijn voorzien van een zadeldak. De nokrichting van het dak kan wisselen. zonnepanelen worden altijd zorgvuldig ingepast. Dat wil zeggen geen grote kleurafwijkingen ten opzichte van het dak of de frames en een helder legpatroon. ‘Tetris’ vormen zijn niet toegestaan. Geïntegreerde zonnepanelen zijn ook mogelijk.

Zwarte/antracietedakpannen

Accenteninhout

,

•

Technische installaties dienen uit het zicht geplaatst te worden. Waar dit niet mogelijk is worden ze integraal meegenomen in het ontwerp.

Rijwoningenmetafgestemdebaksteenkleur.Maximaal3 aaneengeslotenwoningenmetdezelfdekleur 10

Kloosterhaar Meerstal

2-fase2

Beeldkwaliteitplan

Vrijstaandewoningenentweekappers éénkleurbaksteenpervolume

Kleurpaletbaksteen

7 Referentiebeelden bebouwing

tweekappersinsamenhangenzorgvuldigontworpen

woningmetklassiekeelementenineeneigentijdsjasje

levensloopbestendigewoningenéénlaagmetkap

erkers,dakgotenenkapverdraaingen

woningmeteigentijdseuitstraling Kloosterhaar Meerstal

2-fase2

Beeldkwaliteitplan

11

Haagtypes

8 Erfscheidingen In de basis worden alle erfscheidingen die grenzen aan de openbare ruimte uitgevoerd als haag. Voor hoge erfscheidingen geldt dat hekwerk met klimplanten ook tot de mogelijkheid behoort. Een lage haag in combinatie met andere opgaande beplanting is ook mogelijk. Zowel bij de hagen als de klimplanten zal een diverse mix aangeplant worden. Een mix tussen winter groene beplanting (hedera) en bloeiende inheemse beplanting is hierbij

Beuken haag

Haagbeuk haag

Veldesdoorn haag

Liguster haag

het uitgangspunt. Erfscheidingen aan de voorzijde zijn maximaal 1 meter hoog en bestaat uit hagen heesters of andere beplanting. Deze ‘lage’ erfscheiding loopt bij hoekwoningen de hoek om tot circa 1 meter voor de achtergevelrooilijn. De rest van de zij-erfgrens en/of achtererfgrens is een ‘hoge’ haag van maximaal 2 meter hoog. De types zijn ter indicatie en inspiratie een ander sortiment is ook mogelijk. ,

,

mogelijke haagtypes • • • •

Beukenhaag (Fagus sylvatica) Haagbeukhaag (Carpinus betulus) Veldesdoornhaag (Acer campestre) Ligusterhaag (Ligustrum vulgare Atrovirens)

basis klimplant types

mogelijke klimplanttypes • • • • •

Klimop (Hedera helix) Wilde bosrank (Clematis vitalba) Chocolade wingerd (Akebia quinata) Kamperfoelie (Lonicera periclymenum) Passiebloem (Passiflora caerulea) Klimop (wintergroen)

Wilde bosrank

Kamperfoelie

Passiebloem

lage erfscheiding hoge erfscheiding (haag en\of hekwerk met beplanting of lage haag met daarachter heesters

Erfscheidingenstedenbouwkundigeverkaveling 12

Kloosterhaar Meerstal

2-fase2

Beeldkwaliteitplan

Referentiebeeldenerfscheiding

9 Uitgangspunten openbare ruimte en Parkeren Materialisatie openbare ruimte De openbare ruimte sluit qua materialisatie aan op de eerdere fases van Kloosterhaar Meerstal en op andere ontwikkelingen binnen de gemeente. Dat betekent; wegbestrating in roodbruine klinkers keperverband. Het trottoir wordt als rabatstrook uitgevoerd. De openbare parkeerplekken worden in grasbetontegels uitgevoerd. ,

Parkeren openbare ruimte Parkeren in de openbare ruimte vindt plaats op grasbetontegels welke aan de ‘buitenzijde’ van het wegprofiel liggen. Dit ten behoeve van een goede aansluiting tussen de halfopen verharding van de parkeerplekken en het omliggende groen. Het profiel wordt hierdoor tevens optisch versmald waardoor een minder stenig beeld ,

ontstaat.

Klinkersinkeperverbandvoorrijbaan conform gemeentelijkeuitgangspunten

Trottoiralsrabatstrook

Grasbetontegelsopenbareparkeerplekken

Parkeren eigen terrein Parkeren op eigen terrein vindt plaats voor de garage en daarmee niet direct voor de voorgevel. Op deze parkeerplaats rust een instandhoudingsplicht. ,

materialisatiemeerstal Lage haag

Parkerenopeigenterrein

Rijbaan in keperververband Trottoir als rabatstrook

Groen en wateropvang Parkeren in halfverharding

principematerialiseringstraat

klinkers in keperverband trottoir als rabatstrook grasbetontegels inritten naar bestaande kavels

Materialenopenbareruimte Kloosterhaar Meerstal

2-fase2

Beeldkwaliteitplan

13

10Duurzaamheid Duurzaamheidsnormen conform wettelijke eis In Kloosterhaar Meerstal 2 - fase 2 zal gebouwd worden volgens de huidige duurzaamheidseisen. Op moment van schrijven is dit BENG (bijna energie neutrale gebouwen). Afhankelijk van het moment van de aanvraag voor de omgevingsvergunning kunnen deze eisen wettelijk naar boven bijgesteld worden. Naast deze wettelijke eisen zijn in onderstaande alinea’s aanvullende eisen en wensen beschreven. Dit niet alleen om een nog duurzamere wijk te maken maar ook om de visuele inpassing goed te borgen. ,

Circulaire materialen en circulair bouwen Er dient goed na gedacht te worden over de materiaalkeuze en de manier van bouwen betreffende circulariteit. Er dienen zoveel als mogelijk natuurlijke materialen gebruikt te worden en/of materialen die CO 2 ‘opslaan’ (hout en natuurlijke (hennep)isolatie). Ook bij het slim inrichten van de bouwplaats en (deels)bouwen in de fabriek kan winst opleveren betreft materiaalefficiëntie en energieverbruik.

Natuurinclusief bouwen Niet alleen de openbare ruimte wordt met natuurinclusiviteit ontworpen ook bij de gebouwen dient hier aandacht voor te zijn. Voorbeelden hiervan zijn; mos-sedumdaken op platte daken nestkasten in de gevels insectvriendelijke erfscheidingen wateropvang (bijvoorbeeld regentonnen) Doorgangen voor egels tussen de tuinen etc. Hier zijn vele kleine ontwerpingrepen mogelijk die een positieve invloed hebben op de natuurinclusiviteit. ,

Zonnepanelen Zonnepanelen zijn een belangrijk middel om de duurzaamheidseisen te halen echter hebben ze ook grote invloed op de beeldkwaliteit en dienen daarom zorgvuldig ingepast te worden. Bij platte daken dienen de zonnepanelen niet zichtbaar te zijn vanaf de straat. Bij schuine daken dienen ze onderdeel te zijn van het ontwerp/dakvlak of zorgvuldig ingepast. Denk hierbij aan dat de kleur van de panelen en de frames aansluiten op de dakpankleur en/of de positionering van de verschillende panelen. Er dienen geen ‘tetris’ vormen aan paneelvlakken te ontstaan. Bij de aanvraag van de omgevingsvergunning zal beoordeeld worden of de positie van de zonnepanelen voldoende zorgvuldig meegenomen zijn in het ontwerp. ,

,

,

,

,

. .

Natuurinclusievevoorzieningeninerfscheiding

Overige technische installaties Ook voor de overige technische installaties (bijv. warmtepompen) geldt dat hier in het ontwerp zorgvuldig rekening mee gehouden dient te worden. Deze staan zoveel als mogelijk uit het zicht. Daar waar dit niet mogelijk is zijn ze onopvallend en/of doen mee in het ontwerp van het gebouw.

Efficiënte bouwmethodes en natuurlijke isolatiematerialen

Gras-sedum opbergingen 14

Kloosterhaar Meerstal

2-fase2

Beeldkwaliteitplan

Individueleregenton

Natuurlijkeisolatiematerialen

Natuurinclusieve voorbeelden voor gebouwen

1. Neststenen voor vogels

Gebouwen voor mens en dier

Gebouwen bieden planten en dieren een ideaal onderkomen. Woningen , maar ook kantoren , hotels , scholen of bruggen. Met relatief goedkope inpassingen wordt de lokale biodiversiteit een stuk groter. De maatregelen kunnen worden toegepast op nieuwbouw of op bestaande bebouwing , bijvoorbeeld bij een renovatie.

Mos-sedumdakenopaanenbijgebouwen

Vogelsoorten die in stedelijk gebied broeden zijn vaak afhankelijk van vaste nestplaatsen in gebouwen. Voor nieuwbouw zijn er speciale inbouwneststenen. Neststenen kunnen zichtbaar of onzichtbaar in of aan de gevel worden aangebracht , ook kunnen faunaflats worden geplaatst in de openbare ruimte. Elke vogelsoort gebruikt zijn eigen specifieke neststeen. Er zijn neststenen/ kasten voor: ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

Spuwer,wateroppervlakkigafvoeren

Huismus

Gierzwaluw Huiszwaluw Boerenzwaluw Spreeuw Witte kwikstaart Zwarte roodstaart Slechtvalk

Waar plaatsen Plaats de neststenen aan de noordoostzijde van de gevel (en niet boven ramen). De nesten krijgen dan niet teveel zon. Gierzwaluwen en huismussen zijn koloniebroeders. Plaats daarom ten minste zes stenen bij elkaar. Gierzwaluwen en huiszwaluwen hebben een vrije aanvliegroute nodig van ten minste vier meter van de steen tot aan de grond. De aanvliegroute mag niet worden geblokkeerd , bijvoorbeeld door een bouwwerk of een boom. Plaats stenen of inbouw daarom bij voorkeur op een hoek of op de kopse kant van het gebouw. Voor de huismus is een hoogte van drie meter al voldoende. Onder schuine dakpandaken kunnen vogelvides worden geplaatst bij de onderste rij pannen op het dak , ter hoogte van de dakvoet. De huismus kan zo een nest maken onder de dakpannen. Plaats nestkommen voor huiszwaluwen bij voorkeur onder een dakgoot of overstek.

Vogelsteen

aanwezig is binnen een afstand van vijf meter van

de nestlocatie. Bijvoorbeeld gevelgroen en/of een haag of (stekelige) struik. In dit groen vinden deze soorten dekking en voedsel (insecten). Combineer een nestteen voor huismussen en spreeuwen daarom met een groene gevel (7) , een geveltuin (8) en/of een vijver (11). Voor de huiszwaluw moet er water en klei in de buurt van de nestlocatie zijn. Hoge gebouwen De slechtvalk broedt graag op hoogte. Gebouwen die hoger zijn dan tachtig meter zijn geschikt als broedplaats voor de slechtvalk. De nestkast moet aan de noordoostzijde op de bebouwing worden aangebracht; richting zuidwest is niet mogelijk vanwege de wind. Een laagje houtsnippers of kleine kiezelstenen in de nestkast bevordert het broedsucces. Ook de gierzwaluw broedt graag hoog. Neststenen voor gierzwaluwen kunnen tot 40 meter hoog worden ingemetseld. Bruggen Boerenzwaluw , huiszwaluw en kwikstaart nestelen ook onder bruggen. Maar wel op verschillende hoogtes. De specificaties staan in het overzicht op bladzijde 46. www. bij12. nl > zoek op ‘gierzwaluw’ > Kennis-

document-Gierzwaluw www. checklistgroenbouwen. nl www. vogelbescherming. nl > In mijn tuin > Tuinadvies nodig?

Zonnepaneleningrotevlakkenensluitenaanopdepankleur

Omgeving Voor de huismus en de spreeuw is het essentieel dat er ten minste drie meter hoog opgaand groen

Neststeen huismus

Vogelvide onder dakpannen

8

Natuurinclusievevoorzieningeninerfscheiding(egeldoorgang,inscectenvriendelijketc.)

Natuurinclusief bouwen en ontwerpen in twintig ideeën

Oppervlakkighemelwaterafvoer

Natuurinclusief bouwen en ontwerpen in twintig ideeën

9

Geeninstallatiesinhetzicht

Geen‘tetris‘aanzonnepanelen

atelier

DUTCH

5:55: oma

oz

S-KLO-2024024

(geanonimiseerd) J (geanonimiseerd)

Genneente

Hardeinberg

Toelichting grondslagen In dit document kunt u secties vinden die onleesbaar zijn gemaakt. Deze informatie is achterwege gelaten op basis van de Wet open overheid (Woo). De letter die hierbij is vermeld correspondeert met de bijbehorende grondslag in onderstaand overzicht.

J Art. 5.1 lid 2 sub e Het belang van de openbaarmaking van deze informatie weegt niet op tegen het belang van de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer van betrokkenen