7. Bijlage behorende bij regels bestemmingsplan 'Buitengebied Hardenberg, Engeland 9 Ane en Kilseweg 1 Holtheme' - Bijlage 3 Landschappelijk inpassingsplan Kilseweg 1, Holtheme
Tekst van het document
Engeland 9 te Ane Inpassing nieuwe loods
Woning buren
Vrij zicht
Bestaande singel Woning eigenaar Bouwbedrijf Zweers
Locatie nieuwe loods
Bouwbedrijf Zweers
Bestaande singel
Opdrachtgever: Bouwbedrijf Zweers Engeland 9 7784 CH Ane (Hardenberg) Opdrachtnemer: Eelerwoude Onze vestigingen 088-1471100 info@eelerwoude.nl www.eelerwoude.nl
Projectgegevens: Projectnummer:
203919
Datum:
02 maart 2023
Projectleider:
H. van Beek
Opgesteld:
H. van Beek
Status:
Definitief
Versie:
5
© 2023 Eelerwoude
Dit rapport is dubbelzijdig opgemaakt.
Locatie
Afbeelding 1. Ligging locatie Engeland 9 te Ane.
Inhoud 1.
Aanleiding en beleid
7
7
1.1
Huidige locatie
7
7.1
Hoogtes zijn leidend
.
23
1.2
Bestemmingsplan Engeland 9
7
7.2
Historie
.
23
1.3
Beleid ‘Erven met Kwaliteit’
7 8
Erfinrichting Kilseweg 1
25
Analyse Kilseweg 1
23
2 .
Verantwoording sloopmeters
9
8.1
Uitgangspunten
25
2.1
Berekening sloopmeters
9
8.2
Nieuwe inrichting Kilseweg 1
25
11
9
3
Analyse Engeland 9
. Beplantingslijst
27
3.1
Hoogtes zijn leidend
..
11
9.1
Beplantingsplan Kilseweg 1
27
3.2
Historie
..
11
9.2
Gebiedseigen elementen
27
9.3
Ecologische meerwaarde
29
9.4
Sortiment voor gebiedseigen beeld
29
4
Inpassing loods Engeland 9
13
4.1
Uitgangspunten
13
4.2
Nieuwe inrichting Engeland 9
13
5
Beeldkwaliteit nieuwe loods
15
5.1
Uitgangspunten
15
5.2
Nieuwe inrichting Engeland 9
15
6
Beplantingslijst
17
6.1
Beplantingsplan Engeland 9
17
6.2
Gebiedseigen elementen
17
6.3
Ecologische meerwaarde
19
6.4
Sortiment voor gebiedseigen beeld
19
Landschappelijke inpassing nieuwe loods Engeland 9 te Ane | Eelerwoude |
5
Vrij zicht behouden
Bestaande singel handhaven en versterken
Nieuwe singel toevoegen
Locatie nieuwe loods
Nieuwe singel toevoegen
Afbeelding 2. De bestaande situatie.
6
| Eelerwoude | Erfinrichtingsplan De Doornweg 18 te Zwolle
Bestaande singel handhaven en versterken
1. Aanleiding
1.3 Beleid ‘Erven met Kwaliteit’
naast het huidige bedrijf aan de doorgaande weg Engeland 9 in Ane. Het perceel
feitelijk niet in het beleid Erven met Kwaliteit valt, past het wel binnen het beleid
functioneert nu als opslagplaats voor bouwmaterialen van het bouwbedrijf en is
van de gemeente om bebouwing in het buitengebied op een duurzame manier
omsloten door een groene singel met zowel inheemse als uitheemse beplanting. De
te verwijderen en verrommeling/verdichting in het buitengebied te voorkomen.
nieuwe loods aan de Kilseweg 1 in Holtheme wordt aangekocht en verplaatst naar
Daarnaast, een gebouw dat nu leeg staat en waarvan aannemelijk is gemaakt
de locatie aan de Engeland 9. De loods komt te liggen tussen de huidige loods van
dat het niet meer voor andere (economische) doeleinden geschikt is, heeft
bouwbedrijf Zweers aan de noordoostkant en de bedrijfswoning van de heer Zweers
geen gebruikswaarde, komt leeg te staan, verloederd en wordt daarmee vanzelf
aan de zuidwestkant. Het toepassen van circulaire bouw, door het verplaatsen van
landschapsontsierend.
Bouwbedrijf Zweers is voornemens om een nieuwe loods te plaatsen op het perceel
Hoewel de te slopen loods geen landschapsontsierende bebouwing betreft en dus
de loods inplaats van nieuwbouw, heeft een gunstig effect op de mileubelasting.
1.1 Huidige locatie
De gemeente wil voorkomen dat het buitengebied “dichtslibt” met bebouwing. Dat
In het kader van een goede ruimtelijke ordening moet er voor gezorgd worden dat
uitgangspunt in het beleid Erven met Kwaliteit gehanteerd dat nieuwe bouwkavels
de locatie goed landschappelijk wordt ingepast. Door deze locatie, grenzend aan
moeten aansluiten op bestaande bebouwing. Om landschappelijke redenen zijn
het huidige bedrijf te kiezen, verandert er weinig in het landschappelijke beeld. De
echter geen nieuwe erven gewenst in het beekdallandschap en het essen- en
locatie wordt nu ook al omsloten door een groene singel. Deze groene omzooming
hoevenlandschap, daar kan dus alleen op bestaande erven worden gebouwd. Met
van het kavel kan in de nieuwe situatie ook als landschappelijke inpassing dienen
het afbreken van de loods op de ene locatie en het opbouwen van de loods en
voor de loods. Tegenwoordig staat deze opslagplaats vol met bouwmateriaal en
aansluiten op het bestaande erf op de nieuwe locatie voldoen we dan ook aan die
materieel voor het bouwbedrijf. Door de plaatsing van een nieuwe loods zal de
wens.
zou ten koste gaan van het groene karakter van het buitengebied. Daarom wordt het
verrommeling op het terrein verminderen en kan het materiaal in de loods geplaatst worden. Dit alleen al zorgt voor een beter en opgeruimd landschappelijk beeld.
1.2 Bestemmingsplan Engeland 9 Zoals te zien is in het nevenstaande bestemmingsplan kaartje, komt de nieuwe loods
Dubbelbestemming: Waarde - Archeologie 4
op een kavel dat is bestemd als bedrijfskavel met de Enkelbestemming: Bedrijf - Essen - en hoevelandschap. De nieuwe loods past in zijn functie hiermee in
Locatie nieuwe loods
het huidige bestemmingsplan met een bedrijfsbestemming. Wel is het zo dat hier geen nieuwe loods gebouwd mag worden volgens het bestemmingsplan. Hiermee is
Enkelbestemming:
het plan strijdig met het bestemmingsplan. De loods sluit daarnaast wel goed aan op de ambities van de gemeente om bestaande bedrijvigheid in het landelijkgebied te faciliteren en zorgt voor een clustering van de bedrijfsactiviteiten. Verder blijven we uit het gebied met archeologische verwachtingswaarde.
Afbeelding 3. Bestemmingsplan buitengebied Hardenberg. Landschappelijke inpassing nieuwe loods Engeland 9 te Ane | Eelerwoude |
7
Te verplaatsen loods
Afbeelding 4. De bestaande situatie Engeland 9 en Kilseweg 1.
8
| Eelerwoude | Erfinrichtingsplan De Doornweg 18 te Zwolle
2. Verantwoording sloopmeters Samen met de gemeente is gekeken wat een mogelijke oplossing kan zijn voor het verandwoorden van de sloopmeters en terugbouwen van de loods op de locatie aan de Engeland 9 te Ans.
2.1 Berekening sloopmeters
Berekening sloop compensatie en terug bouwen van de loods: 1. Het bedrijf heeft bouwrechten aan de andere kant van de Kleinebuulsdijk. Het gaat om een uitbreidingsruimte van maximaal 490 m2 (= 25% van de 1950 m2 bestaande bedrijfsgebouwen). Er kan voor worden gekozen om deze bouwmogelijkheid weg te bestemmen en toe te rekenen aan de andere kant van de weg. In dat geval hoeft er alleen sloopcompensatie te komen voor alles boven de 490 m2. 2. Het gaat om een bestaande loods, die nu ook in het buitengebied staat. Deze oppervlakte kan van de compensatieberekening worden afgetrokken, mits de loods niet op de oorspronkelijke plek wordt herbouwd. 3. Al met al komen we uit op een sloopcompensatie van een kleine 400 m2 (zie berekening hieronder). Berekening sloopcompensatie: Bestaande max. bouwrechten (overhevelen naar andere kant weg): 490 m2. Te compenseren: (1.049 – 490=) 559 m2 uitbreidingsruimte. Volgens Erven met kwaliteit moet hiervoor 1.436 m2 worden gesloopt. Na aftrek van de oppervlakte van de loods van 1.049 m2 blijft over: 1.436 – 1.049 = 387 m2 te compenseren. Deze 387 m2 aan sloopmeters worden elders in de gemeente opgekocht voor de compansatie. De initiatiefnemen is zich bewust van het feit dat zij deze meters nog moeten aankopen om de berekening rond te krijgen. Het is positief dat het terrein al een bedrijfsbestemming heeft en dat buitenopslag al is toegestaan.
Het onderdak brengen hiervan levert een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit op, mits het gebouw past in het gebied. Landschappelijke inpassing nieuwe loods Engeland 9 te Ane | Eelerwoude |
9
Vlakte van ten dele verspoelde dekzanden of löss Dekzandwelvingen Dekzandrug
Beekdalbodem
Dekzandrug
Afbeelding 5. Geomorfologische kaart.
Afbeelding 8. Historische kaart 1925.
+7,70 +9,51 +8,50 +10,30 +8,30 +6,90
+10,30
+10,70
Afbeelding 6. Hoogtekaart.
Afbeelding 9. Historische kaart 1950.
Afbeelding 7. Historische kaart 1900.
Afbeelding 10. Historische kaart heden.
10 | Eelerwoude | Erfinrichtingsplan De Doornweg 18 te Zwolle
3. Analyse Engeland 9 De locatie voor de nieuwe loods aan de Engeland 9 in Ane ligt in een essen- en hoevenlandschap. Dit is een landschap dat van oudsher een kleinschalige landschap kent. Het gebied is ontstaan op de hogere zandkoppen langs het Vechtdal. Boerderijen vestigden zich op de hogere zandgronden, waarbij kleine eenmans esjes ontstonden.
3.1 Hoogtes zijn leidend
Zoals te zien is op de hoogtekaart (afbeelding 6), is een duidelijke rug van hogere zandkoppen te zien. Op deze rug ontstonden in de 18e en 19e eeuw een lint van boerderijen en essen. De doorgaande ontginningsweg Engeland loopt als een ruggengraat over de hogere zandrug, waar de boerderijen op georiënteerd zijn.
3.2 Historie Het verloop van de doorgaande weg Engeland is zoals te zien is in de historische kaarten tussen 1900 en 1950 nog bochtig (zie afbeelding 7 t/m 10). De loop
Locatie
veranderde na 1950 en werd rechtgetrokken. De schaalvergroting zorgte ook hier voor een kaler en rechtlijniger landschap. De vele houtsingels zijn grotendeels verdwenen uit het landschap alhier. Tegenwoordig zien we vooral opgaand groen rond de erven en hier en daar nog een restand van een oude houtsingel. De projectlocatie bevindt zich precies op de plek waar vroeger de weg afboog.
Afbeelding 11. Opslagterrein Bouwbedrijf Zweers is de nieuwe locatie van de loods.
Afbeelding 12. Ligging locatie Engeland 9 te Ane. Landschappelijke inpassing nieuwe loods Engeland 9 te Ane | Eelerwoude |
11
Afbeelding 13. Het landschappelijk inrichtingsplan Engeland 9.
12 | Eelerwoude | Erfinrichtingsplan De Doornweg 18 te Zwolle
Planlocatie
Afbeelding 14. Landschappelijke deelgebieden uit de structuurvisie kwaliteitsimpuls landschap van de gemeente Hardenberg. Met de planlocatie van Engeland 9 te Ane.
4. Inpassing loods Engeland 9
omsloten met houtsingels, geriefbosjes en erfgroen. De nieuwe loods sluit aan op het huidige erf met bedrijfswoning en vormt tevens een schakel tussen het naastgelegen erf aan de andere kant van de Kleinebuulsdijk. De nieuw loods wordt daarom dicht bij de huidige schuren
De inpassing van de loods gaat uit van de bestaande situatie met een groene omzooming. Deze omzooming wordt over het geheel verder verbreed tot minimaal vijf meter en tot tenminste acht meter breed langs de doorgaande weg.
van het bedrijf geplaatst. Het aansluiten op bestaande erven is dan ook wenselijk vanuit
4.1 Uitgangspunten
van de landschappelijke singels rond de kavel. Hoewel de speelruimte op de kavel niet heel
Vanuit het gemeentelijke beleid en de landschappelijke analyse zijn een aantal uitgangspunten naar voren gekomen die meegenomen worden in het erfinrichtingsplan. Te weten: •
Wij gaan in deze ontwikkeling uit van een kwaliteitsprestatie binnen hetzelfde plangebied, de zogenaamde ‘basisinspanning’.
•
Omdat: het een gebiedseigen functie betreft, de schaal van de ontwikkeling gering is en het ook een maatschappelijk belang dient (werkgelegenheid in het buitengebed).
•
Het projectgebied ligt in het landschapstype ‘essen- en hoevenlandschappen’.
•
Behoud en herstel van beplantingspatronen als landschappelijk raamwerk en landschappelijke drager (houtwallen, houtsingels, bomenrijen, kleine bosjes) (kans uit het LIK).
•
De beplanting moet landschappelijke en inheemse beplanting zijn (Erven met Kwaliteit).
•
De huidige locatie van de loods moet na verplaatsing ook landschappelijk ingepast worden zodat de locatie verzorgd wordt achtergelaten.
het beleid ‘Erven met Kwaliteit’. Vanuit het LIK is als kans benoemd, de verbetering van de landschappelijke inpassing van erven. Hier spelen we op in door het uitbreiden en versterken groot is, wordt er zo veel als mogelijk kwaliteit toegevoegd aan de randen van het erf. De loods wordt landschappelijk ingepast in het aanwezige landschappelijke raamwerk met de huidige houtsingels die aanwezig zijn langs de kavel. Deze houtsingels worden vervolgens vergroot (minimaal 5 meter) en versterkt met inheemse soorten die de biodiversiteit verhogen in het gebied. Ook worden exoten zoals laurier uit de houtsingel gehaald en aangevuld met inheemse soorten zoals hulst, liguster, hazelaar, meidoorn, sleedoorn, kardinaalsmuts en taxus, maar ook boomvormers zoals eik, berk en paardenkastanje. Ten noordoosten van het bedrijf, tussen het weidje en de achterliggende es wordt een nieuwe houtsingel aangelegd om het zicht op het huidige bedrijf te verminderen, een beter landschappelijke inbedding van het bedrijf te realiseren en meer biodiversiteit toe te voegen. Ook zorgt de houtsingel voor een accentuering van de hogere es in het landschap en herstel van het kleinschalige landschap. Door uitheemse struiken weg te halen tussen het terrein van de nieuwe loods en het huidige bedrijf, ontstaat er een betere aansluiting van de nieuwe loods op het bestaande en een goede doorgang
4.2 Nieuwe inrichting Engeland 9
op het terrein. Verder zal de huidige bestrating op het terrein gehandhaafd blijven voor een
Het erf ligt in het essen- en hoevenlandschap. De erven hier zijn compact van opzet en veelal
behoud van het zicht op het landschap, voor de naastgelegen woning.
goede bereikbaarheid van de loods. De naastgelegen bloemenweide wordt gehandhaafd voor Landschappelijke inpassing nieuwe loods Engeland 9 te Ane | Eelerwoude |
13
Afbeelding 15. Het landschappelijk inrichtingsplan Engeland 9. 14 | Eelerwoude | Erfinrichtingsplan De Doornweg 18 te Zwolle
Impressie van de nieuwe loods, met hout betimmerd.
Impressie van de nieuwe loods, in zweeds rabat.
5. Beeldkwaliteit nieuwe loods
Impressie met zwart geschilderde houten betimmering.
5.1 Plaatsing bij het erf
5.2 Nieuwe gevelbekleding
Een terrein waar nu buitenopslag is. Het huidige erf wordt doorkruist door de
situatie aan de Engeland 9 bekleed worden met hout, zodat de loods ‘zachter in het
Kleinebuulsdijk (openbare weg) waardoor in feite twee erven zijn, die wel een
landschap land’ en de gevel van de loods beter aansluit bij het beeld van een boeren
relatie hebben met elkaar. Zowel vanuit het ruimtelijk beleid als vanuit praktisch
schuur. Er wordt gekozen voor zweeds rabatdelen.
De nieuwe loods wordt op het bestaande erf van bouwdedrijf Zweers geplaatst.
De nieuwe loods is opgebouwd uit damwanden, maar de gevel zal in de nieuwe
oogpunt is de plaatsing op dit terrein wenselijk. We voorkomen zo verrommeling in het landschap en houden het erf compact. De uitstraling en het volume van de loods komt overeen met het beeld van boeren schuren die aanwezig zijn in de omgeving. De nieuwe loods vormt een bebouwingsschakel tussen het bedrijf en de bedrijfswoning ten zuidwesten van het erf, waardoor de woning visueel geschakeld wordt aan het erf en het bedrijf aan de andere zijde van de Kleinebuulsdijk. Landschappelijke inpassing nieuwe loods Engeland 9 te Ane | Eelerwoude |
15
Bosplantsoen
1168 m²
Plantafstand: 1,25 x 1,25 = 1,56 m² voor struiklaag en 2 x 2 = 4 m² voor boomvormers Aantal: 584 : 1,56 = 374 stuks struiklaag en 584 : 4 = 146 stuks boomvormers
1
4173 m²
Aanplant: groepsgewijs gemengd, wildverband en zo min mogelijk roeren van de grond bij aanplant.
3
Beheer: Voor nieuwe aanplant selectief verwijderen van exoten zoals laurier. Goede inheemse soorten laten staan. Periodiek de struiklaag van half november tot half maart mozaieksgewijs afzetten, eens in de vijf jaar. Aanplant nieuwe bomen
2
Aantal: Drie zomereiken (Quercus robur). Aanplant: In rij met bestaande bomenrij. Beheer: Van half november tot half maart controleren op probleemtakken, opkronen en eerste twee jaar water geven bij droogte.
2
1
1168 m²
1168 m² 253 m²
3
Afbeelding 16. Het beplantingsplan Engeland 9.
16 | Eelerwoude | Erfinrichtingsplan De Doornweg 18 te Zwolle
2
1
6. Beplantingslijst Naam
Plantmaat (cm)
Kwaliteit
Oppervlakte
Plantafstand Aantal (stuks)
Aanplantwijze (verband)
1
Crataegus monogyna - meidoorn
40-60
wlg
116 m²
1 per 1,56 m²
75
struiklaag in bos met groepen van 5
1
Corylus avellana - hazelaar
40-60
wlg
116 m²
1 per 1,56 m²
75
struiklaag in bos met groepen van 5
1
Mespilus germanica - wilde mispel
40-60
wlg/veer
292 m²
1 per 4 m²
50
solitair in houtingel
1
Quercus robur - zomer eik
40-60
wlg/veer
292 m²
1 per 4 m²
95
solitair in houtingel
1
Rosa canina - hondsroos
40-60
wlg
116 m²
1 per 1,56 m²
75
struiklaag in bos met groepen van 5
1
Sorbus aucuparia - wilde lijsterbes
40-60
wlg
116 m²
1 per 1,56 m²
75
struiklaag in bos met groepen van 5
1
Viburnum opulus - gelderse roos
40-60
wlg
116 m²
1 per 1,56 m²
75
struiklaag in bos met groepen van 5
2
Quercus robur - zomereik
16-18
drkl
n.v.t.
n.v.t.
3
in rij met bestaande eikenrij
3
Bloemrijk grasland: bijvoorbeeld Cruydt Hoeck G1
zaad
n.v.t.
4.426 m²
1,5 gram
6.639 gr.
zaaien
Inzaaien bloemrijkgrasland Aantal: 4.426 m² inzaaien à 6.639 gram totaal
Beheer: de eerste 5 jaren de rand drie tot vijf keer per jaar maaien en afvoeren, met
Zaaien: maximaal 1,5 - 2 gram per m² voor een zeer bloemrijk resultaat, jaarrond,
tussenpozen van minimaal 6 weken. Bij een goed ontwikkelde kruidenrijke vegetatie
maar bij voorkeur in de nazomer, najaar of in het voorjaar, vooral bijzaaien in
2 à 3 keer maaien en afvoeren per jaar, eventueel door schapenbegrazing en water
nazomer en najaar.
geven bij droog weer.
6.1 Beplantingsplan Engeland Met de landschappelijke inpassingen van de nieuwe loods wordt ingezet op een
reeds aanwezige weidje ten noorden van de bedrijfswoning. Drie nieuwe eiken vullen de
compacte erf opzet. Het versterken van de bestaande houtsingel, door middel van
bestaande bomenrij langs de weg aan en herstellen zo deze oude landschapsstructuur.
het verbreden en vergroten van de houtsingel rondom de kavel en de exoten te vervangen door inheemse soorten, zorgt voor een landschappelijker beeld dat passend
6.2 Gebiedseigen elementen
is in het essen- en hoevenlandschap. Daarnaast draagt het bij aan het herstel van het
Het essen- en hoevenlandschap wordt gekenmerkt door zijn compacte erven met
kleinschalige, groene en agrarische karkater dat van oudsher aanwezig was langs de
veel erfbeplanting. De karakteristieke erven waren omringd door geriefbosjes
Kilseweg. De samenhang van zowel de woning/ het erf als die van de bestaande loodsen
en houtsingels voor gebruik rond het erf en veekering. Hierdoor ontstond een
en bedrijf wordt hierdoor gewaarborgd. Het zorgt tevens voor wat verzachting op het
kleinschalig landschap met bosjes, hagen en houtsingels. Het gebied kende hierdoor
aanblik van de loodsen. Door een nieuwe houtsingel aan te planten langs de esrand aan
een hoge biodiversiteit. Nog altijd is er veel opgaand groen rond de erven te vinden
de noordoostkant van het bedrijf, wordt de achterliggende es geaccentueerd en het
bij de Kilseweg. Door bij te dragen aan het herstel van dit kleinschalige landschap
bedrijf wordt op deze manier landschappelijk beter ingepast. Het weidje wordt ingezaaid
met kleinschalige erven wordt zowel op ecologische als cultuurhistorische wijze een
met een bloemrijk grasmengel en krijgt een extensief beheer, na voorbeeld van het
bijdrage geleverd aan het landschap. Landschappelijke inpassing nieuwe loods Engeland 9 te Ane | Eelerwoude |
17
1168 m²
Afbeelding 17. Het beplantingsplan Engeland 9.
18 | Eelerwoude | Erfinrichtingsplan De Doornweg 18 te Zwolle
cHn21 pZn21g cHn21
pZg23 cHn21 pZn21g Zb21
pZn21 bEZ21
VI
IIIb
VII
bEZ21
III
IIIb
VII
Afbeelding 18. Bodemkaart Engeland 9.
Afbeelding 19. Grondwatertrappenkaart Engeland 9.
6.3 Ecologische meerwaarde
plantmateriaal. Hieronder verstaan we soorten die sinds de laatste ijstijd in
Met de landschappelijke inpassingen van de loods wordt ingezet op een compacte
Nederland op eigen kracht groeien, zonder directe invloed van de mens.
erfopzet. Door het omvormen van de houtsingel met inheemse soorten, ontstaat er
Autochtoon plantmateriaal heeft een aantal voordelen t.o.v. van uitheemse soorten.
weer een robuust groen kader en een kleinschalig landschap, alsook een singel met
• Ze zijn minder vatbaar voor ziekten en aantastingen.
een hogere ecologische waarde.
• Minder kans op verstoren van het ecosysteem (minder invasief).
6.4 Sortiment voor gebiedseigen beeld
• Beter afgestemd op de Nederlandse fauna. Onder andere doordat insecten zijn
Het is voor de ecologische meerwaarde van belang dat het plantmateriaal inheems
• Bij eventuele klimaatveranderingen is het van belang om de diversiteit van bomen
is. Bij de keuze voor het plantsortiment moet rekening worden gehouden met
en struiken die aangepast zijn aan de huidige omstandigheden zo groot mogelijk
de bodem en waterhuishouding en de locatie zoals beschreven in dit plan (zie
te houden en het autochtone plantmateriaal dat er nog is veilig te stellen en te
afbeeldingen bodemkaart en watertrapkaart). Op deze locatie hebben we te maken
versterken.
met een bodemtype pZn21g Gooreerdgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand.
• Als het klimaat verder opwarmt, gaan soorten namelijk (nog) eerder bloeien en
Dit is een schrale zandgrond. De grondwaterstand is hier gemiddeld, maar kan hier
missen ze de aansluiting met insecten voor bestuiving of als voedselbron. Als het
redelijk nat worden en bedraagt GWT IIIb = H 25-40 L 80-120. Op basis hiervan
klimaat daarentegen afkoelt, kunnen soorten van zuidelijke herkomst bevriezen.
kan de potentieel natuurlijke vegetatie worden bepaald van deze redelijk natte
• Planten uit een landklimaat kennen bijvoorbeeld nauwelijks nachtvorst.
zandgrond.
• Nederlandse herkomst zijn beter toegerust voor deze schommelingen in bloeitijd
Dit is de combinatie van plantsoorten die zich van nature op de plek zal ontwikkelen
en temperatuur en blijven hun natuurlijke ritme volgen. *
als er niet wordt beheerd. Van oorsprong zijn dit alleen inheemse planten.
• Bij veel soorten heeft autochtoon materiaal een langere levensverwachting.
Hieronder verstaan we soorten die binnen hun natuurlijke verspreidingsgebied
Ook belast dit materiaal het milieu minder bij het opkweken, omdat bij sommige
voorkomen. Veel soorten hebben een groot verspreidingsgebied en een daarbij
autochtone varianten minder gewasbeschermingsmiddelen nodig zijn. *
passend grote genetische diversiteit waardoor de benaming inheems onvoldoende
(Bron*: www.staatsbosbeheer.nl)
ingesteld op de groei en bloeitijd die past bij het Nederlandse klimaat.
onderscheidend is. Daarom heeft het de voorkeur te kiezen voor autochtoon Landschappelijke inpassing nieuwe loods Engeland 9 te Ane | Eelerwoude |
19
2
3
4
5
3
Afbeelding 20. Het landschappelijk inrichtingsplan Engeland 9. 20 | Eelerwoude | Erfinrichtingsplan De Doornweg 18 te Zwolle
1
3
1
1
3
Landschappelijke houtsingel met inheemse soorten.
3
Bestaande bestrating handhaven. Nieuwe locatie loods.
2
Handhaven
4
Verwijderen
Bestaande inheemse soorten in houtsingel zoals kastanje handhaven. Exoten zoals laurier verwijderen.
Landschappelijke houtsingel zorgt voor afscherming loods. Bestaande inrit verplaatsen voor nieuwe positie loods.
5
Bestaande loods op huidige locatie wordt verplaatst en betimmerd met hout.
5
Impressie van de nieuwe loods, met hout betimmerd. Landschappelijke inpassing nieuwe loods Engeland 9 te Ane | Eelerwoude |
21
Beek(dal) overstromingsvlakte Dekzandrug
Beekdalbodem met meanderruggen en geulen
Dekzandrug Beek(dal) overstromingsvlakte
Dekzandrug
Afbeelding 21. Geomorfologische kaart.
Afbeelding 24. Historische kaart 1925.
+7,90
+8,40
+8,70
+10,70 +10,20 +9,10 +11,90 +10,50 +9,30
+9,50
+10,70
Afbeelding 22. Hoogtekaart.
Afbeelding 25. Historische kaart 1950.
Afbeelding 23. Historische kaart 1900.
Afbeelding 26. Historische kaart heden.
22 | Eelerwoude | Erfinrichtingsplan De Doornweg 18 te Zwolle
7. Analyse Kilseweg 1 De locatie waar de oude loods wordt verwijderd aan de Kilseweg 1 in Holtheme, ligt aan de rand van het essen- en hoevenlandschap en in het Vechtdal. Dit is een landschap dat van oudsher een kleinschalige landschap kent op de hogere zandkoppen langs het dal. De boerderij is ontstaan op de uitlopers van deze zandrug langs het Vechtdal. Achter de locatie zijn een aantal essen te vinden op de hogere zandrug.
7.1 Hoogtes zijn leidend
Zoals te zien is op de hoogtekaart (afbeelding 22), is een duidelijke rug van hogere zandkoppen te zien ten zuiden van het Vechtdal. Hierop ontstond de Holthe es. Met de komst van het Coeverderkanaal kwam er ook een weg langs het kanaal, die ook het erf ontsluit. Aangenomen wordt dat het erf in het begin waarschijnlijk vanaf het hogere zuiden, via de Holthe es, ontsloten is geweest en dus vanaf de achterkant van de boerderij. Tegenwoordig wordt het erf vanaf de voorkant van de boerderij ontsloten en ligt de boerderij in de bocht, op de kruising, tussen de Vecht en het Coeverderkanaal.
7.2 Historie
Locatie
Er liep vroeger een weg vanaf de andere erven ten zuiden van het projectgebied (zie ook historische kaart 1900 op afbeelding 23). Waarschijnlijk werd het erf via de Holthemereschweg en deze weg ontsloten, voor dat het kanaal aangelegd werd. Het gebied was destijds nog een stuk kleinschaliger met houtsingels rondom de essen en bij de erven. Tegenwoordig zijn er nog wel restanten van houtsingels te vinden in het gebied. De erven hebben tegenwoordig ook nog steeds een groen karakter met singels, geriefbosjes en kenmerkende fruitboomgaardjes.
Afbeelding 27. Ligging locatie Kilseweg 1 te Holtheme. Landschappelijke inpassing nieuwe loods Engeland 9 te Ane | Eelerwoude |
23
Afbeelding 28. Het inrichtingsplan Kilseweg 1. 24 | Eelerwoude | Erfinrichtingsplan De Doornweg 18 te Zwolle
Te verplaatsen loods
Afbeelding 29. Vogelvluchtbeeld van het erf aan de Kilseweg 1.
8. Erfinrichting Kilseweg 1 te Holtheme In de huidige situatie is sprake van een loods die erg dicht op de achtergevel van het woonhuis staat. Doordat de loods verplaatst wordt naar Engeland 9 te Ane, komt een groot achtererf vrij waar een nieuwe invulling voor nodig is. Ook zorgt dit voor een mooier aangezicht van de oude boerderij langs de Kilseweg, doordat deze iets meer lucht krijgt rond het erf.
8.1 Uitgangspunten
Vanuit het gemeentelijke beleid en landschappelijke analyse zijn een aantal uitgangspunten naar voren gekomen die meegenomen worden in het erfinrichtingsplan. Te weten: •
Er dient een landschappelijke schets opgesteld te worden voor de nieuwe situatie.
•
De inpassing dient passend te zijn voor een compact boeren erf.
•
Fruitboomgaarden komen van oudsher veel voor in het landschap.
•
Herstel van erfbeplanting als landschappelijke drager (houtsingels, bomenrijen, kleine bosjes, hagen, fruitboomgaarden en erfbomen) (kans uit het LIK).
•
De landschappelijke beplanting dient inheems en passend bij een boeren erf te zijn (Erven met Kwaliteit).
•
De wens vanuit de opdrachtgever is om een informeel pad te maken tussen het erf van de woning en die van het bedrijf erachter. Historie gezien heeft er ook een verbinding achter het erf gelopen.
8.2 Nieuwe inrichting Kilseweg 1 Het erf ligt aan de rand van het essen- en hoevenlandschap en in het Vechtdal. De erven zijn hier compact van opzet en veelal omsloten met houtsingels, geriefbosjes en erfgroen. Ook waren er van oudsher vaak fruitboomgaarden aanwezig bij het erf zoals te zien is op oude kaarten. Op de plaats van de te verplaatsen loods komt een fruitboomgaard met hoogstam fruitbomen. Deze boomgaard zorgt voor een landschappelijke uitstraling die passend is bij een dergelijk boeren erf. Tevens blokkeren de fruitbomen het zicht op de te handhaven achterliggende loods. De wens van de eigenaar is om een informeel pad te maken tussen het erf van de woning en die van het bedrijf erachter. Het pad is tevens een verwijzing naar de weg die het erf vroeger via de zuidzijde ontsloot (zie ook landschapsanalyse op pagina 23). Door een halfverhard boerenpad te maken ontstaat er een verbinding tussen de woning en het bedrijf. De halfverharding zorgt voor een landelijk karakter en goede doorlaatbaarheid van water in de bodem. Verder zal de kavel dienen als tuin van de woning met groot grasveld en borders. Aan de zuidoostkant van de tuin wordt een bosje met inheemse beplanting aangebracht. Landschappelijke inpassing nieuwe loods Engeland 9 te Ane | Eelerwoude |
25
90 m¹ 150 m²
2
573m² 4
3
10 st 1
3
155 m²
3
86 m² Afbeelding 30. Het beplantingsplan Kilseweg 1.
1. Fruitbomen
3. Bosplantsoen
Plantafstand: min. 5 meter hart op hart
Plantafstand: 1,25 x 1,25 = 1,56 m² voor struiklaag
Aantal: tien stuks totaal
Aantal: 391 : 1,56 = 250 stuks struiklaag
Beheer: Van half november tot half maart controleren op probleemtakken,
Aanplant: groepsgewijs gemengd, wildverband en zo min mogelijk roeren van de
uitdunnen kroon tot 30% en eerste twee jaar water geven bij droogte.
grond bij aanplant. Beheer: Periodiek de struiklaag van half november tot half maart mozaieksgewijs
2. Haag Plantafstand: 6 per m1 Aantal: 149 m1 à 894 stuks totaal. Beheer: Eén à twee keer per jaar snoeien en eerste twee jaar water geven bij droog weer. 26 | Eelerwoude | Erfinrichtingsplan De Doornweg 18 te Zwolle
afzetten, eens in de vijf jaar.
9. Beplantingslijst Naam
Plantmaat (cm)
Kwaliteit
1
Malus domestica ‘Notarisappel’ - notarisappel
20-25
1
Malus domestica ‘Glorie Van Holland’ - glorie van Holland
1
Oppervlakte/afstand
Plantafstand Aantal (stuks)
Aanplantwijze (verband)
drdkluit
10 meter h.o.h.
2
hoogstam fruitboom in rij - of alternatief inheems oud ras passend op ondergrond
20-25
drdkluit
10 meter h.o.h.
2
hoogstam fruitboom in rij - of alternatief inheems oud ras passend op ondergrond
Malus domestica ‘Groninger Kroon’ - groninger kroon
20-25
drdkluit
10 meter h.o.h.
2
hoogstam fruitboom in rij - of alternatief inheems oud ras passend op ondergrond
1
Pyrus communis ‘Clapp’s Favourite’ - clapps peer
20-25
drdkluit
10 meter h.o.h.
2
hoogstam fruitboom in rij - of alternatief inheems oud ras passend op ondergrond
1
Pyrus communis Emile d’heust - emile de heyst
20-25
drdkluit
5 meter h.o.h.
2
hoogstam fruitboom in rij - of alternatief oud ras
2
Crataegus monogyna - meidoorn
60-80
wlg
90 m¹
6 per m¹
540
haag in twee rijen aanplanten
3
Corylus avellana - hazelaar
40-60
wlg
98 m²
1 per 1,56 m²
62
struiklaag in bos met groepen van vijf
3
Rosa canina - hondsroos
40-60
wlg
98 m²
1 per 1,56 m²
62
struiklaag in bos met groepen van vijf
3
Sorbus aucuparia - wilde lijsterbes
40-60
wlg
98 m²
1 per 1,56 m²
62
struiklaag in bos met groepen van vijf
3
Viburnum opulus - gelderse roos
40-60
wlg
98 m²
1 per 1,56 m²
62
struiklaag in bos met groepen van vijf
4
Gazon: Speelgras: bijvoorbeeld Solide Speelgazon van Barenburg
zaad
573 m²
30 gram per m²
17.190 gram
gazon zaaien
9.1 Beplantingsplan Kilseweg
9.2 Gebiedseigen elementen
Met de landschappelijke inpassingen van de overige loodsen wordt ingezet op
Het essen- en hoevenlandschap wordt gekenmerkt door zijn compacte erven met
een compacte erf opzet. Middels de aanplant van een nieuwe landschappelijke
veel erfbeplanting en landschappelijke hagen. De karakteristieke erven waren
haag met inheemse struiken langs de westelijke kavelgrens die passen in het
omringd door geriefbosjes en houtsingels voor gebruik rond het erf en veekering.
oudehoevenlandschap en een nieuwe fruitboomgaard, ontstaat er meer samenhang
Hierdoor ontstond een kleinschalig landschap met bosjes, hagen en houtsingels. Het
op het erf en een inrichting die past bij een historisch erf. Daarnaast draagt het bij
gebied kende hierdoor een hoge biodiversiteit. Nog altijd is er veel opgaand groen
aan het herstel van het kleinschalige, groene en agrarische karkater dat van oudsher
rond de erven te vinden bij de Kilseweg. Door bij te dragen aan het herstel van dit
aanwezig was langs de Kilseweg. De samenhang van zowel de woning/ het erf als
kleinschalige landschap met kleinschalige erven wordt zowel op ecologische als
die van de bestaande loodsen en bedrijf wordt hierdoor tevens gewaarborgd. Het
cultuurhistorische wijze een bijdrage geleverd aan het landschap.
zorgt tevens voor wat verzachting op het aanblik van de loodsen, zowel achter de woning als vanuit het landschap op de bestaande bedrijfloodsen. Landschappelijke inpassing nieuwe loods Engeland 9 te Ane | Eelerwoude |
27
90 m¹
2
150 m² 573m²
4
10 st 1
3
155 m²
86 m² Afbeelding 31. Het beplantingsplan Kilseweg 1. 28 | Eelerwoude | Erfinrichtingsplan De Doornweg 18 te Zwolle
3
3
bEZ23
bEZ23
fRn62Cg
fRn95C
fAFz bEZ23
IIIb
VII
VI IIIb
III
III II
VI
II
Afbeelding 32. Bodemkaart Kilseweg 1.
Afbeelding 33. Grondwatertrappenkaart Kilseweg 1.
9.3 Ecologische meerwaarde
plantmateriaal. Hieronder verstaan we soorten die sinds de laatste ijstijd in
Met de landschappelijke inpassingen van de overgebleven loodsen wordt ingezet
Nederland op eigen kracht groeien, zonder directe invloed van de mens.
op een compacte erfopzet. Door het aanplanten van een fruitboomgaard met oude
Autochtoon plantmateriaal heeft een aantal voordelen tov van uitheemse soorten.
rassen en de bosrand aanplanten met een struiklaag van inheemse soorten, ontstaat
• Ze zijn minder vatbaar voor ziekten en aantastingen.
er weer een robuust groen kader en een kleinschalig erf.
• Minder kans op verstoren van het ecosysteem (minder invasief).
9.4 Sortiment voor gebiedseigen beeld
• Beter afgestemd op de Nederlandse fauna. Onder andere doordat insecten. zijn
Het is voor de ecologische meerwaarde van belang dat het plantmateriaal inheems
• Bij eventuele klimaatveranderingen is het van belang om de diversiteit van bomen
is. Bij de keuze voor het plantsortiment moet rekening worden gehouden met
en struiken die aangepast zijn aan de huidige omstandigheden zo groot mogelijk
de bodem en waterhuishouding en de locatie zoals beschreven in dit plan (zie
te houden en het autochtone plantmateriaal dat er nog is veilig te stellen en te
afbeeldingen bodemkaart en watertrapkaart). Op deze locatie hebben we te
versterken.
maken met een bodemtype fAFz Roodoornige zandige Vechtdalgronden. Dit is een
• Als het klimaat verder opwarmt, gaan soorten namelijk (nog) eerder bloeien en
mineraalrijke zandgrond. De grondwaterstand is hier gemiddeld, maar kan hier
missen ze de aansluiting met insecten voor bestuiving of als voedselbron. Als het
redelijk nat worden en bedraagt GWT III = H <40 L 80-120. Op basis hiervan kan de
klimaat daarentegen afkoelt, kunnen soorten van zuidelijke herkomst bevriezen.
potentieel natuurlijke vegetatie worden bepaald van deze redelijk natte zandgrond.
• Planten uit een landklimaat kennen bijvoorbeeld nauwelijks nachtvorst.
Dit is de combinatie van plantsoorten die zich van nature op de plek zal ontwikkelen
• Nederlandse herkomst zijn beter toegerust voor deze schommelingen in bloeitijd
als er niet wordt beheerd. Van oorsprong zijn dit alleen inheemse planten.
en temperatuur en blijven hun natuurlijke ritme volgen. *
Hieronder verstaan we soorten die binnen hun natuurlijke verspreidingsgebied
• Bij veel soorten heeft autochtoon materiaal een langere levensverwachting.
voorkomen. Veel soorten hebben een groot verspreidingsgebied en een daarbij
Ook belast dit materiaal het milieu minder bij het opkweken, omdat bij sommige
passend grote genetische diversiteit waardoor de benaming inheems onvoldoende
autochtone varianten minder gewasbeschermingsmiddelen nodig zijn. *
onderscheidend is. Daarom heeft het de voorkeur te kiezen voor autochtoon
(Bron*: www.staatsbosbeheer.nl)
ingesteld op de groei en bloeitijd die past bij het Nederlandse klimaat.
Landschappelijke inpassing nieuwe loods Engeland 9 te Ane | Eelerwoude |
29
www.eelerwoude.nl