Document · PDF

5. Bijlage 3: Bodemonderzoek

gemeenteraad 23 mei 2023, gemeente HardenbergBij agendapunt: Ontwerp verklaring van geen bedenkingen voor de aanleg van een kampeerterrein aan de Zwarte Dijk in Slagharen (onderdeel van Attractie- en Vakantiepark Slagharen)38.961 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

PROJECT 27865 VERKENNEND- EN NADER BODEMONDERZOEK ZWARTE DIJK 37 EN 52 TE SLAGHAREN

Vestiging Kamerik Nijverheidsweg 7 3471 GZ Kamerik t 0348 402103 Vestiging Heerhugowaard Galileistraat 69 1704 SE Heerhugowaard t 072 5729457 Vestiging Steenwijk Oevers 16 8331 VC Steenwijk t 0521 521924 www.grondslag.nl

Project 27865

Titel

Verkennend- en nader bodemonderzoek Zwarte Dijk 37 en 52 te Slagharen

Projectleider

Dhr. drs. S. Buurmans

Adviseurs

Mevr. M. Konst Mevr. M.J. Witteveen

Datum rapport

19 augustus 2022

Opdrachtgever

Attractie- & Vakantiepark Slagharen Zwarte Dijk 37 7776 PB Slagharen

Contactpersoon

Dhr. M. De Vries

Het bodemonderzoek is uitgevoerd conform de richtlijnen die zijn opgesteld in de BRL SIKB 2000. Grondslag is door KIWA gecertificeerd voor het verrichten van “Veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek” conform deze BRL. Grondslag BV is als opdrachtnemer onafhankelijk van de opdrachtgever. Tussen beide bestaat geen relatie als bedoeld in paragraaf 3.2.7 van de BRL SIKB 2000.

Project 27865

INHOUDSOPGAVE 1

INLEIDING EN DOEL

TERREINGEGEVENS 2.1 Afbakening onderzoekslocatie 2.2 Huidige situatie 2.3 Historie tot op heden 2.4 Voorgaand onderzoek 2.5 Toekomstige situatie 2.6 Hypothese en onderzoeksopzet verkennend bodemonderzoek 2.7 Onderzoeksopzet nader onderzoek

2 2 2 4 5 6 6 7

VELDWERK 3.1 Uitvoering 3.2 Resultaten 3.2.1 Grond 3.2.2 Grondwater

9 9 10 10 12

CHEMISCHE ANALYSES 4.1 Analyses grond 4.2 Analyses grondwater

13 13 17

ASBESTANALYSES

PFAS-ONDERZOEK

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

BIJLAGEN BIJLAGE I BIJLAGE II BIJLAGE III BIJLAGE IV BIJLAGE V

: Kaartmateriaal : Boorbeschrijvingen : Toetsingstabellen : Analysecertificaten : Toetsingskader & Verklarende woordenlijst

Project 27865

INLEIDING EN DOEL Door Attractie- & Vakantiepark Slagharen is aan Grondslag opdracht verleend voor het uitvoeren van een verkennend bodemonderzoek inclusief een nader asbestonderzoek op het perceel van Zwarte Dijk 52 te Slagharen. De aanleiding voor het onderzoek wordt gevormd door de voorgenomen aanvraag van een omgevingsvergunning. Het doel van het chemisch onderzoek is het vastleggen van de milieuhygiënische bodemkwaliteit en het beoordelen of de bodem geschikt is voor de beoogde bestemming. Het doel van het verkennend asbestonderzoek is om met een relatief geringe onderzoeksinspanning te bepalen of de bodem ter plaatse van de onderzoekslocatie verontreinigd is met asbest. Met het verkennend onderzoek wordt een indicatief asbestgehalte bepaald, aan de hand waarvan kan worden bepaald of nader onderzoek noodzakelijk is. De aanleiding tot het uitvoeren van het nader asbestonderzoek zijn de resultaten van het verkennend asbestonderzoek, waarbij een verontreinging met asbest in de grond is aangetoond ter plaatse van een schuur op het adres Zwarte Dijk 52 (deelgebied B, gat 208, 209 en 211). Het doel van het nader onderzoek is het bepalen van het gemiddelde gehalte aan asbest in de bodem ter plaatse van de verdachte deellocatie. De gegevens van het uitgevoerde verkennend en nader onderzoek zijn gezamenlijk in onderhavige rapportage weergegeven.

Het bodemonderzoek is verricht volgens de vigerende richtlijnen uit de NEN 5740 (Strategie voor het uitvoeren van verkennend bodemonderzoek) en de NEN 5707 (Inspectie, monsterneming en analyse van asbest in bodem en partijen grond) en de onderliggende norm NEN 5725 (Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek).

Project 27865

TERREINGEGEVENS Voorafgaand aan het bodemonderzoek is er een vooronderzoek conform NEN 5725 verricht. De resultaten van het vooronderzoek zijn verwerkt in dit hoofdstuk. Het vooronderzoek richt zich tevens op de direct aangrenzende percelen.

2.1

Afbakening onderzoekslocatie De locatie Zwarte Dijk 37 en 52 te Slagharen is kadastraal bekend als: gemeente AmbtHardenberg, sectie U, percelen 2139, 1797, 1883, 1881, 1882 en 1679. De x- en y-coördinaten van de onderzoekslocatie zijn 234,5 en 515,5. De percelen hebben een gezamenlijke oppervlakte van ca. 130.350 m². De onderzoekslocatie bestaat uit de gehele percelen 2139, 1797, 1883, 1881, 1882 en een gedeelte van perceel 1679. De begrenzing van de onderzoekslocatie is weergegeven op de tekening in bijlage I.

2.2

Huidige situatie De locatie is gelegen op/nabij het Attractie- en Vakantiepark Slagharen. De onderzoekslocatie bestaat uit enkele deellocaties, namelijk: Deellocaties A, voormalige camping, en B, boerderijerf De voormalige camping (deellocatie A) is op dit moment in gebruik als een weiland. Tegen deellocatie A ligt deellocatie B waar een (woon)boerderij en het omliggende erf gevestigd is (ca. 4.000 m2). Het adres van de (woon)boerderij is Zwarte Dijk 52. De oppervlakte van deze twee deellocaties samen is ca 10.000 m2. Deellocatie C, voormalige vakantiepark Het terrein van de voormalige vakantiepark ligt op dit moment braak. Men is voornemens nieuwe vakantiewoningen op de locatie te realiseren. De locatie heeft een oppervlakte van ruim 21.000 m2. Deellocatie D, Lodging De deellocatie wordt op dit moment in gebruik genomen als camping. De oppervlakte van de deellocatie is ca 52.000 m2. Deellocatie E, overig terrein Deellocatie E is op dit moment in gebruik als een weiland. De oppervlakte van de deellocatie is ca 60.000 m2. Het Attractie en Vakantiepark Slagharen bevindt zich buiten het centrum van Slagharen. De regionale ligging van de locatie en de deellocaties is weergegeven in figuur 1 en 2 en bijlage I.

Figuur 1: Ligging deellocaties A, B, C en E

Figuur 2: Ligging deellocatie D

Project 27865

2.3

Project 27865

Historie tot op heden Voor het historisch onderzoek zijn de volgende bronnen geraadpleegd: - Opdrachtgever - Omgevingsrapportage Overijssel - oud kaartmateriaal (www.topotijdreis.nl) - BAG-viewer - Archief Grondslag B.V. - www.bodemloket.nl - gemeente Hardenberg (archief) - terreininspectie (plaatsgevonden ten tijde van het veldwerk op 3, 4, 5, 9 & 10 mei 2022) De topografische kaarten lopen voor deze locatie enigszins achter bij de werkelijke ontwikkeling van het park. Op de topografische kaarten is de eerste aanwezigheid van het attractiepark aan de Zwarte Dijk zichtbaar medio jaren ’70. Het park bestaat echter al sinds 1963. In eerste instantie is het park alleen noordelijk van de Knappersveldweg (en oostelijk van de Zwarte Dijk) aanwezig. Ontwikkeling in zuidelijke richting vindt later plaats, volgens de topografische kaarten rond de eeuwwisseling. Tot die tijd zijn daar sportvelden aanwezig. Uit het historisch onderzoek zijn ter hoogte van de huidige onderzoekslocatie geen potentieel bodembedreigende activiteiten naar voren gekomen. Bij de archiefinzage was een vergunning uit 2003/2004 beschikbaar. Hierin zijn geen milieubelastende activiteiten genoemd nabij de huidige onderzoekslocatie. Verder is een tankinstallatiecertificaat van 27 september 2011 opgenomen voor de plaatsing van een 2 m³ bovengrondse gasolietank en een tanksaneringscertificaat voor een zelfde tank dd.

24 oktober 2011. Vermoedelijk is de tank vervangen en is er eerst een nieuwe geplaatst alvorens de oude te verwijderen. Het gaat om een locatie in de omgeving van de werkplaats nabij de Coevorderweg. Gezien de grote afstand tot de huidige locatie wordt hiervan geen invloed op de bodemkwaliteit van de huidige locatie verwacht. Op www.bodemloket.nl zijn geen vermeldingen van verdachte activiteiten ter plaatse van de onderzoekslocatie. Er zijn in de periode van agrarisch gebruik op de percelen, voor zover bekend, geen bestrijdingsmiddel en/of ontsmettingsmiddelen gebruikt. In de volgende alinea’s is de historie per deellocatie beschreven. Deellocaties A, voormalige camping, en B, boerderijerf In het verleden is er op deellocatie A een camping geweest. Deze camping is niet meer in gebruik en betreft nu grasland. Op het boerenerf zijn meerdere gebouwen aanwezig. Deze gebouwen zijn volgens de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG, kadaster) gebouwd in het jaar 1937. Tijdens terreininspectie is waargenomen dat twee opstallen asbestdaken bevatten. Op het boerenerf kunnen puinresten in de bodem worden verwacht. Volgens oud kaartmateriaal (www.topotijdreis.nl) zijn er meerdere gedempte sloten aanwezig bij zowel de voormalige camping als het boerenerf (zie kaart bijlage I). De locaties zijn verder onverdacht op bodemverontreiniging.

Deellocatie C, voormalige vakantiepark In het verleden is er op deellocatie C een vakantiepark geweest. De vakantiewoningen zijn recentelijk gesloopt. De voormalige klinkerpaden in het vakantiepark zijn ook niet meer

Project 27865

aanwezig. Tegenwoordig ligt het terrein braak. Volgens oud kaartmateriaal (www.topotijdreis.nl) zijn er meerdere gedempte sloten op deze deellocatie aanwezig (zie kaart bijlage I). De locatie is verder onverdacht op bodemverontreinigingen. Deellocatie D, Lodging De deellocatie wordt op dit moment in gebruik genomen als camping, voorheen had de deellocatie een agrarische functie tot het jaar 2000. Volgens oud kaartmateriaal (www.topotijdreis.nl) zijn er meerdere gedempte sloten op deze deellocatie aanwezig (zie kaart bijlage I). De locatie is verder onverdacht op bodemverontreinigingen. Deellocatie E, overig terrein Tot het heden is deze locatie nog niet gebouwd geweest. Het heeft altijd een agrarische functie gehad. Volgens oud kaartmateriaal (www.topotijdreis.nl) zijn er meerdere gedempte sloten op deze deellocatie aanwezig (zie kaart bijlage I). De locatie is verder onverdacht op bodemverontreinigingen. Volgens Omgevingsrapportage Overijssel en het archief van Grondslag BV zijn er enkele bodemonderzoeken op/nabij de onderzoekslocatie uitgevoerd. De relevante bodemonderzoeken zijn in hoofdstuk 2.4 beschreven. Bodemkwaliteitskaart De locatie bevindt zich binnen zone landbouw/natuur van de bodemkwaliteitskaart van de gemeente Hardenberg. In de bovengrond en ondergrond worden enkel lichte verhogingen verwacht. 2.4

Voorgaand onderzoek Op/nabij de onderzoekslocatie zijn enkele bodemonderzoeken uitgevoerd. De resultaten van de relevante onderzoeken zijn hieronder beschreven: 1. Verkennend bodemonderzoek Locatie Zwarte Dijk 60/62 te Slagharen, door Lankelma Geotechniek Almelo b.v., opdracht: VVV/VN-26038V, d.d. 26 september 2003; 2. Milieutechnisch bodemonderzoek ter plaatse van nieuwbouwbungalows fase 2 en 3 te Slagharen, door, R690407-RY_2, d.d. 06-03-2008; 3. IO Tunnelbakken Attractiepark Slagharen, door Envita Nijmegen B.V., rapport: 207352-10/B01, d.d. 26-06-2017; 4. Verkennend bodemonderzoek ter plaatse van Zwarte Dijk 37 te Slagharen, door EcoReest, kenmerk: 021017, d.d. 5 november 2002; 5. Verkennend bodemonderzoek ter plaatse van Zwarte Dijk 37 te Slagharen, door EcoReest, kenmerk: 06107, d.d. 23 januari 2006; 6. Verkennend bodemonderzoek Knappersveldweg 3a te Slagharen, door Grondslag BV, project 27575, d.d. 04-08-2017 [1] In 2003 is een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd nabij de huidige onderzoekslocatie (ten noorden van deellocatie E). Tijdens dit onderzoek zijn een aantal deellocaties onderzocht op het bedrijfsterrein van Tankstation Tholen VOF aan de Zwarte Dijk 60/62 te Slagharen.

Tijdens het onderzoek was de onderzoekslocatie zijn een aantal verdachte deellocaties aanwezig namelijk een voormalige opslag afgewerkte olie, onderhoudswerkplaats met olieopslag, wasstraat en wasbox, olie-afscheider. Er zijn geen verontreinigingen in zowel de

Project 27865

boven- als ondergrond aangetoond. Er is enkel een lichte verhoging aan chroom gemeten. De verhoogde waarde aan chroom in het grondwater heeft vermoedelijk een natuurlijke oorsprong. [2] Ter plaatse van het bungalowpark, dit ligt ten noordoosten van deellocatie C, is in 2008 een bodemonderzoek uitgevoerd (Milieutechnisch bodemonderzoek ter plaatse van nieuwbouwbungalows fase 2 en 3 te Slagharen, door, R690407-RY_2, d.d. 06-03-2008). Er zijn enkel lichte verontreinigingen aan PAK, EOX en minerale olie in de bovengrond aangetoond. In het grondwater zijn lichte verhogingen aan chroom, nikkel en zink gemeten. [3] Ter plaatse van de tunnelbakken in de weg zijn plaatselijk betonbrokken aangetroffen. Tevens is er plaatselijk puingranulaat aangetroffen. Visueel is er geen asbest in op of de bodem aangetroffen. In zowel de boven- als ondergrond zijn geen verontreinigingen aangetoond. In het grondwater is enkel een lichte verhoging aan barium gemeten. [4] Het onderzoek is uitgevoerd ten behoeve van een bouwvergunning voor een aanbouw aan Circus & Theater. In de boven- en ondergrond zijn geen verhoogde gehalten gemeten. In het grondwater is chroom licht verhoogd aangetoond. [5] Het onderzoek is uitgevoerd ten behoeve van een bouwvergunning voor een aanbouw aan een bestaand paviljoen.

Volgens de onderzoekstekening bevindt dit paviljoen zich ten noorden van de Knappersveldweg en ten noordwesten van de huidige locatie. Alleen de grond is onderzocht waarbij in de bovengrond lood licht verhoogd is aangetoond. [6] Ter plaatse van Knappersveldweg 3a is in 2017 een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd. In het grondwater zijn lichte verhogingen aangetoond aan barium, zink en koper een matige verhoging aan nikkel. In zowel de boven- als ondergrond zijn geen verontreinigingen aangetoond. Uit de onderzoeksresultaten komt naar voren dat de percelen rondom de huidige onderzoekslocatie naar verwachting geen negatieve invloed hebben op de bodemkwaliteit van de huidige onderzoekslocatie. 2.5

Toekomstige situatie Het Attractie en Vakantiepark Slagharen wordt uitgebreid en deels herontwikkeld. De deellocaties A, B en E worden aangekocht en ontwikkeld tot camping. Op deellocatie C vindt uitbreiding plaats van het attractiepark (Banditoland). Deellocatie D wordt verder ontwikkeld voor overnachtingsmogelijkheden (lodging).

2.6

Hypothese en onderzoeksopzet verkennend bodemonderzoek Chemisch bodemonderzoek Ter plaatse van alle deellocaties wordt voorafgaand aan het bodemonderzoek geen verontreiniging verwacht boven de lokale achtergrondwaarden als opgenomen in de bodemkwaliteitskaart. De deellocaties worden aangemerkt als onverdacht. Het onderzoek volgt op de deellocaties A,B, C en D de "Onderzoeksstrategie voor een onverdachte niet lijnvormige locatie (ONV-NL)" van de NEN 5740. Op deellocatie E volgt

Project 27865

het onderzoek de ’Onderzoeksstrategie voor een grootschalige, onverdachte niet-lijnvormige locatie (ONV-GR-NL)’ van de NEN5740. Ter plaatse van de gedempte sloten wordt een boorraai geplaatst om de dempingen te traceren. PFAS Het is aannemelijk dat er grondverzet plaatsvindt bij de uitvoer van de beoogde plannen. Derhalve wordt de bodem indicatief op PFAS onderzocht ter bepaling van de hergebruiksmogelijkheden. Asbestonderzoek Op basis van het vooronderzoek is de locatie plaatselijk verdacht op het voorkomen van asbest. Het chemisch bodemonderzoek wordt gecombineerd uitgevoerd met een verkennend asbestonderzoek conform NEN 5707. Op de deellocaties B ‘boerenerf’ en C ‘voormalig vakantiepark’ kunnen puinresten in de bodem worden verwacht. Op deellocatie B zijn tevens panden aanwezig waarin asbest toegepast is geweest. Op deellocaties B en C zal een verkennend asbestonderzoek uitgevoerd worden conform de NEN 5707. Tijdens terreininspectie is waargenomen dat er twee asbestdaken op het boerenerf aanwezig zijn. Indien er geen aan het riool aangesloten dakgoten en/of verharding rondom de asbestdaken aanwezig zijn worden deze druppelzones aanvullend op asbest onderzocht. Op het overig deel van het boerenerf wordt de strategie voor een verdachte locatie met een heterogeen verdeelde asbestverontreiniging gevolgd. De bovengrond wordt als asbestverdacht beschouwd.

Op deellocatie C volgt het onderzoek de strategie voor een verkennend onderzoek op een kleinschalige onverdachte locatie. Er wordt op deellocaties A, D en E geen asbestonderzoek conform de NEN 5707 uitgevoerd. Voor deze locaties gelden op basis van het vooronderzoek geen verdenkingen op de aanwezigheid van een bodemverontreiniging met asbest. Tijdens het onderzoek wordt visueel gelet op de aanwezigheid van asbestverdachte materialen in of op de bodem. Algemeen Opgemerkt dient te worden dat een verkennend bodemonderzoek volgens een steekproefsgewijze opzet wordt uitgevoerd. Tevens dient het bodemonderzoek beschouwd te worden als een tijdelijk vastgestelde status van de bodemkwaliteit ter plaatse. Derhalve kan in bepaalde situaties (bijvoorbeeld bij een toekomstige bestemmingswijziging of aanvraag van een omgevingsvergunning) de geldigheidsduur van het onderzoek beperkt zijn. 2.7

Onderzoeksopzet nader onderzoek De onderzoeksopzet is gebaseerd op de “NEN5707 Inspectie, monstername en analyse van asbest in bodem en partijen grond”. Deze norm is van toepassing voor de bepaling van asbest in bodem en grond met een volumepercentage van minder dan 50% bijmenging aan bouw- en sloopafval.

Project 27865

Op basis van de bevindingen tijdens het verkennend onderzoek wordt de bovengrond ter plaatse van de gaten 208, 209, 210 en 211 (zuidwestelijke schuur boerenerf, deellocatie B) aangemerkt als verdacht op het voorkomen van asbest. De ondergrond wordt beschouwd als onverdacht op het voorkomen van asbest. Het overig terreindeel wordt op basis van de bevindingen tijdens het verkennend onderzoek als onverdacht aangemerkt op het voorkomen van asbest. Omdat direct inzicht is gewenst in de mate en omvang van een eventuele asbestverontreiniging wordt uitgegaan van de strategie voor een nader onderzoek. Tijdens het nader onderzoek zal door middel van het graven van sleuven de asbestverontreiniging zowel verticaal als horizontaal afgeperkt worden. De verontreinging aan asbest is naar verwachting te relateren aan de bodemvreemde bijmenging en asbestverdacht materiaal dat verweerd is van het de zuidwestelijke schuur op het boerenerf en bevindt zich waarschijnlijk alleen in de bovengrond.

Project 27865

VELDWERK

3.1

Uitvoering De verrichten zijn uitgewerkt in onderstaande tabel: Tabel 3.1: Uitgevoerde veldwerkzaamheden Verrichting

Datum

Persoon

Geldend protocol

Verrichten boringen en plaatsen peilbuizen

2, 3, 4, 5, 9 en 10 mei 2022

Dhr. R. Dijkstra

2001

Maaiveldinspectie en inspectiegaten asbest

2 en 3 mei 2022

Dhr. R. Dijkstra

2018

Grondwatermonstername

12 en 20 mei 2022

Dhr. R. Dijkstra

2002

Herbemonsteren peilbuis 454

13 juni 2022

Dhr. R. Dijkstra

2002

Nader onderzoek asbest

1 juli 2022

Dhr. R. Dijkstra

2018

Verkennend onderzoek Ter plaatse van de onderzoekslocatie zijn in totaal 163 boringen verricht en 14 peilbuizen geplaatst, zie aantal boringen en peilbuizen per deellocatie in onderstaande tabel 3.2. Alle boringen zijn uitgevoerd tot een minimale diepte van 0,5 m-mv. Tabel 3.2: Boringen per deellocatie Deellocatie

Grondboringen

Waarvan peilbuizen

Waarvan inspectiegaten

Waarvan boorraaien

A ‘voormalig camping’

220 t/m 231

221

222 en 227

B ‘boerderijerf’

201 t/m 219 en 232 t/m 236

207

201 t/m 219, waarvan tpv druppelzones: 208, 209, 210 en 211

233

C ‘voormalig vakantiepark’

101 t/m 131, 110A (boring 110 is gestuit)

105, 121, 124

101 t/m 131

104, 111, 122 en 126

D ‘lodging’

401 t/m 460

402, 411, 423, 441, 446, 454

404, 406, 407, 408, 416, 419, 442, 445 en 460

E ‘overig terrein’

301 t/m 336

302, 306

301, 303, 307 en 313

Voor het asbestonderzoek is het maaiveld visueel geïnspecteerd. Vervolgens zijn er 50 inspectiegaten gegraven, zie tabel 3.2. De uitkomende grond is visueel geïnspecteerd op asbestverdachte materialen. De gaten zijn circa 0,3 x 0,3 meter breed en tot 0,5 m-mv gegraven. In verband met de aanwezige druppelzones op deellocatie B zijn de inspectiegaten 208, 209, 210 en 211 gegraven, waarbij de toplaag van 10 cm apart is bemonsterd. De ligging van de boringen, inspectiegaten en peilbuizen is weergegeven in bijlage I. Nader onderzoek asbest Voorafgaand aan het veldwerk is een veiligheids- en gezondheidsplan opgesteld. Hier zijn de maatregelen beschreven die genomen moeten worden voor het veilig uitvoeren van het veldwerk. Eén van de maatregelen is het controleren en zo nodig in stand houden van een bodemvochtgehalte van minimaal 10%. Het onderzoek is gestart met een visuele inspectie van het maaiveld. Vervolgens zijn er met behulp van een mobiele kraan elf sleuven (SL01 t/m SL11) rondom de asbesthoudende schuur gegraven. De sleuven hebben een breedte van 0,4 meter en een lengte van 2 meter.

Project 27865

De vrijkomende grond is per sleuf, per verdachte laag visueel geïnspecteerd op de aanwezigheid van asbestverdachte materialen in de fractie >2cm. De monsterneming van grond (fijne fractie, <2 cm) is handmatig uitgevoerd met behulp van een schep. 3.2

Resultaten De boorbeschrijvingen en foto’s van de sleuven zijn weergegeven in bijlage II.

3.2.1 Grond Bodemopbouw Vanaf het maaiveld tot een diepte van 3,0 m-mv bestaat de bodem uit zand. De bovengrond is humeus, de ondergrond niet. Plaatselijk is in de ondergrond een laag veen of leem aangetroffen Zintuiglijke waarnemingen Deellocatie A Voormalige camping In de bovengrond ter plaatse van boring 222 zijn sporen baksteen aangetroffen. In de overige boringen is in zowel de boven- als ondergrond geen bodemvreemde bijmengingen aangetroffen. Op het maaiveld en in de boringen is geen asbestverdacht materiaal waargenomen. Deellocatie B Boerderijerf Ter plaatse van meeste boringen is in de bovengrond bijmenging aan aardewerk, beton, baksteen, metselpuin en leisteen aangetroffen. In de inspectiegaten 208, 209, 210 en 211 en sleuven SL03, SL07 en SL11 is asbestverdacht materiaal aangetroffen. In de ondergrond ter plaatse van 215 zijn sporen baksteen aangetroffen.

Boerderijerf

Er zijn meerdere gebouwen op het boerenerf aanwezig. Een aantal gebouwen bevatten asbesthoudende daken, zie Figuur 3: asbesthoudende daken in het figuur 3 en 4. Bijna alle gebouwen met asbesthoudende rood weergegeven. In blauw daken die daken bevatten dakgoten die zijn aangesloten aan het riool geen asbest bevatten weergegeven. en/of de bodem rondom de gebouwen is verhard met klinkers.

Figuur 4: links: gebouw met asbesthoudende golfplaten als dak. Bodem rondom dak verhard met klinkers. Het toiletgebouw bevat een dakgoot. Rechts: zuidwestelijke schuur met asbesthoudende golfplaten als dak- en muur.

Project 27865

Zuidwestelijke schuur De meest zuidwestelijke schuur op het boerenerf heeft zowel een asbesthoudende dakbedekking als asbesthoudende wanden. Tevens is rondom de schuur asbestverdacht materiaal op het maaiveld aangetroffen (zie kaart bijlage I). De schuur bevat geen dakgoot. Aan beide zijden van het dak is een druppelzone aanwezig. De toplaag van de bodem (0,0 – 0,1 m-mv) ter plaatse van de druppelzones is verdacht op asbest. In de inspectiegaten (gat 208, 209, 210 en 211), die rondom de schuur zijn geplaatst, is asbestverdacht materiaal aangetroffen (per gat 1 x AVM). Tevens is in de sleuven SL03, SL07 en SL11, die zijn gegraven rondom de schuur tijdens het nader onderzoek, asbestverdacht materiaal aangetroffen in de bovengrond (in sleuf SL03 1x AVM, in de sleuven SL07 en SL11 2x AVM). Deellocatie C In de bovengrond zijn sporen tot een matige bijmenging van beton en baksteen aangetroffen. Ter plaatse van boring 113 en 128 is een laag met betongranulaat (0,15 – 0,25 m-mv) in de bovengrond waargenomen. Deze verhardingslaag bevindt zich waarschijnlijk overal onder de klinkerverharding. Er is geen asbestverdacht materiaal op het maaiveld en in de inspectiegaten aangetroffen. Deellocatie D Zowel in de boven- als ondergrond zijn geen bodemvreemde bijmengingen aangetroffen. Op het maaiveld en in de boringen is geen asbestverdacht materiaal waargenomen.

Deellocatie E In de bovengrond ter plaatse van boring 318, 319 en 329 zijn sporen baksteen of aardewerk aangetroffen. Op het maaiveld en in de boringen is geen asbestverdacht materiaal waargenomen. Gedempte sloten (deellocatie A t/m E) Ter plaatse van de gedempte sloten is in de ondergrond in enkele boringen bijmenging met slib aangetroffen. In de overige boringen zijn geen afwijkingen in bodemopbouw aangetroffen. De grond waarmee de sloten zijn gedempt is zintuiglijk schoon en wijkt niet af van het overig terreindeel. Er is derhalve geen aanleiding om de gedempte sloten nader (analytisch) te onderzoeken.

Project 27865

3.2.2 Grondwater In onderstaande tabel zijn de gegevens vermeld die zijn verzameld tijdens de monstername van het grondwater. Tabel 3.3: Veldwerkgegevens grondwater peilbuis

filterstelling (m-mv)

grondwaterstand (m-mv)

EC (µS/cm)

troebelheid (NTU)

Deelgebied A ‘Voormalige camping’ + B ‘Boerderijerf’ 207

2,0 - 3,0

1,94

5,6

262

11,6

221

2,0 - 3,0

1,86

5,4

242

14,6

Deelgebied C ‘voormalige vakantiepark’ 105

1,5 - 2,5

0,81

6,4

749

13,5

121

1,2 - 2,2

0,74

6,5

247

31,4

129

1,2 - 2,2

0,85

6,5

474

15,6

Deelgebied D ‘lodging’ 402

1,8 - 2,8

1,48

5,5

156

67,7

411

1,8 - 2,8

1,30

6,0

255

113,8

423

1,8 - 2,8

1,57

5,4

202

47,3

441

1,8 - 2,8

1,22

6,0

247

87,2

446

1,8 - 2,8

1,50

6,5

172

71,5

454

1,8 - 2,8

1,57

5,5

146

30,8

1,64

5,9

189

20,6

Herbemonstering peilbuis 454 454

1,8 - 2,8

Deelgebied E ‘overig terrein’ 302

1,9 - 2,9

1,24

6,2

881

38,1

306

1,7 - 2,7

1,39

5,5

143

44,1

315

1,7 - 2,7

1,30

5,8

172

76,2

320

1,7 - 2,7

1,39

6,0

364

26,4

324

1,7 - 2,7

1,19

5,9

232

20,9

329

1,7 - 2,7

0,92

6,2

335

63,6

334

1,7 - 2,7

1,27

6,0

287

20,3

Project 27865

CHEMISCHE ANALYSES De analyses en bewerkingen zijn uitgevoerd door een RvA-geaccrediteerd laboratorium. De analyseresultaten zijn getoetst aan de normwaarden uit de ‘Circulaire Bodemsanering per 1 juli 2013’ en Bijlage B van de ‘Regeling Bodemkwaliteit’. Het toetsingskader is bijgevoegd in de bijlage.

4.1

Analyses grond De analyseresultaten zijn weergegeven in tabel 4.1. De analysecertificaten zijn opgenomen in bijlage IV, de toetsing aan de normwaarden in bijlage III. Tabel 4.1: Overschrijdingstabel grond Code

Boringen met diepte (m-mv)

Waarnemingen

AnalyseOverschrijding parameters >AW >T

Indicatieve toetsing BBK

NEN-g

Altijd toepasbaar

NEN-g

Altijd toepasbaar

Deelgebied A ‘voormalige camping’ A-BG1

A-OG1

220 (0,0 - 0,5) 222 (0,0 - 0,5) 225 (0,0 - 0,5) 227 (0,0 - 0,3) 228 (0,0 - 0,5) 230 (0,0 - 0,45) 221 (0,8 - 1,3) 222 (0,7 - 1,2) 227 (0,6 - 1,1) 228 (1,0 - 1,5)

Baksteen+

Deelgebied B ‘boerderijerf’ B-BG1

201 (0,0 - 0,5) baksteen+ 204 (0,0 - 0,5) baksteen+, aardewerk+ 206 (0,0 - 0,5) baksteen+ 207 (0,0 - 0,5) baksteen+ 218 (0,07 - 0,15) 234 (0,0 - 0,5) baksteen+

NEN-g

Altijd toepasbaar

B-BG2

208 (0,0 - 0,5) 209 (0,0 - 0,5) 210 (0,0 - 0,5) 211 (0,0 - 0,5) 213 (0,0 - 0,3)

baksteen+ aardewerk+ beton++ beton+, aardewerk+ beton+, baksteen+, leisteen++ baksteen++, beton+, metselpuin+ metselpuin+, baksteen+, beton+++

NEN-g

Ba@, Cu, PAK

Klasse Wonen (PAK)

B-OG1

203 (0,6 - 1,1) 207 (0,5 - 0,8) 208 (0,7 - 1,0) 215 (0,7 - 1,1) 217 (0,7 - 1,2) 223 (0,07 - 0,3)

NEN-g

Altijd toepasbaar

Deelgebied C ‘voormalige vakantiepark’ C-BG1

101 (0,0 - 0,5) 102 (0,0 - 0,5) 104 (0,0 - 0,5) 106 (0,0 - 0,5) 107 (0,0 - 0,3)

Baksteen+, plastic+ , beton+ Baksteen+, tegel+, beton+ Baksteen+, beton+ Baksteen+, beton+ Baksteen+, beton+

NEN-g

Altijd toepasbaar

C-BG2

109 (0,0 - 0,5) 110a (0,0 - 0,5) 111 (0,0 - 0,5) 112 (0,0 - 0,5) 114 (0,0 - 0,5)

Baksteen+, beton+ Baksteen+, beton+ Baksteen+, beton+ Beton+ Beton+, baksteen+

NEN-g

Altijd toepasbaar

C-BG3

117 (0,0 - 0,5) 118 (0,0 - 0,5) 120 (0,0 - 0,5) 121 (0,0 - 0,5) 122 (0,0 - 0,5)

Beton+ Beton+, baksteen+ Beton+ Beton+ Beton+, baksteen+

NEN-g

Altijd toepasbaar

C-BG4

124 (0,0 - 0,5) 125 (0,0 - 0,5)

Beton+, baksteen+ Baksteen+, beton+

NEN-g

Altijd toepasbaar

Project 27865

Code

Boringen met diepte (m-mv)

Waarnemingen

AnalyseOverschrijding parameters >AW >T

127 (0,0 - 0,4) 129 (0,0 - 0,4) 130 (0,0 - 0,5) 131 (0,0 - 0,5)

Baksteen+, beton+ Beton+ Beton+ Beton+

C-OG1

102 (0,5 - 1,0) 105 (0,5 - 1,0) 111 (0,5 - 1,0)

C-OG2

C-OG3

Indicatieve toetsing BBK

NEN-g

Altijd toepasbaar

108 (0,6 - 1,1) 126 (0,4 - 0,6)

NEN-g

Hg, minerale olie

Klasse Industrie (minerale olie)

118 (0,7 - 1,2) 121 (0,5 - 0,9) 124 (0,5 - 1,0) 129 (0,6 - 1,0)

NEN-g

Altijd toepasbaar

Deelgebied D ‘lodging’ D-BG1

401 (0,0 - 0,5) 404 (0,0 - 0,5) 406 (0,0 - 0,5) 407 (0,0 - 0,5) 460 (0,0 - 0,5)

NEN-g

Altijd toepasbaar

D-BG2

409 (0,0 - 0,5) 410 (0,0 - 0,4) 411 (0,0 - 0,5) 413 (0,0 - 0,4) 414 (0,0 - 0,5) 459 (0,0 - 0,5)

NEN-g

Altijd toepasbaar

D-BG3

416 (0,0 - 0,4) 417 (0,0 - 0,4) 418 (0,0 - 0,5) 420 (0,0 - 0,3) 422 (0,0 - 0,5)

NEN-g

Altijd toepasbaar

D-BG4

419 (0,0 - 0,5) 423 (0,0 - 0,5) 425 (0,0 - 0,3) 426 (0,0 - 0,5) 428 (0,0 - 0,5) 429 (0,0 - 0,45)

NEN-g

Altijd toepasbaar

D-BG5

430 (0,0 - 0,5) 432 (0,0 - 0,5) 433 (0,0 - 0,5) 435 (0,0 - 0,3) 436 (0,0 - 0,5) 437 (0,0 - 0,5)

NEN-g

Altijd toepasbaar

D-BG6

438 (0,0 - 0,5) 441 (0,0 - 0,5) 442 (0,0 - 0,3) 443 (0,0 - 0,3) 447 (0,0 - 0,3) 451 (0,0 - 0,3)

NEN-g

Altijd toepasbaar

D-BG7

449 (0,0 - 0,5) 451 (0,0 - 0,3) 454 (0,0 - 0,5) 455 (0,0 - 0,4) 457 (0,0 - 0,5)

NEN-g

Altijd toepasbaar

D-OG1

402 (0,8 - 1,3) 404 (0,5 - 1,0) 406 (0,5 - 1,0)

NEN-g

Altijd toepasbaar

D-OG2

408 (0,5 - 1,0) 411 (0,6 - 1,1) 416 (0,6 - 0,9)

NEN-g

Altijd toepasbaar

D-OG3

419 (1,0 - 1,5) 423 (1,2 - 1,7) 428 (0,5 - 1,0)

NEN-g

Altijd toepasbaar

Project 27865

Code

Boringen met diepte (m-mv)

Waarnemingen

AnalyseOverschrijding parameters >AW >T

D-OG4

433 (0,5 - 1,0) 441 (0,5 - 1,0) 441 (0,5 - 1,0)

D-OG5

D-OG6

Indicatieve toetsing BBK

NEN-g

Altijd toepasbaar

445 (0,5 - 1,0) 446 (0,8 - 1,3) 449 (0,6 - 1,1)

NEN-g

Altijd toepasbaar

454 (0,7 - 1,2) 457 (0,5 - 1,0) 460 (0,5 - 1,0)

NEN-g

Altijd toepasbaar

Deelgebied E ‘overig terreindeel’ E-BG1

302 (0,0 - 0,5) 303 (0,0 - 0,4) 305 (0,0 - 0,4) 306 (0,0 - 0,4) 307 (0,0 - 0,4)

NEN-g

Altijd toepasbaar

E-BG2

309 (0,0 - 0,4) 311 (0,0 - 0,3) 313 (0,0 - 0,5) 314 (0,0 - 0,3) 315 (0,0 - 0,5)

NEN-g

Altijd toepasbaar

E-BG3

318 (0,0 - 0,4) 319 (0,0 - 0,4) 320 (0,0 - 0,5) 323 (0,0 - 0,45) 325 (0,0 - 0,5) 329 (0,6 - 1,1)

Aardewerk+ Baksteen+

NEN-g

Hg, Pb

Altijd toepasbaar

E-BG4

328 (0,0 - 0,5) 330 (0,0 - 0,5) 331 (0,0 - 0,5) 333 (0,0 - 0,5) 336 (0,0 - 0,5)

NEN-g

Hg, Pb

Altijd toepasbaar

E-OG1

303 (0,8 - 1,1) 306 (0,9 - 1,3) 307 (0,9 - 1,3) 315 (0,7 - 1,2)

Slib+

NEN-g

Altijd toepasbaar

E-OG2

318 (0,9 - 1,3) 320 (0,5 - 1,0) 324 (0,6 - 0,9)

NEN-g

Altijd toepasbaar

E-OG3

329 (0,6 - 1,1) 333 (0,9 - 1,4) 334 (0,8 - 1,3)

NEN-g

Altijd toepasbaar

waarneming : + (sporen/zwak), ++ (matig), +++ (sterk), ++++ (uiterst) Ba@ : de normen voor barium zijn buiten werking gesteld, toetsing vindt plaats aan de vml. normen (AW=190, T=555, I=920)

Mengmonsters van de boven- en ondergrond zijn geanalyseerd op het standaard NEN-pakket. Door middel van dit analysepakket wordt een breed beeld verkregen van de kwaliteit van de grond. Deelgebied A ‘voormalige camping’ In zowel de boven- als ondergrond zijn geen verhogingen aangetoond ter plaatse van de voormalige camping. Indicatief getoetst aan het Besluit Bodemkwaliteit is zowel de boven- als ondergrond indicatief beoordeeld als Altijd Toepasbaar. Deelgebied B ‘boerenerf’ In mengmonster B-BG2, bestaande uit de bovengrond, is een lichte verhoging aan barium, koper en PAK aangetoond. In de ondergrond zijn geen verhogingen aangetoond.

Project 27865

Indicatief getoetst aan het Besluit Bodemkwaliteit voldoet mengmonster B-BG2 aan klasse Wonen. De overige mengmonsters van zowel de boven- als ondergrond zijn indicatief beoordeeld als Altijd Toepasbaar. Deelgebied C ‘voormalige vakantiepark’ In mengmonster C-OG2, bestaande uit de venige ondergrond, is een lichte verhoging aan kwik en minerale olie aangetoond. De verhoging aan minerale olie in het mengmonster wordt vermoedelijk veroorzaakt door humuszuren (natuurlijke herkomst). Dit valt af te leiden uit het oliechromatogram. Indicatief getoetst aan het Besluit Bodemkwaliteit voldoet het mengmonster C-OG2 aan klasse Industrie. De overige mengmonsters van zowel de boven- als ondergrond zijn indicatief beoordeeld als Altijd Toepasbaar. Deelgebied D ‘lodging’ In de bovengrond is in mengmonster D-BG4 een lichte verhoging aan kobalt aangetoond. In de overige mengmonsters van zowel de boven- als ondergrond zijn geen verhogingen aangetoond. Indicatief getoetst aan het Besluit Bodemkwaliteit is zowel de boven- als ondergrond indicatief beoordeeld als Altijd Toepasbaar. Deelgebied E ‘overig terreindeel’ In het mengmonster E-BG3, bestaande uit de bovengrond en de ondergrond van de gedempte watergang ter plaatse van boorraai 329, zijn lichte verhogingen aan kwik en lood aangetoond. In de ondergrond (met uitzondering van de ondergrond van boorraai 329) zijn geen verhogingen aangetoond.

Indicatief getoetst aan het Besluit Bodemkwaliteit is zowel de boven- als ondergrond indicatief beoordeeld als Altijd Toepasbaar. Gedempte watergangen In de bovengrond van de gedempte watergangen is een lichte verhoging aan koper aangetoond ter plaatse van de boorraaien 419 en 428 (0,0 – 0,5 m-mv) (deelgebied D ‘lodging’). In de ondergrond is een verhoging aan kwik en lood aangetoond ter plaatse van boorraai 329 (0,6 – 1,1 m-mv).

Project 27865

4.2

Analyses grondwater De analyseresultaten van het grondwater zijn weergegeven in tabel 4.2. De analysecertificaten zijn opgenomen in bijlage IV, de toetsing aan de normwaarden in bijlage III. Tabel 4.2: Overschrijdingstabel grondwater Peilbuis

Filtertraject (m-mv)

Analyseparameters

Overschrijding >S

Deelgebied A ‘voormalige camping ’+ B ‘boerderijerf’ 207

2,0 - 3,0

NEN-gw

221

2,0 - 3,0

NEN-gw

Deelgebied C ‘voormalige vakantiepark’ 105

1,5 - 2,5

NEN-gw

121

1,2 - 2,2

NEN-gw

129

1,2 - 2,2

NEN-gw

Ba, Cu, 1,1,2trichloorethaan1

Deelgebied D ’lodging’ 402

1,8 - 2,8

411

1,8 - 2,8

NEN-gw

Ba, Cu, Ni

423

1,8 - 2,8

NEN-gw

Ba, Cu

441

1,8 - 2,8

NEN-gw

446

1,8 - 2,8

NEN-gw

454

1,8 - 2,8

NEN-gw

Heranalyse peilbuis 454 (koper) 454

1,8 - 2,8

Deelgebied E ‘overig terreindeel’ 302

1,9 - 2,9

NEN-gw

Ba, Cu, Ni

306

1,7 - 2,7

NEN-gw

Ba, Cu, Ni

315

1,7 - 2,7

NEN-gw

320

1,7 - 2,7

NEN-gw

324

1,7 - 2,7

NEN-gw

329

1,7 - 2,7

NEN-gw

334

1,7 - 2,7

NEN-gw

Het grondwater is geanalyseerd op het standaard NEN-pakket. Op deze wijze wordt een breed beeld verkregen van de grondwaterkwaliteit. In het grondwater ter plaatse van deelgebied A ‘voormalige camping’, deelgebied B ‘boerderijerf’ en deelgebied C ‘voormalige vakantiepark’ zijn lichte verhogingen aan barium in het grondwater gemeten. Ter plaatse van deelgebied D ‘lodging’ is een matige verhoging aan koper gemeten in peilbuis 454. De overige verhogingen die in dit deelgebied zijn gemeten bestaan uit lichte verhogingen van enkele zware metalen en VOCl.

Het gehalte 1,1,2-trichloorethaan heeft in het grondwatermonster 402 een verhoogde rapportagegrens (<0,2 ipv <0,1 µg/liter) ten gevolge van storingen in de monstermatrix. Hierdoor volgt uit de standaard BoToVa-toetsing een lichte overschrijding van de streefwaarde voor deze parameter, terwijl 1,1,2-trichloorethaan niet is aangetoond (immers “<”). De oorzaak voor de storing is niet bekend geworden. Voor de locatie is op basis van het historisch onderzoek geen verwachting voor de aanwezigheid van chloorkoolwaterstoffen. Ook is in alle overige grondwatermonsters geen sprake van verhogingen aan organische parameters. De BoToVa-toetsing dient wel als leidend te worden beschouwd. Er wordt echter verwacht dat geen sprake is van een verhoogd gehalte aan 1,1,2-trichloorethaan.

Project 27865

Naar aanleiding van de matige verhoging aan koper, is peilbuis 454 herbemonsterd op koper. Uit de analyse van de herbemonstering komt naar voren dat opnieuw een matige verhoging aan koper is gemeten in peilbuis 454. Binnen locatie D is geen bronlocatie voor koper bekend, de matige verhoging aan koper is hoogstwaarschijnlijk van natuurlijke herkomst. Op het overig terreindeel (deellocatie E) zijn enkel lichte verhogingen aan zware metalen gemeten in het grondwater.

Project 27865

ASBESTANALYSES De analyses zijn uitgevoerd door een daartoe gecertificeerd laboratorium. Het toetsingskader is opgenomen in bijlage V. Verkennend onderzoek Grove fractie (>2 cm) Tijdens de visuele inspectie van de opgegraven grond is in de inspectiegaten 208 t/m 211 (ter plaatse van deelgebied D boerderijerf) asbestverdacht materiaal > 2 cm aangetroffen. Dit is per gat samengevoegd tot verzamelmonsters. In de overige gaten en in de boringen is geen asbestverdacht materiaal aangetroffen. De aanwezigheid van asbestverdachte materialen verschilt per gat. Om een beter beeld te verkrijgen van de mogelijke asbestverontreiniging zijn alle verzamelmonsters geanalyseerd op asbest. De analysecertificaten zijn opgenomen in bijlage IV. De resultaten zijn weergegeven in tabel 5.1. Fijne fractie (<2 cm) Voor het onderzoek van de fijne fractie is een aantal mengmonsters samengesteld. De mengmonsters zijn geanalyseerd op asbest. Het analysecertificaat is opgenomen in bijlage IV. De resultaten zijn weergegeven in tabel 5.1. Totaalresultaat Voor het totaalresultaat dienen de resultaten van de grove fractie en de fijne fractie te worden opgeteld. De rekentabellen voor de bepaling van het asbestgehalte zijn opgenomen in bijlage III. In tabel 5.1 zijn de voor de toetsing relevante analyseresultaten weergegeven, alsmede het totaalgehalte.

Project 27865

Tabel 5.1: resultaten verkennend asbestonderzoek – bepaling indicatief gehalte in mg/kg ds Referentie Sleuven op (diepte m-mv) analysecertifcaat

gewogen gehalte grove fractie1) (>2 cm)

gewogen gehalte fijne fractie2) (<2 cm)

totaalgehalte per sleuf

verdeling

toetswaarde

208 (0,1 - 0,5)

617,05 (h)

17,82 (h)

634,87

209 (0,1 - 0,5)

36,30 (h)

20,24 (h)

56,54

210 (0,1 - 0,5)

4,89 (h)

20,68 (h)

25,57

634,87**

211 (0,1 - 0,5)

51,89 (h)

21,12 (h)

73,01

212 (0,0 - 0,5) 213 (0,0 - 0,3) 214 (0,0 - 0,5) 215 (0,0 - 0,5)

216 (0,15 - 0,5) 217 (0,15 - 0,5) 218 (0,15 - 0,5)

106 (0,0 - 0,5) 107 (0,0 - 0,0) 108 (0,0 - 0,5) 109 (0,0 - 0,5)

116 (0,0 - 0,5) 117 (0,0 - 0,5) 118 (0,0 - 0,5) 119 (0,0 - 0,5) 120 (0,0 - 0,5)

126 (0,0 - 0,15) 127 (0,0 - 0,4) 128 (0,25 - 0,5) 129 (0,0 - 0,4) 130 (0,0 - 0,5) 131 (0,0 - 0,5)

Deelgebied B ‘boerderijerf’ B-Asb02/ B-Avm01/ B-Avm02/ B-Avm03/ B-Avm04

B-Asb03

B-Asb04

Druppelzones zuidwestelijke schuur

B-Asb01

208 (0,0 - 0,1) 209 (0,0 - 0,1) 210 (0,0 - 0,1) 211 (0,0 - 0,1)

Deelgebied C ‘voormalige vakantiepark’ C-Asb01

C-Asb02

C-Asb03

1) 2)

Ho He * **

geen asbest (AVM) in grove fractie aangetroffen gewogen gehalte grove fractie = serpentijn + 10 x amfibool gewogen gehalte fijne fractie = serpentijn + 10 x amfibool, vermenigvuldigd met een correctiefactor (grof/fijn) waarmee het gehalte in de uitgezeefde fractie wordt teruggerekend naar het totale monster homogene verdeling: de toetswaarde betreft het gemiddelde, gewogen naar volume per sleuf/gat (zie hiervoor toetsingstabel in bijlage) heterogene verdeling: de toetswaarde betreft het hoogste totaalgehalte Het gehalte overschrijdt de toetswaarde voor nader onderzoek van 50 mg/kg ds Het gehalte overschrijdt de interventiewaarde (grond) resp. grenswaarde (puin) van 100 mg/kg ds

Bespreking resultaten asbest Locatie B: druppelzones asbestverdachte daken Ter plaatse van de druppelzones van het asbesthoudende dak ter plaatse van de zuidwestelijke schuur op het boerenerf (gaten 208, 209, 210 en 211) is geen asbest aangetoond in de fijne fractie in de toplaag (0,0-0,1 m-mv). Locatie B: overig asbestonderzoek In de bodemlaag direct onder de druppelzone (circa 0,1 – 0,5 m-mv) is in vier gaten asbest in de grove fractie (> 2 cm) aangetroffen. Het betreft gaten 208, 209, 210 en 211

Project 27865

Het gehalte asbest in gat 208 overschrijdt de interventiewaarde (0,1 – 0,5 m-mv). Er is sprake van hechtgebonden serpentijn en amfibool asbest (chryostiel en crocidoliet) in de grove fractie en en hechtgebonden serpentijn en amfibool asbest in de fijne fractie. In de gaten 209 en 211 (0,1 – 0,5 m-mv) overschrijdt het gehalte asbest de waarde voor nader onderzoek. Er is sprake van hechtgebonden serpentijn en amfibool asbest (chrysotiel en crocidoliet) in de grove fractie en hechtgebonden serpentijn en amfibool asbest in de fijne fractie ter plaatse van gat 209. Ter plaatse van gat 211 is sprake van hechtgebonden serpentijn asbest (chryostiel) en hechtgebonden serpentijn en amfibool asbest in de fijne fractie. In gat 210 is tevens asbest aangetoond in de grove fractie, echter het totaalgehalte aan asbest ligt onder de toetswaarde voor nader onderzoek. Er is sprake van hechtgebonden serpentijn asbest (chrysotiel) in de grove fractie en hechtgebonden serpentijn en amfibool asbest in de fijne fractie. In de bovengrond van het overig deel van het erf is in de fijne fractie van mengmonster BAsb03 hechtgebonden asbest aangetoond. In de grove fractie is geen asbest aangetroffen. De totale gehalten aan asbest ligt onder de toetswaarde voor nader onderzoek.

Locatie C: Asbest in grond voormalige vakantiepark In de grond van ter plaatse van het voormalige vakantiepark is zowel in de grove als fijne fractie geen asbest aangetoond. Nader onderzoek Op basis van de resultaten van het verkennend asbestonderzoek wordt de omgeving van de zuidwestelijke schuur als asbestverdacht beschouwd. Er is nader asbestonderzoek uitgevoerd, waarbij de volgende Ruimtelijke Eenheden (RE’s) zijn onderzocht: RE1: zone direct rondom de schuur RE2: zone rondom RE1 (horizontale afperking) Grove fractie Op het maaiveld is geen asbestverdacht materiaal aangetroffen. Tijdens de visuele inspectie van de opgegraven grond is in sleuf SL01, SL07 en SL11 asbestverdacht materiaal > 2 cm aangetroffen. In de overige sleuven is geen asbest verdacht materiaal aangetroffen. De asbestverdachte materialen zijn per sleuf verzameld en geanalyseerd op asbest. Fijne fractie Voor het onderzoek van de fijne fractie zijn per sleuf asbestanalyses verricht. Totaal resultaat Voor het totaal resultaat dienen de resultaten van de grove en fijne fractie te worden opgeteld. De rekentabellen voor de bepaling van het asbestgehalte zijn opgenomen in bijlage III. De analysecertificaten zijn opgenomen in bijlage IV. In tabel 5.2 zijn de voor de toetsing relevante analyseresultaten weergegeven, alsmede het totaalgehalte voor de betreffende sleuf.

Project 27865

Tabel 5.2: resultaten nader asbestonderzoek – bepaling gehalte in mg/kg ds Ruimtelijke Sleuven eenheid (diepte m-mv)

gewogen gehalte grove fractie1) (>2 cm)

gewogen gehalte fijne fractie2) (<2 cm)

totaalgehalte per sleuf

SL01 (0,0 – 0,4)

4,17

SL03 (0,0 – 0,5)

6,52

SL04 (0,0 – 0,4)

SL05 (0,0 – 0,3)

98,88

SL06 (0,0 – 0,4)

SL07 (0,0 – 0,5)

7,42

6,43

13,85

RE1

verdeling

toetswaarde

98,88

RE2 SL08 (0,0 – 0,4)

21,34

SL11 (0,0 – 0,45)

10,28

6,57

16,85

SL01 (0,4 – 0,9) SL02 (0,5 – 1,0) SL03 (0,5 – 1,0) SL04 (0,4 – 0,9) SL05 (0,3 – 0,8)

Ondergrond

RE1

1) 2)

Ho He

Ruimtelijke Eenheid 1 (RE1) In de bovengrond van sleuf SL03 asbest in de grove fractie aangetoond. In de bovengrond van de sleuven SL01 en SL05 is asbest in de fijne fractie aangetoond. Het totale gehalte aan asbest overschrijdt de interventiewaarde van 100 mg/kg ds niet. Ruimtelijke Eenheid 2 (RE2) In de bovengrond van sleuf SL07 en SL11 is asbest in de grove fractie aangetoond. In de bovengrond van de sleuven SL06, SL07, SL08 en SL11 is asbest in de fijne fractie aangetoond. Het totale gehalte aan asbest overschrijdt de interventiewaarde van 100 mg/kg ds niet. Ondergrond RE1 De ondergrond van van de sleuven rondom de schuur (RE1) is tevens geanalyseerd op asbest. Er is geen asbest in de ondergrond aangetoond.

Project 27865

PFAS-ONDERZOEK In verband met de mogelijke afvoer van grond is er aanvullend geanalyseerd op PFAS. Als er geen lokaal beleid ten aanzien van PFAS-houdende grond is opgesteld zijn de normen uit het landelijk handelingskader PFAS van toepassing. Lokale beleidsnormen gaan dus vóór de normen uit het handelingskader. De normen uit het handelingskader zijn opgenomen in de bijlage. In onderstaande tabel is de toetsing weergegeven. Aangezien het gehalte organisch stof kleiner is dan 10%, vindt er geen bodemtypecorrectie plaats. Tabel 6.1: Toetsing PFAS aan Handelingskader Ref

Boringen met diepte (m-mv)

Waarnemingen

Organisch Indicatief toetsoordeel stof op landbodem (%)

Indicatief toetsoordeel In oppervlaktewater

Deelgebied B ‘boerderijerf’ B-BG1

201 (0,0 - 0,5) 204 (0,0 - 0,5) 206 (0,0 - 0,5) 207 (0,0 - 0,5) 218 (0,07 - 0,15) 234 (0,0 - 0,5)

baksteen+ baksteen+, aardewerk+ baksteen+ baksteen+

B-OG1

203 (0,6 - 1,1) 207 (0,5 - 0,8) 208 (0,7 - 1,0) 215 (0,7 - 1,1) 217 (0,7 - 1,2) 223 (0,07 - 0,3)

4,7

Achtergrondwaarde

Toepasbaar in regionale en rijkswateren

1,2

Niet verontreinigd

baksteen+

Deelgebied C ‘voormalige vakantiepark’ C-BG1

101 (0,0 - 0,5) 102 (0,0 - 0,5) 104 (0,0 - 0,5) 106 (0,0 - 0,5) 107 (0,0 - 0,3)

Baksteen+, plastic+ , beton+ Baksteen+, tegel+, beton+ Baksteen+, beton+ Baksteen+, beton+ Baksteen+, beton+

5,1

Achtergrondwaarde

Toepasbaar in regionale en rijkswateren

C-OG3

118 (0,7 - 1,2) 121 (0,5 - 0,9) 124 (0,5 - 1,0) 129 (0,6 - 1,0)

1,0

Niet verontreinigd

Deelgebied D ‘lodging’ D-BG4

419 (0,0 - 0,5) 423 (0,0 - 0,5) 425 (0,0 - 0,3) 426 (0,0 - 0,5) 428 (0,0 - 0,5) 429 (0,0 - 0,45)

4,4

Achtergrondwaarde

Toepasbaar in regionale en rijkswateren

D-OG5

445 (0,5 - 1,0) 446 (0,8 - 1,3) 449 (0,6 - 1,1)

0,7

Achtergrondwaarde

Toepasbaar in regionale en rijkswateren

Aardewerk+ Baksteen+

6,3

Achtergrondwaarde

Toepasbaar in regionale en rijkswateren

1,1

Niet verontreinigd

Deelgebied E ‘overig terreindeel’ E-BG3

318 (0,0 - 0,4) 319 (0,0 - 0,4) 320 (0,0 - 0,5) 323 (0,0 - 0,45) 325 (0,0 - 0,5) 329 (0,6 - 1,1)

E-OG2

318 (0,9 - 1,3) 320 (0,5 - 1,0) 324 (0,6 - 0,9)

NB: Opgemerkt wordt dat voor een definitief oordeel omtrent hergebruik een partijkeuring conform het Besluit bodemkwaliteit nodig is waarbij onder andere op PFAS wordt onderzocht, tenzij met verkennend onderzoek voor alle PFAS-verbindingen <bepalingsgrens is gemeten.

Project 27865

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN De milieuhygiënische kwaliteit van de bodem ter plaatse van de onderzoekslocatie Zwarte Dijk 37 en 52 te Slagharen is vastgelegd. Behalve de chemische kwaliteit is tevens de aanwezigheid van asbest in de bodem onderzocht. Chemische kwaliteit De gestelde hypothese dat geen verontreiniging wordt verwacht ten opzichte van de bodemkwaliteitskaart is bevestigd. Ter plaatse van de voormalige camping (deellocatie A) is enkel in het grondwater een lichte verhoging aan barium gemeten. In de boven- en ondergrond zijn geen verhogingen boven de achtergrondwaarden aangetoond. In de bovengrond ter plaatse van het boerderijerf (Zwarte Dijk 52; deellocatie B) is enkel een lichte verhoging aan barium, koper en PAK aangetoond. In het grondwater is een lichte verhoging aan barium gemeten. In de venige ondergrond ter plaatse van de voormalige vakantiepark (deellocatie C) is een lichte verhoging aan kwik en minerale olie aangetoond. De verhoging aan olie is waarschijnlijk veroorzaakt door veenzuren, en is van natuurlijke oorsprong. In het grondwater zijn enkel lichte verhogingen aan barium gemeten. In het deelgebied Lodging (deellocatie D) is een lichte verhoging aan kobalt aangetoond in de bovengrond. In het grondwater zijn enkele lichte verhogingen aan zware metalen en VOCl gemeten.

Het gehalte 1,1,2-trichloorethaan wordt hierbij als verhoging gerapporteerd in verband met een verhoogde rapportagegrens. Het werkelijke gehalte ligt vermoedelijk onder de detectiegrens. In peilbuis 454 is, ook na herbemonstering, een matige verhoging aan koper aangetoond. In de grond zijn geen verhogingen aan koper aangetoond. Ter plaatse van de onderzoekslocatie en in de nabije omgeving zijn geen activiteiten bekend die een koper verontreiniging in het grondwater kunnen veroorzaken. Aangenomen wordt dat de matige verhogingen aan koper van natuurlijke oorsprong zijn. De gevolgde onderzoeksstrategie geeft in voldoende mate de milieuhygiënische situatie ter plaatse van de onderzoekslocatie weer. Er is derhalve geen aanleiding tot het uitvoeren van een aanvullend onderzoek. Op het overig terreindeel (deellocatie E) zijn lichte verhogingen aan kwik en lood in de bovengrond aangetoond. De ondergrond bevat geen verhogingen. In het grondwater zijn enkel lichte verhogingen aan zware metalen gemeten. Indicatief getoetst aan het Besluit Bodemkwaliteit zijn, met uitzondering op de mengmonsters B-BG2 (bovengrond deellocatie B, klasse Wonen) en C-OG2 (ondergrond deellocatie C, klasse Industrie), bijna alle mengmonsters van zowel de boven- als ondergrond indicatief beoordeeld als Altijd Toepasbaar.

De gevolgde onderzoeksstrategie geeft echter in voldoende mate de milieuhygiënische situatie ter plaatse van de onderzoekslocatie weer. Er is derhalve geen aanleiding tot het uitvoeren van een aanvullend onderzoek.

Project 27865

Asbestonderzoek Deelgebied B ‘boerderijerf’ De gestelde hypothese dat de bovengrond verdacht is op het voorkomen van asbest, is bevestigd. In de bovengrond ter plaatse van de zuidwestelijke schuur van de gaten 208 t/m 211 (0,1 – 0,5 m-mv) is asbesthoudend materiaal (> 2 cm) aangetroffen. In de grondfractie < 2 cm is tevens asbest aangetoond. Plaatselijk zijn in dit gebied ook stukjes AVM op het maaiveld aangetroffen. In de zone direct rondom de zuidwestelijke schuur (gaten 208 t/m 211) is een indicatief gehalte bepaald van 634,87 mg/kg ds. Deze waarde overschrijdt de toetswaarde voor nader onderzoek, alsmede de interventiewaarde voor asbest in grond. In de toplaag van de druppelzone (208 t/m 211; 0,0-0,1 m-mv) en het overig deel van het boerderijerf is zowel visueel als analytisch geen asbest aangetoond. Op basis van de resultaten van het verkennend onderzoek is een nader asbestonderzoek verricht. De bodem rondom de zuidwestelijke schuur (ter hoogte van de gaten 208 t/m 211) is nader onderzocht door middel van het graven van sleuven. De locatie is verdeeld in twee ruimtelijke eenheden, de verdachte bovengrond direct rondom de schuur (RE1) en de zone rondom RE1 (RE2). Middels het nader onderzoek is het gehalte aan asbest per ruimtelijke eenheid bepaald. Met het nader onderzoek is het gemiddelde gehalte aan asbest per RE bepaald.

Ter plaatse van RE1, de verdachte bovengrond direct rondom de schuur, is asbest in zowel de grove als fijne fractie aangetoond. Het totale asbestgehalte van RE1 ligt onder de interventiewaarde. Ter plaatse van RE2, de zone op grotere afstand van de schuur rondom RE1, is eveneens plaatselijk asbest in de grove en fijne fractie aangetoond. Het totale asbestgehalte van RE2 is ruim lager dan RE1 en ligt daarmee eveneens onder de interventiewaarde. In de ondergrond van RE1 is geen asbest aangetoond. Geconcludeerd wordt dat op deellocatie B asbest in en op de bodem is aangetroffen, maar in een gehalte lager dan de interventiewaarde. Er is geen sprake van een (ernstig) geval van bodemverontreiniging en/of een saneringsnoodzaak. Deelgebied C ‘voormalige vakantiepark’ De gestelde hypothese dat de bovengrond van de voormalige vakantiepark verdacht is op het voorkomen van asbest, is niet bevestigd. In de grond is zowel visueel als analytisch geen asbest aangetroffen. Overige deellocaties Ter plaatse van de overige deellocaties zijn tijdens het onderzoek geen waarnemingen gedaan die kunnen duiden op de aanwezigheid van een verontreiniging met asbest. De hypothese van een asbestonverdachte locatie wordt gehandhaafd. De gevolgde onderzoeksstrategie geeft in voldoende mate de situatie ter plaatse van de onderzoekslocatie weer. PFAS De grond is aanvullend onderzocht op PFAS.

De gehalten in zowel de boven- en ondergrond voldoen aan de Achtergrondwaarden.

Project 27865

Aanbevelingen De onderzoeksresultaten vormen ons inziens geen belemmeringen voor de afgifte van een omgevingsvergunning. De afgifte van de omgevingsvergunning blijft echter een beleidsmatige afweging van de gemeente zelf. Bij de herontwikkeling van het erf van locatie B (Zwarte Dijk 52) dient rekening gehouden te worden met aanwezigheid van asbest in en op de bodem. Geadviseerd wordt om de asbestverdachte materialen van het maaiveld te verwijderen om vermenging met de bodem te voorkomen. Er is geen sprake van een geval van bodemverontreiniging (en daarmee geen sprake van een saneringsnoodzaak), aangezien het asbestgehalte de interventiewaarde van 100 mg/kg niet overschrijdt. Echter, geadviseerd wordt om de grond die asbest bevat, zoveel mogelijk gescheiden te ontgraven en niet te vermengen met grotere partijen schone grond. Indien onverwacht grotere hoeveelheden asbest en/of asbestnesten worden aangetroffen, dient het werk te worden gestaakt en het bevoegd gezag te worden ingelicht. Ter plaatse van deellocatie C dient rekening gehouden te worden met een puinlaag onder de aanwezige klinkerverharding (betonpuin, dikte ca. 10 cm), in dit onderzoek aangetoond in boringen 113 en 128. Aanbevolen wordt om grond die vrijkomt bij graafwerkzaamheden te hergebruiken binnen het project.

Indien dit niet mogelijk is kan de grond op basis van dit rapport worden afgevoerd naar een grondbank of -depot. Als de grond wordt afgevoerd voor hergebruik elders, is (normaliter) eerst een partijkeuring nodig conform het Besluit Bodemkwaliteit. Met name bij grotere partijen grond is dit laatste voordeliger dan afvoeren naar een grondbank of -depot. In sommige gevallen is ook zonder aanvullend onderzoek hergebruik mogelijk op basis van een bodemkwaliteitskaart.

BIJLAGE I

e ijk ar sM

n laa

V 1697 V 1086 20 V 1087 1a 18

U 829

6 U 1646 U 5893

U 830 54

U 34 U 2197

vb r

r k

U 1675 9

No ge w er

d U 1851 or

U 2196

U 162

k r

37d / /

332

// / / // /

/ / /

V 650

// / / // / /

// / / // /

/ / // / / //

331

/ //

333

127

/ // / /

330

// / / //

129

335

/ / /

111

/ /

336

121

120

117

/ / //

225

114

107

U1797

/ /

326

224

// /

/ / / //

222

229

/ /

103

219

/ // / // /

210RE 1 210

201

402

456

317

403

202

460

207

211SL02SL02.

458

404

203

235

SL10 SL10. 235

204

407

206

/ /

459

315

449

455

236

U 1882

454

405

205

234

448

410

304

/ / / // /

127

406

453

450

310

306

409

316

447

451

408

U 40

303

452

411

414

309

443

445

307

412

446

// /

302

442

415

441

308

444

413

438

416

/ //

422

435

301

440

439

417

421

434

419

436

418

437

/ //

433

423

Overzichtskaart

// / // / / // / //

/ / // / // / //

/ / /

/ /

/ / /

/ /

/ // / // / // / // // / // / // /

// /

/ / // / // /

/ / // //

/ // / //

/ // / / //

// / / / / /

/ // / / / / // / / / / / / // / / /

/ /

/ //

/ /

/ //

/ /

/ //

/ /

/ / // / /

/ // /

/ // / / //

// /

/ //

/ / / / /

/ // / / /

/ /

/ / / / /

/ / / / / / / / / / / / // / /

/ // / /

// / /

/ /

// / /

// // /

/ //

/ /

/ / /

// /

// //

RE 2

// //

RE 2

// / // //

314

// /

RE 1

// //

U 1884

// // // //

W W

Legenda

216 UU 1883 1883 217 213 UU 18811881 317 209 212boerde5rij2 210 232 208 207 201 202 211 203 235 204 236 233 206

214

215

BOORPUNTENKAART Locatie A/B/C/E

// /

231

U 1884

schuur

218

219

220

102

37 Y

103

325

te ar Zw

// /

324

318

37 Y

101

// /

/ /

// /

// //

// /

/ /

222

/ //

/ /

// // //

// /

/ /

/ / / //

326

114

// /

312

U 1553

116

// /

// //

230

/ //

221

// /

223

227

/ /

313

/ /

323

319

/ /

// /

/ / / /

/ /

/ //

/ / /

/ /

/ / / /

/ / /

// /

224

229

U 1552

U 1797

a 33

228

E U 1797

U 1551

327

322

225 226

120 117

320

321

U 25 27

U 1550 U 1783

118

328

336

1780

119

U 1251

131

U 832

129 129

U 21

/ /

125

U 1252

/ / /

// /

329

335

/ /

/ / /

130

126

128

U 2193

U 2178

// / // / // / //

// / // /

// // / // / // /

205

234

/ /

// /

/ //

/ /

316

310

/ //

E / /

/ /

// /

/ /

/ //

// /

309

/ /

80m

Schaal : 1:2000

/ /

/ kast

/ / /

// //

307

Opdrachtgever:

Attractie- & Vakantiepark Slagharen

/ /

// /

/ /

/ //

/ /

// /

ar Zw

// / /

302

// /

/ /

// //

Project : Zwarte Dijk 37 en 52 te Slagharen

308

// // //

// // // //

zie detailkaart

// // // //

U 776

jk Di

U 1008

U 779 1

Formaat : A3

/ /

// / //

/ /

// /

/ /

Datum 1a : 18-8-2022 U 1442

Initialen : PH/JTE

/ /

Naam : 27865TEK.dwg

Project nummer: 27865

301

// // // // //

U 947

// //

// / //

U 683

Kamerik 0348-402103

ld ve

e pp

a Kn

U 40

- boorpunt met peilbuis - boorpunt 175 - inspectiegat met Uboorpunt - boorraai - asbestverdacht materiaal op maaiveld - onderzoekslocatie - gedempte sloot - perceelsgrens U 176 K 773- kadastraal nummer /// /////// //////// /

303

315

U 1882 U 1882

306

311

305

U 1330

U 1883

U 1881

avm-mv7 212 avm-mv6 avm-mv5 208RE 2 avm-mv7 SL09

212SL09. avm-mv6 avm-mv5 SL03 208 SL03.

RE 2

211 SL01 SL11. SL01. SL11

334

304

232

311

U 865

217

SL05 SL05.

305

330

U 1654

U 1884

SL07 SL07. avm-mv13214 avm-mv8 215 avm-mv9 avm-mv10

SL06

314

U 1653

401

457

avm-mv11 avm-mv11 avm-mv12 avm-mv12 avm-mv13 avm-mv8 214 216 216 215 avm-mv9 avm-mv10 SL08 avm-mv1 avm-mv1 213 213 avm-mv2 avm-mv2 SL08.avm-mv avm-mv SL04. avm-mv3 avm-mv4 avm-mv4 209avm-mv3 209 SL04

231

333

102

218

220

312

U 793

324

318

221

230

U 792

101

325

313

105

104

223

227

SL06.

106

323

319

226

228

108

109

113

331

110a 110

116

322

320

112

115

327

118

328

321

123

119

131

122

124

125

128

130

329

126

334

V 775 rr

332

37 C 6

32 23 24 21 37 C3 37 B 37 B3 7C 37 B 7B 30 19 37 D35 37 2X C3 B2 37 B2 3 37 N 7 2 3 54 34 31 37 N 37 D37 28 37 C B17 18 55 37 C37 37 D3 37 B3 3 7 2 C2 37 N R53 3 7B 6 X 7D 56N 13 9 2 37 C 33 6X 37 37 N C 1 37 N 2 52 B B 9 37 1 57 6 37 N 37 37 N 31 37 N 41 7 30 51 37 D 4 7 C2 37 D3 2 58 11 3 C 37 N 7 7D 3 37 37 B 37 N 37 N 50 2 4 8 C 3 2 7N 22 59 40 37 D 5X 37 N 37 N 37 N X 29 37 N C2 37 C2 43 49 10 37 B1 7 60 5 39 3 37 N 0 37 N 7B 7 2 3 3 48 D 7N 44 37 N D26 7 C23 27 37 37 N 7 0 3 2 38 37 N 37 3 47 37 C3 U 177 D2 45 37 N 7C 37 N 4 18 37 37 37 N 37 N 28 X 1 D 2 46 2 2 3 37 N 6 5 7C C 37 N f 7 3 2 7 3 2 6 1 9 3 37 N 37 N 37 N 23 22 9 25 37 D 30 35 37 D3 7 C1 37 N 7D 3 37 N 37 N 37 N 1 2 3 6 0 1 24 34 37 7X D2 37 N 37 N 37 N 1 C1 37 C 32 23 7 17 17 3 37 N 37 N 37 N 9 37 N 22 18 18 7 D1 1 D 3 33 5 15 7 3 37 N 37D 37 C 37 N 37 N 21 16 19 14 37 N 37 N 124 37 N 6 37 20 D1 13 7 37 N 37 N 12 37 D15 7 37 N 37 N 123 37 N 11 8 5 37 N 37 37 N 9 Opstapplaats reuzenrad D1 122 4 37 N 3 37 N 10 c 111 3 7 7 Y37 3 3 11 37 N 37 D 37 Y 2 121 38 37 N 37 Y 37 Y 1 U 174 36 39 112 110a 3 7Y 37 Y 110 35 40 37 Y 37 Y 27 37 M 115 3 4 1 37 Y 37 Y 108 2 8 33 37 R 37 Y 109 113 Y10 29 37 Y 107 30 37 Y 37 Y 24 37a 3 37 Y 1 106 23 37 105 37 Y 22 37 Y 104 20

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12661090/2