3. Aanbieden financiële stukken jaarcyclus - Omgevingsdienst IJsselland

_______________________ INGEKOMEN STUK 3 RAAD d.d. 14 mei 2024 _______________________

Gemeenteraden en Provinciale Staten van de deelnemers aan de Omgevingsdienst IJsselland

Zwolle, 16 april 2024

Betreft: aanbieden financiële stukken jaarcyclus Omgevingsdienst IJsselland.

Geachte raadsleden en Statenleden, Hierbij sturen wij u de ontwerpbegroting 2025, een ontwerpbegrotingswijziging 2024 en de voorlopige jaarstukken 2023 van Omgevingsdienst IJsselland. In onze kaderbrief 2025 beschreven we de veranderende omgeving waarin we werken: op onze kennis en expertise wordt in toenemende mate een beroep gedaan. Er is een landelijke ontwikkeling gaande in heel Nederland om te komen tot robuuste omgevingsdiensten. Wij blijven ons inzetten voor de gezamenlijke maatschappelijke veranderopgave in onze regio. De komende tijd zetten we ook grote stappen in de doorontwikkeling van de interne organisatie, onder meer met het programma Samen Toekomstbestending (STB) en projecten die hieruit voortvloeien. Ook het Interbestuurlijk Programma VTH (IBP-VTH) verscherpt onze focus op een efficiënte en doelgerichte uitvoering van onze taken. Gelet op de verplichtingen uit de Wet gemeenschappelijke regelingen stellen wij u graag in de gelegenheid uw zienswijze naar voren te brengen over: 1. de ontwerpbegroting 2025; 2. de ontwerpbegrotingswijziging 2024. Daarnaast leggen wij graag ter informatie aan u voor: 3. de voorlopige jaarstukken 2023. Hieronder geven wij voor de punten 1 tot en met 3 beknopt de kern aan van de voorstellen en de daarin te maken keuzes. Voor nadere informatie en onderbouwing verwijzen wij naar de betreffende bijlagen.

OD IJsselland Lübeckplein 2 8017 JZ Zwolle Postbus 40252 8004 DG Zwolle

0885251050 info@odijsselland.nl www.odijsselland.nl KVK 68066805 BTW NL857287722B01

1

IBAN NL23BNGH0285172956 BIC BNGHNL2G

1. De ontwerpbegroting 2025 In de kaderbrief 2025 die u eerder ontving, schetsten we de belangrijkste ontwikkelingen als context bij de interpretatie van de ontwerpbegroting. In de ontwerpbegroting 2025 geven we op hoofdlijnen aan wat we het komend jaar willen bereiken en wat we daarvoor gaan doen, gevolgd door de kosten die daarmee gemoeid zijn. In het najaar volgt de meer gedetailleerde uitwerking in de vorm van een inhoudelijk uitvoeringsprogramma. Dat uitvoeringsprogramma zal bij iedere deelnemer ook opgenomen worden in het eigen VTH-jaarplan 2025, zoals dat eind 2024 aan Raden en Staten ter vaststelling zal worden voorgelegd. Omgevingsdienst IJsselland draagt met de uitvoering van haar taken bij aan maatschappelijke opgaven: grote onderwerpen waarvoor overheden de komende jaren aan de lat staan. Er is sprake van toenemende maatschappelijke aandacht voor milieuthema’s en veiligheid, leefbaarheid, duurzaamheid en gezondheid. Ook de rol van omgevingsdiensten hierin is in sterke ontwikkeling. Landelijk is er sprake van een verscherpte focus op de kwaliteit van het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Het invloed van deze ontwikkelingen worden in 2024 duidelijker aan de hand de inzichten in de uitwerking van mogelijke scenario’s en de keuzes die het algemeen bestuur hierin maakt.

Met de doorontwikkeling van de dienst, ontstaat ook de behoefte aan een verbeterde sturing. We zetten in op het bereiken van meer strategische ontwikkelkracht en het versterken van aansturing en uitvoering van maatschappelijke opgaven. Dat betekent dat er strategische keuzes nodig zijn om - aan de hand van een visie op de toekomst deze door te kunnen vertalen in plannen en activiteiten. Hiervoor startte eind 2023 een traject waarin missie, visie, doelen en kernwaarden worden herijkt. Ook vraagt deze ontwikkeling meer van onze expertise op het gebied van analyse en rapporteren, om onze sturing en beheersing verder te ontwikkelen zodat de basis altijd gewaarborgd blijft in de processen. Om maatschappelijke (regionale) doelen te bereiken, moeten we onze externe oriëntatie vergroten en in onze uitvoering nadrukkelijker verbinding zoeken met onze omgeving. Graag stellen wij u in de gelegenheid uw zienswijze naar voren te brengen over de ontwerpbegroting 2025. Wij vragen u een eventuele zienswijze in te dienen binnen 12 weken na dagtekening van deze brief en deze te richten aan het dagelijks bestuur van de Omgevingsdienst IJsselland, t.a.v. de heer M.W. Offinga (voorzitter van de OD). De zienswijze kunt u mailen naar secretariaat@odijsselland.nl. Ingebrachte zienswijzen betrekken wij bij het voorstel tot vaststelling van de definitieve begroting 2025.

Dat voorstel wordt op 11 juli 2024 ter besluitvorming voorgelegd aan het algemeen bestuur van de OD. OD IJsselland Lübeckplein 2 8017 JZ Zwolle Postbus 40252 8004 DG Zwolle

0885251050 info@odijsselland.nl www.odijsselland.nl KVK 68066805 BTW NL857287722B01

2

IBAN NL23BNGH0285172956 BIC BNGHNL2G

2. De ontwerpbegrotingswijziging 2024 Na de start van de dienst in 2018 is met het programma Samen Toekomstbestendig een fundament gelegd voor het doorontwikkelen van de dienst. Net als alle gemeenten en de provincie heeft de OD te maken met allerlei ontwikkelingen die invloed hebben op het werk en de organisatie. Focus is te komen tot een stabiele en goed functionerende organisatie. Als uitgangspunt dan wel vertrekpunt geldt daarbij het programma Samen Toekomstbestendig en deze vertalen naar een bestendige en stabiele organisatie in control. Een organisatie die in control is, rust uitstraalt, voorspelbaar en stabiel is. Waarbij het bestuur tijdig wordt geïnformeerd over ontwikkelingen en daarbij voldoende tijd en ruimte heeft om hierop te anticiperen. De ontwikkeling van Omgevingsdienst IJsselland vraagt om strategische keuzes om aan de hand van een visie op de toekomst - deze door te kunnen vertalen in plannen en activiteiten. Hiervoor startte eind 2023 een traject waarin missie, visie, kernwaarden en doelen worden herijkt. Om maatschappelijke (regionale) doelen te bereiken, moeten we onze externe oriëntatie vergroten en in onze uitvoering nadrukkelijker verbinding zoeken met onze omgeving. Daarvoor is vanuit alle delen van de organisatie begrip en herkenning van de beweging die we als organisatie maken voorwaardelijk.

De toepassing daarvan en de verandering die dit vraagt in de manier van werken van onze medewerkers, geven we aandacht in de vorm van een ontwikkeltraject voor leidinggevenden en medewerkers. Daarnaast is een belangrijke ontwikkeling sinds vorig jaar, is de komst van landelijke eisen aan de robuustheid van omgevingsdiensten. Daarnaast is de Omgevingswet vanaf 1 januari zoals verwacht geïmplementeerd. Afgelopen periode is hard gewerkt in een intensief proces met de bestuurlijke en ambtelijke betrokkenen van alle gemeenten en de provincie aan een plan van aanpak. Voor zowel de organisatieontwikkeling, programma Samen Toekomstbestendig als IBP VTH heeft dit financiële impact voor de dienst in 2024, namelijk: € 664.000

Totaal incidentele wijzigingen (excl. SPUK)

Daarnaast hebben een aantal terugkerende kostenposten financiële impact op de dienst waarbij is gebleken dat deze begrotingspost te laag is geraamd. € 247.000

Totaal incidentele wijzigingen (excl. SPUK)

Voor de SPUK-uitkeringen (Specifieke doeluitkering Energie & Interbestuurlijk Programma IBP) worden rijksbijdragen ontvangen.

OD IJsselland Lübeckplein 2 8017 JZ Zwolle Postbus 40252 8004 DG Zwolle

0885251050 info@odijsselland.nl www.odijsselland.nl KVK 68066805 BTW NL857287722B01

3

IBAN NL23BNGH0285172956 BIC BNGHNL2G

In bijgaande begroting is de uitsplitsing van deze bedragen met onderbouwing opgenomen. Voor de dekking van deze kosten stellen wij voor om de gevraagde middelen beschikbaar te stellen. Graag stellen wij u in de gelegenheid uw zienswijze naar voren te brengen over de ontwerpbegrotingswijziging 2024. Wij vragen u een eventuele zienswijze in te dienen binnen 12 weken na dagtekening van deze brief en deze te richten aan het dagelijks bestuur van de Omgevingsdienst IJsselland, t.a.v. de heer M.W. Offinga (voorzitter van de OD). De zienswijze kunt u mailen naar secretariaat@odijsselland.nl. Ingebrachte zienswijzen betrekken wij bij het voorstel tot vaststelling van de definitieve begrotingswijziging 2024. Dat voorstel wordt op 11 juli 2024 ter besluitvorming voorgelegd aan het algemeen bestuur van de OD. 3. De voorlopige jaarstukken 2023 Ter informatie sturen we u de voorlopige jaarstukken 2023. Wij stellen het algemeen bestuur voor om deze voorlopige jaarstukken op 11 juli 2024 definitief vast te stellen. Vervolgens sturen wij de jaarstukken voor 1 september 2024 naar het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In bijgevoegde jaarstukken leggen wij verantwoording af over het gevoerde financiële beleid en de prestaties die voor de beschikbare middelen geleverd zijn.

De jaarrekening is gecontroleerd door de accountant en naar het oordeel van de accountant: - geeft de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2023 als van de activa en passiva van Omgevingsdienst IJsselland per 31 december 2023 in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten en de bepalingen van de WNT; - zijn de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties over 2023 in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen, in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, waaronder verordeningen van de gemeenschappelijke regeling;

OD IJsselland Lübeckplein 2 8017 JZ Zwolle Postbus 40252 8004 DG Zwolle

0885251050 info@odijsselland.nl www.odijsselland.nl KVK 68066805 BTW NL857287722B01

4

IBAN NL23BNGH0285172956 BIC BNGHNL2G

-

zoals uit de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening 2023 blijkt, is de cumulatieve rechtmatigheidsfout hoger dan de vastgestelde rechtmatigheidsverantwoordingsgrens. Hierdoor heeft het Dagelijks Bestuur een negatief oordeel geformuleerd in de rechtmatigheidsverantwoording waarbij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. Om voor te zorgen dat in de toekomst de vastgestelde rechtmatigheidsverantwoordingsgrens niet meer wordt overschreden, zijn er reeds maatregelen getroffen in het inkoop- en aanbestedingsproces. De maatregelen zorgen voor juiste monitoring en interne beheersing om te waarborgen dat aan de rechtmatigheidsverantwoording wordt voldaan.

Mocht u vragen hebben over deze brief of suggesties/wensen hebben over de wijze waarop de OD met u in contact blijft, dan vragen wij u vriendelijk om contact op te nemen met de directiesecretaris van de OD, de heer J.H. (Jurjen) Bos. Hij is bereikbaar via: info@odijsselland.nl, 088 – 525 10 50. Namens het dagelijks bestuur van Omgevingsdienst IJsselland, voorzitter,

secretaris-directeur a.i.,

Maarten Offinga

Jan Dirk Nijkamp

OD IJsselland Lübeckplein 2 8017 JZ Zwolle Postbus 40252 8004 DG Zwolle

0885251050 info@odijsselland.nl www.odijsselland.nl KVK 68066805 BTW NL857287722B01

5

IBAN NL23BNGH0285172956 BIC BNGHNL2G

Waarborgt de leefomgeving, versterkt bedrijven

Ontwerpbegroting 2025

Voorwoord Voor u ligt de ontwerpbegroting 2025 van Omgevingsdienst IJsselland. De ontwerpbegroting 2025 benadrukt het belang van een proactieve en robuuste omgevingsdienst. Omgevingsdienst IJsselland streeft ernaar om als organisatie proactief te opereren, waarbij ze haar verantwoordelijkheden neemt en expertise inzet om een bijdrage te leveren aan een veilige en duurzame leefomgeving. Daarbij is samenwerking en partnerschap van belang om samen met onze partners een toekomstbestendige leefomgeving te realiseren door gezamenlijk te werken, het delen van kennis en het benutten van elkaars expertise. De ontwerpbegroting 2025 definieert de belangrijkste doelstellingen en acties die Omgevingsdienst IJsselland wil realiseren in het jaar 2025. De ontwerpbegroting 2025 gaat in op het landelijke programma op het gebied van het IBP-VTH. Naar verwachting zal dit landelijke programma aanzienlijke impact hebben op de ontwikkeling van onze omgevingsdienst. Het doel is om de dienstverlening verder door te ontwikkelen, efficiënter te werken en te blijven anticiperen op toekomstige maatschappelijke ontwikkelingen. Om een betrouwbare en voorspelbare organisatie te zijn, wordt beoogd de taken en verantwoordelijkheden op een efficiënte en effectieve manier uit te voeren.

Omgevingsdienst IJsselland heeft kwaliteit continu voor ogen door te blijven leren en verbeteren, zodat optimaal ingespeeld kan worden op veranderende omstandigheden en nieuwe uitdagingen. Dit betekent dat geïnvesteerd wordt in de ontwikkeling van haar medewerkers en het versterken van de samenwerkingsverbanden.

Maarten Offinga

Jan Dirk Nijkamp

Voorzitter bestuur Omgevingsdienst IJsselland

Secretaris-directeur a.i. Omgevingsdienst IJsselland

2 Programmaplan

Begroting

Toelichting op begroting

Paragrafen

Inhoudsopgave 1.

Voorwoord 2

2.

Begroting 8

Inhoudsopgave 3

3.

Toelichting op begroting 9

Programmaplan 4

3.1 Omgevingsdienst IJsselland 10 3.2 Organisatieontwikkeling 11

1.1

Ontwikkelingen 4

1.1.1 Interbestuurlijk programma ter versterking van het VTH-stelsel 4

3.3

Samen Toekomstbestendig 12

3.4

IJVI-beheer 13

1.1.2

Organisatieontwikkelingen 4

3.5

IJVI-ontwikkeling 14

1.1.3

Programma Samen Toekomstbestendig

4

3.6

Energie en Duurzaamheid 15

1.2

Ingebrachte taken en wetgeving

5

3.7

Omgevingstafel 16

1.3

Themagerichte opgaves 5

3.8

Bouwtaken Ommen 17

1.3.1

Energie & duurzaamheid 5

3.9

SPUK THE 17

1.3.2

Klimaat 6

1.3.3

Circulaire economie

6

1.3.4

Bodem en water

6

1.3.5

Zeer Zorgwekkende Stoffen

7

1.3.6

Ondermijning 7

1.3.7

Risico gestuurd toezicht

4.

7

1.3.8 Transitie veehouderij, land- en tuinbouw 7 1.3.9 Meerjarig actualisatieprogramma vergunningen 7

Paragrafen 18 4.1

Lokale heffingen

18

4.2

Weerstandsvermogen & risicobeheersing

18

4.3

Bedrijfsvoering 18

4.4

Personeel en organisatie

18

4.5

Inkoop en aanbesteding

18

4.6

Governance 18

4.7

ICT 18

Bijlagen 19 Bijlage 1 - Meerjarenbegroting 19 Bijlage 2 - Investeringsbegroting

3 Programmaplan

Begroting

Toelichting op begroting

Paragrafen

20

1. Programmaplan

1.1.2 Organisatieontwikkelingen De ontwikkelingen in ons vakgebied volgen elkaar snel op. Ook maatschappelijke vraagstukken en eisen vanuit de Rijksoverheid vragen om aanpassingen in onze dienstverlening. We bestaan zes jaar en na de eerste woelige jaren van ontdekken en pionieren hebben we met het programma Samen Toekomstbestendig een start gemaakt met de doorontwikkeling van onze organisatie.

Het programmaplan beschrijft ons takenpakket en daarna de themagerichte maatschappelijke veranderopgaves. In het hoofdstuk begroting gaan we in op de financiën.

1.1 Ontwikkelingen 1.1.1 Interbestuurlijk programma ter versterking van het VTH-stelsel De commissie Mans onderzocht in 2008 de uitvoering van de VTH-taken, naar aanleiding van onder meer de vuurwerkramp in Enschede en de cafébrand in Volendam. Het rapport leidde tot de oprichting van omgevingsdiensten om uitvoeringskennis en expertise te bundelen. Rond 2020 verschenen diverse onderzoeksrapporten en ontstonden milieu-incidenten bij de bedrijven Tata Steel en Chemelot. Dit was aanleiding om de Commissie van Aartsen in te stellen.

De fase van het organisatieontwikkelingsproces waarin we nu zitten, vraagt om het herijken van onze missie, visie en kernwaarden. Herijken waar we voor staan, waar we voor gaan en wat het gewenste gedrag daarbij is. De uitwerking hiervan zal in 2025 gecontinueerd worden. Wij zetten in op het bereiken van meer strategische ontwikkelkracht en het versterken van aansturing en uitvoering van maatschappelijke opgaven, zoals energie & duurzaamheid, circulaire economie, landbouwtransitie en woningbouwopgave.

De Commissie van Aartsen concludeerde in 2021 dat onvoldoende resultaat is bereikt en dat er sprake is van grote milieuschade. De Commissie van Aartsen kwam met 10 aanbevelingen gericht op onder meer het vergroten van de omvang van omgevingsdiensten, het versterken van capaciteit en kwaliteit en een andere financiering van omgevingsdiensten. Dit leidde tot de instelling van het Interbestuurlijk Programma Versterking VTH-stelsel (IBP VTH). Het IBP geeft uitvoering aan de aanbevelingen. Een van de pijlers is robuustheid, waarvoor zes KPI’s voor een robuuste Omgevingsdienst zijn vastgesteld. De aanbevelingen van de Commissie hebben een breed gevoeld besef van urgentie laten ontstaan bij het Rijk (ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, de Inspectie Leefomgeving Transport, ministerie van Justitie en Veiligheid, Openbaar Ministerie en ministerie van Binnenlandse Zaken), IPO, VNG en Omgevingsdienst NL dat het VTH-stelsel versterkt moet worden.

1.1.3 Programma Samen Toekomstbestendig Het programma Samen Toekomstbestendig richt zich op de doorontwikkeling van onze organisatie. In de huidige implementatiefase werken we aan drie programmalijnen:

De partijen zijn samen aan de slag gegaan in het IBP VTH. In het kader van het IBP VTH bouwt de organisatie samen met haar deelnemers verder aan het realiseren van een robuuste Omgevingsdienst, die past bij de maatschappelijke opgaven waar de Omgevingsdienst haar bijdrage aan levert.

1.

het fundament versterken;

2.

meer waarde leveren door regionaal programmeren en risicogericht werken;

3.

informatie gestuurd werken door efficiënt informatie inwinnen, verstrekken en ontsluiten.

In de begroting 2025 houden wij rekening met deze drie programmalijnen.

4 Programmaplan Programmaplan

Begroting

Toelichting op begroting

Paragrafen

1.2 Ingebrachte taken en wetgeving

Hierdoor kunnen partners onderbouwd vorm en inhoud geven aan de afwegingsruimte die de Omgevingswet biedt. Deze toegenomen inzet kan ertoe leiden dat we meer uren voor advies moeten begroten de komende jaren. We gaan uiteraard kijken hoe we onze inzet nog slimmer kunnen oppakken. Bijvoorbeeld door te kijken hoe processen zijn te versnellen, datatoepassing optimaal te benutten en wellicht nieuwe rollen als eerste aanspreekpunt, verweven in onze advisering. Denk dan aan een ‘omgevingsadviseur’ voor gemeenten, zij worden het eerste aanspreekpunt en zijn fysiek zichtbaar bij onze gemeenten in IJsselland.

Wij verzorgen vergunningverlening, toezicht en handhaving van milieutaken (VTH) in opdracht van de provincie en gemeenten. Het gaat om de volgende taken: 1. Basistakenpakket: de taken zoals vastgelegd in artikel 7.1 van het besluit tot wijziging van het Besluit Omgevingsrecht (verbetering vergunningverlening, toezicht en handhaving). 2. Basistakenpakket Plus: de inrichtinggebonden milieutaken, voor zover deze niet vallen onder het basistakenpakket.

1.3 Themagerichte opgaves In onze regio is VTH-beleid vastgesteld voor onze taken (“Regionaal uniform beleid voor de uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving, milieutaken Omgevingsdienst IJsselland”). In dit beleid staan de volgende thema's vermeld:

3. Enkele specialistische milieutaken: specialistische taken op het gebied van geluid, bodem, externe veiligheid en lucht, die aanvullend zijn op de taken uit het basistakenpakket:

• • • • • •

a. Geluid: de advisering op bouw/RO en verkeer; b. Bodem: de vakinhoudelijke toetsing en beoordeling van bodemonderzoeksplannen en -rapporten, de vakinhoudelijke bodemexpertise bij ruimtelijke en civiele projecten, het bijhouden van het bodeminformatiesysteem (BIS), de uitvoering van de Wet bodembescheming (Wbb) met betrekking tot bodemverontreiniging en sanering en meldingen Besluit Uniforme Saneringen (BUS);

Energie en duurzaamheid Klimaat (incl.CO2-reductie) Circulaire economie Bodem en water Zeer Zorgwekkende stoffen Ondermijning

In ons Uitvoeringsprogramma (UVP) concretiseren we deze thema's.

c. Externe Veiligheid: alle taken waarvoor moet worden voldaan aan de kwaliteitscriteria en advisering op bouw/RO;

1.3.1 Energie & duurzaamheid

d. Lucht: alle taken waarvoor moet worden voldaan aan de kwaliteitscriteria. We zijn de schakel tussen de expertise van de Omgevingsdienst en haar omgeving. We vertalen de maatschappelijke opgaven naar oplossingen voor de partners, door gebruik te maken van kennis vanuit onze regionale en landelijke netwerken. Nu de Omgevingswet is geïmplementeerd, zien we meer vraag naar onze inzet. We worden gevraagd om advies te geven aan onze partners over bijvoorbeeld een Omgevingsvisie of Omgevingsplan.

Per 1 december 2023 moeten alle energierelevante bedrijven en instellingen in het kader van de Informatieplicht energiebesparing opnieuw een rapportage indienen bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. De bestaande erkende energiebesparende maatregelen zijn geactualiseerd en er zijn maatregelen rond duurzame energieopwekking toegevoegd.

5 Programmaplan Programmaplan

Begroting

Toelichting op begroting

Paragrafen

Daarnaast komt het thema energiebesparing voor vergunningsplichtige bedrijven onder de rechtstreeks werkende regels van het Activiteitenbesluit te vallen. Grote gebruikers krijgen via deze rechtstreeks werkende regels een onderzoekverplichting. Voor iedereen gaat gelden: het is verplicht alle maatregelen ter verduurzaming te treffen die zich binnen vijf jaar terugverdienen. Dit geldt tevens voor de tot nu toe uitgezonderde grote gebruikers die meededen in de emissiehandel (ETS-bedrijven) en glastuinbouwbedrijven. Ook in 2025 zetten we daarom de inzet op de activiteiten op de energiebesparingsplicht voort. De middelen die de provincie Overijssel afgelopen jaren beschikbaar stelde ter versterking van het toezicht op de energiebesparingsverplichting, eindigden op 31 december 2023. In 2024 verleende de provincie Overijssel aan de gemeenten geen verdere bijdrage voor toezicht op de energiebesparingsverplichting. Het Rijk stelt daarentegen voor de jaren tussen 2022 tot en met 2026 extra middelen beschikbaar voor aanvullende capaciteit voor toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht. Dit doet zij met een eenmalige specifieke uitkering ten behoeve van extra ondersteuning voor toezicht op en handhaving van de energiebesparingsplicht (verder: SPUK Energie).

Dit is in aanvulling op de al ingezette en geplande capaciteit voor toezicht en handhavingsactiviteiten op de energiebesparingsplicht en geldt niet voor geplande capaciteit in het kader van de Versterkte Uitvoering Energiebesparings- en informatieplicht (VUE), een regeling van de Rijksoverheid.

We zetten de reeds vanaf 2024 in te zetten SPUK Energiegelden ook in 2025 in om, aanvullend op de al ingezette en geplande capaciteit door de gemeentelijke partners, extra inzet te plegen voor toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht. Daarmee geven wij invulling aan de wens van de Rijksoverheid op dit gebied. Om dit te kunnen uitvoeren, investeren we in nieuw eigen personeel om ook op de langere termijn de kennis en ervaring binnen Omgevingsdienst IJsselland op peil te houden. Op die manier leveren we een duurzame bijdrage aan de energietransitie.

1.3.2 Klimaat Het ‘Besluit CO2-reductie werkgebondenpersonenmobiliteit’, een uitvloeisel van het Klimaatakkoord, treedt naar verwachting op 1 juli 2024 in werking. Gemeenten zijn bevoegd gezag op het gebied van toezicht en handhaving van de regeling. Zij verlenen opdracht aan omgevingsdiensten, die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van toezicht- en handhavingstaken. Op grond van het besluit moeten werkgevers met meer dan 100 werknemers jaarlijks voor 1 juli gegevens verstrekken over de werkgebondenpersonenmobiliteit van hun werknemers in het kalenderjaar daarvoor. Het gaat om gegevens over het aantal gereisde kilometers, de gebruikte vervoermiddelen en brandstof. Werkgevers verstrekken die gegevens via een digitaal platform dat RVO momenteel ontwikkelt. Het toezicht op het verstrekken van de gegevens is aan de omgevingsdiensten opgedragen. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat monitort of de afgesproken CO2-reductie wordt gehaald.

Als dat niet het geval is, zal er vanaf 2026 een norm (emissiegrenswaarde) voor individuele werkgevers in de wetgeving worden opgenomen.

1.3.3 Circulaire economie In een circulaire economie wordt slimmer en zuiniger omgegaan met grondstoffen en wordt hergebruik gestimuleerd. Nederland streeft ernaar in 2030 vijftig procent minder grondstoffen te gebruiken en in 2050 volledig circulair te zijn. Op initiatief van en samen met de provincie concretiseren we deze opgave voor onze regio in afstemming met de andere (keten) partners. Ons contact met ondernemers en brancheorganisaties biedt mogelijkheden tot signalering en advisering, het delen van kennis en verbinden van relevante partijen. Wij bieden de mogelijkheid aan ondernemers om vroegtijdig met ons in gesprek te gaan over experimentele, circulaire initiatieven.

1.3.4 Bodem en water Met de komst van het Programma Bodem, Ondergrond en Grondwater (2023-2024) komt er het nodige op het bord te liggen van de gemeenten in IJsselland. In stedelijk gebied en buitengebied komen de maatschappelijke opgaven die er zijn allemaal samen in de ondergrond. Denk aan energietransitie, mobiliteit, woningbouw, groen, klimaatadaptie en het werken aan een duurzame economie. De Omgevingswet biedt de gemeente een goed instrumentarium om adequaat regie te voeren op de openbare ruimte. Vanuit onze adviesrol verwachten wij dat er meer inzet wordt gevraagd om gemeenten hierin bij te staan.

6 Programmaplan Programmaplan

Begroting

Toelichting op begroting

Paragrafen

1.3.5 Zeer Zorgwekkende Stoffen Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) kregen de afgelopen jaren steeds meer aandacht. Deze stoffen zijn geclassificeerd als de gevaarlijkste stoffen voor mens en milieu en het streven is om deze stoffen uit de leefomgeving te weren. De komende jaren werken we, dankzij provinciale en landelijke initiatieven, branche- en themagericht aan bewustwording, het vergroten van kennis en samenwerking.

1.3.6 Ondermijning Wij werken samen in de driehoek Openbaar Ministerie, politie en Omgevingsdienst. Op deze manier zijn wij beter in staat (potentiële) milieucriminaliteit te bestrijden. Deze ontwikkeling maakt het nodig de boa-inzet regionaal op te pakken en daar gezamenlijk verantwoording voor te nemen. Zowel in algemene zin (Uitvoering van de LHSO) als op het onderwerp van ondermijning verwachten wij dat de boa-inzet de komende jaren moet worden opgevoerd. Bovengenoemde samenwerking wordt ook ingezet op het gebied van ondermijning en ketentoezicht. Wij leveren ook een bijdrage aan de provinciale aanpak op het gebied van ondermijning.

1.3.7 Risico gestuurd toezicht Wij zetten ons in om de leefomgeving te beschermen en bedrijven te versterken. Daarvoor houden we onder meer toezicht op de naleving van de milieuregels. In hoofdstuk 7 van het Besluit Omgevingsrecht is vastgelegd dat de bevoegde gezagen die deelnemen aan de Omgevingsdienst in gezamenlijkheid een beleidsplan dienen vast te stellen.

Onderdeel van dit beleidsplan zijn de doelen die men met vergunningverlening, toezicht en handhaving - VTH - wil realiseren (outcome). Dit houdt in dat betrokken partijen in gezamenlijkheid heldere en scherpe doelen stellen, waar ook gezamenlijk op gestuurd wordt. Dus geen algemene, kwalitatieve, maar helder uitgewerkt wat het betekent om bijvoorbeeld schone lucht te willen of het risico van zorgwekkende stoffen terug te dringen. Bovendien is het nodig om met elkaar afspraken te maken over de inzet van verschillende instrumenten, waar VTH er een van is. Samen met onze partners zijn we bezig met het herijken van programmatisch toezicht vanaf 2023 en verder, op basis van een gemeenschappelijke toezichtmatrix. Het VTH-instrumentarium is een middel om omgevingsdoelen te bereiken. Het gebruik van bijvoorbeeld het risico instrument (prioriteringsinstrument) wordt als tool ingezet. Dit instrument zal helpen bij het identificeren, prioriteren en toewijzen van middelen aan bedrijven die een hoger risico vormen voor milieuschade en/of niet-naleving van milieuregels. De ethische commissie gaat na of, en zo ja welke risico's deze tool meebrengt. Het voorstel is om de tool (na implementatie) jaarlijks ter beoordeling voor te leggen aan de ethische commissie, evenals wanneer er significante wijzigingen worden aangebracht in de werking ervan.

Naar de aard van omgevingsdoelen op het gebied van milieu, veiligheid en gezondheid is het niet mogelijk deze doelen te realiseren met alleen VTHinstrumentarium en ook niet door de inzet van één bevoegd gezag. Om effectief te kunnen zijn, is gezamenlijke, programmatische sturing nodig.

1.3.8 Transitie veehouderij, land- en`tuinbouw Landelijk, provinciaal en lokaal wordt gewerkt aan duurzame landbouw met respect voor dierenwelzijn en de leefomgeving. Het Rijk, de sector en de betrokken partijen ontwikkelen een pakket van maatregelen, zoals het stimuleren van een transitie naar biologische landbouw (van 4% naar 15% in 2030) en een structurele stikstofaanpak. In deze transitie wordt bij uitstek veel gevraagd van onze belangenafweging en taakuitvoering en onze rol als kundige gesprekspartner, in nauwe samenwerking met de GGD als kennisinstituut en adviseur. Wij signaleren meerdere ontwikkelingen (o.a. beëindigingsregeling) die op ons af komen en om meer inzet gaan vragen.

1.3.9 Meerjarig actualisatieprogramma vergunningen Met actuele vergunningen kunnen wij ons werk goed uitvoeren binnen een gelijk speelveld voor bedrijven. Voor de meest complexe bedrijven zijn actuele vergunningen wettelijk verplicht. Vanaf 2024 zetten we in op een actualiseringsprogramma om structureel, gerichter en efficiënter vergunningen te actualiseren. In dit programma houden we rekening met wet- en regelgeving (inclusief regionaal VTHbeleid), de actuele risicoanalyse en bevindingen van controles. In onze begroting 2025 nemen we een voorstel op voor structurele capaciteit voor het actualiseren van vergunningen.

7 Programmaplan Programmaplan

Begroting

Toelichting op begroting

Paragrafen

2. Begroting De begroting 2025 is opgesteld in het voorjaar van 2024 en gebaseerd op de uitgangspunten die zijn beschreven in Spoor 3 van het Programma Samen Toekomstbestendig. Begroting 2025 is opgesteld in relatie tot de vastgestelde kaderbrief 2025. Hiernaast is een samenvatting opgenomen van alle activiteiten binnen de GR en de bijdrage daarin per deelnemer.

Tabel 1 - Activiteiten GR en bijdrage per deelnemer

De verdeling van de kosten over de deelnemers is gebaseerd op het procentuele aandeel in de uren 2024, met uitzondering van de IJVI-exploitatie.

8 Programmaplan

Begroting Begroting

Toelichting op begroting

Paragrafen

3. Toelichting op begroting Omgevingsdienst IJsselland draagt met de uitvoering van haar taken bij aan maatschappelijke opgaven: grote onderwerpen waarvoor overheden de komende jaren aan de lat staan. Er is sprake van toenemende maatschappelijke aandacht voor milieuthema’s en veiligheid, leefbaarheid, duurzaamheid en gezondheid. Ook de rol van omgevingsdiensten hierin is in sterke ontwikkeling. Landelijk is er sprake van een verscherpte focus op de kwaliteit van het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Het aan de hand van het rapport van de commissie van Aartsen gestarte Interbestuurlijk programma ter verbetering van het VTHstelsel, heeft met zekerheid invloed op de ontwikkeling van Omgevingsdienst IJsselland. Welke invloed dit is, wordt in 2024 duidelijker aan de hand de inzichten in de uitwerking van mogelijke scenario’s en de keuzes die het algemeen bestuur hierin maakt. Met de doorontwikkeling van de dienst, ontstaat ook de behoefte aan een verbeterde sturing. We zetten in op het bereiken van meer strategische ontwikkelkracht en het versterken van aansturing en uitvoering van maatschappelijke opgaven. Dat betekent dat er strategische keuzes nodig zijn om - aan de hand van een visie op de toekomst - deze door te kunnen vertalen in plannen en activiteiten. Hiervoor startte eind 2023 een traject waarin missie, visie, doelen en kernwaarden worden herijkt.

Ook vraagt deze ontwikkeling meer van onze expertise op het gebied van analyse en rapporteren, om onze sturing en beheersing verder te ontwikkelen zodat de basis altijd gewaarborgd blijft in de processen. Om maatschappelijke (regionale) doelen te bereiken, moeten we onze externe oriëntatie vergroten en in onze uitvoering nadrukkelijker verbinding zoeken met onze omgeving. Daarvoor is vanuit alle delen van de organisatie begrip en herkenning van de beweging die we als organisatie maken voorwaardelijk. De toepassing daarvan en de verandering die dit vraagt in de manier van werken van onze medewerkers, vraagt aandacht.

9 Programmaplan

Begroting

Toelichting op Toelichting opbegroting begroting

Paragrafen

3.1 Omgevingsdienst IJsselland Begrotingswijzigingen 2024 Incidentele wijzigingsvoorstellen Eind 2023 heeft de secretaris-directeur in opdracht van het dagelijks bestuur een analyse van de organisatie gepresenteerd aan het algemeen bestuur. Als organisatie staan we voor de uitdaging om onze bedrijfsvoering te verbeteren en te professionaliseren. Het is van essentieel belang dat we beschikken over adequaat management en sturingsinformatie om doelgericht te kunnen opereren en te sturen op resultaat. Op dit moment ervaren we tekortkomingen in onze bedrijfsvoering en een gebrek aan relevante sturingsinformatie, wat onze effectiviteit en efficiëntie in de weg staat.

Mutaties 2025 Loon- en prijsindexatie In de kaderbrief 2025 hebben wij de indexaties voor loon- en overige kosten vermeld. De genoemde percentages waren destijds gebaseerd op de indertijd meest recente gegevens. Inmiddels zijn de kerngegevens in februari 2024 geactualiseerd door CBS. De gehanteerde percentages zijn gebaseerd op de meest actuele kengegevens waarbij wij niet zijn afgeweken van onze financiële verordening. Tabel 2 - Begroting Omgevingsdienst IJsselland

10 Programmaplan

Begroting

Toelichting op Toelichting opbegroting begroting

Paragrafen

3.2 Organisatieontwikkeling

Als organisatie staan we voor de uitdaging om onze bedrijfsvoering te verbeteren en te professionaliseren. Het is van essentieel belang dat we beschikken over adequaat management en sturingsinformatie om doelgericht te kunnen opereren en te sturen op resultaat. Op dit moment ervaren we tekortkomingen in onze bedrijfsvoering en een gebrek aan relevante sturingsinformatie, wat onze effectiviteit en efficiëntie in de weg staat. Voor 2025 wordt eveneens een incidenteel begroot bedrag opgenomen voor de organisatieontwikkeling.

Begrotingswijzigingen 2024 Incidentele wijzigingsvoorstellen Eind 2023 heeft de secretaris-directeur in opdracht van het dagelijks bestuur een analyse van de organisatie gepresenteerd aan het algemeen bestuur. De opdracht aan de secretaris-directeur richt zich op de afronding en daar waar nodig de verbeteringen doorvoeren op basis van het programma Samen Toekomstbestendig. Focus is te komen tot een stabiele en goed functionerende organisatie die in control is, rust uitstraalt, voorspelbaar en stabiel is. Daarvoor wordt de concernsturing verstevigd. De onderlinge samenwerking binnen het primaire proces en de bedrijfsvoering wordt hierin verbeterd, met daarbij specifieke aandacht voor: • de P&C-cyclus; • het bestuurlijk (voorbereidings)traject; • de verschillende opgaven, programma’s en projecten.

Tabel 3 - Overzicht organisatieontwikkeling Omgevingsdienst IJsselland

Ander onderdeel van de opdracht is het ontwikkelen van een richtinggevend advies op basis van voorgaande, voor bestuur en de toekomstige directeur. Daarbij worden in ieder geval betrokken: IBP/versterking VTH-stelsel, invoering Omgevingswet, de verlangens/visie vanuit gemeenten en de provincie en de ontwikkelingen in de samenleving in relatie tot overlast gevende milieubelastende activiteiten.

11 Programmaplan

Begroting

Toelichting op Toelichting opbegroting begroting

Paragrafen

3.3 Samen Toekomstbestendig De landelijke aandacht voor de versterking van het VTH-stelsel en de hieraan gekoppelde eisen aan robuustheid van omgevingsdiensten sluit aan bij de beweging die Omgevingsdienst IJsselland in 2021 met het programma Samen Toekomstbestendig al inzette. Het programma Samen Toekomstbestendig richt zich op de doorontwikkeling van onze organisatie. In de huidige implementatiefase werken we aan drie programmalijnen: 1. 2. 3.

het fundament versterken; meer waarde leveren door regionaal programmeren en risicogericht werken; informatiegestuurd werken door efficiënt informatie inwinnen, verstrekken en ontsluiten.

Bij de start van het programma Samen Toekomstbestendig was niet voorzien in programmamanagement, dit is evenwel noodzakelijk om het programma adequaat uit te voeren en aan te sturen, gelet op de impact en omvang. Daarom wordt aanvullend een bedrag gevraagd om de programmamanagement kosten op te vangen.

Tabel 4 - Overzicht programma Samen Toekomstbestendig

12 Programmaplan

Begroting

Toelichting op Toelichting opbegroting begroting

Paragrafen

3.4 IJVI-beheer Eind 2023 heeft een herijking van de IJVI-governance plaatsgevonden. Voorgesteld wordt om de beheerkosten onder te blijven brengen in de begroting van de Omgevingsdienst en de kosten samenhangend met de doorontwikkeling van IJVI voor rekening van de deelnemers te laten komen. Structurele en incidentele wijzigingen 2024 De wijzigingen hebben betrekking op een toename van het aantal gebruikers wat impact heeft op zowel de salaris- als de ICT-kosten. Ook is de bestaande formatie met 1 FTE teruggebracht. De licentiekosten van Genetics zijn structureel verhoogd door prijsindexatie. Daarnaast heeft een forse prijsverhoging plaatsgevonden voor de licentiekosten van Logius. Ook zijn de licentiekosten gestegen door aanschaf van nieuwe functionaliteiten. Hierop volgt een aanbestedingstraject voor 2025. Ten slotte zijn de afschrijvingslasten aangepast naar actuele investeringen van afgelopen jaren.

Tabel 5 - Begroting IJssellandse VTH-informatievoorziening (IJVI)

Mutaties 2025 In de kaderbrief 2025 hebben wij de indexaties voor loon- en overige kosten vermeld. De genoemde percentages waren destijds gebaseerd op de indertijd meest recente gegevens. Inmiddels zijn de kerngegevens in februari 2024 geactualiseerd door CBS. De gehanteerde percentages zijn gebaseerd op de meest actuele kengegevens waarbij wij niet zijn afgeweken van onze financiële verordening. Aan het einde van het jaar worden alle kosten afgerekend met de deelnemers op basis van de afgesproken grondslagen.

13 Programmaplan

Begroting

Toelichting op Toelichting opbegroting begroting

Paragrafen

3.5 IJVI-ontwikkeling Voor 2024 heeft het PMT voor IJVI-ontwikkeling een begrotingswijziging voorgesteld ten behoeve van verdere ontwikkeling van de IJVI-systemen. Incidentele wijzigingen 2024 De salariskosten voor IJVI-ontwikkeling bestaan grotendeels uit doorbelaste kosten van IJVI-beheer medewerkers. Daarnaast worden werkzaamheden uitgevoerd door externe inhuurmedewerkers. Voor IJVI-ontwikkeling worden aanschaf- en implementatiekosten gemaakt voor een Single Sign On en Anonimiseringssoftware.

Tabel 6 - Begroting IJssellandse VTH-informatievoorziening (IJVI-ontwikkeling)

Mutaties 2025 Voor 2025 is door het PMT voorgesteld om een begrote post van in totaal €75.000 aan salaris en inhuur- en kosten ICT te begroten. Aan het einde van het jaar worden alle kosten afgerekend met de deelnemers op basis van de afgesproken grondslagen.

14 Programmaplan

Begroting

Toelichting op Toelichting opbegroting begroting

Paragrafen

3.6 Energie en Duurzaamheid Voor 2024 heeft het PMT voor IJVI-ontwikkeling een begrotingswijziging voorgesteld ten behoeve van verdere ontwikkeling van de IJVI-systemen. Mutaties 2025 In de kaderbrief 2025 hebben wij de indexaties voor loon- en overige kosten vermeld. De genoemde percentages waren destijds gebaseerd op de indertijd meest recente gegevens. Inmiddels zijn de kerngegevens in februari 2024 geactualiseerd door CBS. De gehanteerde percentages zijn gebaseerd op de meest actuele kengegevens waarbij wij niet zijn afgeweken van onze financiële verordening.

Tabel 7 - Begroting Energie en Duurzaamheid

15 Programmaplan

Begroting

Toelichting op Toelichting opbegroting begroting

Paragrafen

3.7 Omgevingstafel Mutaties 2025 In de kaderbrief 2025 hebben wij de indexaties voor loon- en overige kosten vermeld. De genoemde percentages waren destijds gebaseerd op de indertijd meest recente gegevens. Inmiddels zijn de kerngegevens in februari 2024 geactualiseerd door CBS. De gehanteerde percentages zijn gebaseerd op de meest actuele kengegevens waarbij wij niet zijn afgeweken van onze financiële verordening.

Tabel 8 - Begroting Omgevingstafel

16 Programmaplan

Begroting

Toelichting op Toelichting opbegroting begroting

Paragrafen

3.8 Bouwtaken Ommen

3.9 SPUK THE

We voeren voor de gemeente Ommen de bouwtaken uit. Alle kosten worden aan het einde van het jaar afgerekend met de gemeente Ommen.

Voor het project SPUK THE is in de begrotingswijziging 2024 het ontvangen voorschotbedrag ad. €349.541 vanuit de subsidieverstrekker ontvangen. Ten aanzien van de reeds ontvangen voorschotbedragen van 2022 en 2023 is nog een resterende deel overgebleven ad. €341.372. Dit bedrag is als incidentele begrotingswijziging 2024 verantwoord. Het ontvangen voorschotbedrag met betrekking tot 2025 ad. € 312.641 is als begrotingsbedrag 2025 verantwoord.

Tabel 9 - Begroting bouwtaken Ommen

Mutaties 2025 In de kaderbrief 2025 hebben wij de indexaties voor loon- en overige kosten vermeld. De genoemde percentages waren destijds gebaseerd op de indertijd meest recente gegevens. Inmiddels zijn de kerngegevens in februari 2024 geactualiseerd door CBS. De gehanteerde percentages zijn gebaseerd op de meest actuele kengegevens waarbij wij niet zijn afgeweken van onze financiële verordening.

Tabel 10 - Overzicht SPUK Energie

17 Programmaplan

Begroting

Toelichting op Toelichting opbegroting begroting

Paragrafen

4. Paragrafen 4.1 Lokale heffingen

4.3 Bedrijfsvoering

4.6 Governance

Omgevingsdienst IJsselland is niet bevoegd om lokale heffingen op te leggen. De deelnemers hebben er vooralsnog niet voor gekozen om deze heffingen bij ons te beleggen. De deelnemers voeren de heffingen zelf uit.

Met betrekking tot arbobeleid en- veiligheid wordt gestart met de implementatie van een digitaal arbomanagementsysteem. Dit systeem stelt ons in staat om onze arbotaken nauwkeuriger te beheren. De verwachting is dat in 2025 dit systeem geheel in werking en geoptimaliseerd is.

Voor de sturing werkt Omgevingsdienst IJsselland, naast deze begroting, met een uitvoeringsprogramma. Onderdeel daarvan zijn de jaaropdrachten waarin per deelnemer productieafspraken worden gemaakt. Gedurende het jaar stellen we periodiek rapportages over prestaties en financiën op voor directie en het dagelijks bestuur. In 2024 is de Gemeenschappelijke Regeling opnieuw geëvalueerd.

4.2 Weerstandsvermogen & risicobeheersing In juni 2018 stelde het algemeen bestuur de documenten nota ‘Kaders Weerstandsvermogen’ en nota ‘Weerstandsvermogen’ vast. De laatstgenoemde nota gaat vooral in op de capaciteit van het weerstandsvermogen, het risicomanagement en de risico-inventarisatie. De risico’s zijn samengevat in de risico-inventarisatie en worden via de risicoklasse financieel gekwantificeerd. Deze financiële vertaling vormt de basis voor de hoogte van de algemene reserve. De risico-inventarisatie zoals deze nu is vastgesteld, resulteert in een benodigd weerstandsvermogen van € 311.000 en bedraagt ongeveer 3% van de begroting. Inmiddels is een deel van de destijds geconstateerde risico’s niet meer aanwezig en zijn nieuwe risico’s in kaart gebracht. Gedurende 2024 wordt de geactualiseerde risico-inventarisatie intern besproken.

4.4 Personeel en organisatie Omgevingsdienst IJsselland is steeds meer een kennisexpertisecentrum geworden. De gemiddelde leeftijd binnen Omgevingsdienst IJsselland is hoog maar gelukkig kunnen we jonge, nieuwe collega’s verwelkomen, ondanks de krappe arbeidsmarkt. We blijven aandacht besteden aan de thema’s vitaliteit en duurzaamheid. Er werd en wordt veel aandacht besteed aan scholing met betrekking tot de Omgevingswet. Deze wet is ingevoerd in op 1 januari 2024. Het meerdere keren uitstellen van de wet betekende dat we verloren gegane kennis opnieuw moesten opfrissen.

4.5 Inkoop en aanbesteding

4.7 ICT Nadat de nieuwe digitale werkplekken zijn gerealiseerd en in gebruik genomen, is een pilot Samenwerken, Opschonen en Datamigratie (SOD) gestart, met als doel inzicht te krijgen in hoe om te gaan met documenten en data. Hiervoor is het team Informatiemanagement structureel uitgebreid met ICT-Support, functioneel beheer, procesbeheer en informatiebeheer en besteedt aandacht aan de bestendiging van de processen en procedures enerzijds en afstemming en optimalisatie op het gebied van privacy en informatiebeveiliging anderzijds.

Gedurende 2024 is het inkoop- en aanbestedingsbeleid herijkt en wordt het inkoopbeleid geactualiseerd. Tevens wordt voor beide processen gewerkt aan een controleplan waarbij de interne controlemaatregelen worden getoetst op opzet, bestaan en werking.

18 Programmaplan

Begroting

Toelichting op begroToelichting op begroting ting

Paragrafen Paragrafen

Bijlagen Bijlage 1 - Meerjarenbegroting

Tabel 11 - Overzicht Meerjarenbalans - Activa

Tabel 12 - Overzicht Meerjarenbalans - Passiva

19 Programmaplan

Begroting

Toelichting op begroToelichting op begroting ting

Paragrafen

Bijlage 2 - Investeringsbegroting

Tabel 13 - Overzicht Investeringsbegroting Omgevingsdienst

Tabel 14 - Overzicht Investeringsbegroting IJVI

20 Programmaplan

Begroting

Toelichtingopopbegroting begroToelichting ting

Paragrafen

Colofon Samenstelling: Ontwerp:

Omgevingsdienst IJsselland Chantal Mulder Concepten + Vormgeving

Omgevingsdienst IJsselland Lübeckplein 2 8017 JZ Zwolle Postbus 40252 8004 DG Zwolle 088 5251050 info@odijsselland.nl www.odijsselland.nl

Waarborgt de leefomgeving, versterkt bedrijven

Begrotingswijziging 2024

Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 1.

Samenvatting 3

2.

Toelichting 4

3.

IJVI-beheer 10 3.1

Incidentele wijzigingen 10

3.1.1

Salarissen en inhuur

3.1.2

Kosten ICT 10

3.2

Structurele wijzigingen 10

5

3.2.1

Salarissen en inhuur 10

2.2.2

Interim secretaris-directeur 5

3.2.2

Kosten ICT 10

2.2.3

MT-manager (in verband met IBP VTH)

5

3.2.3

Afschrijvingen 10

2.2.4

Juridische kosten (advieskosten)

6

3.2.4

Doorbelastingen 10

2.2.5

Organisatieontwikkeling 8

2.2.6

Programma Samen Toekomstbestendig

2.1

Omgevingsdienst IJsselland

2.2

Incidentele begrotingswijzigingen 5

2.2.1

4

Kwartiermakers P&C & Instroom, doorstroom en uitstroom personeel

4.

8

10

IJVI-ontwikkeling 11 4.1 Incidentele wijzigingen

11

4.1.1

Salarissen en inhuur 11

4.1.2

Kosten ICT 11

4.1.3

Doorbelastingen 11

5.

SPUK IBP 12

6.

SPUK THE 13 Bijlagen 14

2

Samenvatting

Toelichting

IJVI-beheer

IJVI-ontwikkeling

SPUK IBP

SPUK THE

1. Samenvatting Ten aanzien van IJVI-beheer stellen wij eveneens een begrotingswijziging voor. Dit heeft te maken met een toename van het aantal gebruikers wat impact heeft op zowel de salaris- als de ICT-kosten. De financiële impact voor IJVI-beheer in 2024 is samengevat:

In het vroege voorjaar van 2023 stelden we de begroting 2024 op. De basis hiervoor vormden de uitgangspunten die zijn bepaald in spoor 1 van het programma Samen Toekomstbestendig (STB). Daarbij is destijds aangegeven dat een aantal posten geraamd is op basis van beperkt inzicht en ervaring. Die ervaring is er inmiddels wel. Voor een aantal posten stellen we nu op basis van die ervaring een aanpassing voor. Eind 2023 heeft de secretaris-directeur in opdracht van het dagelijks bestuur een analyse van de organisatie gepresenteerd aan het algemeen bestuur. Met de kennis van nu, stellen we voor de begroting 2024 te wijzigen, zodat de organisatie in staat is om de interne organisatie op orde te brengen. Het totaal aan wijzigingen lichten we hierna en in de bijlage toe.

Tabel 2 - Overzicht incidentele wijzigingen IJVI-beheer

De financiële impact voor Omgevingsdienst IJsselland in 2024 is samengevat:

Tabel 3 - Overzicht structurele wijzigingen IJVI-beheer

Voor 2024 heeft het PMT voor IJVI-ontwikkeling ook een begrotingswijzigingvoorstel ten behoeve van verdere ontwikkeling van IJVI-systemen. De financiële impact voor IJVI-ontwikkeling in 2024 is samengevat:

Tabel 1 - Overzicht totaal incidentele wijzigingen

Tabel 4 - Overzicht incidentele wijzigingen IJV-ontwikkeling *Voor nadere detaillering, wordt verwezen naar de bijlage in dit document.

3

Samenvatting

Toelichting

IJVI-beheer

IJVI-ontwikkeling

SPUK IBP

SPUK THE

2. Toelichting 2.1 Omgevingsdienst IJsselland Eind 2023 heeft de secretaris-directeur in opdracht van het dagelijks bestuur een analyse van de organisatie gepresenteerd aan het algemeen bestuur. Deze analyse heeft plaatsgevonden aan de hand van het zogenaamde 7S-model. Een scan van de interne organisatie: alles wat zich binnen de muren van een organisatie afspeelt en bij het nadenken over de impact van een verandering. Op basis van de uitgevoerde analyse zijn de volgende bevindingen geconstateerd: • Strategie: Strategische focus ontbreekt, er is geen duidelijke visie en richting met bijbehorende organisatiedoelen. • Structuur: Opgaven, programma’s, projecten en strategische ontwikkelingen zijn versnipperd georganiseerd. Er is geen duidelijke ‘knip’ tussen primaire, ondersteunende en besturende (strategische) processen waardoor onduidelijkheid met betrekking tot taken, verantwoordelijkheden, bevoegdheden en rollen. • Systemen: De aanwezige systemen en tools (IJVI, AFAS, Timetell en Power BI) bieden voldoende mogelijkheden. Deze systemen zijn echter nog onvoldoende goed ingeregeld waardoor er geen actueel en samenhangend beeld is en structurele monitoring, evaluatie en bijsturing niet mogelijk is. Hierdoor zijn er veel handmatige bewerkingen met ondersteuning van Excel spreadsheets.

• Stijl: De cultuur binnen de organisatie heeft kenmerken van een interne oriëntatie, bureaucratisch maar ook met zorg voor elkaar. Een gedeelde opvatting over leiderschap is er onvoldoende en er is geen gemeenschappelijke stijl van handelen, denken en omgang. Het gestructureerd aanpassen (en borging in de personele cyclus) van onderwerpen zoals integriteit en ongewenst gedrag verdient aandacht. • Staf: Tot 2027 zijn naar verwachting tussen de 41 en 57 nieuwe medewerkers nodig. Momenteel is ruim 30% van de medewerkers binnen Omgevingsdienst IJsselland externe. De uitvoering van het in 2022 opgestelde Strategisch Personeelsplan is nog ad hoc en gefragmenteerd. • Skills: De basisvaardigheden om de VTH-taken goed uit te kunnen voeren zijn aanwezig. Aandachtspunt is enerzijds het vertrek van ervaren medewerkers en anderzijds het integraal werken & adviseren en het casemanagement van complexe opgaven. Vorenstaande geldt ook voor data-analyse en informatiegestuurd werken. Mede naar aanleiding van vorenstaande analyse heeft het Algemeen Bestuur tevens op 14 december 2023 kennisgenomen van de opdracht aan de secretaris-directeur. De eerste uitdaging van de secretaris-directeur is het afronden en daar waar nodig de verbeteringen doorvoeren op basis van het programma Samen Toekomstbestendig.

Hierbij zal de implementatie van de Omgevingswet veel vergen van de organisatie en managementteam. Focus is te komen tot een stabiele en goed functionerende organisatie. Een mile-stone is een organisatie in control, die rust uitstraalt, voorspelbaar en stabiel is. Waarbij het bestuur tijdig wordt geïnformeerd over ontwikkelingen en daarbij voldoende tijd en ruimte heeft om hierop te anticiperen. Als uitgangspunt/vertrekpunt geldt daarbij het programma Samen Toekomstbestendig en deze vertalen naar een bestendige en stabiele organisatie in control. De concernsturing verstevigen met als doel tijdig, volledig en betrouwbaar, de onderlinge samenwerking binnen het primaire proces en binnen de bedrijfsvoering verbeteren, met daarbij specifieke aandacht voor: • de P&C-cyclus; • •

het bestuurlijk (voorbereidings)traject; de verschillende opgaven, programma’s en projecten.

De tweede mile-stone betreft een richtinggevend advies o.b.v. voorgaande, voor bestuur en de toekomstige directeur. Daarbij worden in ieder geval betrokken: IBP/versterking VTH stelsel, invoering Omgevingswet, de verlangens/visievanuit gemeenten en de provincie en de ontwikkelingen in de samenleving in relatie tot overlast gevende milieubelastende activiteiten.

4

Samenvatting

Toelichting

IJVI-beheer

IJVI-ontwikkeling

SPUK IBP

SPUK THE

2.2 Incidentele begrotingswijzigingen 2.2.1 Kwartiermakers P&C & Instroom, door stroom en uitstroom personeel € 60.000 Voorwaarde voor een goede taakuitvoering is dat de organisatie in control is. Het bestuur moet tijdig worden geïnformeerd over ontwikkelingen en daarbij voldoende tijd en ruimte krijgen hierop te sturen. Met een verbeterde P&C-cyclus kan de concernsturing worden verstevigd, met als doel tijdig, volledig en betrouwbaar te rapporteren. Doel is om de hele P&C-cyclus in kaart te brengen en de onderliggende processen en systemen daarvan op elkaar aan te laten sluiten om te komen tot een efficiënte en effectieve P&C-cyclus. Daarnaast is het van belang om te kunnen sturen op de personeelskosten. Het proces van instroom, doorstroom en uitstroom wordt hiertoe helder in kaart gebracht inclusief de benodigde sturingsinformatie daarop.

2.2.2 Interim secretaris-directeur € 91.000 De kosten van de interim secretaris-directeur met betrekking tot de periode 1 januari t/m 31 mei 2024 zijn niet opgenomen in de begroting 2024. Het voornemen is om het contract te verlengen met 6 maanden. Het verschil tussen de bestaande begrote loonsom directeur en kosten van de interim-directeur betreft inclusief verlenging naar verwachting €91.000. De opdracht van de interim secretaris-directeur richt zich op het in control zijn en ontwikkelen van een strategische toekomstvisie. Focus is te komen tot een stabiele en goed functionerende organisatie. De tweede mile-stone betreft een richtinggevend advies o.b.v. voorgaande, voor bestuur en de toekomstige directeur. Daarbij worden in ieder geval betrokken: IBP/ versterking VTH stelsel, invoering Omgevingswet, de verlangens/visie vanuit gemeenten en de provincie en de ontwikkelingen in de samenleving in relatie tot overlast gevende milieubelastende activiteiten.

2.2.3 MT-manager (in verband met IBP VTH) € 80.000 De aandacht voor de versterking van het VTH-stelsel en de hieraan gekoppelde eisen aan robuustheid van omgevingsdiensten sluit aan bij de beweging die Omgevingsdienst IJsselland al ingezet heeft. We zetten in op het bereiken van meer strategische ontwikkelkracht en het versterken van aansturing en uitvoering van maatschappelijke opgaven. Deze ontwikkeling vraagt meer van onze analyseen rapportage-expertise, om onze sturing en beheersing verder te ontwikkelen en de ontwikkeling naar outcomegericht werken te versnellen. Om maatschappelijke (regionale) doelen te bereiken, moeten we onze externe oriëntatie vergroten en in onze uitvoering nadrukkelijker verbinding zoeken met onze omgeving. Om te zorgen dat wij verbinding blijven houden met de ontwikkelingen rondom IBP VTH in relatie tot de organisatieontwikkeling met betrekking tot de huidige opgave van Omgevingsdienst IJsselland hebben wij een extra post benodigd voor deze functie. Totaalbedrag van bovengenoemde drie posten bedragen: €231.000 en zijn in de tabel gepresenteerd onder salarissen en inhuurkosten.

5

Samenvatting

Toelichting

IJVI-beheer

IJVI-ontwikkeling

SPUK IBP

SPUK THE

2.2.4

Juridische kosten (advieskosten) € 100.000

Ten aanzien van de juridische kosten verwachten wij ook voor 2024 extra kosten te moeten maken in het kader van de juridische ondersteuning in het arbeidsproces met een oud-werknemer van Omgevingsdienst IJsselland.

Tabel 5 - Overzicht kosten Omgevingsdienst IJsselland

6

Samenvatting

Toelichting

IJVI-beheer

IJVI-ontwikkeling

SPUK IBP

SPUK THE

2.2.5 Organisatieontwikkeling € 100.000 De ontwikkeling van Omgevingsdienst IJsselland vraagt om strategische keuzes om - aan de hand van een visie op de toekomst - deze door te kunnen vertalen in plannen en activiteiten. Hiervoor startte eind 2023 een traject waarin missie, visie, kernwaarden en doelen worden herijkt.

Ook de ambtelijke opdrachtgevers hechten veel waarde aan betrouwbaarheid, transparantie en flexibiliteit. Om te zorgen dat zowel onze medewerkers als onze stakeholders en belanghebbenden verbinding blijven houden met de ontwikkelingen, verwachten wij circa €100.000 aan begeleidingskosten te maken in dit traject.

Om maatschappelijke (regionale) doelen te bereiken, moeten we onze externe oriëntatie vergroten en in onze uitvoering nadrukkelijker verbinding zoeken met onze omgeving. Daarvoor is vanuit alle delen van de organisatie begrip en herkenning van de beweging die we als organisatie maken voorwaardelijk. De toepassing daarvan en de verandering die dit vraagt in de manier van werken van onze medewerkers, geven we aandacht in de vorm van een ontwikkeltraject voor leidinggevenden en medewerkers. Intern geven de medewerkers aan dat zij actief betrokken willen worden bij de doorontwikkeling van de organisatie. Onze medewerkers hechten veel waarde aan leidinggevenden die richting geven, voorspelbaar, transparant en voorspelbaar zijn. Het dagelijks bestuur heeft de wens dat de bedrijfsvoering op orde wordt gebracht. Hiermee wordt gewerkt aan een voorspelbare, transparante, wendbare en toekomstbestendige organisatie.

Tabel 6 - Overzicht organisatieontwikkeling

7

Samenvatting

Toelichting

IJVI-beheer

IJVI-ontwikkeling

SPUK IBP

SPUK THE

2.2.6 Programma Samen Toekomstbestendig € 274.000 De landelijke aandacht voor de versterking van het VTH-stelsel en de hieraan gekoppelde eisen aan robuustheid van omgevingsdiensten sluit aan bij de beweging die Omgevingsdienst IJsselland in 2021 met het programma Samen Toekomstbestendig al inzette. Het programma Samen Toekomstbestendig richt zich op de doorontwikkeling van onze organisatie. Het programma Samen Toekomstbestendig is nog onvoldoende geïmplementeerd en geborgd in de (lijn) organisatie. In de huidige implementatiefase werken we aan drie programmalijnen: 1. het fundament versterken; 2. meer waarde leveren door regionaal programmeren en risicogericht werken; 3. informatiegestuurd werken door efficiënt informatie inwinnen, verstrekken en ontsluiten.

Daarom wordt voorgesteld om aanvullend een bedrag van €274.000 voor dit programma te vragen om de programmamanagementkosten te bekostigen.

Tabel 7 - Overzicht Samen Toekomstbestendig

Acties staan nog open en zijn ten dele voorzien van een verantwoordelijke. Daarnaast waren bij de start van dit programma geen middelen begroot voor programmamanagement. Het is gebleken dat dit wel noodzakelijk is om het programma adequaat uit te voeren en aan te sturen, gelet op de impact en omvang van het programma Samen Toekomstbestendig.

8

Samenvatting

Toelichting

IJVI-beheer

IJVI-ontwikkeling

SPUK IBP

SPUK THE

2.2.7 IBP VTH € 150.000

2.2.8 Omgevingswet € 56.000

Dit betreft een schattingspost waarvan circa €100.000 aan externe kosten en €50.000 aan algemene kosten wordt besteed. De externe kosten hebben betrekking op begeleiding van een externe adviseur en de interne kosten op bijvoorbeeld zaalhuur en interne uren ter ondersteuning van dit proces. Mogelijk dat vanuit het Rijk deze kosten gefinancierd gaan worden. Wanneer wij financiering ontvangen van het Rijk, wordt dit bedrag weer teruggegeven aan de deelnemers.

Dit betreffen kosten ter afwikkeling van de implementatie die begin 2024 gemaakt gaan worden.

Tabel 9 - Overzicht Omgevingswet

Tabel 8 - Overzicht IBP VTH

9

Samenvatting

Toelichting

IJVI-beheer

IJVI-ontwikkeling

SPUK IBP

SPUK THE

3. IJVI-beheer 3.1

Incidentele wijzigingen

3.1.1

Salarissen en inhuur € 42.858

Hierop volgt een aanbestedingstraject. De licenties worden opgehoogd met €93.000 door aanschaf van nieuwe functionaliteiten.

Vanuit IJVI-beheer worden loonkosten doorbelast naar IJVI-ontwikkeling. De medewerkers gaan een deel van de werkzaamheden rondom ontwikkeling zelf uitvoeren.

3.1.2

Kosten ICT € 22.263

Dit betreffen kosten die in 2024 gemaakt worden voor OLO-koppelingen.

3.2

Structurele wijzigingen

3.2.1

Salarissen en inhuur € 83.001

3.2.3 Afschrijvingen € 21.000 In de begrotingswijziging van 2023 is geen rekening gehouden met nog door te belasten afschrijvingskosten. De werkelijke afschrijvingen bedragen circa €31.000 ten opzichte van begroot €10.000.

3.2.4 Doorbelastingen € 10.165 Dit betreft een aanpassing in het aandeel van Omgevingsdienst IJsselland in IJVI-beheer.

De personeelsformatie wordt voor 2024 teruggebracht met 1 FTE wat leidt tot lagere personeelskosten.