2. Reactie op zienswijzen programmabegroting 2026 - Veiligheidsregio IJsselland (geanonimiseerd)
Tekst van het document
Y{ VEILIGHEIDSREGIO IJsselland Samen
werken
INGEKOMEN STUK 2 RAAD d.d. 9 september
veiligheid
aan
Aan
Veiligheidsregio IJsselland Postbus 8001
1453
7 juli
Kenmerk:
V25.002613
de
gemeenten die Veiligheidsregio IJsselland
van
aan
Onderwerp: Geachte
2025,
Reactie
leden van
18 maart 2025
toegezonden
Zwolle
(geanonimiseerd) _ OC
Doorkiesnummer:
de
op zienswijzen programmabegroting
heeft Veiligheidsregio IJsselland de conceptprogrammabegroting de gemeenteraden van alle deelnemende gemeenten. In de
aan
zienswijze in te dienen. Acht van de elf gebruikgemaakt. De betrokkenheid van
waardering
Met deze
het werk
voor
brief informeert het
gemeenteraden
2026
gemeenteraad,
daaropvolgende periode van twaalf weken de
raden
BL Zwolle
Datum:
Op
de
deelnemen
2025
is
de
aan
dagelijks
wat het voorstel
is
de
gelegenheid geboden
om
een
gemeenten hebben van deze mogelijkheid uw raad bij de totstandkoming van de begroting
Veiligheidsregio
van
raden
2026
over
IJsselland wordt op
en
prijs gesteld.
bestuur van Veiligheidsregio IJsselland alle betrokken de wijze waarop met de ingediende zienswijzen
wordt omgegaan.
Wettelijke taken De veiligheidsregio
voert hoofdzakelijk wettelijke taken uit die voortvloeien uit de Wet Het gaat hierbij om de organisatie van onder andere brandweerzorg,
veiligheidsregio’s. geneeskundige hulpverlening, risicobeheersing inzet hiervan momenten
wellicht
dat zich
minder
zichtbaar,
maar
belang
incident of crisis voordoet.
een
door onder meer klimaatverandering, geopolitieke het van belang dat deze voorzieningen robuust en In meerdere
crisisbeheersing.
en
het
zienswijzen
is daarom
tijd waarin
een
In stabiele tijden is de des te duidelijker op de risico’s
veranderen,
spanningen maatschappelijke onrust, toekomstbestendig blijven.
is
en
houding ten zeker wanneer toebedeelt, opzichte Rijk veiligheidsregio’s daar geen financiering tegenover staat. Deze zorg wordt breed gedeeld. Vanuit onder meer het Veiligheidsberaad is de afgelopen tijd nadrukkelijk aandacht gevraagd voor de toenemende taken van veiligheidsregio’s in het kader van maatschappelijke weerbaarheid, in nieuwe taken
van
aandacht
In
wordt
ervan
die het
aan
gevraagd
om
kritische
een
de
combinatie met de structurele korting van 10% op de totale BDuR. nog niet toe te hebben geleid dat de korting wordt teruggedraaid. Ten
tijde
het
van
Voorjaarsnota van
de
10%
opstellen
korting.
middelen concreet
Brandweer
PP
het
van
Rijk
Deze
van
de
meer
conceptbegroting
duidelijkheid
duidelijkheid
betekenen
voor
de
| GHOR | Crisisbeheersing
OP
OP
OE
zou
was
geven
verwachting
over
het al dan
lijkt deze
inzet
er
dat de niet terugdraaien
is helaas
uitgebleven. Wat het wegvallen van deze veiligheidsregio’s, zowel financieel als qua extra taken
T 088-119
A
de
Helaas
A
7000
E
info@vrijsselland.nl_ 0
1 www.vrijsselland.nl
A
0
0
A
4
verantwoordelijkheden is op dit moment echter nog niet bekend. Ook is nog onduidelijk of deze middelen rechtstreeks naar veiligheidsregio’s zullen gaan of via gemeenten worden verdeeld. en
,
,
Brief van wethouders In meerdere zienswijzen wordt verwezen naar de gezamenlijke brief die op initiatief van een aantal wethouders is verstuurd aan diverse gemeenschappelijke regelingen. In deze brief werd het bestuur verzocht om met voorstellen tot bezuinigingen te komen. De oproep vond plaats tegen de achtergrond van de destijds zeer onzekere financiële vooruitzichten voor gemeenten waarbij het jaar 2026 bekendstond als het ravijnjaar. Het algemeen bestuur van de veiligheidsregio heeft kennisgenomen van deze oproep en het onderwerp besproken. In het licht van de toen nog onduidelijke financiële kaders voor zowel gemeenten als veiligheidsregio’s is ervoor gekozen om de ontwikkelingen eerst verder af te wachten. ,
,
,
Tegelijkertijd is gewerkt aan scenario’s waarin mogelijke maatregelen en hun impact op zowel de organisatie als de samenleving in beeld zijn gebracht. Deze verkenning had nadrukkelijk het karakter van een voorbereidende analyse er is geen opdracht gegeven om daadwerkelijk over te gaan tot het nemen van structurele bezuinigingsmaatregelen. Gezien de destijds nog onzekere financiële vooruitzichten en de noodzaak tot een zorgvuldig afwegingsproces is ervoor gekozen om in de begroting 2026 geen structurele maatregelen voor te stellen. Zoals eerder aangegeven in zowel de kaderbrief als de begroting vragen structurele bezuinigingen om ingrijpende keuzes. Deze vereisen een breder traject van afweging en besluitvorming dan binnen een reguliere begrotingscyclus mogelijk is. ,
,
,
Verzoek om structurele bezuinigingen De veiligheidsregio heeft zich in de afgelopen elf jaar ontwikkeld tot een financieel solide organisatie. De begroting en het jaarrekeningresultaat zijn steeds dichter bij elkaar komen te liggen. Hoewel er jaarlijks sprake is van een beperkt incidenteel overschot neemt deze marge af. Dit betekent dat de mogelijkheden voor bezuinigingen zonder ingrijpende gevolgen voor de organisatie en/of de maatschappelijke dienstverlening steeds beperkt zijn. ,
Tegen de achtergrond van de verwachte financiële uitdagingen voor gemeenten is bewust gekozen om de structurele korting op de BDuR-gelden^ niet direct door te vertalen naar een hogere bijdrage van de deelnemende gemeenten. In plaats daarvan heeft het algemeen bestuur gekozen om binnen de eigen begroting incidentele maatregelen te treffen waarmee het financiële effect op korte termijn kon worden opgevangen. Hiermee is beoogd gemeenten tijdelijk te ontzien. ,
Deze maatregelen zijn nadrukkelijk tijdelijk van aard. De uitgestelde kosten zullen op een later moment alsnog worden gerealiseerd. In enkele zienswijzen is hier terecht aandacht voor gevraagd. Inmiddels zijn de financiële vooruitzichten voor gemeenten aanzienlijk verbeterd mede door aanvullende middelen vanuit het Rijk. Voor Veiligheidsregio IJsselland geldt echter dat de eerder aangekondigde structurele korting van 10% op de BDuR-gelden ondanks herhaalde inzet vanuit de veiligheidsregio’s en het Veiligheidsberaad nog niet is teruggedraaid. Zolang hierin geen verandering komt zal de korting van circa 9 ton een structurele en substantiële financiële opgave vormen die neerkomt op ongeveer 16% van de totale begroting. ,
,
,
,
,
,
Door de gevolgen hiervan tijdelijk binnen de eigen begroting op te vangen is ruimte gecreëerd om op zorgvuldige wijze te verkennen hoe deze structurele opgave duurzaam en verantwoord kan worden ingepast dit vraagt wel om structurele maatregelen. De ingediende zienswijzen geven geen aanleiding om de begroting van 2026 te herzien. ,
,
BDuR-gelden staat voor Brede Doeluitkering Rampenbestrijding
Brandweer | GHOR | Crisisbeheersing
We zijn ons bewust van de financiële uitdagingen waar gemeenten mee geconfronteerd worden. Bij het begrotingsproces voor 2027 worden daarom verdere voorstellen gedaan voor de aanpak van de blijvende financiële uitdaging. De komende periode wordt benut om de eerdere verkenning verder uit te werken in scenario’s en maatregelen om op een verantwoorde wijze met deze opgave om te gaan. Daarbij blijven we ook kritisch kijken naar onze eigen processen. Het is belangrijk te onderkennen dat de aard van mogelijke maatregelen betekent dat financiële effecten niet direct zichtbaar zullen zijn. Tegelijkertijd kunnen ingrijpende keuzes zeker wanneer gevraagd wordt om bezuinigingen van 2 tot 5% zoals enkele gemeenten in hun zienswijze doen onvermijdelijk zijn. Het gaat dan om maatregelen op het gebied van personeel materieel of kazernes met gevolgen voor de dienstverlening aan gemeenten. ,
,
,
,
,
Transparante financiële stromingen en indexatie In enkele zienswijzen is gevraagd om een duidelijke scheiding tussen de BDuR-gelden en de gemeentelijke bijdragen. De Veiligheidsregio ontvangt drie hoofdfinancieringsstromen: 1. de gemeentelijke bijdrage 2. de algemene BDuR-uitkering 3. de specifieke BDuR-middelen voor de versterking van crisisbeheersing en informatievoorziening. ,
De gemeentelijke bijdrage en de algemene BDuR worden beide ingezet voor het uitvoeren wettelijke taken zoals brandweerzorg risicobeheersing en crisisbeheersing. Omdat deze taken integraal en onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn is een zuivere scheiding tussen de twee geldstromen in de uitvoering niet mogelijk. Binnen de BDuR wordt onderscheid gemaakt tussen reguliere en geoormerkte middelen; die laatste bestemd voor de versterking van crisisbeheersing en informatievoorziening kennen wettelijke bestedingskaders en mogen niet worden terugbetaald aan gemeenten. Deze middelen zijn geoormerkt en vragen om transparante en gescheiden verantwoording zoals ook nu wordt toegepast. van
,
,
,
,
,
,
In een zienswijze wordt opgeroepen om bij de indexering de BBP-norm te hanteren en niet hoger te indexeren dan 27%. De Veiligheidsregio volgt bij de prijsindexering de ontwikkeling van het Bruto Binnenlands Product op basis van de jaarlijkse prognose van het CPB. Voor de loonontwikkeling hanteren we de werkelijke loonkosten in het betreffende jaar aangevuld met de loonvoet 'sector overheid' zoals opgenomen in de septembercirculaire van het Gemeentefonds. Dit is conform afspraken rondom indexering gemaakt door het algemeen bestuur. Door het zogenoemde na-ijleffect lijkt de toegepaste indexering soms hoger dan de BBP-norm. Dit komt doordat de werkelijke prijsstijgingen in voorgaande jaren kunnen afwijken van de eerder begrote bedragen waardoor een correctie in latere jaren nodig is. Hierdoor ontstaat tijdelijk een hogere indexering dan het actuele BBP-percentage terwijl de Veiligheidsregio structureel blijft aansluiten bij de BBP-ontwikkeling zoals voorspeld door het CPB. Dit zorgt voor een nauwkeurige en realistische afstemming van de begroting op de werkelijke economische ontwikkelingen. ,
,
,
,
,
Betrekken van gemeenten De afgelopen jaren is mede dankzij de herziening van de Wet gemeenschappelijke regelingen de betrokkenheid tussen de gemeenteraden en de veiligheidsregio versterkt. Zo vindt er structureel overleg plaats met raadsleden en griffiers via de Kopgroep GR-en wat bijdraagt aan wederzijds begrip en beter inzicht in eikaars taken en verantwoordelijkheden. Daarnaast worden de adviseurs crisisbeheersing en financiële ambtenaren van de gemeenten betrokken bij het opstellen van onder meer beleids- en begrotingsstukken. ,
,
,
In enkele zienswijzen wordt gevraagd om (actieve) betrokkenheid van gemeenteraden bij structurele en ingrijpende keuzes. De veiligheidsregio onderschrijft dit belang en zal dit
Brandweer | GHOR | Crisisbeheersing
onderwerp
via de bestaande overlegstructuren actief meenemen de komende periode in de totstandkoming van de kaderbrief 2027 om te komen tot scenario's die
voorbereiding op tegemoet komen
aan
de
zienswijzen
met
betrekking
tot
bezuinigingen.
Slot Met deze brief hebben wij u geïnformeerd over ons voornemen als reactie op uw zienswijze. Het algemeen bestuur zal op 9 juli 2025 het definitieve besluit nemen over dit voornemen en de begroting. Wij danken u voor uw betrokkenheid en kijken ernaar uit om samen te blijven
werken
aan
een
veilig IJsselland.
Hoogachtend, Het
dagelijks
bestuur van
Veiligheidsregio IJsselland,
(geanonimise rd)
(geanonimiseerd)
Brandweer
PP
J
A.H.
Schreuders,
secretaris
| GHOR | Crisisbeheersing
OP
B
EP
A
rr
0
A
A
4
Bijlage 1, overzicht
de
van
zienswijzen.
Hieronder volgt een kernachtig overzicht van de reacties die zijn gegeven de zienswijzen. De zienswijzen zelf zijn op te vragen via (geanonimiseerd)
MMM
door middel
van
vrijssellana.nl.
Kritisch op taken: Vertrouwen
erop dat VRIJ kritisch blijft op het rijk en niet zonder meer
reflecteren extra
of
taken, verplichtingen verantwoordelijkheden accepteert.
Gemeenten
Raalte, Olst-Wijhe, Kampen,
Deventer, Hardenberg,
Zwartewaterland.
Staphorst.
Structurele ombuigingen:
Oproep de
structurele
om
problemen
bezuinigingen
niet worden
verplaatst
zodat
Gemeente
Dalfsen
«Gemeente
Raalte, Deventer, Hardenberg,
naar
volgende jaren. Vraag
om
duurzame
oplossingen,
lange termijn bijdragen financiële
die op de stabiele
een
situatie.
Gemeente
Olst-Wijhe
bij de begroting van 2027 bezuinigingsvoorstellen te
Gemeente
Deventer, Zwartewaterland,
de
Gemeente
Hardenberg
Gemeente
Kampen
Gemeente
Olst-Wijhe
Gemeente
Hardenberg
De opdracht geven om te zoeken naar structurele ruimte. Daarbij een blijvende duurzame
Zwartewaterland.
verlaging
de
van
begroting
en
te
realiseren van minimaal 2%. De eerste resultaten worden verwacht bij de
kaderbrief
begroting 2027,
en
gerealiseerd
uiterlijk
en
in 2027.
Het verzoek om met structurele
Staphorst
komen. Het verzoek
begroting
om
korting
te verwerken
structureel
en
om
in de
in de
begroting 2027
en meerjarenperspectief (alsnog) concrete bezuinigingsmogelijkheden aan te dragen.
De opdracht geven om te zoeken naar structurele ruimte, en een blijvende en duurzame
verlaging
minimaal 2% Brief De
van
maximaal
begroting
van
5%.
wethouders
uitwerking van
teleurstellend de
en
de
van
het verzoek is
genoeg
niet
terug
en
Kampen
te zien in
programmabegroting.
Er is verzocht
om
mee
te
bewegen
bezuinigingsmogelijkheden Daarvan is onvoldoende
aan
te
en
dragen.
terug
te zien. betreuren het dat de oproep niet heeft geleid tot enkele meer concrete
We
bezuinigingsopties.
Brandweer
PP
| GHOR | Crisisbeheersing
OP
OD
EP
A
0
A
A
4
De veiligheidsregio heeft de opdracht gekregen om ombuigingen aan te dragen om te anticiperen op het naderende ravijnjaar. Overige opmerkingen: Vraag om inzicht en keuzes zodat een juiste overweging gemaakt kan worden in verband met verdere maatregelen en de impact daarvan op kerntaken en de veiligheid van de gemeente.
Gemeente Dalfsen
Gemeente Dalfsen
In een eerdere zienswijze is aandacht gevraagd voor de financiële positie van gemeenten de komende jaren. Dat vraagt om scherpe keuzes en is in verschillende (bestuurlijke) overleggen ook meegegeven.
Gemeente Raalte
De verwachting is dat de loonkosten en effecten van de inflatie in 2026 niet (volledig) gecompenseerd gaan worden door het Rijk. In dat geval zijn we genoodzaakt om eenzelfde lijn door te zetten naar de GR-en. Daarbij de oproep om de indexeringsnorm BBP te hanteren en niet boven de 27% te indexeren.
Gemeente Raalte
Het belang van transparantie in financiële stromen tussen gemeentelijke bijdrage en BDuR-gelden.
Gemeente Raalte Zwartewaterland
Het verzoek om de gemeenten (actief) te betrekken bij de bezuinigingen.
Gemeente Raalte Kampen Deventer Hardenberg Zwartewaterland. Staphorst
In de kaderbrief is de suggestie gedaan om kazernes te sluiten. Blij dat deze optie niet is doorgezet. Het sluiten kan grote gevolgen hebben. Hier zijn wij ons van bewust mede gelet op de noodzakelijke dóórontwikkeling van de brandweer in Kampen.
Gemeente Kampen
Gemeente staat komende jaren voor een moeilijke financiële opgave zeker wanneer het rijk niet met structurele aanvullende middelen komt.
Gemeente Kampen
De vraag om bij bezuinigingsmogelijkheden de effecten in kaart brengen en een aantal scenario’s schetsen.
Gemeente Hardenberg
,
,
Deventer
,
,
,
,
Brandweer | GHOR [ Crisisbeheersing
,
,
Hardenberg
,
Toelichting grondslagen In dit document kunt u secties vinden die onleesbaar zijn gemaakt. Deze informatie is achterwege gelaten op basis van de Wet open overheid (Woo). De letter die hierbij is vermeld correspondeert met de bijbehorende grondslag in onderstaand overzicht.
J Art. 5.1 lid 2 sub e Het belang van de openbaarmaking van deze informatie weegt niet op tegen het belang van de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer van betrokkenen