2. Jaarverslag 2023 stadsbouwmeester gemeente Hardenberg

Samen maken we de ruimte...

Prettige leefomgeving

Voor elkaar

Aandacht voor groen

Omgevingskwaliteit gemeente Hardenberg _______________________ INGEKOMEN STUK 2 RAAD d.d. 16 april 2024 _______________________

Jaarverslag 2023

Omgevingskwaliteit jaarverslag 2023 gemeente Hardenberg

Over kansen zien voor de omgeving

Ruimte geven aan nieuwe ontwikkelingen in de gemeente Hardenberg

In dit jaarverslag reflecteren wij op een aantal trends en ontwikkelingen in uw gemeente. We geven u informatie over het functioneren van uw beleid in de praktijk en doen suggesties waar we ons samen kunnen inzetten voor een prettige leefomgeving. 2 van 8

Voorwoord

Samen maken we de ruimte... 2023 was een dynamisch jaar met veel grote en kleine projecten die bij onze adviseurs zijn langsgekomen. Tegelijkertijd werkten gemeenten en partners hard om klaar te zijn voor de Omgevingswet. Tijdens mijn bezoeken aan gemeenten viel op dat veel zaken die nieuw leken in de Omgevingswet, eigenlijk al jarenlang worden toegepast. We willen nu verder bouwen op succesvolle onderdelen van onze advisering die al bijna honderd jaar bestaat. De verscheidenheid aan commissies en bouwmeesters in steden en dorpen van Overijssel is uniek in Nederland. Dit is ontstaan door te luisteren naar de wensen van onze regio’s. Deze geschiedenis vormt de basis voor de nieuwe gemeentelijke adviescommissie. De afgelopen tijd hebben we achter de schermen hard gewerkt aan de digitale overstap voor onze dienstverlening.

Omgevingskwaliteit jaarverslag 2023 gemeente Hardenberg

Het biedt ruimte voor groen, biodiversiteit, natuurinclusief bouwen, flexibel bouwen, gezondheid en lokale identiteit. De veelheid aan kansen kan het complex maken. Ondanks deze complexiteit is dit beleid hard nodig om de kwaliteit van onze omgeving een impuls te geven. Het is belangrijk om terug te kijken naar oude cultuurhistorische waarden en te bedenken wat onze gemeenten uniek maakt. Een concreet voorbeeld hoe deze waarden een rol gaan spelen is de omgeving van monumenten. In het omgevingsplan kan hier meer gerichtere regelgeving voor worden ontwikkeld. Welke nieuwe uitdagingen zijn er en hoe geven we vorm aan beleid op het gebied van omgevingskwaliteit? Het omgevingsplan is hiervoor het instrument. We denken dat we ondanks de complexiteit de nieuwe puzzel goed kunnen leggen door voort te bouwen op bekende principes. We moedigen u aan om stappen te zetten en denken graag mee. We hopen dat dit verslag u helpt bij het formuleren van goede ambities en het maken van de juiste keuzes voor een omgeving waar iedereen zich thuis voelt.

‘Kwalitatief bouwen mét behoud van de eigen identiteit moet altijd centraal staan bij ingrepen in onze leefomgeving’

Met de komst van de Omgevingswet staan we aan het begin van grote veranderingen. Het omgevingsplan waar het welstandsbeleid straks onderdeel van uitmaakt, is helemaal nieuw.

Rik Onderdelinden Programmaleider Omgevingskwaliteit

Samen de omgeving inspiratie en identiteit geven

4 van 8

Meedenken over kwaliteit Ambities Er zijn een aantal grote ontwikkelingen in Hardenberg die vorig jaar of de jaren ervoor zijn ingezet en ook nu nog actueel zijn, zoals de bouw van de woontorens langs de Vechtzone en de ontwikkelingen van De Spinde. Bij beide projecten heeft de stadsbouwmeester zich ingespannen om het vooraf gestelde ambitieniveau voldoende te laten terugkomen in de uiteindelijke ontwerpen. Met name voor het buitengebied kwamen er dit jaar veel aanvragen voor de bouw van woningen vanuit de roodvoor-rood regeling. Voor onder meer deelgebied Havezate Es ligt er een duidelijk beeldkwaliteitsplan waar woningen aan moeten voldoen. Het zou goed zijn als er beleid wordt ontwikkeld voor de positionering van zonnepanelen. Nu liggen zonnepanelen soms zichtbaar in de voortuin bij villaachtige woningen langs lintbebouwing of de doorgaande weg. Hier zijn esthetisch betere oplossingen voor te bedenken.

Belang van beeldkwaliteitsplannen In tegenstelling tot bijvoorbeeld het buitengebied, zijn de randvoorwaarden voor (ver)bouwen in dorpen minder duidelijk. In Dedemsvaart wordt de winkelstraat langzaam getransformeerd tot woonstraat door winkels te concentreren en voormalige winkelpanden om te bouwen tot woningen. Bij gebrek aan een beeldkwaliteitsplan of beeldregieplan, kan de stadsbouwmeester niet anders dan toetsen of plannen qua maat en schaal passend zijn.

Er zijn geen handvatten om ingediende plannen naar een hoger niveau te tillen, waardoor ze wellicht beter zouden aansluiten bij de bestaande identiteit van het dorp. Ditzelfde speelt in De Krim, bij de herontwikkeling van de Planetenlaan voor 18 woningen. Nieuwe woningen, zowel appartementen als grondgebonden woningen, zorgen hier voor een ‘straatwand’. Hoewel het een positieve ontwikkeling is dat er extra woningen worden gebouwd, was een meer dorpse structuur passender geweest op deze locatie. De stadsbouwmeester was graag eerder bij het project betrokken om mee te denken over een kwalitatief hoger architectonisch en ambitieniveau. Voor diverse bedrijventerreinen binnen de gemeente zijn nieuwe beeldkwaliteitsplannen ontwikkeld. Hierbij was de stadsbouwmeester graag in een eerder stadium betrokken om hierover te kunnen meedenken. Wel heeft de stadsbouwmeester meegedacht over de landschappelijke inpassing van de gebouwen. Daarbij ontstaat een voortdurende uitdaging tussen bedrijven die zichtbaar willen zijn vanaf de weg, met als mogelijk nadeel een minder aantrekkelijke entree, en het streven naar een aantrekkelijk toegangsweg met groene wallen die bijdragen aan een prettige ruimtelijke omgeving, maar tegelijkertijd bedrijven aan het directe zicht onttrekt. Dat vraagt een heldere visie vanuit de gemeente. 5 van 8

Streven naar een hoger ambitieniveau Kansen voor de gemeente De binnenstad van Hardenberg is wisselend van kwaliteit en hier en daar wat rommelig. Het beleid voor de binnenstad zou aangescherpt kunnen worden door ambities duidelijker te formuleren. De aanpak van verouderde panden uit de jaren 60, met winkelpuien en ramen, is essentieel om een positieve impuls te geven aan het centrumgebied. Hardenberg zou zichzelf een hoger ambitieniveau mogen opleggen. Het streven naar een kwalitatief hoogwaardige stedelijke omgeving met aandacht voor groen en recreatie zal ook horeca aantrekken en gunstig zijn voor iedereen. Het is positief dat bij het beeldkwaliteitsplan voor de Vechtzone ook is nagedacht hoe water en groen de wijk in kan worden getrokken. Dedemsvaart is een mooi voorbeeld van hoe groen in een groot straatprofiel kan worden geïntegreerd en welke voordelen dat heeft, zoals het tegengaan van hittestress. Er zijn voldoende kansen op gemeentegrond om aantrekkelijke, groene plekken te creëren die bijdragen aan een aantrekkelijkere leefomgeving.

‘Het beleid voor de binnenstad zou aangescherpt kunnen worden door ambities duidelijker te formuleren’ 6 van 8

Facts & Figures De kleuren in het onderstaande diagram geven de verschillende stadia en de beoordeling daarvan aan van de behandelde plannen in 2023. Alle plannen die wij ontvangen, toetsen wij aan het welstandsbeleid van uw gemeente. Voordeel van vroegtijdig overleg Wij stimuleren het om plannen al in een vroeg stadium in te dienen. Dat kan telefonisch, via een online vergadering of tijdens het spreekuur in het gemeentehuis. behandeld aantal plannen (71)

Het voordeel is dat de stadsbouwmeester kan meedenken en aanvragers tijdig kan voorzien van advies. Zo kunnen indieners nog voor de officiële vergunningsaanvraag wijzigingen aanbrengen. Dit vergroot de kans op een positief advies. Plannen waar al in een vroeg stadium naar is gekeken, ziet u terug in de categorieën voorlopig positief advies en voorlopig afwijzend advies.

Afwijzend advies Plannen in de categorie afwijzend advies voldeden niet aan de toetsingskaders van het welstandsbeleid van de gemeente. Deze plannen bespreken wij achteraf zo veel mogelijk met de initiatiefnemer. Een groot deel van de plannen krijgt na dit overleg en bijstelling alsnog een positief advies.

‘Het in een vroeg stadium bespreken van de plannen, vergroot de kans op een soepel lopend proces met een positief advies’

Toelichting Heeft u vragen over de cijfers? De stadsbouwmeester geeft graag een mondelinge toelichting.

ϰϳ

Legenda

ϭϭϯ

In totaal zijn er 576 plannen behandeld in 2023. Daarvan zijn er:

361 plannen direct van een positief advies voorzien ϱϱ

ϯϲϭ

55 plannen van een afwijzend advies voorzien 113 plannen van een voorlopig positief advies voorzien 47 plannen van een voorlopig afwijzend advies voorzien

Henk Korteweg stadsbouwmeester

Het Oversticht Aan de Stadsmuur 79-83 Postbus 531 8000 AM Zwolle 038 - 421 32 57 info@hetoversticht.nl www.hetoversticht.nl