1e Bestuursrapportage Hardenberg 2022

1e Bestuursrapportage Hardenberg 2022

1

1. Inleiding Het doel van de bestuursrapportage is de raad te ondersteunen om zijn 3 taken uit te voeren: • kaderstellende rol (inclusief budgetrecht) richting college. • controlerende rol (door verantwoording van het college te ontvangen). • vertegenwoordigende rol (door wensen en bedenkingen te uiten). De opzet van de bestuursrapportage 2022 wijkt niet af van die van voorgaande jaren. De rapportage blijft beperkt tot een financiële rapportage, waarin wordt ingegaan op: • de doorwerking uitkomsten jaarrekening 2021. • autonome ontwikkelingen, zoals de uitkering gemeentefonds. • andere verwachte budgettaire afwijkingen. Hiervoor wordt een ondergrens van € 20.000 gehanteerd. Ook dit jaar willen we in de bestuursrapportage ingaan op een aantal – vooraf bepaalde - onderwerpen. Het betreft onderwerpen die tot de top-10 risico’s behoren, als opgenomen in de risicoparagraaf van de begroting • grondexploitatie • gemeentefonds • sociaal domein • dienstverlening Ommen De informatie in deze bestuursrapportage is gebaseerd op de kennis van de stand van zaken 1e kwartaal van dit jaar. Geen voorstellen nieuw beleid Belangrijk aandachtspunt is dat de bestuursrapportage niet bedoeld is voor voorstellen nieuw beleid.

Leeswijzer In deze bestuursrapportage wordt een onderscheid gemaakt naar budgetbijstellingen als gevolg van een taakwijziging en/of gevolgen voor het begrotingsresultaat en budgetbijstellingen die geen gevolgen hebben voor het begrotingsresultaat. Deze zogenaamde budget neutrale wijzigingen zijn aan het eind van deze bestuursrapportage opgenomen. Verder is een overzicht van investeringen opgenomen, waarbij wordt gevraagd om het betreffende krediet beschikbaar te stellen dan wel het krediet aan te passen. De kapitaallasten van deze krediet(aanpassing)en zijn meegenomen onder de budgetbijstellingen met gevolg voor het begrotingsresultaat.

2

Gevolgen voor begrotingsresultaat 2022 e.v. jaren In onderstaand overzicht zijn het verloop van het begrotingssaldo en de gevolgen van de bestuursrapportage op de bestaande meerjarenbegroting in beeld gebracht. Bedragen x € 1.000 + = voordeel - = nadeel Structureel saldo voor 1e berap

2022

2023

2024

2025

8.350

5.506

5.523

6.109

-244

-409

-436

-398

Structureel saldo na 1 berap

8.106

5.097

5.087

5.711

Incidenteel saldo voor 1e berap

-5.854

-3.142

-1.051

-

-619

0

0

0

Incidenteel saldo na 1 berap

-6.473

-3.142

-1.051

0

Totaal saldo voor 1e berap

2.496

2.364

4.472

6.109

e

Bijstelling 1 berap

-619

-409

-436

-398

Totaal saldo na 1e berap

1.633

1.955

4.036

5.711

e

Bijstelling 1 berap e

e

Bijstelling 1 berap e

Risico’s In de begroting 2022 worden de grootste risico’s benoemd. In deze 1e bestuursrapportage 2022 geven wij een actueel beeld van de grootste risico’s. Grondexploitaties De grondexploitaties zijn bij de jaarrekening 2021 herzien en waar nodig bijgesteld. Voor verliesgevende grondexploitaties zijn de voorzieningen aangepast op basis van de actuele resultaten. Voor 2022 wordt uitgegaan van de verkoop van ca 192 woningbouwkavels en 2,6 ha aan bedrijventerrein. In het eerste kwartaal 2022 zijn 29 woningbouwkavels verkocht en 1,7 ha aan bedrijventerrein. Tevens zijn er voor 39 woningbouwkavels koopovereenkomsten gesloten en zijn er 40 kavels in optie uitgegeven. We zien nog steeds een grote vraag, met name naar woningbouwkavels. Dit blijkt ook bij recente kavelverlotingen, waar de vraag groter was dan het aanbod van woningbouwkavels. Verder zien we een grote vraag naar bedrijfskavels. De huidige economische ontwikkelingen kunnen echter van invloed zijn op de verkopen voor de komende jaren. Met name de stijging van de bouwkosten en grondstoffen, rentestijging en inflatie. In 2022 zal wederom de nota grondexploitatie worden opgesteld. Hierbij zal de fasering van de woningbouw en de bedrijventerreinen opnieuw tegen het licht aan worden gehouden en waar nodig geactualiseerd en worden verwerkt in de grondexploitaties.

Daarnaast worden de risicoanalyses van de grondexploitaties opnieuw beoordeeld en hierbij wordt rekening gehouden met de huidige economische ontwikkelingen. Gemeentefondsuitkering Op het moment van het opstellen van deze bestuursrapportage is de meicirculaire nog niet gepubliceerd. Zoals bekend wordt de verdeelmethodiek gemeentefonds herzien. De herziening zal naar verwachting in 2023 ingaan. Eerste berekeningen wijzen op een voordeel voor onze gemeente. In de Kaderbrief 2023, die u gelijktijdig met deze bestuursrapportage zult behandelen, zullen wij u over deze a.s. herziening nader informeren.

3

In 2022 tot en met 2025 mogen gemeenten hogere inkomsten uit het gemeentefonds verwachten in verband met de ambities van de regering (regeerakkoord/startnota) en het besluit om de zogenaamde opschalingkorting voor 2022-2025 op te schorten. In 2026 zullen gemeenten echter aanmerkelijk minder ontvangen. Via de Kaderbrief informeren wij u over de mogelijke gevolgen voor de begroting 2023 en volgende jaren. Sociaal domein Op dit moment kan nog geen goede prognose worden gegeven van de uitgaven voor jeugdhulp en WMO en Participatie. De effecten als gevolg van de oorlog in de Oekraïne zullen extra kosten met zich meebrengen die niet voor 2022 zijn begroot. Een deel van deze kosten zoals de opvang en extra uitkeringen worden waarschijnlijk door het rijk gecompenseerd. Maar er ontstaat ook een hogere inflatie die verschillende prijsverhogingen tot gevolg heeft. De prijsverhogingen vanwege de energiecrisis hebben naar verwachting invloed op de schulddienstverlening. De hierbij horende stressoren zorgen bij onze inwoners voor een extra vraag naar onze dienstverlening in de breedte en de hierbij horende financiën. Het één staat vaak niet los van het andere. Ook constateren we de maatschappelijke effecten als gevolg van de corona pandemie. Er wordt extra beroep op ons wordt gedaan voor maatschappelijke hulp.

Dienstverlening Ommen Na de opheffing van de Bestuursdienst Ommen – Hardenberg per 1 januari 2019 verlenen wij voor een deel van de gemeentelijke taken diensten aan Ommen. Voor deze dienstverlening zijn overeenkomsten afgesloten. De overeenkomsten hebben een looptijd uiterlijk tot en met 31 december 2024. Voor de afbouw van de dienstverlening is een Stuurgroep aangewezen, zijn plannen van aanpak opgesteld en is gestart met de uitvoering van die plannen. De komende jaren zal de afbouw veel aandacht en inzet vragen van de organisatie. En zal een bezuiniging moeten worden gerealiseerd. Indien mogelijk vindt er een fasering plaats en worden werkzaamheden eerder overgedragen aan Ommen. Eerder stoppen kan tot gevolg hebben dat de bezuiniging nog niet (volledig) is gerealiseerd. Dit betekent dat we tijdelijk meerkosten hebben. Dit doet zich al voor bij een deel van de werkzaamheden van gegevensbeheer. Tegelijk zien we ook dat de werkwijzen van Ommen en Hardenberg uit elkaar gaan lopen door verschillende werkwijzen. Dit leidt tijdelijk tot meerkosten. Wij inventariseren de kosten van afbouw van de dienstverlening en het opnieuw (in)richten van de eigen organisatie. Later dit jaar komen wij daar op terug. Overige risico's In deze bestuursrapportage maken we melding van de directe gevolgen van de hogere energieprijzen voor onze begroting.

De hogere energieprijzen zullen ook doorwerken in de grondstofprijzen en de kosten van dienstverlening. Op dit moment valt niet aan te geven wat de structurele gevolgen van deze prijsstijgingen zullen zijn. Daarnaast verwachten we als gevolg van de hoge inflatie extra kosten voor de voorzieningen die wij verstrekken en hogere energielasten voor onze accommodaties. Alle sportaccommodaties in de gemeente zijn in mindere of meerdere mate afhankelijk van energieprijzen en bezoekersaantallen om tot een goede exploitatie te kunnen komen. In deze bestuursrapportage gaan we in op de totale financiële effecten van de ontwikkeling van de energieprijzen voor de gemeente, waar de effecten op de exploitatie van de gemeentelijke sportaccommodaties deel van uit maken. Maar ook de accommodaties die gerund worden door zelfstandige stichtingen hebben te maken met stijgende energiekosten. We zijn al in gesprek hierover. Per accommodatie kan het effect sterk verschillen afhankelijk van lopende contracten. In deze rapportage doen we een vooraankondiging.

4

Bij de tweede bestuursrapportage c.q. de begroting 2023 komen wij op de gevolgen van genoemde prijsstijgingen terug. Algemene reserve De algemene reserve is per 1 januari 2022 groot € 59.446.000. Dit is dan de stand voor toevoeging van het rekeningresultaat 2021 en voor de onttrekking in verband met het voorstel resultaatbestemming 2021. De algemene reserve wordt ingezet voor de verrekening van de begrote/werkelijke resultaten en vormt de belangrijkste buffer voor het kunnen opvangen van financiële risico's. Daarnaast biedt het - met de huidige stand - ruimte voor nieuw beleid. Hieronder wordt het verloop van de algemene reserve in beeld gebracht, rekening houdende met de uitkomsten van de jaarrekening 2021 en de hiervoor genoemde begrote resultaten. Bedragen x € 1.000 Algemene reserve stand 1-1-2022

59.446

resultaatbestemming 2020

-75

onttrekking WMO

-502

energiefonds

-100

onttrekking budgetoverheveling 2021

-1.369

rekeningresultaat 2021

15.796

resultaatbestemming 2021

-2.937

Sustainable goals begrotingssaldo 2022

-50 1.633

stand 31-12-2022

71.842

resultaatbestemming 2021

-740

budgetoverheveling 2021

-507

begrotingssaldo 2023

1.955

stand 31-12-2023

72.550

resultaatbestemming 2021

-330

begrotingssaldo 2024

4.036

stand 31-12-2024 begrotingssaldo 2025 stand 31-12-2025

76.256 5.711 81.967

5

Vitaal Hardenberg

In Hardenberg zorgen we voor een gezonde leefomgeving en passende voorzieningen, zowel in de twee stedelijke centra als in de kleinere kernen. Onze inwoners voelen zich veilig en vitaal. We komen in beweging voor een gezonde leefstijl. We hebben aandacht voor elkaar en zorgen voor elkaar. Als het niet lukt, bieden we een (tijdelijk) vangnet.

Ruimtelijke ordening Bouw- en woningtoezicht

N € 175.000 INC ten laste van stelpost onvoorziene uitgaven Vanwege de tot op dit moment continue hoge instroom van aanvragen en opnieuw het uitstel van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging is extra inhuur nodig om alle inkomende bouwaanvragen binnen de wettelijke termijnen te kunnen behandelen. Op grond van de huidige inschattingen is de verwachting dat er dit jaar incidenteel € 175.000 extra aan inhuurkosten moeten worden gemaakt. De dekking van deze incidentele kosten kunnen ten laste van de stelpost onvoorziene uitgaven worden gebracht. Gelet op de economische ontwikkelingen is het op dit moment moeilijk in te schatten wat de totale legesopbrengsten in 2022 gaan bedragen. De verwachte meeropbrengsten aan bouwleges voor 2022 worden ingeschat binnen een bandbreedte van €250.000 tot circa € 500.000 incidenteel. De realisatie hiervan is sterk afhankelijk van het verloop van de economische ontwikkelingen en de hieraan verbonden rente- en prijsstijgingen. In de tweede bestuursrapportage 2022 komen wij hier op terug.

Infrastructuur bereikbaarheid en verkeersveiligheid Opbrengst lichtmastreclame V € 14.000 STR De gemeente ontvangt inkomsten uit lichtmastreclame. Omdat deze opbrengst niet is geraamd levert dit een structureel voordeel op van € 14.000.

Sport en accommodaties Bijdrage Pump Track Dedemsvaart N € 33.000 INC Fietscrossclub De Vaart heeft het initiatief genomen voor de aanleg van een pump track in Dedemsvaart. De club kan de helft van de kosten via eigen middelen en sponsoring dekken en heeft de gemeente gevraagd om een bijdrage van in totaal € 58.000. Ons college heeft hier een positief besluit over genomen. Voor € 25.000 heeft de club een bijdrage ontvangen uit het Fonds Maatschappelijk Initiatief. Voor het overige deel van € 33.000 is geen dekking beschikbaar binnen de begroting van Sport. Om de sponsoring niet in gevaar te brengen hebben wij desondanks gemeend de gevraagde middelen ter beschikking te moeten stellen.

6

Kunst, cultuur en monumentenzorg Subsidieloket N € 20.000 INC In 2021 is het budget van € 20.000,- beschikbaar gesteld voor het ontwikkelen van het subsidieloket. Het subsidieloket is inmiddels operationeel maar het budget is in 2021 niet benut. In het komend jaar worden de overige regelingen in het subsidieloket ingevoerd. Met name juridische advisering is hierin een vereiste.

Bijstand/gemeentelijk minimabeleid Eenmalige compensatie energiekosten

N € 720.000 INC ten laste van algemene uitkering gemeentefonds Eind 2021 heeft het kabinet besloten om een eenmalige energietoeslag voor huishoudens met een laag inkomen mogelijk te maken. Als gevolg van een sterk gestegen energierekening zijn huishoudens met een laag inkomen in acute financiële problemen gekomen. Om die reden zijn gemeenten vooruitlopend op de inwerkingtreding van het wetsvoorstel al tot uitbetaling van de eenmalige energietoeslagen overgegaan. Het kabinet heeft voor de eenmalige energietoeslag het gereserveerde budget met 480 miljoen euro verhoogd, van 199 miljoen euro naar 679 miljoen euro. Met het verhoogde budget zal ongewijzigd worden ingezet op het bereiken van maximaal 800.000 huishoudens, maar zal het richtbedrag van de eenmalige energietoeslag worden verhoogd van 200 euro naar 800 euro. We verwachten 900 aanvragen toe te kennen, in totaal dus € 720.000.

WMO Welzijn WMO vervoer en materieel N € 116.000 STR De kostenplaats Wmo vervoer en materieel, waar vanuit onder andere rolstoelen en scootmobielen worden bekostigd, laat een structureel tekort van € 116.000,- zien. Bij de overgang van het voorgaande contract naar het huidige contract is een te lage prognose gehanteerd. Dit heeft geleid tot een structureel tekort. Daarnaast leren ervaringscijfers dat er sprake is van een trendmatige stijging in de uitvragen vanwege ontwikkelingen als het langer thuis blijven wonen en de daarmee samenhangende vraag naar hulpmiddelen. Tenslotte is het soms noodzakelijk om een zeer complex hulpmiddel toe te kennen. Hiermee zijn hoge bedragen gemoeid. Een enkele aanvraag kan in de budgetrealisatie daardoor een groot verschil maken. Met Samen Doen en de leverancier van hulpmiddelen wordt gezocht naar beheersmogelijkheden, door strategische keuzes te onderzoeken als het voorliggend stellen van pool-hulpmiddelen en het voorsorteren op particuliere aanschaf van de middelen.

Wmo eigen bijdrage V €160.000 STR Al eerder is genoemd dat er door de wijziging in het innen van de eigen bijdrage een voordeel ontstaat bij de inkomsten voor de eigen bijdrage. Voorheen werd dit direct verrekend met de kosten voor de voorziening huishoudelijke hulp. Deze technische wijziging wordt nu structureel gewijzigd in de begroting.

7

Integratie-uitkering Inburgering

N € 25.000 INC ten laste van algemene uitkering gemeentefonds Aan de integratie-uitkering Inburgering heeft het Rijk via de decembercirculaire een bedrag toegevoegd voor de kosten die gemeenten maken voor de implementatie van de nieuwe wet Inburgering. Voor Hardenberg betekent dit een bedrag van € 25.000. Wij stellen voor dit bedrag toe te voegen aan het product Inburgering 2022.

WMO-woonvoorzieningen Wmo Woonvoorziening N € 250.000 INC De vergrijzing en het langer thuis wonen zorgen voor een grotere instroom richting woonvoorzieningen. De huidige huizenmarkt en de stijgende kosten van bouwmateriaal versterken de effecten richting de kostenplaats. Deze ontwikkelingen zullen naar verwachting (op korte termijn) niet wijzigen, wat leidt tot een tekort op deze kostenplaats. Daarnaast zijn de kosten voor een woningaanpassing gemiddeld hoog (€60.000 tot € 100.000). Daarmee kan één aanvraag meer of minder een groot verschil maken in de budgetrealisatie op de kostenplaats. De portefeuille laat zich hierdoor lastig voorspellen. Er wordt gezocht naar beheersmogelijkheden, bijvoorbeeld door een aanscherping van de verordening.

8

Duurzaam Hardenberg

In Hardenberg willen we de wereld goed achterlaten voor onze kinderen. We gaan bewust om met energie. Daarnaast wekken we zoveel mogelijk duurzame energie op. We spelen in op de gevolgen van klimaatverandering. Onze inwoners laten Hardenberg leven en we hebben aandacht voor planten en dieren.

Duurzaamheid en milieu Milieutoezicht en Handhaving Uitvoeringskosten Omgevingsdienst IJsselland

N € 100.000 STR stelpost V € 100.000 INC Met ingang van 2021 is in de begroting een structurele bezuiniging, groot € 100.000, op de uitvoeringskosten van de Omgevingsdienst IJsselland opgenomen. Voor de begroting 2021 en 2022 is deze nog incidenteel gedekt uit de algemene middelen. Er loopt een herstructureringstraject bij de Omgevingsdienst IJsselland. Dit traject met als titel Samen Toekomstbestendig gaat leiden tot incidentele- en structurele kostenuitzettingen voor alle gemeenten en de provincie. De bezuiniging is daarmee definitief niet realiseerbaar. Milieutoezicht en Handhaving Structurele verhoging uitvoeringskosten Omgevingsdienst IJsselland N € 111.000 STR De totale uitvoeringskosten voor de Omgevingsdienst IJsselland stijgen voor de gemeente Hardenberg in 2022 structureel met € 111.000. Dit ontstaat door de nieuwe CAO voor de medewerkers en een structurele formatie uitbreiding van het bedrijfsbureau van de Omgevingsdienst IJsselland. De formatie uitbreiding vloeit voort uit het herstructureringstraject. Milieutoezicht en Handhaving Projectkosten 2022 Omgevingsdienst IJsselland N € 84.000 INC De incidentele projectgelden voor de Omgevingsdienst IJsselland bedragen voor de gemeente Hardenberg in 2022 € 84.000.

Deze middelen worden ingezet voor projecten zoals: Omgevingswet (intern project Omgevingsdienst IJsselland), Ontvlechting ICT en het Programma Samen Toekomstbestendig. Subsidie Aanpak Energiearmoede Budgettair neutraal Zowel het Rijk als uw raad hebben middelen beschikbaar gesteld voor de aanpak van energiearmoede. De Rijksbijdrage is ruim € 450.000 en de gemeentelijke bijdrage is € 100.000. Deze middelen worden ingezet om huishoudens in een kwetsbare positie vanwege hoge energielasten te compenseren door het treffen van energiemaatregelen. In april is dit voorstel voor een ondersteuningspakket, inclusief communicatie-aanpak, voor huishoudens met lage inkomens voorgelegd aan de raad.

9

Afvalverwijdering/verwerking Afvalverwijdering/verwerking

N € 153.000 INC verrekening met voorziening De eindafrekening 2021 van ROVA heeft geleid tot een overschrijding van € 153.000. De overschrijding heeft onder andere te maken met extra logistieke kosten (corona effect) voor het inzamelen van Groente-, Fruit- en tuinafval (GFT) en Plastic, metalen en drankpakken(PMD). Daarnaast is er meer ton GFT ingezameld dan was begroot.

Riolering en waterzuivering Diverse werkzaamheden onderhoud en verbetering drukrioleringssysteem N € 35.000 INC verrekening met voorziening Als gevolg van corona heeft de aannemer die het beheer en onderhoud van het drukrioleringssysteem en de rioolgemalen voor ons uitvoert een aantal werkzaamheden in 2021 niet kunnen afronden. Deze werkzaamheden vertegenwoordigen een waarde van € 35.000, en worden in 2022 alsnog uitgevoerd. Wij stellen voor om dit bedrag vanuit de voorziening beschikbaar te stellen.

10

Landelijk Hardenberg

In Hardenberg bouwen we aan een toekomstbestendig en leefbaar landelijk gebied. We koesteren onze agrarische ondernemers, de natuur en de recreatiemogelijkheden. We willen klaar zijn voor toekomst. Onze focus ligt daarbij op ontwikkeling, innovatie en verandering.

Openbaar groen en openluchtrecreatie Uitvoering bomenvervangingsplan Koningsvaren Dedemsvaart N € 40.000 INC Door vertraging in de uitvoering van dit project komen deze uitgaven, die in 2021 waren gepland, nu ten laste van 2022. Uitvoering was in het najaar van 2021 gepland en het besluit hiervoor was al genomen. De vertraging heeft in de jaarrekening 2021 een incidenteel voordeel opgeleverd. Opstellen ecologische bermbeheerplan

N € 28.000 INC V € 20.000 INC Voor het opstellen van een ecologisch bermbeheerplan hebben we in 2022 een eenmalige extra uitgave van € 28.ooo. Daartegenover verwachten we hiervoor een subsidie te ontvangen van 20.000. Snippergroen N € 47.000 INC In 2021 is het project Snippergroen zich meer gaan richten op de kleinere stukken snippergroen in de bebouwde kommen. De verhouding tussen personele inzet en opbrengst is daardoor veranderd. Het aantal aanschrijvingen is nagenoeg gelijk. De daadwerkelijke transacties en de daarbij behorende opbrengsten zijn minder en geringer van omvang (m2). Voor het project snippergroen betreft dit een nadeel van € 47.000.

11

Ondernemend Hardenberg

In Hardenberg kunnen alle mensen de kans pakken om te werken en zich te ontwikkelen. We zetten ons ervoor in dat opleidingen aansluiten op de vraag van werkgevers. Ondernemers krijgen ruimte voor innovatie en groei. Daarbij hoort een uitstekende (digitale) bereikbaarheid.

Bedrijven en ondernemers Corona Bedrijven Investerings Zone (BIZ)

N € 20.000 INC ten laste van stelpost corona Net als vorig jaar heeft de gemeente Hardenberg in het maatregelenpakket m.b.t. de corona crisis de BIZ opgenomen om ondernemers te steunen. Ondernemers kunnen een korting van 100% krijgen op de BIZ 2022. De omvang van de gemeentelijke afdracht aan het Centrummanagement blijft voor 2022 gelijk. De financiële consequenties zijn voor de gemeente. Er is een beroep op ondernemers gedaan om de korting alleen aan te vragen als het nodig is. Tot nu toe is er € 20.000 korting verleend. Dit kan in de loop van het jaar verder oplopen.

Onderwijshuisvesting OZB N € 60.000 STR De uitvoering van het Integraal Huisvestings Plan voor het basisonderwijs heeft geleid tot de nieuwbouw van een aantal basisscholen. Een gevolg daarvan is dat de grondslag voor de OZB aanmerkelijk verhoogd is. Dit leidt tot een verhoging van de belasting op de schoolgebouwen van €60.000, die voor rekening komt van de gemeente (met dien verstande dat er een even hoge baat tegenover staat, die deel uitmaakt van de totale OZB-opbrengst).

12

Zo doen we het in Hardenberg

In Hardenberg bedenken en doen we het samen met onze inwoners. We hebben daarbij oog voor de verscheidenheid aan kernen. We zijn bestuurlijk vernieuwend en hebben het vertrouwen dat de samenleving zelf voldoende krachtig en vitaal is. Wij spelen in op ontwikkelingen binnen en buiten onze regio. Hardenberg is een inclusieve gemeente waar iedereen kan meedoen.

Bestuur en bestuursondersteuning Sustainable Development Goals (SDG)

N € 50.000 INC aanwending Algemene Reserve Bij besluit van uw raad van 1 maart 2022 wordt ten laste van de algemene reserve een bedrag van € 50.000 gereserveerd om een eerste uitvoering te geven aan de werkzaamheden die bijdragen aan het halen van de Sustainable Development Goals. Gemeenteraadsverkiezingen

N 85.000 INC ten laste van algemene uitkering gemeentefonds Via het gemeentefonds is € 85.000 ontvangen als compensatie voor de extra kosten die bij de verkiezingen zijn gemaakt als gevolg van de extra maatregelen die getroffen moesten worden door Corona. Wij stellen u voor om dit bedrag aan het budget voor de verkiezingen toe te voegen.

Openbare orde en veiligheid Opvang zwerfdieren N € 17.000 STR Door inwoners worden de laatste jaren meer meldingen gedaan over zwerfdieren en andere loslopende (huis) dieren. Dit leidt tot hogere kosten dan begroot. Het betreft een bedrag van € 17.000. De gemeente heeft een wettelijke taak bij het opvangen van zwerfdieren.

13

Diverse posten V € 30.000 STR Vanuit de jaarrekening is er sprake van een aantal structurele voor- en nadelen, die nog verwerkt moeten worden in de begroting 2022, hetgeen per saldo een positief resultaat oplevert van € 30.000 (STR). De meest in het oog springende voordelen zijn de hogere huuropbrengsten bij Brandweerkazerne Hardenberg, de lagere kosten bij het LOC i.v.m. opzegging van de breedbandverbinding en een ongebruikt budget huurlasten bij Kindcentrum Balkbrug. De nadelen betreffen de budgetten OZB bij de brandweerposten en de vergoeding voor de Kiosken gedempte haven.

Algemene baten en lasten Noodhulp Oekraïne N € 308.900 INC Ter uitvoering van de motie van uw raad van 1 maart 2022 "Hulp voor Oekraïne" is een bedrag van€ 5 per inwoner c.q. € 308.900 overgemaakt op giro 555 voor humanitaire hulp vluchtelingen Oekraïne. Stelpost onvoorziene uitgaven V € 178.960 INC in verband met het door het adviesbureau ANG uitgevoerde onderzoek naar de kostendekkendheid van de leges, lijkbezorgingsrechten, marktgelden, rioolheffing en afvalstoffenheffing is via de 1e begrotingswijziging 2022 een incidentele bijstelling gedaan van de hiervoor in de primitieve begroting opgenomen ramingen. Als resultaat van dit onderzoek is een bedrag van € 178.960 op deze stelpost geraamd. Het beschikbare budget wordt nu (€ 175.000) ingezet voor het extra benodigde budget voor inhuur bij bouw- en woningtoezicht. Het restant valt nu vrij. Stelpost prijsstijging

N 289.000 STR ten laste van algemene uitkering gemeentefonds Bij het opstellen van de begroting 2022 zijn wij uitgegaan van een gemiddelde prijsstijging van 1,5 procent. Het hiermee gemoeide bedrag is in de begroting 2022 opgenomen op de stelpost prijsstijging, totaal beschikbaar € 1.201.000. Via de decembercirculaire is een extra bedrag beschikbaar gekomen van € 289.000. Na toevoeging van dit bedrag is € 1.490.000 beschikbaar. Uitvraag bij de afdelingen van die prijsstijgingen die onvermijdbaar zijn en veelal in contracten overeengekomen levert een totaal benodigd bedrag op van € 1.273.000. Wij stellen voor om het restant (€ 217.000) op deze stelpost beschikbaar te houden, omdat nog niet alle prijsstijgingen goed in beeld zijn. Bij de 2e bestuursrapportage later dit jaar komen wij dan op de afwikkeling van deze stelpost terug.

Stelpost corona V 180.000 INC Via de gemeentefondsuitkering zijn eerder middelen ontvangen ter compensatie gevolgen Corona (totaal € 210.000). Deze middelen zijn gereserveerd op een stelpost en worden nu ingezet voor de bijdrage aan het ziekenhuis en de korting op de BIZ/reclamebelasting. Na deze inzet resteert nog € 30.000 op deze stelpost.

Aandeel in resultaat LOC N 36.000 STR In 2020 is een discussie ontstaan over de wijze waarop de boekwaarde en de resultaten van het LOC in de gemeentelijke administratie moeten worden verwerkt. Op basis van het ingewonnen advies en met instemming van de accountant is in de jaarrekening 2021 de boekwaarde gecorrigeerd (verhoogd). Uit hetzelfde advies bleek echter ook dat het in strijd met de begrotingsvoorschriften is, om ons aandeel in het rekeningresultaat LOC als last of als bate te verantwoorden. De resultaten worden door het LOC verrekend met het eigen vermogen van het LOC en leiden niet tot een uitkering aan c.q. van het LOC.

14

Voor 2022 en volgende jaren hadden we een bijdrage van het LOC begroot van: 2022 € 36.000 2023 € 95.000 2024 € 122.000 2025 € 80.000 2026 € 71.000 2027 € 19.000 2028 - 3.000

Budgetten Gas en Elektriciteit

N € 2.030.000 INC waarvan € 445.000 ten laste van voorziening riolering De kosten voor energie – gas en elektriciteit – zijn sinds medio 2021 fors gestegen. Op dit moment is sprake van een onstabiele energiemarkt. Dit wordt in belangrijke mate veroorzaakt door de situatie in Oekraïne en de hierdoor ontstane onzekerheden in de levering van gas uit het buitenland. Voor de gemeente Hardenberg leidt dit tot een forse stijging van energiekosten. Het mag duidelijk zijn dat de investeringen die de raad heeft gedaan in energiebesparende maatregelen deze stijging minder extreem hebben gemaakt. Daarnaast is extra inzet benodigd voor het in beeld brengen van de juridische consequenties i.v.m. de contractering van gas en de versnelde aanbesteding die in 2022 wordt opgestart. Dit betreft een incidenteel nadeel van €15.000. De tarieven voor inkoop van gas zijn voor 2022 vastgelegd. De tarieven voor elektriciteit voor 2022 zijn tot heden niet vastgelegd. Dit betekent dat op dit moment ingekocht wordt op basis van dagprijzen. De inkoopcombinatie hoopt dat de tarieven in de loop van het jaar zullen normaliseren. Hiervan uitgaande is een doorrekening gemaakt van de stijging van de kosten. Voor 2022 wordt een stijging van inkoopkosten voor aardgas van € 715.000 en een stijging van € 1.300.000 voor inkoop van elektriciteit verwacht.

Van genoemde kostenstijging kan een deel (€ 445.000) worden verrekend met de voorziening riolering. Maatregelen gebouwen In de vastgestelde Vastgoednota is afgesproken om per gebouw een verduurzamingsplan op te stellen. Om het energieverbruik te verlagen zal het opstellen van de verduurzamingsplannen worden versneld. Dit zal in combinatie met de geplande herinspecties van de gebouwen worden opgepakt. De aanbesteding voor uitvoering hiervan wordt op dit moment voorbereid. Verder worden er de komende maanden analyses uitgevoerd voor het opnieuw inregelen en structureel monitoren van installaties van grotere gebouwen. Hiermee zijn eind 2021 in een uitgevoerde pilot al goede resultaten geboekt.

Corona Bijdrage aan ziekenhuis

N € 150.000 INC ten laste van stelpost corona Door het SMC is het verzoek gedaan om een financiële bijdrage ter compensatie van de extra (dubbele) kosten, die zij hebben moeten maken als gevolg van de coronapandemie. Kosten, die niet door de zorgverzekeraars of rijk worden vergoed. Wij hebben besloten om dit verzoek te honoreren, mede vanwege het belang dat wij hechten aan - en de rol die wij toekennen aan het SMC als het gaat om - een goede/continue zorg voor onze inwoners. 15

Algemene dekkingsmiddelen Algemene Uitkering Algemene uitkering Gemeentefonds 2022 Compensatie prijsstijgingen Versterking dienstverlening Verkiezingen Compensatie energiekosten

V € 120.000 STR V € 289.000 STR V € 219.000 STR V € 85.000 INC V € 720.000 INC

De in de begroting opgenomen raming voor de algemene uitkering is gebaseerd op de september-circulaire Gemeentefonds 2021. Bijstelling vindt nu plaats op basis van de uitkomst decembercirculaire 2021., dat wil zeggen dat de uitkeringsfactor met 2 punten is verhoogd, wat tot een voordeel van € 120.00 structureel leidt. Naast genoemd voordeel ontvangt de gemeente in 2022 ook extra middelen voor:  Compensatie stijging salarislasten zorgdomein. Het kabinet heeft aangegeven een bedrag van € 675 miljoen beschikbaar te stellen om de zorgsalarissen extra te verhogen. En stelt vanaf 2022 structureel € 94 miljoen beschikbaar aan gemeenten, opdat zij de financiële middelen hebben om de stijging van de zorgsalarissen in het sociaal domein mogelijk te kunnen maken. Een bedrag van € 80 miljoen landt in de algemene uitkering. een structurele toevoeging vanaf 2022 van € 80 miljoen, gesplitst in € 40 miljoen voor jeugdzorg en € 40 miljoen voor WMO (zowel opvang en begeleiding als huishoudelijke hulp). In het voorjaar 2022 ontvangen gemeenten, bij de verwerking van de reguliere loon- en prijsbijstelling voor Beschermd Wonen, het resterende structurele bedrag van € 14 miljoen.

 Versterking dienstverlening gemeenten: Ook voor de periode 2022 tot en met 2027 worden door het Kabinet extra middelen beschikbaar gesteld voor het versterken van de dienstverlening bij gemeenten en het extra ondersteunen van mensen in kwetsbare posities.  Hogere kosten gemeenteraadsverkiezingen. Het kabinet stelt middelen beschikbaar om gemeenten te compenseren voor de extra kosten die zij moeten maken bij het organiseren van de gemeenteraadsverkiezingen gezien de huidige epidemiologische situatie. De extra kosten hangen onder meer samen met het huren van locaties en het inhuren van stembureauleden voor het vervroegd stemmen op de maandag en dinsdag voorafgaand aan de reguliere dag van stemming, met aanvullende kosten voor de inrichting van stemlokalen, en eventueel huren van alternatieve locaties die beter geschikt zijn om als stemlokaal in te richten. Voor Hardenberg komen deze toevoegingen aan het gemeentefonds neer op een bedrag van € 593.000: • Het bedrag voor compensatie stijging salarislasten zorgdomein (totaal € 289.000) wordt toegevoegd aan de stelpost prijscompensatie. • De middelen die we ontvangen voor versterking dienstverlening (€ 219.000) worden voorshands gereserveerd op een stelpost. Uitwerking hiervan volgt dan in de loop van dit jaar.

• Het incidentele bedrag voor compensatie hogere kosten gemeenteraadsverkiezingen ( € 85.000) wordt toegevoegd aan het budget voor verkiezingen. In deze bestuursrapportage wordt in het programma Vitaal geanticipeerd op de uitkomsten van de meicirculaire 2022. Het betreft de compensatie energiekosten ad € 720.000

16

Dividend Dividend Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) V € 83.000 INC De BNG bank stelt een dividenduitkering over 2021 voor van € 127 miljoen (€ 2,28 per aandeel). Dit is 60% van de nettowinst die overblijft na aftrek van de uitkering aan houders van hybride kapitaal. Het reguliere uitkeringspercentage van 50% is aangepast om te compenseren voor een niet verkregen TLTRO (Targeted Longer-Term Refinancing Operation)-korting. De TLTRO is een instrument van de Europese Centrale Bank om economische schade door de coronacrisis tegen te gaan met aantrekkelijke leningen.

Lokale heffingen OZB woningen V € 300.000 INC De opbrengst van de OZB woningen laat een meeropbrengst zien van € 300.000. De meeropbrengst heeft betrekking op de waardeontwikkeling. De voorlopige waardeontwikkeling is hoger dan waar rekening mee is gehouden bij de vaststelling van het tarief. Bezwaar en beroep tegen vastgestelde WOZ-waarden kunnen de opbrengst nog beïnvloeden. Corona Reclamebelasting

N € 10.000 INC ten laste van stelpost corona Vanaf 2022 wordt er in Dedemsvaart een reclamebelasting geheven in plaats van een BIZ. De reclamebelasting is, net als de BIZ, in het maatregelenpakket m.b.t. de corona crisis opgenomen om ondernemers te steunen. Ondernemers kunnen een korting van 100% krijgen op de reclamebelasting 2022. De financiële consequenties zijn voor de gemeente. Er is een beroep op ondernemers gedaan om de korting alleen aan te vragen als het nodig is. Tot nu toe is er € 10.000 korting verleend. Dit kan in de loop van het jaar verder oplopen.

17

Verdeeldienst Rente V € 200.000 INC Bij het opstellen van de begroting 2022 is nog gerekend met een totaal financieringstekort van € 39 miljoen met een hiermee samenhangende rentelast van € 395.000. Op basis van de werkelijke balanswaardes per 1-12022 komt het financieringstekort aanzienlijk lager uit. Op dit moment wordt voor het aangaan van (kort geld) kasgeldleningen zelfs nog een vergoeding ontvangen. Op basis van dit gegeven kan rekening worden gehouden met lagere rentelasten en kan nu een bedrag van € 200.000 als incidenteel voordeel worden ingeboekt. Afschrijving V € 1.092.000 INC Op basis van de definitieve boekwaardes (per 31-12-2021) vanuit de jaarrekening 2021 zijn de afschrijvingslasten geactualiseerd. De lagere afschrijvingslasten worden voornamelijk veroorzaakt doordat geplande investeringen een langere doorlooptijd tijd hebben dan wel dat nieuwe investeringen later dan gepland worden uitgevoerd waardoor de werkelijke afschrijving dan ook doorschuift; op basis van de BBV / nota waarderen en afschrijven vaste activa 2019 gemeente Hardenberg start de afschrijving in het eerstvolgende boekjaar na het moment dat het actief door de gemeente is verworven of in gebruik kan worden genomen. Het voordeel betreft voornamelijk de volgende onderdelen: Omschrijving

Bedrag

Wegen Huisvesting onderwijs

98.000 95.000, 49.000

Sporthallen/gymzalen Sportparken

149.000

Theater De Voorveghter

68.000

Ruimte voor de Vecht

62.000

Gebouw Spindeplein 1

100.000

Gebouw De matrix

102.000

Tractie buitendienst

127.000

ICT

150.000 1.000.000

Ook is rekening gehouden met een lagere aanwending vanuit de reserve dekking kapitaallasten, dit ook als gevolg dat geplande investeringen later dan gepland worden uitgevoerd.

Motorrijtuigenverzekering Tractie N € 38.000 STR In 2021 is de motorrijtuigenverzekering aanbesteed. Deze aanbesteding heeft geleid tot een premieverhoging c.q. tot een structurele kostenverhoging van € 51.000. In 2021 kon deze nog worden opgevangen door een “besparing” op de brandstofkosten. Deze post valt onder de DVO met Ommen, verwacht wordt een bijdrage van 24%, zijnde € 13.000.

18

Structureel budget fiscale advisering N € 50.000 STR Sinds 2019 wordt ieder jaar € 50.000 incidenteel budget beschikbaar gesteld voor externe inhuur van fiscale advisering. Deze willen omzetten van incidenteel naar structureel. Deze extra capaciteit wordt onder andere ingezet voor:

•

het kunnen voldoen aan de aanvullende eisen vanuit het vernieuwde convenant Horizontaal Toezicht (Belastingdienst)

• •

(externe) advisering van complexere casussen zoals ruiltransacties het overnemen van de fiscale advisering bij spoed en bij veel werkvoorraad

ICT: - Vervanging programma’s/hercontracteringen 2022: N € 18.500 STR waarvan € 3.000 t.l.v. Ommen 2023: N € 33.500 STR waarvan € 8.400 t.l.v. Ommen In 2022 worden diverse programma’s vervangen en (bestaande) contracten verlengd. is in 2022 € 18.500 extra nodig en met ingang van 2023 € 33.500. Deze kosten kunnen deels worden doorberekend aan Ommen.

- Vervanging telefooncentrale

2022: N € 29.000 INC waarvan € 7.250 t.l.v. Ommen 2023: N € 87.000 STR waarvan € 21.750 t.l.v. Ommen Dit jaar wordt de telef00ncentrale vervangen. Voor licenties, implementatie, training en workshops is incidenteel € 29.000 nodig. De jaarlijkse kosten nemen met ingang van 2023 toe met € 14.000. Verder is om extern te kunnen bellen via MS Teams een upgrade nodig van de huidige Microsoft E3 licenties met Phone System Add Onn. Vanaf 2023 is hiervoor jaarlijks € 73.000,-- extra nodig. Een deel van bovengenoemde kosten wordt doorberekend aan Ommen.

- Werkplekreservering/extra licenties N € 26.000 STR Het nieuwe (hybride) werken brengt met zich dat inzicht nodig is in de bezetting van de werkplekken. Dit kan door middel van een werkplekreserveringssysteem. De jaarlijkse leasekosten van dit systeem bedragen € 20.500. Ook wordt als gevolg van het digitaal vergaderen meer gebruik gemaakt van Ibabs en moe(s)ten extra licenties worden aangeschaft. Extra kosten € 5.500 per jaar. Onderzocht wordt of “Windows teams” hier in de toekomst een alternatieve oplossing biedt. Deze investeringen zijn specifiek voor Hardenberg.

19

Overzicht van investeringen NO Toelichting 1 Fietspad Rheezermaten amendement Fietspad dekking reserve dekking kapitaallasten 2 Uitbreiding brandweerpost Slagharen Uitbreiding brandweerpost Slagharen huuropbrengst 3 Warmteterugwinning zwembad de Kiefer klein onderhoud De Kiefer lager energielasten 4 Verduurzaming installaties de Koppel 5 Brede school de Matrix Brede school de Matrix onderhoud 6 Warmtepompen Hattemat en Onder Ons 7 Valbeveiliging gemeentelijk vastgoed 8 Renovatie gymzaal De Zwerver 9 Renovatie gymzaal De Norden 10 Aanpassing Historisch Centrum 11 Afrondende werkzaamheden Vechtpark Vechtpark - dekking reserve dekking kapitaallasten 12 hondenpoepzuiger bijdrage Ommen 25% 13 vervangen vertidrain bijdrage Ommen 25% 14 ruw terrein maaier bijdrage Ommen 25% 15 actiewagens borstel actiewagen/borstel bijdrage Ommen 25% 16 3 tractoren bijdrage Ommen 25% 17 Tractie grafdelven Tractie grafdelven -exploitatie Tractie grafdelven - minder inhuur 18 Vervanging meubilair Voorveghter 19 werkplekreserveringssysteem 20 aanschaf software 21 migratie windows servers 22 verkeersveiligheid rond Matrix 23 Aankoop bosje Bruchterveld 24 Meerkosten basisschool De Langewieke 25 I-pads raadsleden Totaal mutaties

Invest. 80.000 30.000 67.000

78.000 -220.000 75.000 367.000 -105.000 -45.000 65.500 156.000 40.000 30.000 5.000 -22.000 -10.000 -12.000 109.000 185.000

18.000 -20.500 -123.740 20.000 70.000 50.000 32.000 45.000 964.260

Structurele lasten 2022 2023 3.900 -3.900 1.650 -1.650 4.000 1.000 -10.000 6.400 -18.000 7.200 6.200 20.200 -8.600 -3.600 5.400 3.500 -3.500 4.600 -1.150 4.200 -1.050 900 -230 -1.430 -1.400 -800 800 12.500 -3.000 21.500 33.500 -55.000 1.470 -5.430 -19.540 5.300 3.400 750 2.100 11.200 23.390

20

1. Amendement (9 november 2021) budgetoverheveling restant project Rheezermaten Besloten is € 80.000 door middel van budgetoverheveling beschikbaar te stellen voor maatregelen verkeersveiligheid 2022. Dit bedrag wordt in 2022 in lijn met het amendement toegevoegd aan de dekkingsreserve kapitaallasten onder gelijktijdige verhoging van het krediet Programma Mobiliteit Opwaardering Fietsverbindingen. 2. Brandweerpost Slagharen –uitbreiding met extra functionaliteiten Eind vorig jaar heeft het college ingestemd met een verhoging van € 30.000 op het krediet wat ter beschikking was gesteld voor een uitbreiding van de brandweerpost met extra functionaliteiten. Deze verhoging wordt met deze 1e berap verwerkt. De verhoging van de kapitaallast wordt verdisconteerd in een hogere huur en is daarmee budgettair neutraal. 3. Zwembad de Kiefer – warmteterugwinning In december 2021 heeft de Omgevingsdienst aangegeven dat voor Zwembad de Kiefer verplicht een warmteterugwinning op spoelwater aangebracht moet worden. Dit om te voldoen aan het Activiteitenbesluit Milieubeheer. De totale investering bedraagt € 67.000. De structurele kapitaallast en jaarlijks onderhoud worden gecompenseerd door lagere energiekosten en is daarmee budgettair neutraal. 4.

Natuuractiviteitencentrum de Koppel – Verduurzaming installaties Vorig jaar is een Raadsvoorstel goedgekeurd voor het verduurzamen van de installaties in Natuuractiviteitencentrum de Koppel. De voorbereiding is opgestart en hiervoor is een installatieadviseur ingeschakeld. Uit zijn onderzoek kwam naar voren dat bij toepassing van een lage temperatuur installatie de capaciteit van de installaties en leidingwerk door de lage temperatuur niet overal voldoende zou zijn. Hierdoor moet er een extra installatie geïnstalleerd worden en meer regeltechniek, extra radiatoren en extra leidingwerk worden aangebracht. Hiervoor wordt aanvullende subsidie aangevraagd, waardoor er t.o.v. de eerste aanvraag € 6.000 meer subsidie wordt verwacht. Hiermee rekening houdend wordt verwacht dat het krediet met € 78.000 wordt overschreden. Dit betekent een verhoging van de kapitaallast met € 6.370. 5. Brede school de Matrix - Renovatie installaties In 2021 is goedgekeurd om i.p.v. een Warmte Koude Opslag installatie een lucht-water warmtepomp te installeren. De investering ligt daarmee € 220.000 lager dan initieel begroot. De kapitaallast wordt hiermee € 18.000 lager, maar de jaarlijkse kosten voor beheer en onderhoud stijgen met ongeveer € 7.200. 6. Zwembad Hattemat en de Onder ons – versnelde vervanging warmtepompen De warmtepompen bij zwembad Hattemat en Onder ons moeten versneld worden vervangen.

Deze stonden gepland voor 2027, maar door het aantal storingen is het risico op uitval te groot, waardoor ze in 2022 al vervangen moeten worden. Bij vervanging wordt meteen rekening gehouden met verduurzaming. Met de te realiseren energiebesparing kan een deel van de stijging van energiekosten worden opgevangen. De geraamde bedragen zijn in totaal € 75.000, wat een kapitaallast van € 6.125 betekent. 7. Valbeveiliging gemeentelijk vastgoed In de nota Vastgoedmanagement 2021-2025 is aangekondigd dat er een voorstel zou volgen voor valbeveiliging op daken van gemeentelijk vastgoed. Met name vanuit het oogpunt van veiligheid wordt het aanbrengen van valbeveiliging versneld uitgevoerd, zodat onderhoud op daken veilig, efficiënt en volgens richtlijnen van de Arbowet kan worden uitgevoerd. De investeringen stonden over een lange termijn gepland, maar worden nu in versneld uitgevoerd in 2022 en 2023. Hiermee worden naast het aspect van veiligheid ook kosten bespaard voor het telkens tijdelijk aanbrengen van valbeveiliging als er onderhoud aan daken gepleegd moet worden. De totale investering bedraagt € 367.000 met een kapitaallast van € 20.185.

21

8/9. Renovatie gymzalen Frits de Zwerver en Norden Hazenbos (280390) De geplande renovatie van de gymzalen wordt gedeeltelijk uitgesteld tot 2026 en alleen de noodzakelijke werkzaamheden in het kader van veiligheid en continuïteit worden uitgevoerd. De uit het niet benodigde budget (ca. € 150.000) vrijvallende kapitaallasten ad c.a. € 8.400 zullen terugvloeien in de algemene middelen. Het niet benodigde budget Groot onderhoud (ca. € 169.000) zal verwerkt worden bij de vaststelling van de onttrekking aan de voorziening Groot onderhoud. 10. Aanpassing Historisch centrum Hardenberg (601789) Het gebouw aan het Wilhelminaplein 3a is in eigendom van de gemeente en sinds enkele jaren in gebruik bij de Historische Vereniging. Om het gebouw geschikt te maken voor gebruik door de Historische Vereniging was vervangingsonderhoud noodzakelijk. Hiervoor is een investeringskrediet beschikbaar. De kosten blijken echter hoger dan ingeschat, mede doordat maatregelen in het kader van verduurzaming zijn doorgevoerd en ondanks dat door de vrijwilligers van de historische vereniging veel inzet is geleverd bij de aanpassingen van het gebouw. Dit leidt tot een eenmalig negatief resultaat van € 65.500. Dit betekent een verhoging van de kapitaallast met € 5.350. 11. Vechtpark afrondende werkzaamheden Uitvoering van de laatste onderdelen van het Vechtpark levert nog een uitgave op van € 232.000.

Hiervoor is nog een bedrag van € 59.00o beschikbaar. Om de afrondende werkzaamheden te kunnen uitvoeren worden de volgende mutaties toegepast: a) het krediet Vechtpark wordt hiervoor verhoogd met € 85.000 b) de kostenplaats Vechtpark wordt verhoogd met een incidenteel budget van € 17.000. c) een nieuw krediet Aankoop Patrijzenakker met een bedrag ad € 71.000. Deze bedragen worden gedekt door de in de jaarrekening 2021 aangemelde resultaatbestemming.

Tractie M.b.t. het machine en materieelpark wat in gebruik is bij de Buitendienst stellen we voor een aantal aanpassingen te doen op de bestaande kredieten. De bedrijfsmiddelen worden aangeschaft voor gebruik in zowel de gemeente Hardenberg als de gemeente Ommen. Ommen draagt volgens afspraak 24 % bij in de kapitaalslasten. Bij de investeringen in deze middelen wordt vanzelfsprekend rekening gehouden met de afbouw die plaats zal vinden nadat de werkzaamheden voor Ommen in 2025 gestopt zijn. De argumenten en consequenties die hierbij horen zijn bij de verschillende machines en voertuigen hieronder aangegeven. 12. Hondenpoepzuiger: (kap.last N € 4.600 STR - 2023). De huidige hondenpoepzuiger is afgeschreven en technisch aan vervanging toe. Hetzelfde type machine wordt niet meer geproduceerd. Het krediet voor vervanging was wel gebaseerd op de kostprijs plus indexatie van deze machine. Uit marktonderzoek blijkt dat alle alternatieven duurder zijn. De nu nog beschikbare machines zijn ca. € 40.000 duurder en daarom wordt voorgesteld dit bedrag extra voor deze machine beschikbaar te stellen. 13. Vervangen Vertidrain: (kap.last N € 600 STR - 2023). Deze machine wordt gebruikt voor het beluchten van de sportvelden. Enkele jaren geleden is de overstap gemaakt naar het chemievrij onderhouden van de sportvelden. Dit betekent dat alle sportvelden nu intensiever bewerkt worden.

Ook het beluchten is vaker noodzakelijk om een goede grasmat te behouden. De bestaande machine is nu aan vervanging toe waar deze vervanging oorspronkelijk voor 2025 gepland stond. Uitstel tot 2025 is niet mogelijk en daarom stellen we voor om de vervanging in 2022 te laten plaatsvinden. Ook bij deze machine zien we een bovengemiddelde prijsstijging waardoor het geraamde krediet (€ 25.800) tot € 30.000 opgehoogd moet worden.

22

14. Krediet ruw terrein grasmaaier: (kap.last N € 900 STR - 2023). De ruw terrein maaier die nu in gebruik is blijkt te licht voor de werkzaamheden waardoor er veel onderhoud en schades aan de machine zijn. Daarnaast wordt het areaal ruw gras wat gemaaid moet worden steeds groter omdat we overschakelen op meer ecologisch groen onderhoud. Dit maakt het noodzakelijk een zwaardere versie aan te schaffen. De kostprijs van deze zwaardere versie ligt ongeveer € 5.000 boven het bestaande krediet. Voorstel is om € 5.000 bij te ramen. 15. Kredieten actiewagens en borstel afsluiten: (kap.last V € 2.800 INC - 2023/2026). Dit materieel hoeft vanwege de staat waarin het verkeert de komende jaren niet vervangen te worden. De huidige kredieten kunnen worden afgesloten en zullen voor 2026 opnieuw worden opgevoerd. 16. Kredieten t.b.v. vervanging van een drietal tractoren (kap.last N € 12.500 STR - 2023 . De beschikbare kredieten voor het vervangen van een drietal tractoren zijn niet toereikend. Het afgelopen halfjaar zijn de staalprijzen aanzienlijk gestegen en deze stijging kon niet worden voorzien bij de budgettering. Beschikbaar is (voor alle drie tractiemiddelen samen) een investeringsbudget van € 273.000. Het voorstel is dit met € 109.000 te verhogen tot € 382.000. De hieruit voortvloeiende extra kapitaallasten (vanaf begrotingsjaar 2023) bedragen € 12.500.

Ommen draagt hieraan € 3.000 bij. De extra kapitaallasten zullen worden betrokken bij de actualisatie van deze lasten bij het opstellen van de begroting 2023. Bovenstaande tractiemiddelen maken deel uit van de DVO met Ommen. Dit betekent, dat de gemeente Ommen 24% bijdraagt aan de kapitaallasten. 17. Aanschaf tractie grafdelven Door het grafdelven voor Hardenberg in eigen beheer te nemen is het mogelijk om beter in te spelen op de huidige wensen bij het begraven en efficiënter het gevraagde onderhoudsniveau te realiseren. Benodigd voor de realisatie van het uitvoeren van graf delven in eigen beheer is: 1. Aanschaf van een BE-combinatie, mini kraan, mini shovel en de benodigde aanbouw gereedschappen. Totale investering: € 185.000. De hieruit voortvloeiende kapitaallasten (10 jaar lineair, 1,5% rente) bedragen € 21.500. 2. Voor genoemd materieel dienen de budgetten voor brandstof, onderhoud, verzekering en belasting opgehoogd te worden. Totale structurele lasten: € 7.000; 3. Formatieve uitbreiding met 0,5 fte tractiemedewerker: € 26.500. De totale structurele lasten bedragen daarmee € 55.000. Dekking van deze kosten kan als volgt plaatsvinden: uit de post graf delven in Hardenberg € 43.000 en € 12.000 uit de post onkruidbestrijding op verharding van de begraafplaatsen (beide programma geld). Totaal structureel beschikbaar: € 55.000.

Hiermee is budgettair neutrale inpassing mogelijk. De programmabudgetten worden omgezet naar bedrijfsvoering budgetten. 18. Vervanging meubilair personeel Voorveghter Voor de noodzakelijke aanschaf van meubilair voor het personeel bij de Voorveghter is een krediet van € 18.000 benodigd. De jaarlijkse kapitaalslast bedraagt € 1.500, ingaande 2023. (Rente 1,5%/15 jaar afschrijving). 19. Werkplekreserveringssysteem Interne Order 601865 Voor de aanschaf van een Werkplekreserveringssysteem, project Thuis en Samenwerken, is ten onrechte uitgegaan van een investering en een krediet beschikbaar gesteld van € 20.500. Echter met het reserveringssysteem zijn jaarlijkse leasekosten gemoeid (€ 20.500 per jaar). Dit betekent dat het krediet kan worden afgesloten en de vrijval jaarlijkse kapitaallasten: € 5.435 (afschrijving 4 jaar/1,5% rente) kan worden ingezet ter gedeeltelijke dekking van de leasekosten.

23

20. Aanschaf software Interne Order 601719 Voor het project Migratie naar Windows 10 is nog een (restant)krediet beschikbaar van € 123.740. Dit krediet wordt niet ingezet kan derhalve worden gesloten. Vrijval van jaarlijkse Kapitaallasten € 19.535 (afschrijving 7 jaar, 1,5% rente). 21. Migratie Windows Servers 2012 naar Windows Servers 2019 De ondersteuning voor Windows Servers 2012 eindigt (End of Life). Dit is een risico voor de informatieveiligheid en bedrijfsvoering. Voor de migratie is een krediet nodig van € 20.000. De jaarlijkse kapitaallasten bedragen € 5.300 (afschrijving 4 jaar/1,5% rente) 22. Verkeersveiligheidsmaatregelen rond Matrix (IO 601854) Naast de uitvoering van de verkeersveiligheidsmaatregelen in het gebied rond de Matrix zijn extra financiële middelen nodig om ook aanpassingen in de openbare ruimte te doen voor de woningbouwontwikkeling in dit gebied. Voorgesteld wordt om het krediet met € 70.000 te verhogen. 23. Aankoop bosje Bruchterveld (IO 601925) Op 22 juni 2021 heeft uw raad een motie aangenomen waarbij het college wordt opgeroepen om in overleg met onder andere Plaatselijk Belang Bruchterveld een wandelpad te realiseren. Uw raad heeft daarbij aangegeven € 50.000 vrij te maken voor de ontwikkeling van het wandelpad in Bruchterveld en deze post mee te nemen in de begroting voor 2022.

Voor de aankoop van het bosje in Bruchterveld is een krediet van € 50.000 aangemaakt. 24. Meerkosten basisschool De Langewieke Op basis van het Integraal Huisvestingsplan voor het basisonderwijs is basisschool De Langewieke te Dedemsvaart uitgebreid. Voor de uitbreiding was een krediet beschikbaar van € 326.500,-. Als gevolg van stijgende materiaalprijzen, extra noodzakelijke funderingswerkzaamheden en brandveiligheidsmaatregelen is dit budget met €32.000,- overschreden. Dit leidt tot een stijging van de kapitaallasten met €2.160 structureel. 25. Aanschaf iPads Aan het begin van een nieuwe raadsperiode ontvangen alle raads- en schaduwfractieleden een nieuwe iPad om papierloos te kunnen vergaderen. Hiervoor wordt nu een krediet aangevraagd. Omdat de iPads noodzakelijk zijn voor het functioneren van raads- en schaduwfractieleden is reeds tot aanschaf overgegaan.

24

Budgettair neutraal Transitiegelden Larcom In 2016 is een grote groep medewerkers van Larcom via een groepsdetachering bij ons te werk gesteld. In het kader hiervan is een bedrag van € 150.000 in de begroting verwerkt om aan deze medewerkers gerelateerde kosten op te kunnen vangen. In eerste instantie waren deze kosten voorlopig begroot op diverse kostensoorten, waaronder huur gebouwen, brandstoffen, werktuigen en klein gereedschap. In de praktijk is gebleken dat de daadwerkelijke kosten die in het kader van deze transitie gemaakt moeten worden zich voornamelijk op het gebied van begeleiding / ondersteuning van deze medewerkers voordoen. Voorstel is om de ramingen daarom nu aan te passen conform deze werkelijkheid en de posten als genoemd te verminderen ten gunste van de loonsom / flexibele schil van Openbaar Gebied. Openbare verlichting - Onderhoud Vanuit de budgetoverheveling (2e bestuursrapportage 2021) is een bedrag van € 50.000 onjuist geboekt op de kostenplaats Voormalig pand Rabobank voor ontwikkeling van het Spindeplein. Dit bedrag had overgeheveld moeten worden naar het budget Onderhoud Wegen. Het betreffende budget zou in 2021 ingezet worden voor het herstel van kleine schades en scheursanering op asfaltwegen.

Deze noodzakelijke werkzaamheden zijn in 2021 niet uitgevoerd, maar zullen in 2022 alsnog moeten plaatsvinden in het belang van het in stand houden (preventieve maatregel) van wegen en fietspaden. Samenwerking Noordelijke Vechtstromen De gemeente Hardenberg is penvoerder van de Samenwerking Noordelijke Vechtstromen. Dit houdt o.a. in dat de kosten die binnen de samenwerking worden gemaakt bij Hardenberg binnenkomen, en vervolgens worden doorberekend aan de samenwerkingspartners. De totale kosten van de samenwerking worden voor 2022 geraamd op € 383.000. We stellen voor om dit bedrag voor zowel als uitgaven als inkomsten in de begroting op te nemen, zodat e.e.a. uiteindelijk budgettair neutraal is. Onderhoudsbijdrage aan kredieten vanuit Wegenbudget Bij diverse projecten waarbij sprake is van een bijdrage vanuit het onderhoudsbudget Wegen zal deze bijdrage in 2022 ten laste van dit onderhoudsbudget wegen worden gebracht. De betreffende bedragen zullen worden gestort in de reserve dekking kapitaallasten. Het betreft in 2022 de volgende bijdragen: Haardijk € 350.000 Kanaalweg West € 160.000 Fietspad Middenweg € 135.000 Rheezerweg € 107.000 Bijdrage Broekdijk € 80.000 Bijdrage Admiraal Helfrichstraat € 25.000 Bijdrage Admiraal Helfrichstraat / Israel Emanuelplein € 125.000 Woning Parallelweg I.v.m.

gebiedsontwikkeling heeft de gemeente de woning aangekocht aan de Parallelweg 5 te Hardenberg. Deze woning kan tijdelijk verhuurd worden en zal onderhouden en beheerd moeten worden. Hiervoor dient een kostenplaats ingericht te worden, waarbij de huuropbrengsten de onderhouds-/beheer lasten kunnen dekken.

25

BUIG Budgettair Neutraal (S) Mede o.b.v. de uitgaven 2021 verwachten we een hogere uitgave aan uitkeringen (€390.000) en loonkostensubsidies (350.000) dan begroot. In totaal dus een hogere uitgave van € 740.000. We hebben ook een hogere voorlopige rijksuitkering gekregen (€740.000) zodat e.e.a. budgettair neutraal kan verlopen. We stellen voor de begroting zowel aan uitgavenkant als aan inkomstenkant met de genoemde bedragen structureel op te hogen. WSW Budgettair Neutraal (S) Uit analyse van de jaarrekening 2021 weten we dat de ontvangsten Lage Inkomens Voordeel (LIV) inmiddels € 50.000 lager uitvallen dan begroot. Dit heeft te maken met wettelijke aanpassingen (i.c. lagere uitkering per casus). Omdat we ook een lagere uitgave aan loonkosten verwachten (vanwege een hogere uitstroom van medewerkers) is het budgettair neutraal. Bedrijven Investerings Zone (BIZ)/Reclamebelasting Budgettair neutraal last en baat € 54.500 STR Vanaf 2022 wordt er in Dedemsvaart een reclamebelasting geheven in plaats van een BIZ. De totale inkomsten worden gesplitst in € 201.500 voor de BIZ (Ondernemend Hardenberg) en € 54.500 voor de reclamebelasting (Lokale Heffingen). De totale opbrengst wijzigt niet. De wijze van overdracht aan de DMC is veranderd van een 1:1 kapitaalsoverdracht in het verstrekken van een subsidie. Dat gaat op aanvraag.

De verantwoording hiervan vindt binnen het programma Ondernemend Hardenberg plaats. ICT-kosten parkeersysteem en VBS online In december 2021 is het digitale parkeervergunningen- en abonnementensysteem ingevoerd. Dit systeem heeft diverse koppelingen met verschillende interne en externe systemen. De algemene afspraak is dat software wordt beheerd en de vaste kosten worden betaald vanuit ICT. De vaste kosten voor het digitale systeem inclusief koppelingen bedragen per jaar € 42.500. Verder is in 2022 nog € 1.700 incidenteel budget nodig. Voorgesteld wordt om deze bedragen vanuit algemene kosten parkeren over te hevelen naar ICT. Daarnaast dient € 1.500 overgeheveld te worden naar ICT voor de meerkosten van het gebouwenbeheerprogramma VBS Online. Vervanging Screenimpact Budget neutraal (S) De jaarlijkse uitgaven ad € 2.200 voor de vervanging van Screenimpact structureel overhevelen van Theater de Voorveghter naar team ICT Stelposten gemeentefonds September circulaire 2021. De op deze stelpost beschikbare middelen voor het rijksvaccinatieprogramma HPV mannen worden overgeheveld naar volksgezondheid algemeen. Het bedrag van € 10.000 wordt beschikbaar gesteld aan de GGD voor uitvoering van het programma.

De structurele korting van € 11.000 voor het onderdeel jeugdhulp kinderen in een AZC wordt in mindering gebracht op het hiervoor beschikbare budget op de kostenplaats jeugd individuele voorzieningen. Eindheffing Werkkostenregeling (WKR)

N € 50.000 STR ten laste van stelpost salarissen In de begroting 2022 was geen rekening gehouden met de eindheffing WKR. De eindheffing van 80% is verschuldigd wanneer de bestedingen in totaliteit de vrije ruimte hebben overschreden. Met de fiscus is een bedrag van € 50.000 afgerekend. Betreft een jaarlijkse berekening / verschuldigd bedrag als onderdeel van het loonsomoverzicht (structureel). Dit bedrag wordt dan ook ten laste van het nog beschikbare budget op de stelpost salarissen gebracht.

26

Rente Verder is in de begroting in het programma Vitaal onder volkshuisvesting een structurele raming van € 53.000 opgenomen voor rente verstrekte geldlening. Dit heeft nog betrekking op een verstrekte geldlening aan Woningstichting Beter Wonen Vechtdal welke in 202o geheel is afgelost. Tevens is met betrekking tot het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVN) onder volkshuisvesting een raming voor rente rekening courant van € 60.000 opgenomen. Deze rentevergoeding maakt onderdeel uit van treasury en is dus onderdeel van de opzet berekening rente-omslag. De raming van deze rentes wordt nu aangepast.

27

Budgettair neutraal subsidieregelingen Subsidie Groendoeners Van de provincie wordt subsidie ontvangen voor de uitvoering van het project Groendoeners; Ontwikkeling, participatie en samenwerking in de Openbare Ruimte. Met dit project worden ontwikkelkansen geboden aan onze medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt, die werkzaam zijn in het groenonderhoud (de groendoeners). Het subsidiebedrag is € 50.000. Vitale Vakantieparken Vechtdal Door de provincie is een subsidie beschikbaar gesteld van € 120.000 voor de uitvoering van Vitale vakantieparken Vechtdal. Het resterende bedrag van € 93.500 dient zowel aan de lasten als de batenkant nog geraamd te worden voor 2022. Stadsarrangement Actieplan Hardenberg Centrum 2.0 Door de provincie is een subsidie beschikbaar gesteld van € 250.000 voor de uitvoering van de activiteiten in het Stadsarrangement Actieplan Hardenberg Centrum 2.0. Dit stadsarrangement richt zich op drie speerpunten: duurzaamheid en vitaliteit, ondernemerschap en streekfunctie en op het vergroten van het verzorgingsgebied. Het resterende bedrag van € 223.500 dient zowel aan de lasten als de baten kant nog geraamd te worden voor 2022. Regiodeal Zuid en Oost Drenthe De gemeente Hardenberg is penvoerder voor een aantal projecten van de Regio Deal Zuid- en Oost Drenthe.