CConstaterende datHardenberg
Koppel je AI →
Document · PDF

1e bestuursrapportage 2023 gemeente Hardenberg

gemeenteraad 20 juni 2023, gemeente HardenbergBij agendapunt: 1e bestuursrapportage 20238.539 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

1e bestuursrapportage 2023 gemeente Hardenberg

1

Inleiding Het doel van de bestuursrapportage is de raad te ondersteunen om zijn 3 taken uit te voeren: • kaderstellende rol (inclusief budgetrecht) richting college. • controlerende rol (door verantwoording van het college te ontvangen). • vertegenwoordigende rol (door wensen en bedenkingen te uiten). De opzet van de bestuursrapportage 2023 wijkt niet af van die van voorgaande jaren. De rapportage blijft beperkt tot een financiële rapportage, waarin wordt ingegaan op: • de doorwerking uitkomsten jaarrekening 2022. • autonome ontwikkelingen, zoals de uitkering gemeentefonds. • andere verwachte budgettaire afwijkingen. Hiervoor wordt een ondergrens van € 20.000 gehanteerd. De informatie in deze bestuursrapportage is gebaseerd op de kennis van de stand van zaken van het 1e kwartaal van dit jaar. Geen voorstellen nieuw beleid Belangrijk aandachtspunt is dat de bestuursrapportage niet bedoeld is voor voorstellen nieuw beleid.

Leeswijzer In deze bestuursrapportage wordt een onderscheid gemaakt naar budgetbijstellingen als gevolg van een taakwijziging en/of gevolgen voor het begrotingsresultaat en budgetbijstellingen die geen gevolgen hebben voor het begrotingsresultaat. Deze zogenaamde budget neutrale wijzigingen zijn aan het eind van deze bestuursrapportage opgenomen. Verder is een overzicht van investeringen opgenomen, waarbij wordt gevraagd om het betreffende krediet beschikbaar te stellen dan wel het krediet aan te passen. De kapitaallasten van deze krediet(aanpassing)en zijn meegenomen onder de budgetbijstellingen met gevolg voor het begrotingsresultaat.

2

Gevolgen voor begrotingsresultaat 2023 e.v. jaren In onderstaand overzicht zijn het verloop van het begrotingssaldo en de gevolgen van de bestuursrapportage op de bestaande meerjarenbegroting in beeld gebracht. Bedragen x € 1.000 + = voordeel - = nadeel Structureel saldo voor 1e berap Bijstelling 1e berap Structureel saldo na 1e berap

2023

2024

2025

2026

9.810 -1.600 8.210

11.395 -1.791 9.604

12.603 -1.790 10.813

3.763 -1.790 1.973

Incidenteel saldo voor 1e berap Bijstelling 1e berap Incidenteel saldo na 1e berap

-8.819 2.156 -6.662

-6.097 -10 -6.107

-5.543 -10 -5.553

-981 0 -981

Totaal saldo voor 1e berap Bijstelling 1e berap Totaal saldo na 1e berap

991 556 1.548

5.297 -1.800 3.497

7.060 -1.800 5.260

2.782 -1.790 992

Risico's Op het moment van het opstellen van deze bestuursrapportage is de meicirculaire over de algemene uitkering uit het Gemeentefonds nog niet gepubliceerd. Gemeenten worden drie keer per jaar geïnformeerd over de ontwikkeling van deze rijksbijdrage. In het voorjaar (de meicirculaire), het najaar (de septembercirculaire) en aan het eind van het jaar (de decembercirculaire). In deze bestuursrapportage wordt de raming van de gemeentefondsuitkering bijgesteld op basis van de informatie decembercirculaire 2022. De meicirculaire zal informatie bevatten over de (actualisering van de) compensatie voor loon- en prijsstijgingen. Dit jaar extra van belang, nu de loon- en prijsstijgingen hoger zijn dan begroot. Zoals bekend werkt het rijk met gemeenten aan een nieuwe financieringssystematiek. Daarop vooruitlopend heeft het kabinet besloten om het zogenaamde accres te bevriezen op het niveau van mei 2022. Dit verklaart voor het grootste deel de terugval in 2026 van de inkomsten uit het gemeentefonds. Op dit moment zijn er nog geen concrete ontwikkelingen te benoemen, waaruit moet blijken hoe deze nieuwe financieringssystematiek er uit komt te zien. Via een afzonderlijke raadsbrief zullen wij u informeren over de uitkomsten van de meicirculaire 2023.

Prijsstijgingen/sociaal domein Vorig jaar constateerden wij dat de energieprijzen fors zijn gestegen en dat hierdoor inwoners in de knel dreigden te komen. Aanleiding voor het Rijk om huishoudens tegemoet te komen in de vorm 3

van de energietoeslag en voor uw raad om een noodfonds in te stellen. In een apart hoofdstuk wordt het beroep op dit noodfonds in beeld gebracht. Dit jaar zien we dat de energieprijzen – ten opzichte van vorig jaar – dalen, maar dat daarentegen de prijzen voor overige uitgaven, waaronder voor het regulier levensonderhoud, fors zijn gestegen. De hoge inflatie heeft naar verwachting invloed op de uitgaven voor bijstand. Op dit moment is dit nog niet het geval. Mocht zich deze ontwikkeling wel voordoen, wat wij dus wel verwachten, dan komen wij hier dit najaar (via de 2e bestuursrapportage 2023) op terug. Prijsstijgingen/eigen uitgaven. Ook in ons eigen huishoudboekje zijn de gevolgen van de hoge inflatie voelbaar. Bij het opstellen van de We zien dit onder andere terug in de bouwkosten/investeringen, waar we in enkele gevallen met prijsstijgingen van meer dan 20% worden geconfronteerd. Bij het opstellen van de begroting 2023 zijn we nog uitgegaan van een gemiddelde prijsstijging met gemiddeld 2,3%. Inmiddels weten we dat de inflatie (veel) hoger is. In deze bestuursrapportage melden wij op diverse plekken de budgettaire gevolgen van de hoge(re) prijsstijgingen , zowel binnen de diverse programma’s als bij de investeringen. Wij merken daarbij op dat nog niet alle prijsstijgingen in beeld zijn.

Prijs-/loonstijgingen zullen immers ook gevolgen hebben voor gesubsidieerde instellingen en verbonden partijen en we verwachten dat er nog aanvragen voor extra financiële ondersteuning komen. De kosten voor inkoop van elektriciteit en gas blijven lastig te voorspellen, ook voor 2023. Er zijn belangrijke wijzigingen te verwachten in energieverbruik (besparingsmaatregelen), de forse stijging van de netwerkkosten (ca 50%), een tariefstijging van aardgas en een stijging van de energiebelasting (ca 5%). Het is de verwachting dat de kostenstijgingen gedeeltelijk gecompenseerd worden door restitutie van teveel betaalde voorschotbedragen in 2023. Verder heeft de rijksoverheid een compensatieregeling aangekondigd in verband met het opzeggen van de inkoopovereenkomst voor gas met SEFE (voorheen Gazprom). De wijze en hoogte van de compensatie is echter nog niet bekend. Op basis van huidige inzichten verwachten wij dat de kosten in 2023 zullen stijgen. De begrote budgetten zijn mogelijk niet voldoende, maar door bovengenoemde factoren lastig te voorspellen. Daarom doen wij in de 1e bestuursrapportage geen voorstel voor budgetbijstelling. Indien nodig zullen wij in de 2e bestuursrapportage alsnog een voorstel tot bijstelling doen. Er is een akkoord gesloten voor de Cao Gemeenten 2023. Een eerste doorrekening van de gevolgen voor de gemeente Hardenberg komt uit op € 1.600.000.

In deze bestuursrapportage stellen wij u voor om de gevolgen CAO 2023 als een incidentele budgetuitzetting voor 2023 op te voeren. De structurele gevolgen worden meegenomen bij het opstellen van de begroting 2024. Reden om voor deze werkwijze te kiezen, is dat er via de algemene uitkering uit het Gemeentefonds (zie hiervoor) nog een compensatie voor loon- en prijscompensatie wordt ontvangen. De omvang hiervan is lastig in te schatten. Op het moment van het opstellen van de begroting 2024 is dit uiteraard wel bekend en zullen we zowel de uitwerking van de CAO als de compensatie via de gemeentefondsuitkering als structurele last c.q. baat verwerken. 4

Algemene reserve De algemene reserve is per 1 januari 2023 groot € 70.745.000. Dit is dan de stand voor toevoeging van het rekeningresultaat 2021 en voor de onttrekking in verband met het voorstel resultaatbestemming 2021. De algemene reserve wordt ingezet voor de verrekening van de begrote/werkelijke resultaten en vormt de belangrijkste buffer voor het kunnen opvangen van financiële risico's. Daarnaast biedt het - met de huidige stand - ruimte voor nieuw beleid. Hieronder wordt het verloop van de algemene reserve in beeld gebracht, rekening houdende met de uitkomsten van de jaarrekening 2021 en de hiervoor genoemde begrote resultaten. Bedragen x € 1.000 Algemene reserve stand 1-1-2023 70.745 rekeningsaldo 2022 21.826 resultaatbestemming 2022 -6.699 (begrote) mutaties 2023 -6.852 stand 31-12-2023 79.020 (begrote) mutaties 2024 -361 begrotingssaldo 2024 5.257 stand 31-12-2024 83.916 begrotingssaldo 2025 7.021 stand 31-12-2025 90.937 Begrotingssaldo 2026 3.393 Stand 31-12-2026 94.330

5

Noodfonds Onderstaand treft u een totaaloverzicht aan van de maatregelen en de middelen die we hiervoor hebben gereserveerd.

Omschrijving Uitvoering subsidieregeling noodfonds inwoners Hardenberg 2023 Energietoeslag 2022 uitbetaald in 2023 Noodfonds energie sociaal cultureel en maatschappelijke organisaties Totaal

Bedrag € 340.000 * € 260.000 € 1.600.000 € 2.200.000

* Hierboven op komt nog een uitgaven van € 70.000 in 2024 Hieronder worden deze maatregelen toegelicht. Voor een juiste verwerking van deze budgetten wordt ook het programma vermeld waarop deze post betrekking heeft. Het beschikbaar stellen van deze budgetten leidt tot een uitzetting van budgetten op deze programma’s (een nadeel). Dit heeft echter geen gevolgen voor het begrotingssaldo omdat deze budgetten gedekt worden door een onttrekking aan het ingestelde noodfonds (onttrekking aan de reserve). De uitbreiding van het sociaal cultureel fonds wordt ook ten laste van dit noodfonds gebracht. De kosten hiervan bedragen naar verwachting tussen de € 100.000 en € 180.000. Zodra de werkelijke kosten in beeld zijn verwerken we dit ook ten laste van dit noodfonds. Over de feitelijke inzet van het noodfonds informeren wij u periodiek via een afzonderlijke raadbrief informeren. De eerstvolgende raadsbrief staat gepland voor eind mei 2023.

Noodfonds inwoners Hardenberg 2023 € 410.000 (Programma Vitaal Hardenberg) In tijden van gestegen energieprijzen en hoge inflatie kan de bestaanszekerheid van inwoners onder druk komen te staan. De ‘subsidieregeling noodfonds inwoners Hardenberg 2023’ is ingericht om te voorkomen dat inwoners worden afgesloten van energie of hun huis kwijtraken. Naast dit nieuwe ‘vangnet’ zijn er veel voorliggende regelingen waar de inwoner een beroep op kan doen. Omdat inwoners niet altijd bij de gemeente in beeld zijn en alle regelingen weten te bereiken zetten we naast het noodfonds in op een ‘armoedecoach’. Deze armoedecoach moet bijdragen aan het signaleren en bespreekbaar maken van armoede onder inwoners en organisaties die in contact staan met inwoners, zoals sportverenigingen, scholen, kerken en thuiszorg, zodat de juiste weg naar hulp gemakkelijk gevonden wordt en de drempel wordt verlaagd om hulp te zoeken. Het subsidieplafond voor het noodfonds is vastgesteld op € 100.000. De kosten voor de uitvoering (inclusief borgstelling) bedragen € 150.000. De inzet van een armoedecoach voor 2 jaar kost € 140.000. Tot slot wordt een bedrag van € 20.000 gereserveerd voor communicatie.

6

Energietoeslag 2022 en 2023 € 260.000 (Programma Vitaal Hardenberg) Er is veel gebruik gemaakt van de geboden ruimte in de gemeentelijke regeling m.b.t. de energietoeslag. We hebben met betrekking tot de energietoeslag 2022 ook in 2023 nog betalingen moeten doen. We stellen voor dit ten laste van het ingestelde noodfonds van 5 miljoen te brengen. Overigens zullen we ook in 2023 energietoeslagen uitkeren. Omdat de regeling vooralsnog onveranderd is zal ook over de uitkering 2023 naar verwachting een tekort ontstaan. We komen hierop terug in de tweede Berap.

Noodfonds energie sociaal-culturele en maatschappelijke organisaties € 1.600.000 (Programma Vitaal Hardenberg) Het is de verwachting, dat de landelijke en provinciale regelingen voor meerdere sociaal-culturele en maatschappelijke organisaties (waaronder sportclubs en kerken) onvoldoende zijn om de financiële gevolgen van de stijging van de energielasten op te vangen. Ter ondersteuning van deze organisaties is de ‘Subsidieregeling tijdelijk noodfonds energie sociaal-culturele en maatschappelijke organisaties (inclusief sport) Hardenberg 2023’ ingericht. De subsidieregeling houdt in, dat organisaties met een eigen energiecontract of waarbij de energielasten volledig worden doorberekend over de winterperiode 2022 / 2023 volledig gecompenseerd kunnen worden voor de gestegen energielasten. Het subsidieplafond is vastgesteld op € 1.500.000. De benodigde capaciteit voor de uitvoering en de implementatie van de subsidieregeling bedraagt € 100.000.

7

Vitaal Hardenberg Volkshuisvesting en woningbouw Wet goed Verhuurderschap N € 50.000 STR Gemeenten krijgen meer mogelijkheden om malafide verhuurderschap en discriminatie op de huurmarkt gerichter aan te pakken. Deze wet zal naar verwachting in juli 2023 in werking treden. Via het gemeentefonds ontvangen we hier € 50.000 voor. Deze middelen worden - conform de bestaande beleidslijn - toegevoegd aan het budget voor het beleidsveld Volkshuisvesting.

Infrastr.bereikbaarh.en verkrs.veil.h. Civieltechnisch onderhoud Aanbestedingen voor de uitvoering van onderhoud en renovatie zijn opgestart. Dit betreft het Groot Onderhoud Wegverharding en bermenverbetering in het Buitengebied, Onderhoud Kunstwerken, Vervanging VRI's en Vervanging Openbare verlichting. Binnenkort komen van de eerste aanbestedingen prijsaanbiedingen binnen. Welke effecten de prijsstijgingen van met name de lonen op de prijsaanbiedingen hebben, is nog onduidelijk. Opbrengstenraming Wegen en Verkeersplannen + regelingen N € 31.000 STR Bij zowel Wegen als Verkeer zijn enkele baten posten geraamd waar al jarenlang geen opbrengsten (onder andere verpachtingen en verhuren) meer worden gerealiseerd. Dit is gemeld in de jaarrekening 2022. Wij stellen voor deze ramingen nu structureel te corrigeren. Onderhoudsbijdrage aan kredieten vanuit Wegenbudget V € 165.150 INC Voor diverse projecten is sprake van een bijdrage uit het onderhoudsbudget Wegen. Deze bijdrage wordt in mindering gebracht op het onderhoudsbudget wegen en gestort in de reserve dekking kapitaallasten. Het betreft in 2023 de volgende bijdragen: Sportlaan (Hoofdvaart - Adelaarsweg) € 130.650 Herinrichting Dorpsstraat Kloosterhaar € 34.500

Overige onderwijs en educatie Leerlingenvervoer Het Sociaal Fonds Mobiliteit (SFM) heeft de NEA-index 2023 vastgesteld op 13,7%. Dit is ‘historisch’ hoog en daarmee ook fors hoger dan de indexatie die vanuit de Kaderbrief is meegenomen. De verhoging wordt voornamelijk veroorzaakt door de stijging van de energieprijzen. Bij vergelijkbare aantallen als in 2022 leidt dit tot een kostentoename.

8

Sport en accommodaties Turn en Sportcentrum Hardenberg (TSH) N € 10.000 (2023, 2024, 2025) De gymnastiek-, en turnsport heeft in Hardenberg een aparte positie ingenomen. Anders dan gebruikelijk is in Nederland, werden de activiteiten aangeboden door een firma en niet door een vereniging. In 2019 besloten de eigenaren van TSH te stoppen met de activiteiten. Op 1 november 2019 is de rechtsvorm van TSH gewijzigd van een firma naar een verenigingsvorm met een bestuur dat uit vrijwilligers bestaat. Het bestuur werd geconfronteerd met relatief hoge exploitatielasten, grotendeels veroorzaakt door de kosten voor de accommodatie. Op dit moment ontbreekt het aan een geschikte gemeentelijke accommodatie voor beoefening van de turnsport. TSH is daarom aangewezen op een bedrijfshal die men voor een periode van vijf jaar huurt. De gemeente streeft naar diversiteit aan sportaccommodaties en de wens om te komen tot een dergelijke accommodatie is in onderzoek. TSH is per jaar €10.000 meer kwijt aan huur voor de accommodatie dan verenigingen die gebruik maken van gemeentelijke sportaccommodaties en de daarvoor geldende tarieven. Om die reden willen we TSH in 2023, 2024 en 2025 compenseren voor de gevolgen van het ontbreken van een turnaccommodatie met een bijdrage van € 10.000 per jaar.

Opstellen huisvestingsplan binnensportaccommodaties N € 40.000 INC Om strategische keuzes te kunnen maken over investeringen in de binnensportaccommodaties is een planmatige aanpak noodzakelijk. Op basis van een behoefte- en capaciteitsonderzoek willen we inzichtelijk maken welke capaciteit en functionaliteit is gewenst over een periode van 20 jaar. Door vergelijking van de resultaten met de werkelijke aanwezige situatie worden per gebouw scenario’s op hoofdlijn in kaart gebracht in de vorm van een integraal plan. In een volgende fase kan dit plan in concrete projecten/maatregelen worden uitgewerkt. De kosten van planvorming worden geraamd op € 70.000. Voor een deel van dit bedrag, te weten € 30.000, kunnen we dekking vinden in de lopende begroting. Verhogen budget aanschaf sportmaterialen N € 100.000 STR De laatste jaren blijkt ook dat de kosten voor aanschaf van sportmaterialen fors gestegen zijn. Uit het beschikbare budget van € 150.000 moeten alle kosten betaald worden voor zowel de binnen- als buitensportaccommodaties. We spreken hier bijvoorbeeld over doelen, hekwerk, straatwerk rondom velden maar dus ook trampolines, wandrekken etc. Daarnaast willen we ook meer aandacht blijven geven aan een veelzijdige manier van bewegen in het algemeen. Het ASM (Athletic Skills Model) introduceert hiervoor de Schijf van 10! die bestaat uit tien grondvormen van bewegen.

Deze grondvormen zijn gezamenlijk belangrijk voor een optimale motorische ontwikkeling voor iedereen. Om iedereen daar goed mee te laten werken is er soms ander sportmateriaal nodig dan de standaard inrichting. Exploitatiesubsidie 2023 Stichting Beheer zwembad Onder Ons N € 38.000 INC De Stichting Beheer zwembad Onder Ons beheert sinds 2018 het openbare zwembad in de Krim. Het zwembad is in eigendom van de gemeente. De stichting ontvangt voor de exploitatie en gemeentelijke subsidie, die jaarlijks aangevraagd wordt. Door gestegen prijzen is de aangevraagde subsidie hoger dan vooraf ingeschat. Voorstel is om de Stichting Beheer zwembad Onder Ons een exploitatiesubsidie 2023 te verlenen van € 163.000. In de begroting is nu € 125.000 opgenomen.

9

Kunst, cultuur en monumentenzorg Ticketsysteem De Voorveghter

N € 61.000 INC N € 30.000 STR Het huidige ticketsysteem (inclusief het planningspakket) wordt met ingang van 01-10-2024 niet meer geleverd. Het ticketsysteem vormt het hart van de digitale dienstverlening van De Voorveghter en is in combinatie met een planningsmodule noodzakelijk voor de bedrijfsvoering. Vanwege de koppeling met de website is het nodig om de website te verbeteren en gebruiksvriendelijker in te richten. De eenmalige kosten voor de implementatie en vervanging van het ticketsysteem, de planningsmodule en de verbetering van de website zijn € 61.000. De jaarlijkse kosten van het nieuwe ticketsysteem, de planningsmodule en het onderhoud van de website zijn in totaal € 30.000 Eindmusical N 33.000 STR In 2020 t/m 2022 is aan de scholen voor Primair Onderwijs de mogelijkheid geboden om tegen een gereduceerd tarief de eindmusical op te voeren in een (culturele) instelling binnen de gemeente Hardenberg. Met deze regeling maken leerlingen en ouders op een laagdrempelige manier kennis met een theater of een culturele instelling. Gezien het aantal scholen dat gebruik gemaakt heeft van deze regeling en de naar verwachting stijgende belangstelling wordt voorgesteld om deze regeling te continueren.

Bijstand/gemeentelijk minimabeleid Rechtsbescherming N € 72.000 (INC; 3jr) Het Rijk heeft gemeenten, als gevolg van de kindertoeslagaffaire, verzocht om ook op lokaal niveau te kijken of de rechtsbescherming verder kan worden geoptimaliseerd. We hebben daartoe van het Rijk via het gemeentefonds ook extra middelen gekregen van jaarlijks € 72.000. Na een verkenning in het veld, is besloten deze in te zetten voor een verdere kwaliteitsslag bij Stichting Sociaal Raadslieden omdat er een toenemend beroep wordt gedaan op de dienstverlening van deze organisatie.

WMO Wmo woningaanpassingen In de eerste maanden van 2023 hebben we een aantal woningaanpassingen in de planning staan. Samen met de indexatie van de tarieven in 2023 voor de trapliften komen de uitgaven dicht in de buurt van de begroting voor 2023. We kunnen onvoldoende inschatten of er nog meer woningaanpassingen komen en omdat de geplande woningaanpassingen nog niet uitgevoerd zijn stellen we voor om dit in de tweede berap te corrigeren.

10

Hulp bij huishouden N € 75.000 STR Voor 2023 valt de indexatie voor huishoudelijke hulp hoger uit dan de indexatie die vanuit de Kaderbrief is meegenomen. In deze hogere indexatie is rekening gehouden met de loonontwikkeling in de CAO (per 1 maart 2023), de effecten in sociale premies en overige kosten. Hierdoor komt de indexatie uit op 3,43% over 2023. Dit leidt tot een extra prijseffect van ongeveer € 75.000. Beschermd wonen V € 850.000 INC De verwachte decentralisatie laat nog op zich wachten. Middelen lopen daarom nog via de regio. Het resultaat over 2022 is na het opstellen jaarrekening door centrumgemeente Zwolle, groter dan verwacht. In 2023 verwachten wij een bedrag van € 850.000 te ontvangen. In 2024 wordt Beschermd wonen voor de nieuwe instroom gedecentraliseerd. In 2023 wordt gestart met de implementatie en bij de tweede bestuursrapportage komen we hier op terug.

Welzijn Sociaal cultureel werk N € 38.000 STR In 2018 is een pilot buurtbemiddeling gestart in kern Dedemsvaart door De Stuw, Samen Doen, Vechtdal Wonen, de politie en gemeente Hardenberg. Dit landelijk project is ontwikkeld door Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) en hier worden vrijwilligers opgeleid tot buurtbemiddelaar. Deze bemiddelaars kunnen op een laagdrempelige manier worden ingezet om conflicten tussen buurtgenoten op te lossen zonder tussenkomst van andere partijen. De buurtbemiddelaars kunnen een bijdrage leveren aan bijvoorbeeld onenigheid over geluidsoverlast, erfafscheiding, geluids-, geur- of parkeeroverlast en bejegening. Het oplossingspercentage ligt ongeveer tussen de 66% en 70%. Het college stelt voor tot een verdere doorontwikkeling van het project buurtbemiddeling voor de gehele gemeente Hardenberg. Het project wordt gefinancierd door de gemeente Hardenberg en Vechtdal Wonen. De structurele kosten van de uitvoering van het project bedragen voor de gemeente Hardenberg € 38.000.

Jeugdgezondheidszorg Jeugdhulp ZIN en PGB N € 500.000 STR Voor 2023 valt de indexatie – mede als gevolg van de hoge inflatie – voor lopende jeugdhulptrajecten hoger uit dan de indexatie die vanuit de Kaderbrief is meegenomen. Voorzieningen die vanaf 1 januari 2023 worden afgegeven vallen onder de nieuwe inkoopvoorwaarden en -tarieven. In de begroting 2023 is in de basis gerekend met een indexatie van 4,95% op de kosten van individuele voorzieningen. De definitieve indexatie is vastgesteld op 6,58%. Daarnaast zijn in december 2022 de landelijk basisbedragen en toeslagen voor 2023 in het kader van pleegvergoeding vastgesteld (Staatscourant 2 december 2022). De vergoeding voor pleegouders is hierbij met 14,3% verhoogd. Bovengenoemde effecten leiden tot een structurele kostentoename van ongeveer € 350.000. De trend van PGB voor jeugdhulp was de afgelopen jaren dalend en is in de meerjarenramingen meegenomen. Een verdere daling van de PGB-kosten is op dit moment niet aan de orde. Dit houdt in dat de raming vanaf 2023 en verder te laag is ten opzichte van het huidige kostenniveau. Dit leidt tot een structureel tekort van ongeveer € 150.000. 11

Duurzaam Hardenberg Riolering en waterzuivering Reparatiewerkzaamheden riolering € 150.000 Ten laste van voorziening In 2022 hebben we de grootschalige reparatiewerkzaamheden riolering opnieuw aanbesteed. Voor deze werkzaamheden hadden we in de exploitatie van 2022 een bedrag van € 150.000 gereserveerd. Tijdens de aanbestedingsprocedure zijn juridische complicaties opgetreden, die het moment van gunnen hebben vertraagd. De geplande werkzaamheden hebben we in 2022 daarom niet kunnen uitvoeren. Het gereserveerde bedrag van € 150.000 is daarom teruggestort in de voorziening. In 2023 willen we deze werkzaamheden alsnog uitvoeren. We stellen daarom voor om het bedrag van € 150.000 weer te onttrekken uit de voorziening, en toe te voegen aan de exploitatie. Optimalisatie drukriolering Balkbrug € 200.000 Ten laste van voorziening In 2022 wilden we het drukrioleringssysteem rondom Balkbrug gaan optimaliseren. Hiervoor hadden we in de exploitatie een bedrag van € 200.000 gereserveerd. Vanwege de complexiteit van het werk hebben we de bijbehorende aanbesteding niet kunnen afronden. Het gereserveerde bedrag is daarom teruggestort in de voorziening. In 2023 willen we deze werkzaamheden alsnog gaan uitvoeren. We stellen daarom voor om het bedrag van € 200.000 weer te onttrekken uit de voorziening, en toe te voegen aan de exploitatie.

Financiële consequenties programma Klimaat, Water en Biodiversiteit 2023-2027 Ten laste van voorziening Op 14 maart heeft uw raad het programma Klimaat, Water en Biodiversiteit 2023-2027 en de bijbehorende maatregelen vastgesteld (zie https://www.hardenberg.nl/klimaat-water-enbiodiversiteit). Ook heeft uw raad besloten de financiële vertaling hiervan mee te nemen in de eerste berap 2023.

12

Landelijk Hardenberg Openbaar groen en openluchtrecreatie Openbaar groen N € 41.000 STR Verschillende afwijkingen samen leiden per saldo tot een nadeel van €41.000. Dit is een gevolg van het weer op niveau gaan brengen van het oorspronkelijke (hogere) aantal bladhekken, de invoering van maatregelen in verband met ganzen, en een lagere opbrengst uit verkoop van houtsnippers.

13

Ondernemend Hardenberg Onderwijshuisvesting OZB schoolgebouwen V € 128.000 STR De gemeente draagt de lasten van de OZB van de schoolgebouwen. Deze lasten zijn, afgezet tegen de werkelijke aanslagen over 2023, te hoog aangehouden. Daarom kan het budget verlaagd worden met € 128.000. Gespecificeerd per kostenplaats: 4421000000 huisvesting basisonderwijs -/- € 37.000 4431000000 huisvesting speciaal onderwijs -/- € 22.000 4441000000 huisvesting voortgezet onderwijs -/- € 69.000 -/- €128.000

Exploitatievergoeding scholen De Matrix N € 90.000 STR De Matrix is een gemeentelijk gebouw. De scholen die er gehuisvest zijn dragen een deel van hun rijksvergoeding af aan de gemeente omdat deze het onderhoud aan het pand verzorgt. De afdracht aan de gemeente varieert met het aantal leerlingen/groepen. Over 2023 zijn aanvankelijk baten ter hoogte van € 317.000 geraamd. Op basis van het aantal leerlingen stellen we de raming naar beneden bij naar € 227.000.

14

Zo doen we het in Hardenberg Algemene baten en lasten CAO 2023 VNG, de WSGO, FNV Overheid, CNV Overheid en PDO hebben op 21 februari 2023 een principeakkoord voor de Cao Gemeenten en de Cao SGO (samenwerkende gemeentelijke organisaties) gesloten. Een eerste doorrekening van de gevolgen voor de gemeente Hardenberg komt uit op € 1.600.000. Deze wordt voor nu nog niet verwerkt. Zodra de compensatie vanuit het Rijk bekend is, nemen we dit mee bij het opstellen van de 2e berap en begroting 2024. Stelpost prijsstijgingen (inclusief prijsstijging investeringen) V € 101.780 STR In de begroting voor dit jaar staat nog een stelpost voor verwachte prijsstijgingen. Door de vele budgetaanpassingen als gevolg van prijsstijgingen, stellen we voor deze stelpost in te zetten ter (gedeeltelijke) dekking van deze meerkosten. Noodfonds Hardenberg V € 2.200.000 INC Bij de behandeling van de begroting 2023 vorig jaar november, is door uw raad een amendement aangenomen voor het instellen van een noodfonds van € 5.000.000.

Tot op heden is hiervan € 2,2 gereserveerd voor de volgende maatregelen: - Uitvoering subsidieregeling noodfonds inwoners Hardenberg 2023 € 340.000 (en € 70.000 in 2024) - Energietoeslag 2022 uitbetaald in 2023 € 260.000 - Noodfonds energie sociaal-culturele en maatschappelijke organisaties € 1.600.000 De uitbreiding van het sociaal cultureel fonds wordt ook ten laste van dit noodfonds gebracht. De kosten hiervan bedragen naar verwachting tussen de € 100.000 en € 180.000. Zodra de werkelijke kosten in beeld zijn verwerken we dit ook ten laste van dit noodfonds. Diverse huuropbrengsten/-uitgaven N € 48.000 STR Bij diverse panden zien we wijzigingen op huuropbrengsten/-uitgaven. Bij het Kalkoventerrein is conform het beleid van Maatschappelijk Domein de huurovereenkomst beëindigd en worden geen huuropbrengsten meer ontvangen (€ 15.000). De huurlasten voor het LOC zijn € 15.000 hoger door prijsindexatie en bij het Gemeentehuis ontvangen we geen verrekening meer vanuit Parkeren voor de energiefacturen (€ 18.000), omdat de energiekosten rechtstreeks op de juiste budgetten worden geboekt. Dit resulteert in een totaal structureel nadeel van € 48.000. Brandverzekering N € 65.000 STR De premies voor de Brandverzekering voor de verschillende gemeentelijk gebouwen zijn de laatste 2 jaar fors gestegen. Om de kosten te kunnen dekken dienen de budgetten met € 65.000 bij geraamd te worden.

15

Energie – Gas en Elektra De kosten voor inkoop van elektriciteit en gas blijven lastig te voorspellen, ook voor 2023. Belangrijke wijzigingen zijn te verwachten in energieverbruik (besparingsmaatregelen), de forse stijging van de netwerkkosten (ca 50%), een tariefstijging van aardgas en een stijging van de energiebelasting (ca 5%). Het is de verwachting dat de kostenstijgingen gedeeltelijk gecompenseerd worden door restitutie van teveel betaalde voorschotbedragen in 2023. Verder heeft de rijksoverheid een compensatieregeling aangekondigd in verband met het opzeggen van de inkoopovereenkomst voor gas met SEFE (voorheen Gazprom). De wijze en hoogte van de compensatie is echter nog niet bekend. Op basis van huidige inzichten wordt verwacht dat de kosten in 2023 zullen stijgen. De begrote budgetten zijn mogelijk niet voldoende, maar door bovengenoemde factoren lastig te voorspellen. Daarom is in de 1e bestuursrapportage geen voorstel voor budgetbijstelling opgenomen. Indien nodig wordt in de 2e bestuursrapportage alsnog een voorstel tot bijstelling gedaan. Groot onderhoud Gebouwen t.l.v. Voorziening groot onderhoud Het meerjarenonderhoudsplan is geactualiseerd en op basis hiervan is voor 2023 een incidenteel bedrag van € 1.564.500 nodig voor groot onderhoud. Dit wordt verrekend met de Voorziening groot onderhoud.

Dotatie Voorziening Groot onderhoud Gebouwen N € 156.500 STR Uit actualisatie van het meerjarenonderhoudsplan gebouwen voor de komende 10 jaar blijkt dat de dotatie om de voorziening Groot onderhoud op peil te houden verhoogd moet worden met een bedrag van € 156.500. Hiervan is € 100.000 te verklaren door de stijging van de kosten van materiaal en uren ( 8% prijspeilstijging bron:CBS) en het overige gedeelte (€ 56.500) door diverse aanpassingen in het onderhoudsplan, zoals aanpassing uitvoeringsplanning op basis van onderhoudsconditie of strategische keuze. Kostenplaats voormalige School de Expeditie N € 31.000 STR Het gebouw van de voormalige school de Expeditie (wijk Heemse - Hardenberg) komt terug naar de gemeente en wordt opgenomen in de flexibele gebouwvoorraad. Op korte termijn wordt het gebouw (gedeeltelijk) ingezet voor tijdelijke huisvesting basisonderwijs. Totdat de vastgoedstrategie bekend is, zal het pand in beheer worden genomen en zo efficiënt mogelijk worden ingezet. Voor de lasten en opbrengsten wordt een kostenplaats ingericht. De opbrengsten (€ 18.500, zijnde een huisvestingsbijdrage van de school) zijn niet toereikend om alle lasten (€ 49.500) te dekken wat een nadeel van € 31.000 met zich meebrengt.

16

Wet Waardering onroerende zaken

N € 178.000 INC N € 22.000 STR

Door toename bezwaren van no-cure-no-pay-organisaties (NCNP) gaan de proceskostenvergoedingen omhoog. Geschat is dat de toename van het aantal bezwaren 320 is. Voor het aantal objecten onder bezwaar is een toename van 400 geschat. Dit is een toename 60%. Het aantal beroepszaken is momenteel gestegen met 20 stuks ten opzichte van 2022. Ook dit kan nog oplopen. Zolang de wet op de uitkering proceskostenvergoeding bestuursrecht (art 7:15 Awb) niet wordt gewijzigd blijft het aantal bezwaarschriften toenemen. Daarnaast zijn de tarieven voor de proceskosten omhoog gegaan (10,37%). Door de vele juridische handelingen en de gegevens die worden opgevraagd ligt de doorlooptijd van de afhandeling van een NCNP bezwaarschrift gemiddeld 3 tot 4 keer zo hoog als een bezwaar ingediend door een belastingplichtige. Hierdoor is meer inhuur benodigd om de bezwaren af te handelen. Naast de toename is er ook sprake van loonstijgingen voor de inzet van de taxateurs. Verder zijn door de aanbesteding print- en drukwerk de tarieven voor de taxatieverslagen gestegen. Dit alles resulteert in een structureel nadeel van € 200.000 op de proceskostenvergoedingen, taxatiekosten en overige diensten. Hiervan kan € 22.000 als structureel worden aangemerkt door de prijsstijgingen op de bestaande begroting. In afwachting van de verdere ontwikkelingen wordt een bedrag van € 178.000 als incidenteel aangehouden.

Diverse prijsstijgingen N € 49.000 STR Door stijging van abonnementsprijzen en diverse contractuele verplichtingen, zijn diverse budgetten niet meer toereikend. Het betreft hier diverse kleine aanpassingen. Het totaal hiervan bedraagt € 49.000.

17

Algemene dekkingsmiddelen Algemene Uitkering Gemeentefonds V € 134.000 STR De raming van de gemeentefondsuitkering is gebaseerd op de informatie uit de septembercirculaire 2022. Eind vorig jaar is de decembercirculaire 2022 gepubliceerd. Deze leidt tot een (relatief) kleine bijstelling van de gemeentefondsuitkering. Een deel van de hogere uitkering (rond € 50.000 structureel) heeft betrekking op de uitvoering van de Wet Goed Verhuurderschap. Het overige voordeel komt ten goede aan de algemene middelen. Stelpost bijdragen gemeentefonds V € 72.000 (3 jaar) De komende drie jaar ontvangen wij een bedrag van € 72.000 voor optimalisering van de rechtsbescherming. Dit wordt ingezet voor Stichting Sociaal Raadslieden. Deze wordt nu op het juiste programma verantwoord.

Dividend Afname dividend Rendo N € 45.000 INC In de Algemene vergadering Aandeelhouders in december 2022 van Rendo is besloten tot een aanpassing van het dividendbeleid van 2022 tot en met 2026, waarbij het uit te keren dividend deels afhankelijk wordt van het behaalde resultaat met een vaste basis van € 4 mln. Deze structurele aanpassing nemen wij mee in de perspectiefnota. Daarnaast is de totale dividend uitkering, aan de aandeelhouders van Rendo, over 2022 vastgesteld op een bedrag van € 6,5 mln. inclusief een interim uitkering van € 1,5 mln. incidenteel in verband met een rechtszaak. Tot en met 2021 was er sprake van een standaard uitkering van € 7,5 mln. aan dividend. Dit betekent voor de gemeente Hardenberg in 2023 een ontvangst van € 45.000 minder dan begroot.

Reserves Onderhoudsbijdrage aan kredieten vanuit Wegenbudget N € 165.150 INC Bij diverse projecten waarbij sprake is van een bijdrage vanuit het onderhoudsbudget Wegen zal deze bijdrage in 2023 ten laste van dit onderhoudsbudget wegen worden gebracht. De betreffende bedragen worden gestort in de reserve dekking kapitaallasten. (zie ook programma Vitaal Hardenberg)

18

Verdeeldienst Dienstverlening Ommen N € 370.625 STR 2024 is het laatste jaar van de dienstverlening aan Ommen. Daarna vervalt de bijdrage van Ommen en worden de uitgaven navenant verlaagd. In totaal gaat het dan om een bedrag van rond € 5,9 miljoen. Gelet op de maatregelen die al genomen zijn, hebben wij er voldoende vertrouwen in dat deze besparingsdoelstelling voor het grootste deel wordt gerealiseerd. Voor de bijdragen van Ommen voor de dienstverlening worden bij het opstellen van de begroting inschattingen gemaakt. Nadat de begroting is vastgesteld worden de bijdragen berekend volgens afgesproken verdeelsleutels. Daarbij wordt rekening gehouden met loon- en prijsontwikkelingen en eventuele wijzigingen in de dienstverlening. Na afloop van het boekjaar wordt de definitief te betalen bijdrage bepaald op basis van de werkelijke kosten. Eind vorig jaar en begin dit jaar is de verwerking van de verschillen tussen begroting en de bijdrage van Ommen vanaf 2019 onderzocht. De conclusie is dat de verschillen niet juist zijn verwerkt in onze administratie. Onder andere doordat de wijziging in de berekeningssystematiek (van verdeling 75% Hardenberg en 25% Ommen naar toepassing van verdeelsleutels) leidde tot een lagere bijdrage, die ten onrechte niet ten laste van het begrotingssaldo is verwerkt. Dit levert een structureel nadeel op van € 370.625.

Formatie Snippergroen N € 25.000 STR Een aantal jaren geleden is het project Snippergroen gestart. Vanuit dit project zijn gaandeweg steeds meer huur- en erfpachtovereenkomsten ontstaan. Deze overeenkomsten vragen een inzet in beheer. In de beginperiode was het mogelijk om deze inzet te dekken uit de opbrengsten verkoop Snippergroen. Ook een taakstelling van € 40.000, die tot en met 2022 van toepassing was, kon vanwege goed grondbeheer uit deze opbrengsten worden gedekt. Inmiddels loopt het snippergroenproject naar het einde. Daardoor zullen er nog nauwelijks incidentele middelen binnenkomen. Het beheer van de grote hoeveelheid contracten zal daardoor een zelfstandige taak worden. In de voorgaande jaren is de begroting v.w.b. de structurele inkomsten wel aangepast, maar v.w.b. de beheerkosten nog niet. Daarom stellen wij voor om dit vanaf 2023 structureel te corrigeren en hiertoe € 25.000 beschikbaar te stellen voor 0,5 fte. Dit sluit aan bij het door ons college genomen besluit rondom de formatie-uitbreiding. Bedrijfsgeneeskundige kosten N € 40.000 STR Met de overgang naar een nieuwe arbodienst is de methode van factureren veranderd. Daar waar we eerder een vast maandelijks bedrag betaalden, betalen we nu per consult. Het extra budget is nodig omdat er meer trajecten zijn dan bij aangaan van het contract is ingeschat.

Daarnaast wordt er meer gebruik gemaakt van de aangeboden preventieve trajecten. Oplossen taakstelling Publieksdienst N € 37.300 STR Na het beëindigen van de TUC PD met Ommen is de bijdrage Ommen omgezet in een taakstelling op de loonsom. Deze taakstelling is gerealiseerd en kan in mindering worden gebracht op de loonsom. (€ 642.700) Het formatieboek is hierop aangepast. In de taakstelling op de loonsom is abusievelijk ook de taakstelling op de materiele kosten opgenomen. Deze taakstelling is al in mindering gebracht op de betreffende budgetten. Deze dubbeling wordt nu gecorrigeerd. (€ 37.300). 19

Afschrijving V € 1.678.500 INC Op basis van de definitieve boekwaardes (per 31-12-2022) vanuit de jaarrekening 2022 zijn de afschrijvingslasten geactualiseerd. In totaal kan een bedrag van € 1.678.500 als voordeel worden ingeboekt. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat geplande investeringen een langere doorlooptijd hebben dan wel dat nieuwe investeringen later dan gepland worden uitgevoerd waardoor de werkelijke afschrijving dan ook doorschuift. Op basis van de BBV/nota waarderen en afschrijven vaste activa 2019 gemeente Hardenberg start de afschrijving in het eerstvolgende boekjaar na het moment dat het actief door de gemeente is verworven of in gebruik kan worden genomen. Het voordeel betreft voornamelijk de volgende onderdelen: Omschrijving Bedrag Wegen 180.000 Verkeersplannen 106.000 Parkeren 116.000 Huisvesting scholen 724.000 Sporthallen/gymzalen 72.000 Sportparken 102.000 Ruimte voor de Vecht 62.000 Tractie buitendienst 47.000 ICT 108.000 Matrix 87.000

20

Overzicht van investeringen Voetpad Langewijk, Dedemsvaart N € 4.500 STR De wens voor een aanééngesloten voetpad langs de Langewijk bestaat al lang. Plaatselijk Belang Dedemsvaart en bedrijven langs de Langewijk vragen hier aandacht voor. Het realiseren van het ontbrekende stuk trottoir verbetert de bereikbaarheid voor voetgangers naar de bedrijven, en het verhoogd de verkeersveiligheid doordat het fiets- en wandelverkeer gescheiden wordt. De toegepaste trottoirtegels zijn in het kader van circulariteit vervaardigd uit secundaire grondstoffen. Het betreft een investeringsbedrag van € 65.000. Fietssnelweg Zwolle-Hardenberg N € 45.000 STR In het voorjaar van 2023 is door het college de voorkeursroute vastgesteld voor de fietsroute Heemse, als onderdeel van de principale kwalitatief hoogwaardige fietsroute Zwolle-Hardenberg. Vanwege prijsstijgingen in materiaal- en brandstofkosten is er een sprake van een stijging van ca. 20% ten opzichte van de kostenramingen uit 2020 waarop ook het oorspronkelijke budget is vastgesteld. Voor de indexatie van 2020 naar 2022 is een financiële impuls nodig van € 875.000. Integrale Herinrichting Haardijk (Noord) N € 22.500 STR In 2022 is de integrale herinrichting van de Haardijk (Noord) uitgevoerd.

Waarbij nieuwe “intelligente” verkeersregelinstallaties geplaatst zijn en verkeerskundige maatregelen genomen zijn om het de veiligheid van de verkeersdeelnemers te verbeteren. Daarnaast zijn in het kader van duurzaamheid en biodiversiteit maatregelen doorgevoerd; afkoppelen hemelwater, aanplant groen etc. Vanwege prijsstijgingen in materiaal- en brandstofkosten is er een sprake van een stijging van ca. 17% ten opzichte van de kostenramingen uit 2020 waarop ook het oorspronkelijke budget is vastgesteld. Deze prijsstijging zit hoofdzakelijk in de asfaltwerkzaamheden. Voor de indexatie van 2020 naar 2022 is een financiële impuls nodig van € 425.000. Programma Mobiliteit Opwaardering Fietsverbindingen hoofdkernen .'22 Budgettair neutraal In 2022 is er gewerkt aan diverse fietsprojecten. Met name de voorbereiding van de fietsroute Slagharen-Hardenberg vroeg meer tijd en overleg dan voorzien, waardoor in 2022 niet met de uitvoering kon worden begonnen. Hierdoor komen deze uitgaven, die in 2022 waren gepland, nu ten laste van 2023. Voorgesteld het resterende krediet van 2022 (€ 614.000) toe te voegen aan het krediet voor 2023. Daarbij wordt voorgesteld i.v.m. een hogere subsidie dan verwacht voor de fietsbrug Mien Ruyslaan, en de niet gehonoreerde subsidie voor de Rheerzerweg € 40.000 vanuit het Fietsplan over te hevelen naar het GVVP t.b.v. de Rheezerweg.

Sanitairgebouw Kotermeerstal Op dit moment is een onderzoek in uitvoering naar de mogelijkheden voor versterking van de recreatieve functie van de Kotermeerstal. Vooruitlopend op de resultaten hiervan is in afstemming met Plaatselijk Belang een tijdelijke sanitaire voorziening gerealiseerd bij de Kotermeerstal, ter vervanging van de huidige unit die in zeer slechte staat is. Voor deze realisatie wordt het beschikbaar gestelde krediet ingezet. Het restant van het krediet houden we beschikbaar in afwachting van de uitkomsten van de verkenning met betrekking tot de Kotermeerstal.

21

Diverse kredieten - verhoging i.v.m. prijsstijging N € 14.500 STR Het afgelopen jaar zijn de prijzen voor materialen en uren gestegen met gemiddeld 8% (bron: CBS index). Dit betekent dat bij een aantal kredieten het budget ontoereikend zal zijn voor een totaal nadeel van € 181.000, waarbij het grootste tekort (€ 100.000) wordt verwacht op het krediet van de Matrix - renovatie Installaties (budget € 1,6 mln). Daarnaast is sprake van kostenstijgingen bij o.a. de Gashouder en Zwembad Onder Ons. Prins Bernhardbrug N € 3.500 STR Het voorbereidingstraject voor de geplande vervanging is gestart. Met de inzichten die er inmiddels zijn kunnen er in 2023 al aanvullende voorbereidingswerkzaamheden worden opgepakt. En dit is eerder als werd voorzien. De middelen die hiervoor nodig zijn ad € 78.500 maken onderdeel uit van het totale krediet van deze vervanging. Vervangen van pollers in centrum Hardenberg N € 23.000 STR De aanbesteding van deze werkzaamheden is, als gevolg van prijsstijgingen, € 140.000 hoger uitgevallen. Tevens komt er een uitbreiding met een extra poller. Om de werkzaamheden door te laten gaan is een aanvullend krediet noodzakelijk. Tractie Grafdelven N € 6.000 STR Door de forse, niet voorziene prijsstijgingen eind 2021 en 2022 (10 tot 36 % volgens brancheorganisatie Cumela), is er bij het krediet Tractie Begraven een overschrijding ontstaan van € 50.000.

Investering meetbussen GEO N € 1.890 STR Aanvankelijk was er een krediet van € 13.000 per meetbus beschikbaar gesteld. Door prijsontwikkelingen is dit niet meer toereikend. Er is een aanvullend krediet benodigd van € 6.500 per bus tot een bedrag van € 20.000. Dat betekent een verhoging van € 1.890 voor de jaarlijkse kapitaallasten voor twee meetbussen (8 jaar, 1,5%). Aanschaf Microsoft teams schermen N € 5.400 STR De kamers voor de collegeleden en het CMT, de gemeentewerf , de locatie Samen Doen in het LOC en de Hardenbergzaal worden voorzien van MS Teams Schermen. Voor de aanschaf van twee extra schermen is een aanvullend krediet benodigd van € 20.000. Dit betekent een verhoging van € 5.400,-- voor de jaarlijkse kapitaallasten (4 jaar, 2%). Aanschaf extra iPhones N € 10.600 STR Door de toename van tijdelijke medewerkers en het vaker defect raken van de huidige toestellen heeft het ISP een probleem in de voorraad voor de iPhones 11. De iPhone 11 wordt niet meer geproduceerd en kan daardoor niet meer geleverd worden. In 2024 worden de huidige iPhones 11 vervangen door iPhones 14. Het voorstel is om ISP en ICT in 2023 uit te rusten met nieuwe iPhones 14. Met de iPhones 11 die hierdoor beschikbaar komen wordt in de benodigde voorraad voorzien. Voor de aanschaf van 30 iPhones 14 wordt een krediet gevraagd van € 30.000, met een jaarlijkse kapitaallast van € 10.600 (3 jaar, 2%).

22

GT Connect en Vaste Telefonie V € 5.915 STR Het krediet van € 27.500 voor de implementatie GT Connect en vaste Telefonie (Interne Order 601686) kan worden afgesloten. Er zal een migratie naar de cloud plaatsvinden waardoor er geen investering meer nodig is maar een jaarlijks lease bedrag. Dit is bij de begroting 2023 verwerkt. Een bedrag van € 5.915 valt aan kapitaallast vrij ( 5 jr, /1,5%). Energieneutraal verbouwen Budgettair neutraal De kostenopzet van het project “Energieneutraal Verbouwen 2.0” is opgesteld op basis van de ervaringen van een eerder project en heeft betrekking op een totale looptijd van 3 jaar. Dekking van de kosten vindt voor het grootste deel plaats door een bijdrage ad € 200.000 van de Provincie Overijssel en een bijdrage van 5 andere deelnemende gemeenten ad € 197.915. Het resterende bedrag van € 39.585 wordt gedekt vanuit het budget binnen het Duurzaamheidsprogramma. Bestemmingsplan ‘Hardenberg, Marslanden II, schoolgebouw en sportvelden’ N € 40.000 STR Op 21 februari 2023 heeft u besloten om het bestemmingsplan ‘Hardenberg, Marslanden II, schoolgebouw en sportvelden vast te stellen. De financiële consequenties daarvan ramen wij nu.

De restantkredieten voor de aankoop van de gronden voor de hockeyaccommodatie en voor de nieuwbouw van het schoolgebouw verlagen wij met respectievelijk € 112.000 en € 114.000 en daarmee verhogen wij het krediet voor de Accommodatie voor de hockeyvereniging. Daarnaast verhogen wij het krediet voor de accommodatie met een aanvullend krediet van € 600.000. Het krediet voor het Bouw- en woonrijp maken van de infrastructuur verhogen wij met € 215.000. De extra kapitaallasten hiervan bedragen structureel afgerond € 40.000. Vervangen toplaag kunstgrasveld sportpark De Kei Slagharen N € 39.000 INC In 2023 is geen budget beschikbaar voor de vervanging van een toplaag. De toplaag van het kunstgrasveld in Slagharen moet in 2023 vervangen worden omdat bespelen niet meer verantwoord is. Het budget (tot 2022) van € 250.000,- is niet meer toereikend omdat de prijzen gestegen zijn. Afgelopen jaar was de goedkoopste inschrijving al € 385.000,-. Daarnaast zijn advies-, bodemonderzoek- en begeleidingskosten ook gestegen. Tot slot zal bij de behandeling van de begroting voor 2024 voorgesteld worden om op basis van een onderbouwde meerjarenbegroting structureel budget beschikbaar te stellen. Verhogen bijdrage voor aanleg padelbanen Gramsbergen N € 10.000 STR De tennisvereniging Gramsbergen heeft een gemeentelijke bijdrage ontvangen voor de aanleg van padelbanen.

Na het aanvragen van de gemeentelijke bijdrage werd door de vereniging aangegeven dat de padelbanen op een andere locatie aangelegd gaan worden. Dit om zo min mogelijk overlast te veroorzaken voor de buurtbewoners. Ook wordt nu een geluidswal aangelegd zodat aan alle voorwaarden wordt voldaan om geen overlast voor de buurtbewoners te veroorzaken. Ook had de vereniging te maken met gestegen prijzen voor de aanleg van de banen. Hierdoor wordt de gemeentelijke bijdrage op basis van de fifty/fifty-regeling verhoogd met € 78.257,-.

23

Ruimte Taalschool N € 19.000 STR In het kader van nieuw beleid 2023 is goedkeuring verleend voor het realiseren van ruimte voor de Taalschool in de leegstaande, casco ruimte boven sporthal de Slag. Op basis van de uitgebrachte offertes blijkt het toegekende budget onvoldoende. Onderhandelingen met leveranciers hebben geleid tot beperkte kostenreductie. Aanvullend budget (€ 220.000) is noodzakelijk om het project in uitvoering te kunnen nemen. uitbreiding basisscholen De Fontein N € 3.150 STR In verband met de groei van het aantal leerlingen is basisschool een uitbreiding van basisschool De Fontein te Lutten noodzakelijk. Dit project heeft te maken met een autonome stijging van de bouwkosten, waardoor het krediet onvoldoende blijkt. Een verhoging van het krediet met € 70.000 is noodzakelijk. uitbreiding 1e inrichting onderwijsleerpakketten (olp) en meubilair N € 2.500 STR De basisscholen De Marsweijde en De Langewieke zijn flink gegroeid. Daarom is uitbreiding van de inrichting met olp en meubilair noodzakelijk. Voor de Marsweijde was de uitbreiding voorzien voor 2024, maar zal deze al in 2023 moeten plaatsvinden. De uitbreiding van de inrichting voor De Langewieke was in het meerjarenperspectief nog niet geraamd. Het gaat om 2 x € 18.700 = € 37.400.

24

Budgettair neutraal subsidieregelingen Subsidie Ecologisch bermbeheerplan Budgettair neutraal Vorig jaar is begonnen met het opstellen van een ecologisch bermbeheerplan. Hiervoor hebben we een subsidie gekregen van de provincie. De uitgaven en subsidie worden dit jaar verrekend. Subsidie De Spinde Budgettair neutraal Van de Rijksdienst voor ondernemend Nederland heeft de gemeente een bedrag gekregen van € 679.256 van de regeling Specifieke uitkering impulsaanpak winkelgebieden. Het is verstrekt ten behoeve van de uitvoering van het project De Spinde. Als criterium voor de uitkering geldt dat het gaat om een project in samenwerking met rechtspersonen en natuurlijke personen dat zich richt op de herstructurering van een projectgebied tot vitaal, toekomstbestendig en sociaaleconomisch gezond gebied ten behoeve van renovatie, transformatie, sloop-nieuwbouw en de aanleg van openbare voorzieningen in centrale winkelgebieden en binnenstedelijke winkelstraten in ondersteunende winkelgebieden. Vitale Vakantieparken Vechtdal Budgettair neutraal Door de provincie is een subsidie beschikbaar gesteld van € 120.000 voor de uitvoering van Vitale vakantieparken Vechtdal. Het resterende bedrag van € 39.125 dient zowel aan de lasten- als aan de batenkant geraamd te worden.

Regiodeal Zuid en Oost Drenthe Budgettair neutraal De gemeente Hardenberg is penvoerder voor een aantal projecten van de Regio Deal Zuid- en Oost Drenthe. De resterende bedragen aan niet uitgegeven subsidies dienen zowel aan de lasten- als aan de batenkant geraamd te worden. Het gaat om de projecten Fablab (€ 100.000), Bloeiende toekomst voor Bloemkoolwijken (€ 435.588) en Innovatiecluster IQ Boulevard (€ 2.205.500). Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving en participatiebudget De Veenwieken Budgettair neutraal Voor de exploitatie van het windturbinepark De Veenwieken betaalt de gemeente jaarlijks een bedrag van € 21.935 en brengt dat ook weer in rekening bij derden. Circulaire Ambachtscentra Budgettair neutraal Vanuit de regeling Specifieke uitkering Circulaire Ambachtscentra ontving de gemeente eind 2022 een bedrag van € 41.322. Tot eind 2024 heeft de gemeente de mogelijkheid om die middelen in te zetten om bij te dragen aan een landelijk dekkend netwerk van circulaire ambachtscentra. Dit bedrag dient zowel aan de lasten- als aan de batenkant nog geraamd te worden voor 2023. Toekomstbestendige bedrijventerreinen Budgettair neutraal Voor het Regio Deal project Toekomstbestendige bedrijventerreinen ontving de gemeente een subsidie van € 70.000. De subsidie is voor de periode 2022-2023 en in die periode ontwikkelt de gemeente een uitvoeringsplan voor het bedrijventerrein De Rollepaal.

Het resterende bedrag van € 35.763 dient zowel aan de lasten- als aan de batenkant nog geraamd te worden voor 2023.

25

Stadsarrangement Actieplan Hardenberg Centrum 2.0 Budgettair neutraal Door de provincie is een subsidie beschikbaar gesteld van € 250.000 voor de uitvoering van de activiteiten in het Stadsarrangement Actieplan Hardenberg Centrum 2.0. Dit stadsarrangement richt zich op drie speerpunten: duurzaamheid en vitaliteit, ondernemerschap en streekfunctie en op het vergroten van het verzorgingsgebied. Het resterende bedrag van € 184.536 dient zowel aan de lasten- als aan de batenkant nog geraamd te worden voor 2023. Huisvesting aandachtsgroepen Budgettair neutraal Van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland heeft de gemeente begin december vorig jaar een subsidie gekregen van € 350.000 voor de huisvesting van aandachtsgroepen in de Marslanden Hardenberg. Bij het bouwen van woonruimten voor aandachtsgroepen kan er sprake zijn van een financieel tekort. De subsidie is bedoeld om gemeenten te stimuleren om extra woonruimten voor aandachtsgroepen te realiseren, door een bijdrage te leveren aan het financiële tekort. Het bedrag van de subsidie ramen we aan zowel de baten- als aan de lastenkant. Subsidie regiodeal Zuid en Oost Drenthe voor Kansen voor Kinderen. Budgettair neutraal In 2021 en 2022 is vanuit de Regiodeal Zuid en Oost Drenthe voor het vastgestelde projectplan Kansen voor Kinderen middelen beschikbaar gesteld.

Voor de uitvoering van het deelproject "Versterking van het gewone leven" is een subsidie verleend van € 149.805 voor de inzet van een kansencoach. Het project is gestart in 2021 en loopt door in 2023. Van de subsidie resteert nog € 90.000, die in 2023 voor de uitvoering van het project beschikbaar is. Gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid 2023 Budgettair neutraal Van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap is een voorlopige toekenningsbeschikking Besluit specifieke uitkeringen gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid 2023 ontvangen voor een bedrag van € 1.422.942. Deze doelsubsidie is voor het voorkomen en bestrijden van onderwijsachterstanden. Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) 2023 Budgettair neutraal Door de gemeente Zwolle is een subsidie van € 185.842 beschikbaar gesteld voor De Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) 2023. Deze subsidie is voor de uitvoering van het in het regioplan basisvaardigheden gemaakte afspraken over de besteding van de WEB-middelen in 2023.

26

Budgettair neutraal overboeking tussen programma's

Wet open overheid Budgettair neutraal Door de centrale overheid is structureel budget beschikbaar gesteld om de werkzaamheden vanuit de WOO te kunnen inrichten en uit te voeren. Deze middelen staan nog centraal en kunnen worden overgeheveld naar het team HJC om de aanvragen op te kunnen pakken en af te handelen (€ 70.000) en naar het team DIV om de benodigde informatie uit het archief te kunnen ontsluiten (€ 10.000). A en O Fonds Budgettair neutraal Het budget voor de bijdrage A en O Fonds gemeenten (€ 24.550) wordt overgeheveld van programma naar bedrijfsvoeringskosten. Capaciteit en VTO Publieksdienst Budgettair neutraal Bij de begroting 2023 is incidenteel € 367.000 beschikbaar gesteld voor tijdelijk extra capaciteit en € 100.000 voor opleidingsbudget. Deze middelen staan nog centraal geraamd en kunnen worden overgeheveld naar team Publieksdienst. Oplossen taakstelling WOZ Budgettair neutraal Na het beëindigen van de samenwerking met Ommen voor de WOZ is de bijdrage Ommen omgezet in een taakstelling op de loonsom. Deze taakstelling is voor een bedrag van € 55.000 gerealiseerd en kan in mindering worden gebracht op de loonsom. Het formatieboek is hierop aangepast. De toegekende compensatie van € 75.000 staat nog centraal geraamd en kan in mindering worden gebracht op de taakstelling. 1 Fte blijft daarmee behouden in het formatieboek.

Omgevingsvergunningen bouw- en woningtoezicht Budgettair neutraal Een deel van de kosten van de loonsom betreft interne detachering. Een bedrag van € 85.000 wordt intern overgeboekt. Raamovereenkomst Samen Doen Hardenberg BV / personeelszaken gemeente Hardenberg Budgettair neutraal In 2019 is er een raamovereenkomst gesloten waarin is overeengekomen dat Samen Doen Hardenberg B.V. wordt ondersteund alsof het een ambtelijke afdeling van de gemeente Hardenberg is. Ten onrechte is destijds geen rekening gehouden met de kosten van het gebruik van het personeels- en salarissysteem van Visma Raet. Daarnaast zijn er 2 nieuwe modules bijgekomen die ook door Samen Doen worden afgenomen; Plusport (Hardenberg Academie) en de prognosemodule. Dit betekent dat het huidige HR budget niet toereikend is om alle kosten te dekken.

27

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12777128/1