1. Jaarverslag 2022 Stadsbouwmeester gemeente Hardenberg - Het Oversticht

___________________________ INGEKOMEN STUK NR. 1

Samen maken we de ruimte...

RAAD d.d. 23 mei 2023 ___________________________

Hoog ambitieniveau

Ontwikkelingen met impact

Prettig wonen

Omgevingskwaliteit gemeente Hardenberg Jaarverslag 2022

Omgevingskwaliteit jaarverslag 2022 gemeente Hardenberg

Over kansen zien voor de omgeving

Ruimte geven aan nieuwe ontwikkelingen in de gemeente Hardenberg

In dit jaarverslag reflecteren wij op een aantal trends en ontwikkelingen in uw gemeente. We geven u informatie over het functioneren van uw beleid in de praktijk en doen suggesties waar we ons samen kunnen inzetten voor een prettige leefomgeving. 2 van 8

Voorwoord

Samen maken we de ruimte... Onze leefomgeving verandert continu. Een gezonde en sociale leefomgeving is onmisbaar, juist in tijden van grote ruimtelijke transities. Wonen, mobiliteit, energie, klimaat en natuur. Slechts enkele onderwerpen die de komende jaren overal voor ingrijpende (ruimtelijke) veranderingen zorgen. Hoe zorg je ervoor dat er desondanks een goede balans blijft bestaan, of juist opnieuw ontstaat, tussen een fysieke, gezonde en sociale leefomgeving? We willen voldoende duurzame en betaalbare woningen, overstappen op duurzame opwekking van energie en de omslag maken naar kringlooplandbouw met een gezonde en diverse natuur. Op een klein oppervlak moet veel gebeuren. Dit vraagt om de juiste keuzes, een eerlijke verdeling van de ruimte en een goede onderlinge afstemming om de kwaliteit van de leefomgeving ook voor volgende generaties te behouden. Er is meer dan ooit behoefte aan een heldere visie. Kwalitatief bouwen mét behoud van de eigen identiteit zou altijd centraal moeten staan bij ingrepen in onze leefomgeving.

Omgevingskwaliteit jaarverslag 2022 gemeente Hardenberg

Dat betekent voor nu en de nabije toekomst dat we naast het creëren van een flink aantal woningen, oog moeten blijven houden voor de lokale maat, schaal en cultuur. We gaan voor een toekomst waarin we investeren in het behoud en de ontwikkeling van ons erfgoed, zorgen voor perspectief voor het landelijk gebied, en natuurinclusief (en biobased) bouwen een vanzelfsprekend onderdeel is van de ruimtelijke ordening. Wij zijn een groot voorstander van nieuwe ontwikkelingen. Denk bijvoorbeeld aan het toepassen van innovatieve materialen, het plaatsen van zonnepanelen op erven of het toevoegen van duurzame installaties, maar zijn ons ook bewust van de ruimtelijke impact daarvan. Onze adviseurs hebben het afgelopen jaar gemerkt dat de bewustwording bij nieuwe ontwikkelingen vaak ontbreekt en dat deze nog niet of onvoldoende in regelgeving of beleid zijn verankerd. Hierdoor zijn sommige ontwikkelingen niet altijd goed te beoordelen. Het is dus raadzaam om tijdig na te denken over mogelijke vernieuwing of aanpassing van het beleid.

‘Kwalitatief bouwen mét behoud van de eigen identiteit moet altijd centraal staan bij ingrepen in onze leefomgeving’

Gebruik onze adviseurs als klankbord voor veranderingen in de leefomgeving die met respect voor de lokale cultuur moeten worden doorgevoerd. Onze adviseurs leveren maatwerk en sluiten met hun advies aan op deze cultuur, zodat elke inwoner kan blijven genieten van een omgeving waarin hij of zij zich thuis voelt. We gaan graag het gesprek aan over hoe wij hier gezamenlijk, in uw gemeente handen en voeten aan kunnen geven.

Rik Onderdelinden Programmaleider Omgevingskwaliteit

Impact op de ruimtelijke kwaliteit

4 van 8

‘Het Kwaliteitsteam besteedt aandacht aan natuurinclusieve maatregelen’

Impact op de ruimtelijke kwaliteit Ontwikkelingen rondom het gemeentehuis (animatie: bkpunt architectuur)

Grote ontwikkelingen Om klanten beter te kunnen bedienen en een meer integraal advies te kunnen geven, werkt de gemeente al geruime tijd met een kwaliteitsteam met daarin de stadsbouwmeester, projectleiders de plantoetsers en een stedenbouwkundige van de gemeente. Het team bespreekt grotere ontwikkelingen al in een vroegtijdig stadium. Deze werkwijze bevalt goed. Bij grootschalige ontwikkelingen zou het prettig zijn om hier een externe architect of stedenbouwkundige bij te kunnen laten aanhaken voor een neutrale, frisse blik. De twee grootste ontwikkelingen die ook in het kwaliteitsteam zijn besproken, zijn de bouw van verschillende prominente woongebouwen in het centrumgebied en langs de Vechtzone. De jaren 60-flats in het centrumgebied krijgen een nieuwe kop en schil en worden gerealiseerd met een hoog ambitieniveau. Dit betekent een flinke kwaliteitsimpuls voor de stad. Vanwege verschuivingen in de markt, maken geplande commerciële ruimtes in de plint nu plaats voor woningen. Representatieve plinten zijn hier een punt van aandacht. Langs de Vechtzone worden meerdere woongebouwen gerealiseerd die forse impact hebben op de ruimtelijke kwaliteit. In 2022 heeft de gemeente een tender voorbereid voor het ontwerp en de bouw van vijf extra woontorens met allemaal een eigen identiteit, maar wel met een bepaalde samenhang. Deze tender is in 2023 uitgeschreven.

Behoudende architectuur Hardenberg heeft de ambitie om jaarlijks 500 woningen te bouwen voor diverse doelgroepen en in verschillende segmenten. De meeste woningen worden gerealiseerd op inbreidingslocaties, zoals in De Spinde in het centrum. Daarnaast zijn er verschillende ontwikkelingen in de Havezate Es. De beeldkwaliteitsplannen zijn over het algemeen behoudend. In de buitenwijken lijkt wel een trend te ontstaan van meer moderne architectuur. Natuurinclusief of circulair bouwen is in de gemeente niet of nauwelijks aan de orde. Het Kwaliteitsteam besteedt vanuit het perspectief van een prettige leefomgeving en het tegengaan van hittestress wel aandacht aan natuurinclusieve maatregelen, bijvoorbeeld door bij nieuwe ontwikkelingen te kijken naar de mogelijkheden van het integreren van groen.

5 van 8

Prettig samenwerken

Werkwijze

Belang goede documentatie

Als gevolg van de samenwerking in het Kwaliteitsteam, trekken de stadsbouwmeester en de twee stedenbouwkundigen van de gemeente vaak samen op. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer de stadsbouwmeester aanvragen krijgt die niet binnen het bestemmingsplan vallen, bij het opstellen van een beeldkwaliteitsplan of stedenbouwkundig plan, of bij de uitschrijving van tenders. Dit maakt het werk plezierig. Initiatiefnemers die een plan willen voorleggen aan de stadsbouwmeester, kunnen daarvoor een afspraak maken via Teams. De ervaring in andere gemeenten leert dat een regulier spreekuur op locatie ook goed werkt: een vast moment in de twee of vier weken waarop initiatiefnemers hun plannen in een persoonlijk gesprek kunnen voorleggen aan de stadsbouwmeester, die vervolgens gerichter advies kan uitbrengen. De gemeente vraagt separaat welstands- en monumentenadvies. Dat is een heldere en prettige werkwijze. De stadsbouwmeester neemt het monumentenadvies altijd mee om zelf een eenduidig advies te kunnen uitbrengen.

Dat het juist documenteren van een proces van groot belang is, werd ook duidelijk bij een ontwikkeling van een groot woongebouw aan de Herenstraat in Slagharen. De stadsbouwmeester heeft hierover bij een reguliere aanvraag negatief geadviseerd. Het betrof een fors blok met drie lagen, waarvan de achterkant gesitueerd was naar de straatkant. De stadsbouwmeester is zich bewust van de impact van deze beslissing in deze fase van het traject, maar de forse ontwikkeling die stedenbouwkundig en architectonisch niet juist gesitueerd was, rechtvaardigde de beslissing. Omdat er geen documentatie was van het proces, zoals de goedkeuring in het voortraject en argumentatie voor vaststelling van het ontwerp in het bestemmingsplan, kon de stadbouwmeester eerdere argumentatie niet meenemen bij zijn advisering.

‘Het juist documenteren van een proces is van groot belang’

6 van 8

Facts & Figures De kleuren in het onderstaande diagram geven de verschillende stadia en de beoordeling daarvan aan van de behandelde plannen in 2022. Alle plannen die wij ontvangen, toetsen

Het voordeel is dat de stadsbouwmeester kan meedenken en aanvragers tijdig kan voorzien van advies. Zo kunnen indieners nog voor de officiële vergunningsaanvraag wijzigingen aanbrengen. Dit vergroot de kans op een positief advies. Plannen waar al in een vroeg stadium naar is gekeken, ziet u terug in de categorieën voorlopig positief advies en voorlopig afwijzend advies.

wij aan het welstandsbeleid van uw

Afwijzend advies

gemeente.

Plannen in de categorie afwijzend advies voldeden niet aan de toetsingskaders van het welstandsbeleid van de gemeente. Deze plannen bespreken wij achteraf zo veel mogelijk met de initiatiefnemer. Een groot deel van de plannen krijgt na dit overleg en bijstelling alsnog een positief advies.

Voordeel van vroegtijdig overleg Wij stimuleren het om plannen al in een vroeg stadium in te dienen. Dat kan telefonisch, via een online vergadering of tijdens het spreekuur in het gemeentehuis. behandeld aantal plannen (71)

‘Het in een vroeg stadium bespreken van de plannen, vergroot de kans op een soepel lopend proces met een positief advies’

Toelichting Heeft u vragen over de cijfers? De stadsbouwmeester geeft graag een mondelinge toelichting.

40 81

Legenda In totaal zijn er 640 plannen behandeld in 2022. Daarvan zijn er:

82

437 plannen direct van een positief advies voorzien 437

82 plannen van een afwijzend advies voorzien 81 plannen van een voorlopig positief advies voorzien 40 plannen van een voorlopig afwijzend advies voorzien

Henk Korteweg stadsbouwmeester

Het Oversticht Aan de Stadsmuur 79-83 Postbus 531 8000 AM Zwolle 038 - 421 32 57 info@hetoversticht.nl www.hetoversticht.nl