Verbeteren dienstverlening Zorg en Jeugd.pdf

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

304653

Contactpersoon

Yvette Eversdijk

Raadsvergadering d.d. 25 mei 2022

Commissie

SM&V (samenleving, middelen en veiligheid) 12 mei 2022

Portefeuillehouder

Telefoonnummer

465

Thomas Melisse, wethouder

Onderwerp Verbeteren dienstverlening Zorg en Jeugd

Samenvatting Vanwege de toename in taken en ontwikkelingen voor Wmo en Jeugd, langdurige wachtlijsten en het uitblijven van structurele resultaten van eerdere interventies is onderzoek gedaan. Het doel van dit onderzoek was duidelijkheid scheppen wat er aan formatie nodig is om de wettelijke taken uit te kunnen voeren en ook de vastgestelde ambities te realiseren. Vanuit dit onderzoek is gebleken dat een drietal lijnen nodig zijn: als eerste is dit het ophogen van formatie, als tweede een flexibele inzet en als laatste het inzetten van verbeteracties met daar aan gekoppeld een evaluatie over een jaar. Aan de raad wordt gevraagd om voor de eerste twee lijnen budget beschikbaar te stellen.

Inleiding & beeldvorming Vanaf de start van de wettelijke taken Wmo en Jeugd in 2015 is het sociale domein binnen de gemeente, en dus ook het team Zorg en Jeugd, voortdurend in ontwikkeling. De opgaves en ontwikkelingen zijn toegenomen vanaf de start en blijven toenemen. Er zijn langdurig al wachtlijsten voor aanvragen Wmo en Jeugd en er is een hoge ureninzet op complexe casussen. De uitdaging voor team Zorg en Jeugd is om te voldoen aan de opgaves en ontwikkelingen. Daarvoor is het nodig om structureel meer grip te krijgen en te houden op inzet van passende capaciteit. Vanwege de langdurige wachtlijsten en het uitblijven van structurele resultaten van eerdere interventies is een onderzoek gedaan naar hoe ingespeeld kan worden op het capaciteitsvraagstuk voor de onderdelen Wmo en Jeugd richting toekomst. Het doel van het onderzoek was duidelijkheid te verkrijgen wat aan formatie nodig is om de wettelijke taken uit te kunnen voeren en ook de vastgestelde ambities te realiseren. Het onderzoek richtte zich op: • De opgaves die er liggen voor Wmo en Jeugd • De werkdruk en taakverdeling voor de onderdelen Wmo en Jeugd • De benodigde formatie voor de opgaves, de taken en de gestelde ambities.

1 van 7

Doelstelling Met dit voorstel willen we bereiken dat er voldoende formatie is binnen Wmo en Jeugd om de wettelijke taken uit te voeren en ook de vastgestelde ambities te kunnen realiseren.

Overwegingen Uit het onderzoek is gebleken dat met de huidig beschikbare formatie nu niet voldaan kan worden aan alle ambities en opgaven. In de afgelopen jaren is er telkens incidentele extra inzet gedaan met bijbehorende kosten. Deze hebben terugkijkend niet tot een structurele oplossing geleid. Ook is uit het onderzoek gebleken dat: • Het voldoen aan de wettelijke taken en de ambities maakt dat de opgaven zijn toegenomen in het team. • Het aantal aanvragen bij Wmo professionals toenam met eenzelfde prognose voor de komende jaren door de toename van het aantal inwoners van 65 jaar en ouder. Ook de complexiteit in aanvragen nam toe. • Voor Jeugd is de complexiteit in casussen toegenomen wat een hoge ureninzet vraagt en waarbij het belangrijk is om aan de voorkant de juiste hulp op in te zetten • Voor de kwaliteitsadviseurs nemen het aantal taken toe op ontwikkelingen en projecten toe. De werkelijke uren die in de praktijk beschikbaar zijn voor het uitvoeren van de taken liggen lager dan wat op basis van de formatie aangenomen mag worden. Dit blijkt uit de analyse op de afgelopen jaren een structureel karakter te hebben. Oorzaken zijn: • Het verloop van WP en JP waarbij door het specialistisch vakgebied een hoge inwerktijd nodig is. • Het verzuimpercentage dat hoog is voor team Zorg en Jeugd ten opzichte van andere teams.

• Er moet veel ad hoc en reactief gehandeld worden door jeugdprofessionals, Wmo professionals en kwaliteitsadviseurs op onvoorspelbare ontwikkelingen zoals regionaal of vanuit overheid en inhoudelijk op casussen. Dit is ten koste van reguliere taken met een hogere werklast. Daarnaast is tijdens het onderzoek geconcludeerd dat enkel het ophogen van formatie niet de enige oplossing gaat zijn. Het is ook verstandig om in te zoomen op inhoudelijke aspecten, zoals slimmer werken en efficiënte dienstverlening met hierbij aandacht voor werkgeluk. Door hier acties op uit te zetten de komende jaren leidt dit waarschijnlijk tot een effectievere of slimmere uren inzet. Dit gaat enige tijdswinst opleveren maar zal niet alleen doorslaggevend zijn in het oplossen van het tekort in de huidige formatie. Parallel aan dit onderzoek is middels een quick begrotingsscan sociaal domein geanalyseerd of vergelijking met andere gemeenten tot een antwoord op het capaciteitsvraagstuk leidt. Deze quick begrotingsscan geeft geen richtinggevend antwoord omdat dit mede afhankelijk is van beleidskeuzes en lokale inrichting. Wel blijkt dat onze gemeente ten opzichte van soortgenoten het financieel goed doet op met name de onderdelen jeugd. Mogelijke verklaring is de ingezette beleidslijn in de regio en lokale accenten waarbij we ons sterk op de voorkant (inzet vanuit het wijkteam) richten.

De conclusie uit het onderzoek opgave en werkdruk Wmo en Jeugd is dat de huidige formatie niet voldoende is en dat enkel het ophogen van fte niet de enige oplossing gaat zijn. Het is op voorhand ook lastig aan te geven wat het slimmer werken of het sturen op ziekteverzuim gaat opleveren.

2 van 7

Dit maakt dat de volgende drie lijnen u worden voorgesteld: 1. De tijdelijke formatie-uitbreiding met 4 fte uit 2021 structureel te maken en daarnaast de formatie structureel op te hogen met 3 fte: 1 fte Wmo professional, 1 fte Jeugdprofessional en 1 fte voor kwaliteitsadviseur. 2. Een flexibele schil beschikbaar te stellen voor projectmatig en flexibel werken waarmee ingespeeld wordt op piekmomenten, projecten en op vervanging van medewerkers. 3. Verbeteracties in te zetten gericht op slimmer werken, efficiënte dienstverlening en op het verzuim. Het onderzoek wees uit dat 4,9 fte meer nodig was met de huidige werkwijze. Er wordt voor gekozen om dit deels structureel in te vullen en deels door middel van de twee andere actielijnen. Cijfermatige onderbouwing van wat inwoners concreet van deze inzet merken is wenselijk maar niet of slechts te beperkt mogelijk. Inhoudelijk bereiken we een positief effect voor inwoners door een sterke triage waardoor de best passende oplossing wordt geboden, er kortere wachttijd is tussen melding en hulp, en een snellere doorlooptijd van vraag tot besluit met sterke inzet op preventie wat ook financieel voordeel kan gaan opleveren (minder dure hulp) omdat juist zo sterk op de voorkant wordt ingezet.

Het positief effect van de ingezette koers blijkt ook uit bijvoorbeeld de uitgaven over voorgaande jaren voor jeugdhulp ten opzichte van andere gemeenten in het land en de afname van de doorlooptijd bij Wmo door start van het aanmeldteam. Risico's Wanneer geen extra budget beschikbaar wordt gesteld heeft dit gevolgen voor de dienstverlening binnen team Zorg en Jeugd. Financiële gevolgen In onderstaand overzicht zijn de financiële consequenties van de voorgestelde formatie-uitbreiding en uitbreiding van de flexibele schil voor team Zorg en Jeugd opgenomen:

3 van 7

Financiële gevolgen Kosten obv aanbevelingen onderzoek Structureel maken formatie-uitbreiding aanpak wachtlijst, 4,00 fte 1,00 fte Wmo professional 1,00 fte Administriatieve ondersteuning 2,00 fte Jeugdprofessional Structurele formatie-uitbreiding obv aanbevelingen onderzoek, 3,00 fte 1,00 fte Kwaliteitsadviseur 1,00 fte Wmo professional 1,00 fte Jeugdprofessional Structurele flexibele schil Zorg en Jeugd Totaal kosten obv aanbevelingen onderzoek

2022 structureel

57.000

75.000 75.000 171.000

83.000 75.000 86.000 143.000 444.000

83.000 75.000 86.000 143.000 708.000

Dekking Structureel geraamd extra budget in begroting 2022 voor structureel maken formatie-uitbreiding zomer 2021 (aanpak wachtlijst) Structureel beschikbaar gestelde extra middelen in het gemeentefonds (decembercirculaire 2021) voor versterking dienstverlening gemeenten In begroting opgenomen flexibele schil Zorg en Jeugd Extra middelen van het Rijk voor jeugdzorg Totaal dekking

57.000

321.000

110.000 25.000 PM 192.000

110.000 25.000 PM 456.000

Per saldo financiële gevolgen

-252.000

-252.000

In de Programmabegroting 2022 is, vooruitlopend op dit onderzoek, budget opgenomen voor het structureel maken van de formatie-uitbreiding met 4 fte naar aanleiding van het plan van aanpak wachtlijsten Wmo en Jeugd. Dekking hiervan kwam uit de extra middelen die door het Rijk beschikbaar zijn gesteld voor jeugdzorg. Zie ook de toelichting op blz. 134-135 van de Programmabegroting 2022. Bij het opstellen van de Programmabegroting 2022 was voor het jaar 2023 en volgende jaren nog niet bekend hoeveel extra middelen er door het Rijk beschikbaar worden gesteld voor jeugdzorg. Op basis van de afspraken tussen het Rijk, IPO en de VNG mochten gemeenten in de meerjarenraming bij de Begroting 2022 uitgaan van 75% van de bedragen waar de Commissie van Wijzen vanuit gaat. Het nieuwe kabinet zal moeten besluiten over de structurele financiën en noodzakelijke aanpassingen aan het jeugdhulpstelsel om de jeugdzorg in de toekomst effectief en beheersbaar te houden. Het oordeel van de Commissie van Wijzen dient daarbij als zwaarwegende inbreng. Op dit moment is nog niet duidelijk of, en in welke mate, het nieuwe kabinet structureel extra middelen beschikbaar stelt voor jeugdzorg.

Indien het nieuwe kabinet de extra middelen voor jeugdzorg verhoogd tot 100% van het bedrag waar de Commissie van Wijzen vanuit gaat, dan betekent dat voor Halderberge een aanvullende bijdrage van, indicatief, € 358.000 ten opzichte van de raming in de Programmabegroting 2022. Daarnaast zijn in de decembercirculaire 2021 structureel extra middelen door het Rijk beschikbaar gesteld aan gemeenten voor het versterken van de gemeentelijke dienstverlening. Voorgesteld wordt deze middelen in te zetten voor de formatie-uitbreiding van team Zorg en Jeugd.

4 van 7

Per saldo bedragen de extra kosten van de voorgestelde formatie-uitbreiding en flexibele schil voor team Zorg en Jeugd € 252.000 per jaar. Voorgesteld wordt deze kosten mee te nemen in de Zomernota 2022. Hierin zullen ook de extra rijksmiddelen voor jeugdzorg worden meegenomen, voor zover daar op dat moment duidelijkheid over is. Duurzaamheid Niet van toepassing. Burger-& overheidsparticipatie Niet van toepassing. Communicatie Communicatie over hoe inwoners de wijkteams kunnen benaderen blijft op dezelfde manier verlopen als nu gebeurt. Vervolg Bij het beschikbaar komen van het budget worden vacatures uitgezet. Daarnaast wordt een actieplan met verbeteracties opgesteld binnen team Zorg en Jeugd en vindt over een jaar evaluatie plaats. Het doel van deze evaluatie is om inzichtelijk te hebben wat het effect is geweest van de uitgevoerde acties op de formatie en op de werklast van team Zorg en Jeugd. Voorstel Wij stellen u voor: In te stemmen met de actielijnen en het extra benodigde budget hiervoor van per saldo € 252.000 per jaar op te nemen in de Zomernota 2022. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Halderberge.

5 van 7

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Halderberge; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 22 maart 2022;

BESLUIT: In te stemmen met de actielijnen en het extra benodigde budget hiervoor van per saldo € 252.000 per jaar op te nemen in de Zomernota 2022.

Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad van de gemeente Halderberge op 25 mei 2022,

de griffier,

de voorzitter,

de heer drs. A. Koenen

de heer drs. B.J.A. Roks

7 van 7