Raadsvoorstel zienswijze negende wijziging GR BWB.pdf

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

635056

Contactpersoon

Pieter Doggen

Raadsvergadering d.d. 14 december 2023

Commissie

SM&V

Portefeuillehouder

Telefoonnummer

14 0165

Patrick Schouw, wethouder

Onderwerp Negende wijziging gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking West-Brabant Samenvatting Per 1 juli 2022 is de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) gewijzigd, met als doelstelling het versterken van de democratische legitimatie. Met de wijziging zijn enkele nieuwe instrumenten in de Wgr geïntroduceerd om de gemeenteraden meer in positie te brengen. Alle gemeenschappelijke regelingen moeten hun regelingen voor 1 juli 2024 aangepast hebben aan de gewijzigde Wgr. Gemeenteraden kunnen met een zienswijze aangeven wat ze verwachten van de wijziging van de gemeenschappelijke regeling. Het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) heeft de ontwerpwijziging van de regeling vastgesteld en vervolgens toegezonden aan ons college. Conform de voorschriften uit de Wgr stellen wij u in de gelegenheid om in het kader van een zienswijzeprocedure uw wensen en bedenkingen ten aanzien van de ontwerp gewijzigde regeling aan ons kenbaar te maken.

Inleiding & beeldvorming Op 1 juli 2022 is een wijziging van de Wgr in werking getreden. Deze wijziging heeft als voornaamste doelstelling de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen te versterken. Dit geschiedt via een versterking van de kaderstellende en controlerende rollen van de gemeenteraden, provinciale staten en algemene besturen van waterschappen. Daartoe zijn enkele wijzigingen in de Wgr opgenomen: A. wijzigingen die géén afweging vergen; B. wijzigingen die een afweging vergen, maar meer technisch van aard zijn; C. wijzigingen die een afweging vergen en direct aan de positie van de gemeenteraad raken. Kort gezegd geldt dat hoe zwaarder de structuur van de gemeenschappelijke regeling is, des te meer wijzigingen van toepassing zijn.

1 van 6

De belangrijkste wijzigingen in de Wgr zijn de volgende: A. Wijzigingen die géén afweging vergen • Treffen en wijzigen van college- en/of burgemeestersregelingen: een zienswijze van de gemeenteraad is verplicht bij het treffen, wijzigen, uittreden of beëindigen van een regeling. • Begrotingscyclus: er zijn langere termijnen voor de P&C-cyclus en een verplichte reactie door het dagelijks bestuur op de zienswijzen op de ontwerpbegroting voordat het algemeen bestuur daarover een besluit neemt. • Regionaal enquêterecht: de bij een gemeenschappelijke regeling betrokken gemeenteraden krijgen een nieuw instrument in de vorm van een regionale onderzoekscommissie. • Bevoegdheden rekenkamer(commissie): er kan nu ook onderzoek worden gedaan naar de rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid van het door het samenwerkingsverband gevoerde bestuur als zodanig. • Regionale raadsadviescommissie: de Wgr geeft gemeenteraden de mogelijkheid om het algemeen bestuur te verzoeken een regionale raadsadviescommissie in te stellen. B. Wijzigingen die een afweging vergen, maar meer technisch van aard zijn • Uittreding: in alle gemeenschappelijke regelingen, ook die voor bepaalde tijd, moeten verplicht bepalingen worden opgenomen over wijziging, toetreding, uittreding en opheffing. Er is nu ook een verplichte opneming van een uitgebreidere uittredingsregeling. C.

Wijzigingen die een afweging vergen, en direct aan de positie van de gemeenteraad raken • Zienswijze: de mogelijkheid van het instellen van zienswijzen op andere besluiten dan de begroting van het bestuur van een openbaar lichaam, het bestuur van een bedrijfsvoeringsorganisatie of van het gemeenschappelijk orgaan. • Evaluatie: de regeling dient bepalingen te bevatten over een evaluatie. Er kan ook, indien expliciet vermeld, opgenomen worden dat er niet geëvalueerd wordt. • Burgerparticipatie: de betrokkenheid van ingezetenen bij voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid kan worden bepaald. • Actieve informatieplicht: het bestuur van een samenwerkingsverband dient aan de deelnemers actief informatie te verstrekken. Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar de handreiking van de VNG die als bijlage 3 bij dit voorstel is opgenomen. Van deze wijzigingen zijn, de bevoegdheid om een gemeenschappelijke adviescommissie in te (laten) stellen, de actieve informatieplicht, het recht van onderzoek, de onderzoeksmogelijkheden van lokale rekenkamer(commissie)s en de wijziging in de begrotingscyclus per 1 juli 2022 direct in werking getreden. Een aantal van de wijzigingen dient te worden verwerkt in de gemeenschappelijke regelingen. Die regelingen dienen uiterlijk op 1 juli 2024 te worden vastgesteld.

U wordt eerst in de gelegenheid gesteld als raad uw zienswijze op het ontwerp van de regeling kenbaar te maken. Daarna verwerkt het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling de zienswijzen en biedt deze opnieuw aan bij de colleges van de deelnemende gemeenten. In het tweede kwartaal 2024 vragen wij uw raad toestemming om de regeling te wijzigen. Als alle raden tijdig hun toestemming hebben gegeven kan het algemeen bestuur van de GR BWB voor 1 juli 2024 de gewijzigde regeling vaststellen. Doelstelling Doel van dit voorstel is uw raad in de gelegenheid te stellen uw zienswijze uit te brengen op het ontwerp van de gewijzigde GR BWB.

2 van 6

Overwegingen Algemene overwegingen 1.1 De voorgestelde wijzigingen geven de raad meer sturingsmogelijkheden Op basis van de wijzigingen in de Wgr is een aantal aanpassingen in de regeling doorgevoerd om de democratische legitimatie te versterken. Uw raad krijgt daarbij meer mogelijkheden om invloed uit te oefenen op bepaalde besluitvormingstrajecten en de wijze waarop de bestuurlijke bevoegdheden worden gebruikt. Daarmee wordt de kaderstellende en controlerende rol van de raad versterkt. 1.2 Er heeft regionaal afstemming plaatsgevonden over de te hanteren uitgangspunten Op initiatief van de zes grotere gemeenschappelijke regelingen in West- en Midden-Brabant en in afstemming met griffiers in beide regio’s, is naar de mogelijkheden gekeken om op bepaalde onderdelen tot gelijkluidende voorstellen tot wijzigingen te komen en het besluitvormingsproces te stroomlijnen. De uitkomsten hiervan zijn door nagenoeg alle gemeenschappelijke overgenomen. Overigens blijven inhoudelijke wijzigingen in een regeling vooral een kwestie van maatwerk. In West-Brabant is de voorbije maanden ook gewerkt aan de voorbereiding van een nieuwe Nota verbonden partijen. Voor zover al mogelijk is de inhoud van die conceptnota betrokken bij de afwegingen om tot een gewijzigde gemeenschappelijke regeling te komen.

1.3 De voorgestelde wijzigingen zijn tot stand gekomen met betrokkenheid van gemeenten De wijzigingen die zijn verwerkt in de ontwerpregeling, zijn afgelopen periode voorbereid en besproken in samenwerking met ambtelijke vertegenwoordigers van de deelnemende gemeenten aan de regeling. Met hen is van gedachten gewisseld over de te maken afwegingen. In een aantal gevallen is ook van de gelegenheid gebruik gemaakt om de regeling tevens op andere onderdelen te actualiseren. In De6-verband zijn de uiteindelijke wijzigingsvoorstellen voor nagenoeg alle gemeenschappelijke regelingen besproken en is daarover een ambtelijk advies uitgebracht ten behoeve van de verdere bestuurlijke behandeling door ons college en uw raad.

Specifieke overwegingen voor de BWB 1.4 De uiterste datum voor het van de zienswijze is verlengd In de brief van de BWB wordt verzocht om de zienswijze voor 28 september 2023 naar de BWB te sturen. Naar aanleiding van de brief van burgemeester Depla van 25 juli 2023 over het wijzigen van de gemeenschappelijke regelingen is die datum later aangepast naar 31 december 2023. 1.5 De concrete en meest relevante wijzigingen in de tekst van de gemeenschappelijke regeling BWB zijn als volgt: • Artikel 18 Bevoegdheden van het dagelijks bestuur: lid n en o zijn toegevoegd voor inspraak van de deelnemers via een zienswijze; • Artikel 30 Vaststellen begroting: o 2e lid: de termijn voor het toesturen van de begroting is gewijzigd van acht naar twaalf weken; o 3e lid: algemeen bestuur is gewijzigd in dagelijks bestuur; o 5e lid: toegevoegd ‘….

schriftelijke en gemotiveerde advies hierover …’; o 7e lid: termijn voor het toesturen van de begroting naar de provincie is gewijzigd van 1 augustus naar 15 september, toegevoegd ‘… het college van …’ • Artikel 37 Uittreding: o 8e lid: het schadebedrag is gewijzigd in driemaal de jaarbijdrage; • Artikel 38 Wijziging van de regeling, evaluatie: o 1e lid: toegevoegd is de zin: Het algemeen bestuur kan vervolgens bepalen dat het dagelijks bestuur de deelnemers eerst om hun schriftelijk en gemotiveerde zienswijze over een beoogde wijziging vraagt, voordat de deelnemers besluiten over het voorstel tot wijziging. 3 van 6

o o

2e lid: algemeen bestuur is gewijzigd in dagelijks bestuur 6e lid is toegevoegd: Op voorstel van het algemeen bestuur wordt het functioneren van de Belastingsamenwerking West-Brabant om de vier jaar geëvalueerd. N.B. Kleine tekstuele wijzigingen zijn niet apart benoemd. De volledige tekst, met aanduiding van de wijzigingen, is als bijlage 2 bij dit voorstel opgenomen. Kanttekeningen namens het college Naast de eventuele zienswijze van uw raad plaatst ons college enkele kanttekeningen bij de ontwerpwijziging. Deze kanttekeningen staan los van de aanleiding voor de negende wijziging of zijn technisch van aard. De kanttekeningen treft u ter informatie aan. 2.1 In de ontwerpwijziging van de GR zijn niet de volledige bepalingen opgenomen zoals in de modelbepalingen archiefparagraaf voor GR met openbaar lichaam Van het Landelijk overleg van provinciale archiefinspecteurs (LOPAI) en de sectie archieftoezicht van de Branchevereniging van Archiefinstellingen in Nederland (BRAIN) is een herziene handreiking ontvangen over het informatie- en archiefbeheer bij de uitbesteding van taken aan samenwerkingsverbanden. In deze handreiking is aangegeven welke bepalingen in de gemeenschappelijke regeling opgenomen zouden moeten worden over het informatie- en archiefbeheer. In artikel 40 van de ontwerpregeling zijn bepalingen opgenomen over de archivering.

Die zijn niet helemaal conform de handreiking. Hoewel artikel 40 niet is aangepast in de negende wijziging, kan van de gelegenheid gebruik gemaakt worden om dit artikel aan te vullen met de ontbrekende bepalingen. Het gaat hierbij om de concrete aanduiding van de archiefbewaarplaats, het toezicht op de archiefbescheiden voor zover deze niet zijn overgebracht naar de archiefbewaarplaats, de verantwoording van het dagelijks bestuur aan het algemeen bestuur over de archiefbescheiden en de terbeschikkingstelling van archiefbescheiden van de deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling. De concrete tekst kan door de BWB worden overgenomen uit bijlage 3.1. van de handreiking. 2.2.

Er zijn tekstuele kanttekeningen te plaatsen bij enkele voorgestelde wijzigingen De BWB wordt verzocht de gewijzigde tekst van de gemeenschappelijke regeling te toetsen op taalgebruik, waaronder: • artikel 18 nieuwe lid n afstemmen met voorgaande bepalingen: ‘het verlenen van inspraak aan deelnemers om ….’; • Idem, nieuwe lid o afstemmen met voorgaande bepalingen: ‘het in de gelegenheid stellen van deelnemers om ….’; • Artikel 30 7e lid: het college van gedeputeerde staten (‘de’ vervangen door ‘het’); • Artikel 38 1e lid: … schriftelijke …(e toevoegen); • Artikel 41 3e lid: ‘…behorende…’ (spatie verwijderen tussen ‘behoren’ en ‘de’) Deze kanttekeningen zullen worden meegenomen in de brief met de eventuele zienswijze van uw raad aan de BWB. Risico's Er zijn aan dit voorstel verder geen risico’s verbonden. Financiële gevolgen Er zijn aan dit voorstel verder geen financiële gevolgen verbonden. Duurzaamheid Dit is hier niet van toepassing. Burger-& overheidsparticipatie

4 van 6

Dit voorstel leent zich niet voor burgerparticipatie. Communicatie Er is geen noodzaak om in verband met dit voorstel communicatie-activiteiten te ontplooien. Vervolg Onze opmerkingen ten aanzien van de ontwerpregeling en de eventuele door uw raad uitgebrachte zienswijze, brengen wij in bij het dagelijks bestuur van de GR BWB. Nadat het bestuur een definitieve gewijzigde gemeenschappelijke regeling heeft opgesteld wordt deze aan de colleges van de deelnemende gemeenten aangeboden. Dat gebeurt in het tweede kwartaal van 2024. Nadat wij dan een voorgenomen besluit over de gewijzigde regeling hebben genomen, vragen wij uw raad om toestemming tot de wijziging van de regeling. Vervolgens kan ons college de wijzigingen definitief vaststellen. Wanneer tenslotte alle colleges een definitief besluit hebben genomen, kan deze na bekendmaking van de gewijzigde regeling, in werking treden. Voorstel Wij stellen u voor: 1. kennis te nemen van de negende wijziging van de gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB); 2. kennis te nemen van de opmerkingen van het college; 3. in het kader van de zienswijze procedure geen wensen en bedenkingen naar voren te brengen. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Halderberge.

Bijlagen: 1. Aanbiedingsbrief GR BWB 2. Negende wijziging GR BWB geconsolideerde versie met wijzigingen 3. VNG Handreiking gewijzigde Wgr “Verbeterde democratische legitimatie bij gemeenschappelijke regelingen?”

5 van 6

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Halderberge; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 7 november 2023; gelet op artikel 1 van de Wet gemeenschappelijke regelingen:

BESLUIT: 1. kennis te nemen van de negende wijziging van de gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB); 2. kennis te nemen van de opmerkingen van het college; 3. in het kader van de zienswijze procedure geen wensen en bedenkingen naar voren te brengen. Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad van de gemeente Halderberge op 14 december 2023.

de griffier,

de voorzitter,

drs. A. Koenen

drs. B.J.A. Roks

6 van 6