Raadsvoorstel Werkplein 2e bestuursrapportage en zienswijze 1e begrotingswijziging 2023.pdf

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

633522

Behandeld door

Maaike Kokx

Raadsvergadering d.d. 14-12-2023

Commissie

SMV

Portefeuillehouder

Telefoonnummer

0165 390522

Thomas Melisse, wethouder

Onderwerp Gemeenschappelijke regeling ISD Werkplein Hart van West-Brabant 2e bestuursrapportage en 1e begrotingswijziging 2023 Inleiding & beeldvorming Het Werkplein Hart van West-Brabant voert mede namens de gemeente Halderberge de taken uit van de Participatiewet en voert tevens regie op de uitvoering van de nieuwe Wet Inburgering. Aan de hand van een werkprogramma wordt jaarlijks afgesproken welke werkzaamheden het Werkplein Hart van West- Brabant verricht. Elk kwartaal legt het Werkplein Hart van West-Brabant verantwoording af middels de bestuursrapportage. De tweede bestuursrapportage 2023 en de 1e begrotingswijziging 2023 zijn op 11 oktober 2023 ontvangen. Sinds de eerder vastgestelde begroting 2023 (juli 2022) , zijn een aantal wijzigingen opgetreden waaronder de verhoging van het wettelijk minimumloon. Hierdoor zijn de kosten voor het Werkplein in 2023 hoger dan eerder begroot. Het Algemeen Bestuur van het Werkplein Hart van West- Brabant heeft dan ook besloten een gewijzigde begroting 2023 op te stellen. Vanuit de gemeenteraad is in de zienswijze op de begroting 2024 aan het Werkplein (d.d.

22 juni 2023) gevraagd inzicht te geven in de (extra) inzet om inwoners naar werk of zinvolle dagbesteding te begeleiden, zodat de ontwikkeling van het klantenbestand minimaal gelijk is aan het landelijke gemiddelde en de BUIG uitgaven niet verder uit de pas lopen dan de BUIG bijdrage vanuit het Rijk. In de 2e bestuursrapportage laat het Werkplein Hart van West- Brabant, zoals toegezegd in de reactie op de zienswijze van de raad, zien welke (extra) maatregelen zij treft om inwoners te ontwikkelen naar betaald werk. Voor de 1e begrotingswijziging 2023 van het Werkplein Hart van West-Brabant hebben wij een ontwerp-zienswijze opgesteld, zoals verwoord in het raadsbesluit. Voor een verdere toelichting verwijzen wij naar de overwegingen hieronder. Deze zienswijze is tot stand gekomen na regionaal overleg met contactambtenaren van het Werkplein van de De6 gemeenten. Wij adviseren uw raad te besluiten deze zienswijze over te nemen en naar voren te brengen bij het dagelijks bestuur.

1 van 5

Overwegingen 1.1 De 2e bestuursrapportage laat zien dat het bestandsvolume sterker toeneemt dan het landelijke gemiddelde. De stijging van het bestand komt enerzijds door een toename van het aantal aanvragen en anderzijds doordat de mensen die nu in een uitkeringspositie komen een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben, waardoor minder mensen naar betaald werk te begeleiden zijn. 1.2 Het Werkplein geeft in de 2e bestuursrapportage aan tijdelijk extra in te zetten op de afname van het bestandsvolume door meer in te zetten op de ontwikkeling van inwoners naar werk. Het betreft de volgende maatregelen: • Project inhaalslag gecombineerde aanpak Werkpunt en Ontwikkeling. Dit project heeft als doel om tot en met 2024 750 inwoners extra te laten ontwikkelen. Hiervan zal 10% tot en met 2024 uitstromen. Hiervoor zullen 2 fte bemiddelaars en 1 fte aanjager extra ingezet worden. • FIA-aanpak oud-inburgeraars. Dit project heeft als doel om met 2 fte extra 80 oud inburgeraars intensief te begeleiden. De verwachting is dat 10% uitstroomt naar werk. • ‘Het naar werk project’. Een externe partner gaat zeer intensief aan de slag met 15 inwoners. De verwachting is dat dit tot een uitstroom van 10 inwoners leidt. • Meedoenfestival. Grootschalige bijeenkomst voor inwoners en samenwerkingspartners.

Doel is om inwoners kennis te laten maken met mogelijkheden tot vrijwilligerswerk en ondersteunende voorzieningen. • Ontwikkeltraject voor statushouders onder begeleiding van een ervaringsdeskundige. Deze pilot start met 12 inwoners met als doel het wegnemen van belemmeringen en actief participeren. Naar verwachting passen de kosten voor het uitvoeren van deze (extra) maatregelen binnen het Programma Werk en Participatie van de begroting 2023 en 2024 van het Werkplein. Voor meer informatie over de huidige inzet en bovenstaande extra maatregelen, zie bijlage 4, notitie bestandsbeheersing ‘Zoektocht naar een evenwichtige uitvoering van de P-wet’. 1.3 De hogere kosten zijn het gevolg van landelijke ontwikkelingen en de hogere bestandstoename. De 1e begrotingswijziging 2023 laat voor de reguliere werkzaamheden een toename in de kosten zien van € 10.838.432, met de volgende onderbouwing: Programma Inkomen € 7.625.507 Als gevolg van de bestandstoename met 1,8% (in plaats van een gelijkblijvend bestand), een hogere inflatiecorrectie én de verhoging van het minimumloon waardoor de uitgaven Buig uitkeringen met 10,15% stijgen, nemen de lasten BUIG met ruim € 8,6 miljoen toe. Deze extra kosten worden gedempt met € 1 mln vanwege het uitblijven van het verstrekken van bedrijfskredieten (BBZ) en de hogere uitstroom dan instroom van inwoners die gebruik maken van de IOAW.

Programma Inkomensondersteuning € 394.160 Anders dan in de begrotingswijziging staat beschreven is de toename van de kosten niet het gevolg van de invoering van de Voorzieningenwijzer. Door omstandigheden wordt dit instrument pas in 2024 ingezet, waardoor dit geen gevolgen heeft voor de begroting 2023. Abusievelijk is de tekst hierover blijven staan (uit eerdere conceptstukken). De verhoging van de kosten binnen dit programma is het gevolg van het toenemend gebruik van de minimavoorzieningen in de eerste helft van 2023. 2 van 5

Programma Inburgering € 1.471.100 Door de flinke toename van de taakstelling huisvesting statushouders zijn de kosten voor de inburgeringsvoorzieningen verdubbeld. Een toename van € 2.281.079. De totale toename van de kosten Programma Inburgering vallen lager uit, omdat de personele lasten van circa € 800.000 zijn overgeheveld naar het programma bedrijfsvoering. Programma bedrijfsvoering € 1.347.665 De toename van de kosten bedrijfsvoering is met name het gevolg van de nieuwe CAO (ruim 1mln) en de overheveling van de personele lasten van het programma inburgering € 0,8 mln. Daarnaast worden deze extra kosten gedempt door lagere kosten in de huisvesting € 190.414; financiele kosten € 103.122, vrijval opgenomen verplichting CAO 2022 € 135.760 en besparing sociale premies € 49.567. De overige mee- en tegenvallers vallen tegen elkaar weg. Voor de extra taken, die bij het Werkplein zijn belegd, te weten de (rechtmatige) uitkering van de Energietoeslag 2023 en het verstrekken van het leefgeld aan Oekraïense vluchtelingen zijn in de begrotingswijziging extra kosten opgenomen van respectievelijk € 13.729.900 en € 423.356.

2.1 Het oplopende negatieve verschil in Buig uitgaven en de rijksmiddelen BUIG vragen om voortvarend aan de slag te gaan met de extra maatregelen om inwoners naar werk te begeleiden. Door een grotere toename van het bestand dan de gemiddelde bestandsontwikkeling in Nederland lopen de uitgaven BUIG en de bijdrage vanuit het Rijk steeds verder uiteen. Wanneer het verschil in negatieve zin 7% of meer is, dan kan een gemeente in aanmerking komen voor een Vangnetregeling (een extra bijdrage vanuit het Rijk). Bij de aanvraag van de Vangnetregeling moet worden aangegeven welke inspanningen zijn verricht om mensen te begeleiden naar werk en daarmee de uitkeringslasten te verkleinen. Het Werkplein stelt, zoals afgesproken, in de 2e berap voor om een aantal extra maatregelen te treffen om meer inwoners naar (duurzaam) werk te ontwikkelen. Het is zaak zo snel mogelijk te starten met de uitvoering van deze maatregelen. 2.2 In verband met het risico op het moeten aanvragen van een Vangnetregeling door één of meerdere betrokken gemeenten, is het van belang goed zicht te hebben op de inzet en effectiviteit van de extra maatregelen Het Werkplein stelt, zoals afgesproken, in de 2e berap voor om een aantal extra maatregelen te treffen om meer inwoners naar (duurzaam) werk te begeleiden.

Of deze maatregelen ook leiden tot het beoogde resultaat en een vermindering van het verschil in BUIG uitgaven en bijdrage vanuit het Rijk is het zinvol om vinger aan de pols te houden, zodat waar nodig kan worden bijgestuurd. 2.3 De relatief grote groep nieuwkomers in het uitkeringsbestand, die gezien de toenemende taakstelling huisvesting statushouders zal toenemen, rechtvaardigt extra aandacht voor de aanpakken voor deze doelgroep en de resultaten hiervan. In de extra maatregelen zijn ook twee aanpakken opgenomen om (ex-)statushouders naar werk te begeleiden, te weten de Frequent Intensieve Aanpak oud-inburgeraars en het Ontwikkeltraject voor statushouders dat door de gemeente Halderberge is geïnitieerd. Gezien het relatief grote (40%) en groeiende aandeel (ex-)inburgeraars kunnen de aanpakken gericht op deze doelgroep verschil gaan maken. Vandaar dat hier expliciet aandacht voor is.

3 van 5

Financiële gevolgen De 1e begrotingswijziging 2023 heeft de volgende financiële gevolgen voor de Gemeente Halderberge: Financiële gevolgen 1e begrotingswijziging 2023 Werkplein HvWB Programma werk en participatie Programma inkomen Rijksbijdrage BUIG Programma inkomensondersteuning Programma inburgering Bedrijfsvoeringskosten Totaal

2023 0 -925.813 897.237 -23.963 103.141 -205.934 -155.332

De financiële gevolgen van de 1e begrotingswijziging van per saldo € 155.332 nadelig zijn opgenomen in de Slotwijziging 2023. Communicatie Wij informeren het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling over uw besluit. Vervolg Niet van toepassing. Voorstel Ons college adviseert uw raad: 1 Kennis te nemen van de 2e bestuursrapportage 2023 inclusief de extra maatregelen om 100 extra inwoners naar werk te begeleiden en de 1e begrotingswijziging 2023; 2 de zienswijze, zoals verwoord in het raadsbesluit, naar voren te brengen over de 1e begrotingswijziging 2023 van de gemeenschappelijke regeling ISD Werkplein Hart van WestBrabant. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Halderberge. Bijlagen: 1. Aanbiedingsbrief 2e berap 2. Tweede bestuursrapportage Werkplein Hart van West-Brabant 3a. 1e begrotingswijziging 2023 3b. Toelichting op de 1e begrotingswijziging 2023 4 Notitie bestandsbeheersing ‘Zoektocht naar een evenwichtige uitvoering van de pWet’

4 van 5

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Halderberge; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 7 november 2023; gelet op artikel 35 van de Wet gemeenschappelijke regelingen; BESLUIT: 1. Kennis te nemen van de 2e bestuursrapportage 2023 inclusief de extra maatregelen om 100 extra inwoners naar werk te begeleiden en de 1e begrotingswijziging 2023; 2. de volgende zienswijze over de 1e begrotingswijziging 2023 van de gemeenschappelijke regeling ISD Werkplein Hart van West-Brabant naar voren te brengen: a) We verzoeken het Werkplein om voortvarend aan de slag te gaan met de (extra) maatregelen om mensen te ontwikkelen naar de arbeidsmarkt. b) We verwachten van het Werkplein dat we, naast de reguliere bestuursrapportages, tussentijds worden geïnformeerd over de voortgang en resultaten van deze (extra) maatregelen. c) We vragen speciale aandacht voor de inzet op en de rapportage over het ontwikkelen van (ex-)inburgeraars naar de arbeidsmarkt, vanwege het groeiende aandeel van deze doelgroep in het bestand. Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad van de gemeente Halderberge op14 december 2023,

de griffier,

de voorzitter,

de heer drs. A. Koenen

de heer drs. B.J.A. Roks

5 van 5