Raadsvoorstel Visie Waterrecreatie.pdf
Tekst van het document
RAADSVOORSTEL
Zaaknummer
500810
Contactpersoon
Annelies de Witte | Leo Kaan
Raadsvergadering d.d. 13 april 2023
Commissie
B&O
Portefeuillehouder
Telefoonnummer
14065
Thomas Melisse, wethouder
Onderwerp Visie Waterrecreatie Samenvatting De gemeente Halderberge wordt aan de noord- en westzijde omsloten door het water. Ook zijn er in de gemeente drie jachthaven. Toch vormt het water geen belangrijk en beeldbepalend element in het leven en recreëren binnen de gemeente. Er is – samen met de stichting Waterpoort naar Rome en andere betrokkenen - een Visie Waterrecreatie opgesteld om daarmee de kansen die waterrecreatie biedt voor de gemeente inzichtelijk te maken. Naast het bredere verhaal is daarbij extra focus gelegd op de jachthavens van Oudenbosch en Stampersgat. Voor de havens is ook een uitvoeringsprogramma opgesteld. Het college stelt de gemeenteraad voor de ‘Visie waterrecreatie, inclusief het uitvoeringsprogramma’ vast te stellen. Verder stelt het college de gemeenteraad voor om in 2023 een samenwerkingsverband aan te gaan met Stichting Waterpoort naar Rome. Dit heeft als doel de samenwerking rondom het beheer en de exploitatie te intensiveren. Inleiding & beeldvorming
1 van 7
Inleiding De noord en westgrens van de gemeente Halderberge worden grotendeels gevormd door de bevaarbare Mark & Dintel en het Mark-Vlietkanaal. In het kader van het Vaarrouteplan WestBrabant zijn eind jaren 1980 de havens in Oudenbosch en Stampersgat gerealiseerd. De gemeente is van beide havens nog de eigenaar. Later werd op particulier initiatief een haven in Hoeven bij de Lamgatsebrug gerealiseerd. Echter, ondanks de aanwezigheid van het water in de gemeente, is de beleefbaarheid beperkt. Een groot deel van de oevers zijn in particulier bezit en de oversteekpunten zijn erg gericht op het verkeer en zijn weinig uitnodigend voor hun omgeving. Door de beperkte beleefbaarheid van het water in de gemeente blijven kansen onbenut voor de inwoner en recreant. Op 12 november 2020 heeft de raad de motie Verder ontwikkelen Recreatie en (water)toerisme in Halderberge aangenomen om te onderzoeken hoe toeristische mogelijkheden en kansen van de rivier beter benut kunnen worden. Daarbij dient tevens gekeken te worden naar de verbinding met wandelpaden, een oversteek, kampeer- of andere overnachtingsmogelijkheden. In 2022 is vanuit de initiatiefgroep Waterpoort naar Rome een plan van aanpak ingediend voor het verbeteren van de haven van Oudenbosch. Sommige zaken in de haven zijn voor verbetering vatbaar, zoals de bezetting en het onderhoudsniveau.
Dit blijkt uit de enquête die medio 2022 is afgenomen bij passanten en ligplaatshouders. Verder wordt in het voorjaar van 2023 de inrichting van de haven van Stampersgat geactualiseerd en zal in 2024 het dorpshuis worden vernieuwd. Daarbij is er behoefte om de verbinding tussen de haven en het dorpshuis (zowel qua inrichting van de openbare ruimte als in organisatorische zin) te versterken. Voor de verbeterwensen voor de waterrecreatie in zijn geheel en voor de jachthavens van Oudenbosch en Stampersgat is de tweede helft van 2022 onder begeleiding van Vrolijks Blue Progress een visie waterrecreatie opgesteld. Voor de jachthavens van Oudenbosch en Stampersgat is hier tevens een uitvoeringsprogramma en begroting aan gekoppeld. Voor het opstellen van de Visie Waterrecreatie zijn interviews afgenomen met directe betrokkenen. Ook zijn er specifiek voor de jachthaven van Oudenbosch enkele bijeenkomsten georganiseerd waarvoor omwonenden, ligplaatshouders, ondernemers en andere belanghebbenden zijn uitgenodigd. Tijdens de interviews en de bijeenkomsten konden aanwezigen hun wensen en inzichten delen. Deze zijn meegenomen in het totaalproduct. Het contract van de huidige havenmeester in Oudenbosch loopt per 1 april 2024 af. 17 februari 2023 is het contract opgezegd. Geplande werkzaamheden gaan voor veel overlast zorgen, waardoor de exploitatie van de haven onder druk komt te staan.
In 2023 gaan we op zoek naar een passende oplossing voor het beheer en de exploitatie in de transitieperiode (tot 1 april 2027) en daarna. De mogelijke betrokkenheid van de initiatiefgroep Waterpoort naar Rome wordt hierbij ook onderzocht. In dit kader wordt voorgesteld om in 2023 een samenwerking aan te gaan tussen de gemeente en de Stichting Waterpoort naar Rome, nader uit te werken in een overeenkomst. Doelstelling Met de Visie Waterrecreatie worden de kaders vastgesteld waarmee de verbinding tussen land en water en daarmee de beleefbaarheid en bereikbaarheid van het water in Halderberge vergroot kan worden. Voor de havens van Stampersgat en Oudenbosch is dit nader uitgewerkt tot een uitvoeringsprogramma. Overwegingen 1. Vanuit de visie kansen pakken die zich voor doen om de beleefbaarheid van het water via land te verbeteren en of te vergroten. 2 van 7
Vanuit de visie zijn duidelijke plekken aangegeven waar de verbinding tussen het land en het water verbeterd kan worden. Wanneer er zich hier kansen voor doen (bijvoorbeeld werkzaamheden aan bruggen of wegen) of wanneer een partner een initiatief indient voor deze gebieden, zullen we actief zoeken naar de koppelkansen zoals beschreven in de Visie Waterrecreatie om daarmee de beleefbaarheid van het water via land te verbeteren. De opgestelde visie vormt daarmee een handboek voor inrichtingselementen op en rond het water. 2. De jachthavens van Stampersgat en Oudenbosch meer dan nu het geval is een plek van betekenis te maken voor de inwoners en recreanten van beide dorpen. In de Visie Waterrecreatie is ingezoomd op de jachthavens van Stampersgat en Oudenbosch. Beschreven is hoe deze plekken zowel qua inrichting als organisatorisch meer dan nu het geval is een plek van betekenis kunnen worden voor de inwoners en recreanten van beide dorpen. De komende jaren zal hier samen met de betrokken partners in geïnvesteerd worden. Hiervoor is het uitvoeringsprogramma opgesteld. Waar mogelijk wordt bij de nadere uitwerking van het ontwerp en de uitvoering de verbinding gezocht met reeds geplande werkzaamheden, zoals de dorpshuisontwikkeling in Stampersgat en de herinrichting van de openbare ruimte in het winkelgebied van Oudenbosch. 3.
De gemeente investeert in de maritieme voorzieningen en openbare ruimte rondom de haven. Stichting Waterpoort naar Rome onderzoek haalbaarheid van realisatie en beheer van het paviljoen vanuit het burgerinitiatief. De investeringen in de haven van Oudenbosch zijn grofweg in te delen in drie categorieën: 1) investeringen in de maritieme voorzieningen in de haven (steigers, damwanden et cetera), 2) investeringen in de openbare ruimte rondom de haven en 3) investeringen in het paviljoen op het water (met als functies: sanitaire voorzieningen, havenkantoor en horeca). Gezien de afspraak in het bestuursakkoord om deze collegeperiode vooral uit te voeren en minder kapitaalsintensieve investeringen te doen, is ervoor gekozen om als gemeente te investeren in de maritieme voorzieningen en investeringen in de openbare ruimte. Samen met Stichting Waterpoort naar Rome wordt onderzocht of het paviljoen vanuit het burgerinitiatief gerealiseerd en beheerd kan worden (investering van naar verwachting circa €500.000,-). De gemeente stelt wel onderzoeksbudget beschikbaar om deze zoektocht samen aan te kunnen gaan. Risico's 1.
Afhankelijkheid van aanpalende projecten (zowel Oudenbosch als Stampersgat) Voor de uitvoering van de Visie Waterrecreatie zijn we afhankelijk van keuzes die gemaakt worden bij andere projecten, zoals de projecten het Dorpshuis Stampersgat en de herinrichting openbare ruimte van het winkelgebied Oudenbosch. Wanneer het bijvoorbeeld niet mogelijk blijkt of niet wenselijk is om de Kop van de Haven autovrij of autoluw te maken dan zal dit het concept Waterplein onder druk zetten. 2. Niet vaststellen van de visie leidt tot verder verslechtering van de haven Oudenbosch De kwaliteit en het imago van de haven Oudenbosch is de afgelopen jaren sterk achteruitgegaan. Met de visie en het gevraagde budget hopen we van de haven weer een aantrekkelijke parel te maken voor Oudenbosch en daarmee ook de verbinding van de haven met de winkelstraten en het religieus erfgoed te verbeteren. Dit leidt tot een verslechtering de hele haven. De kwaliteit gaat nu al zienderogen achteruit. Financiële gevolgen Voor de haven van Stampersgat en Oudenbosch is een uitvoeringsprogramma in de visie Waterrecreatie opgenomen. Op basis van ramingen met de kennis van nu is hier ook een begroting aangekoppeld. Dit leidt tot de volgende financiële consequenties: 2024
2025
2026 3 van 7
Budgetten: Ontwerp en aanbesteding openbare ruimte St'gat
€ 35.000
Beheer en exploitatie haven Oudenbosch
€ 10.000
€ 10.000
€ 10.000
Uitbreiding capaciteit 1 fte beheer haven
€ 65.000
€ 65.000
€ 65.000
Onderzoek realisatie paviljoen ivm burgerinitiatief -/- Inkomsten havengelden
€ 10.000 € 30.000
€ 10.000 € 30.000
€ 30.000
€ 6.120
€ 6.069 € 56.648
€ 6.018 € 56.176
€ 96.120
€ 117.717
€ 107.194
Investeringskredieten (kapitaallasten): Gebiedsverbetering haven Oudenbosch (€ 160.000) Steigers (vaste ligplaatshouders, € 1.481.000) Openbare ruimte kop haven, Waterplein (PM) Openbare ruimte Stampersgat (PM) Totaal
Naast de investeringen die door de gemeente gedaan gaan worden in de haven van Oudenbosch, onderzoekt de Stichting Waterpoort naar Rome (eventueel met crowdfunding) de mogelijkheden om als stichting het paviljoen te realiseren (verwachte kosten rond de € 500.000) en te exploiteren. Dekking Dekking wordt gevonden in de positieve meerjarensaldo’s van de Programmabegroting 2023. De stand van de begroting 2023-2026 is na instemming met dit voorstel als volgt: Begrotingssaldo Saldo Programmabegroting 2023
€
2023 316.482
Raadsbesluiten Programmabegroting 2023, amendement BOA's (raad 3-11-2022)
€
72.000
€ -
Dorpshuisfunctie De Blokhut (raad 15-12-2022)
€
62.124
€
78.779
€
51.719
€
54.406
Verbouwing Fideï et Arti (raad 15-12-2022) Tijdelijke vervanging raadslid (raad 16-2-2023)
€ €
20.885
€ €
20.487
Capaciteitsuitbreiding incl. kosten BOA's (raad 23-32023)
€
110.000
205.000
€ € €
20.686
5.170
€ € €
205.000
€ 205.000
IPOR religieus erfgoed raad 23-3-2023) Hogere bijdrage GR GIA en MCZ (raad 13 april 2023)
€
51.511
€ €
30.074 104.292
€ €
17.513 104.292
€ 53.516 € 104.292
Huidig saldo incl. raadsbesluiten
€
15.677
€
1.652.846
€ 3.265.374
€ 297.764
Visie waterrecreatie Halderberge Resterend saldo
€
15.677
€ €
96.120 1.556.726
€ 117.717 € 3.147.656
€ 107.194 € 190.570
€
-
2024 2.091.876
2025 € 3.664.583
2026 € 735.465
€ -
€
-
-
Duurzaamheid Met de investeringen in de havens van Stampersgat en Oudenbosch moeten dit plekken worden waar inwoners en recreanten fijner verblijven. Dit heeft een positief effect op de sociale cohesie. Om de havens meer beleefbaar te maken zal onder andere meer groen in de openbare ruimte rondom haven Oudenbosch en Stampersgat worden gerealiseerd. En een looppad gecreëerd worden langs de kade om een aangenaam verblijfsklimaat ter vergroten. Burger-& overheidsparticipatie 4 van 7
Bij het opstellen van de Visie Waterrecreatie is het participatieniveau raadplegen gehanteerd. Betrokkenen en geïnteresseerden hebben via verschillende bijeenkomsten en gesprekken gelegenheid gehad om hun inzichten en wensen mee te geven. Voor de jachthaven Stampersgat is gekozen voor enkele interviews met sleutelfiguren. Voor de jachthaven Oudenbosch zijn zowel interviews afgenomen als bredere bijeenkomsten georganiseerd. De bijeenkomsten hadden een goede opkomst van tussen de 50-70 mensen. Naast de bijeenkomsten hebben extra overleggen plaatsgevonden met de initiatiefgroep Waterpoort naar Rome. In de uitvoering streven we na vergaande participatie met de stichting Waterpoort naar Rome ten aanzien van het beheer en de exploitatie van de haven (zie kopje uitvoering). Communicatie Het besluit wordt, samen met de tekst onder samenvatting, op de openbare besluitenlijst geplaatst en toegelicht tijdens het wekelijkse persgesprek. De direct betrokkenen worden na vaststelling van de visie door de raad geïnformeerd over het besluit (met verwijzing naar het definitieve document) en het vervolg. Vervolg De planning met betrekking tot de jachthavens van Oudenbosch en Stampersgat staat beschreven in het uitvoeringsprogramma.
Voor het verbeteren van de beleefbaarheid van het water op de overige plekken zullen we actief zoeken naar kansen om werk met werk te maken en initiatieven uit de markt die aansluiten bij de visie faciliteren. Voor de beheer en de exploitatie van de haven in Oudenbosch wordt de samenwerking gezocht met de Stichting Waterpoort naar Rome. In de transitiefase (uiterlijk 1 april 2027) zal de gemeente in de lead zijn met ondersteuning van de stichting (dit vanwege de werkzaamheden die in de haven zullen gaan plaatsvinden). Voor de periode na 1 april 2027 wordt onderzocht of de Stichting Waterpoort naar Rome het beheer en de exploitatie van de gemeente kan overnemen. Voorstel Wij stellen u voor: 1. de ‘Visie Waterrecreatie’, inclusief het uitvoeringsprogramma vast te stellen; 2. De financiële gevolgen ten laste te brengen van de meerjarige saldo’s van de Programmabegroting 2023; 3. in 2023 een samenwerkingsverband aan te gaan met de Stichting Waterpoort naar Rome met als doel de samenwerking ten aanzien van de exploitatie en het beheer van de haven van Oudenbosch te intensiveren; 4. vast te stellen de 11e begrotingswijziging 2023.
Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Halderberge.
Bijlage: 1. Visie waterrecreatie 2. Uitvoeringsprogramma haven Oudenbosch en Stampersgat
5 van 7
RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Halderberge; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 14 maart 2023;
BESLUIT: 1. de ‘Visie Waterrecreatie’, inclusief het uitvoeringsprogramma vast te stellen; 2. De financiële gevolgen ten laste te brengen van de meerjarensaldo’s van de Programmabegroting 2023; 3. in 2023 een samenwerkingsverband aan te gaan met de Stichting Waterpoort naar Rome met als doel de samenwerking ten aanzien van de exploitatie en het beheer van de haven van Oudenbosch te intensiveren; 4. vast te stellen de 11e begrotingswijziging 2023. Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad van de gemeente Halderberge op 13 april 2023 ,
de griffier,
de voorzitter,
drs. A. Koenen
drs. B.J.A. Roks
7 van 7