Raadsvoorstel Vaststelling Woonzorgvisie gemeente Halderberge 2024-2040.pdf

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

728741

Contactpersoon

Eefke Hendrickx Mariska Vereecken - Dijk

Raadsvergadering d.d. 19 september 2024

Commissie

SM&V 5 september 2024

Portefeuillehouder

Telefoonnummer

0165 390771

Hans Wierikx, wethouder Patrick Schouw, wethouder

Onderwerp Woonzorgvisie gemeente Halderberge 2024-2040 Samenvatting De gemeente Halderberge wil dat al haar inwoners goed kunnen wonen. Ook ouderen en inwoners met een zorg- of ondersteuningsvraag. Hiervoor heeft de gemeente een woonzorgvisie opgesteld. In deze woonzorgvisie worden de ambities op de huisvestings- en ondersteuningsopgave naar wonen, welzijn en zorg voor met name ouderen en de overige aandachtsgroepen vastgelegd. Voor de opgaven op wonen, welzijn en zorg wordt ingezet door drie ambities: 1. Ambitie op wonen: Onze inwoners wonen in een geschikte woning in een leefbare en vitale wijk. 2. Ambitie op welzijn: Onze inwoners wonen in een omgeving die samenredzaamheid, meedoen en ontmoeting stimuleert 3. Ambitie op (ouderen)zorg: Onze inwoners zijn zoveel als mogelijk zelfredzaam, als gemeente zetten we in op bewustwording, preventie en passende ondersteuning.

Inleiding & beeldvorming Gemeente Halderberge spreekt al langer uit al haar inwoners goed te willen kunnen laten wonen, ook kwetsbare inwoners of inwoners met een zorg- of ondersteuningsvraag. De gemeente zet zich hiervoor in door inzicht te krijgen in de huisvestingsopgave- en ondersteuningsopgave op wonen, welzijn en zorg. In de woonzorgvisie komen het sociaal en het fysieke domein samen. Naast een geschikte woning en leefomgeving, is goede samenwerking en afstemming met onze welzijns- en zorgorganisaties en woningcorporatie essentieel om het (weer) zelfstandig te kunnen blijven wonen mogelijk te maken en de houden. In deze woonzorgvisie worden de ambities op de huisvestings- en ondersteuningsopgave naar wonen, welzijn en zorg voor met name ouderen en de overige aandachtsgroepen vastgelegd. Voor de opgaven op wonen, welzijn en zorg wordt ingezet door drie ambities: 1. Ambitie op wonen: Onze inwoners wonen in een geschikte woning, in een leefbare en vitale wijk. 2. Ambitie op welzijn: Onze inwoners wonen in een omgeving die samenredzaamheid, 1 van 7

meedoen en ontmoeting stimuleert. 3. Ambitie op (ouderen)zorg: Onze inwoners zijn zoveel als mogelijk zelfredzaam, als gemeente zetten we in op bewustwording, preventie en passende ondersteuning. Doelstelling De woonzorgvisie is een koersdocument. In deze woonzorgvisie worden de ambities op de huisvestings- en ondersteuningsopgave naar wonen, welzijn en zorg voor met name ouderen en de overige aandachtsgroepen vastgelegd. Vanuit een heldere visie, realistische ambities en duidelijke uitgangspunten, legt de woonzorgvisie een basis en geeft het kaders voor het uitvoeringsprogramma. Deze woonzorgvisie is een opmaat naar een volkshuisvestingsprogramma, welke naar verwachting per 2026 verplicht wordt. Overwegingen 1. Met het vaststellen van de woonzorgvisie worden de ambities en uitgangspunten op wonen, welzijn en zorg vastgelegd en worden kaders geboden voor de uitvoering van de woonzorgvisie in concrete acties. Hoewel in de meest ideale situatie iedereen binnen de gemeente Halderberge kan wonen waar hij wil wonen, overal de ondersteuning en zorg kan ontvangen die nodig is en alle voorzieningen in de directe omgeving te vinden zijn, hebben we ook te maken met de realiteit en de uitdagingen die daarbij horen. Dit vraagt om een heldere visie, ambities die we waar kunnen maken en duidelijke uitgangspunten die we hanteren bij de uitvoering van de woonzorgvisie.

Voor deze opgave zetten we in op een aanpak door drie ambities: 1. Ambitie op wonen: Onze inwoners wonen in een geschikte woning, in een leefbare en vitale wijk. 2. Ambitie op welzijn: Onze inwoners wonen in een omgeving die samenredzaamheid, meedoen en ontmoeting stimuleert 3. Ambitie op (ouderen)zorg: Onze inwoners zijn zoveel als mogelijk zelfredzaam, als gemeente zetten we in op bewustwording, preventie en passende ondersteuning. Met de woonzorgvisie wordt een basis gelegd en kader gesteld voor een uitvoeringsprogramma. De woonzorgvisie geeft aan ‘wat’ wij als gemeente belangrijk vinden en waarvoor wij ons samen met onze partners voor gaan inzetten. Met het uitvoeringsprogramma geven we aan ‘hoe’ we het willen doen. Het uitvoeringsprogramma betreft een gezamenlijke werkwijze van de gemeente met onze partners op wonen, welzijn en zorg, waarin concreet is vastgelegd hoe we onze ambities en uitgangspunten gaan uitwerken. In dit uitvoeringsprogramma maken wij afspraken over onze verdere samenwerking en werken wij de aanpak van de opgaven verder uit. In bijlage 3 is het uitvoeringsprogramma 2024 – 2040 opgenomen. Het uitvoeringsprogramma zal tussentijds worden geactualiseerd. 2.

Woonzorgvisie stap naar verplicht volkshuisvestingsprogramma onder Wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting Gemeenten worden onder het Wetsvoorstel versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) verplicht een volkshuisvestingsprogramma op te stellen. Dit programma is een uitwerking van onder andere de woonzorgvisie. Het gemeentelijk volkshuisvestingsprogramma betreft een doorwerking van de regionale woonopgaven (woondeal) naar de gemeentelijke woonopgaven voor aandachtsgroepen en ouderen, met de bijbehorende zorg- en ondersteuningsbehoefte. Deze woonzorgvisie is een opmaat naar een volkshuisvestingsprogramma, die naar verwachting per 2026 verplicht wordt.

2 van 7

Risico's 1. Regionale woonzorgvisie Voor de huisvesting van aandachtsgroepen werken wij samen met lokale en regionale partners. In de regio West-Brabant West vindt afstemming plaats over de opgaven op wonen, welzijn en zorg. Gemeenten in de regio werken samen toe naar een regionale woonzorgvisie voor alle aandachtsgroepen. De lokale woonzorgvisie richt zich voornamelijk op de doelgroep ouderen. Voor de overige aandachtsgroepen liggen regionale afspraken en zullen naar verwachting in de regionale woonzorgvisie een verdere uitwerking krijgen. De regionale woonzorgvisie moet nog worden opgesteld. De regionale woonzorgvisie kan een bijstelling of nadere uitwerking vragen van deze lokale woonzorgvisie. Bijstellingen zullen een plek krijgen in het volkshuisvestingsprogramma. 2. Wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting Het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting heeft indien het wetsvoorstel wordt aangenomen impact op de verdere uitvoering (prioritering) van het uitvoeringsprogramma binnen de gemeente Halderberge. De woonzorgvisie zal met de wetswijziging een plek krijgen in het volkshuisvestingsprogramma. Het uitvoeringsprogramma kan een plek krijgen in de lokale en/of regionale prestatieafspraken. Dit zijn ontwikkelingen die nog niet helemaal vastliggen en zeker zijn, en daarmee de uitwerking en gevolgen voor deze woonzorgvisie ook nog niet helemaal duidelijk zijn.

3. Regionale en lokale samenwerking Samenwerking op de opgaven op wonen, welzijn en zorg is essentieel. Als gemeente kunnen wij dit niet alleen. Partners staan ook voor deze opgaven. Gezamenlijk willen wie hiermee aan de slag. Daarvoor is wel samenwerking, vertrouwen en commitment nodig. In het uitvoeringsprogramma behorende bij de woonzorgvisie voor gemeente Halderberge zijn hiertoe stappen gezet. Partners die zijn betrokken in het proces bij de totstandkoming van de woonzorgvisie reageren positief over de uitnodiging van hun betrokkenheid hierbij en reageren positief op de inhoud van de woonzorgvisie. Een volgende stap is het gezamenlijk tot uitvoering brengen van de genoemde ambities en acties. De uitvoering is niet enkel de verantwoordelijkheid van de gemeente, maar is iets van ons allemaal. Voor sommige acties uit het uitvoeringsprogramma is een partner regievoerder, en niet de gemeente zelf. Wij voeren voor deze acties geen actieve rol. Periodiek vindt bestuurlijk en ambtelijke overleg plaats tussen de gemeente en de maatschappelijke partners over het uitvoeringsprogramma. Gemeenten worden onder het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting ook verplicht om regionaal afspraken te maken over de evenwichtige verdeling van de huisvesting van bij de wet aangewezen groepen urgenten.

Van een deel van de aandachtsgroepen is de woonvraag zo dringend dat het Rijk in de Wet versterking regie op volkshuisvesting groepen urgenten heeft benoemd die voorrang krijgen bij het vinden van een passende woonruimte. In een huisvestingsverordening wordt een urgentieregeling vastgelegd. Per woningbouwregio (woondealregio) wordt hierover afspraken gemaakt. Voor gemeente Halderberge geldt dat wij voor de regionale afspraken over de huisvesting van urgenten de samenwerking opzoeken met gemeenten uit de woningbouwregio West-Brabant West. Hiertoe moeten nog stappen worden gezet. 4. Ambtelijke en financiële capaciteit Het uitvoeringsprogramma is een ambitieus uitvoeringsprogramma, passend bij de opgaven waar we als gemeente voor staan. In het uitvoeringsprogramma is opgenomen welke extra verwachte kosten er zijn. We gaan er op dit moment vanuit dat we een deel van de acties op kunnen pakken binnen de reguliere ambtelijke werkzaamheden. Naast de reguliere werkzaamheden spelen ook ontwikkelingen op wetgeving waardoor uitvoerende verplichtingen naar gemeenten toe komen. Daarnaast maakt dat het ambitieus uitvoeringsprogramma ook extra inzet vraagt van de ambtelijke organisatie. Om het uitvoeringsprogramma tot uitvoering te brengen zullen keuzes moeten worden 3 van 7

gemaakt in het totaal aan uitvoeringstaken en prioritering worden aangebracht. Voor andere acties vragen we extra capaciteit om die acties uit het uitvoeringsprogramma ook tot uitvoering te kunnen brengen. Daarnaast kan het zijn dat in de praktijk blijkt dat de acties in het uitvoeringsprogramma te omvangrijk zijn en dat enkele acties meer tijd in beslag gaan nemen. Het uitvoeringsprogramma wordt periodiek bijgesteld om aan te sluiten bij de ontwikkelingen die spelen op dit moment. Dit betekent dat bij dit voorstel nog geen capaciteitsvraag zit, maar het valt niet uit te sluiten dat na de periodieke bijstelling van het uitvoeringsprogramma die in de toekomst toch nog komt. 5. Brede ontwikkelingen sociaal domein/wonen Binnen het sociaal domein spelen diverse ontwikkelingen, zoals het Integraal Zorgakkoord (IZA), Gezond en Actief Leven Halderberge (GALA), Toekomstscenario kind en gezinsbescherming, hervormingsagenda, visie versterken sociale basis, het volkshuisvestingsprogramma en de beschikbaarheid van zorg en ondersteuning in het algemeen. Deze ontwikkelingen zorgen voor een opgave binnen de gemeente Halderberge, die niet los gezien kan worden van de ontwikkelingen binnen de woon – welzijn – zorgopgave. De totaliteit aan opgaven binnen het sociaal domein vraagt om een integrale benadering en coördinatie.

De woonzorgvisie en het uitvoeringsprogramma is daar een onderdeel van en kan niet los gezien worden van de genoemde ontwikkelingen. Het uitvoeringsprogramma woonzorgvisie is ambitieus, maar niet de enige ambitie van de gemeente Halderberge als het gaat om wonen – welzijn – zorg. Deze ontwikkelingen doen een beroep op de beschikbare ambtelijke capaciteit en we voorzien hier knelpunten. We zijn op dit moment aan de slag met alle opgaves binnen het sociaal domein, waarbij we niet alleen het ambitie niveau onderzoeken maar ook de benodigde capaciteit om alle extra opgaven uit te voeren. De ambities en uitvoeringsonderdelen van de woonzorgvisie worden hierin meegenomen. Financiële gevolgen Uitvoeringsbudget Voor het realiseren van de ambities uit de woonzorgvisie is een uitvoeringsprogramma opgesteld. Uw raad wordt voorgesteld een jaarlijks uitvoeringsbudget beschikbaar te stellen van € 10.000 voor het realiseren van de ambities in de woonzorgvisie en de acties uit het uitvoeringsprogramma. Aanvullend zal voor de uitvoering van een aantal concrete acties uit het uitvoeringsprogramma extra financiële middelen en capaciteit nodig zijn. Hiervoor zal ter zijner tijd een separaat voorstel ter besluitvorming aan uw raad worden voorgelegd.

De verwachting is dat het hier in ieder geval gaat om het opstellen van een volkshuisvestingsprogramma en uitvoering geven aan het plan van aanpak reablement. Het uitvoeringsplan wordt periodiek geactualiseerd. Eventuele financiële gevolgen worden meegenomen in de reguliere P&C cyclus. Communicatiestrategie Voor 2025 wordt een incidenteel budget van € 20.000 gevraagd voor het opstellen van een communicatiestrategie om inwoners bewust te maken van de opgaven op wonen, welzijn en zorg en de eigen regie die zij daar zelf in hebben. Hiervan wordt een bedrag van € 20.000 gedekt vanuit de ontvangen GALA-middelen. Eventuele kosten die voortvloeien uit de communicatiestrategie kunnen gedekt worden uit het budget van het uitvoeringsprogramma. Deskundigheidsbevordering

4 van 7

Voor 2025 wordt een bedrag van € 10.000 gevraagd voor deskundigheidsbevordering voor de professionals van team zorg en jeugd met betrekking tot positieve gezondheid. Deze deskundigheidsbevordering vraagt ook ambtelijke capaciteit. Duurzaamheid De woonzorgvisie raakt het thema duurzaamheid langs twee kanten: de fysieke en sociale kant. Duurzaamheid wordt gevonden in een geschikte woning en leefomgeving. Woningen worden zo veel als mogelijk aanpasbaar en/of levensloopbestendig gebouwd. Het gaat om een adaptieve vorm van bouwen waarbij een woning op een zodanig manier ontworpen en gebouwd wordt, dat aanpassingen aan de woning vanwege een zorg- of ondersteuningsvraag eenvoudig en daardoor relatief goedkoop kunnen plaatsvinden. Hierdoor is de woning voor meerdere doelgroepen geschikt. Vanuit het sociale domein zetten we in op de duurzaamheid van onze inwoners. We wensen dat inwoners zelf de touwtjes in handen hebben, zelf de regie over hun eigen leven. We stimuleren dat onze inwoners elkaar ontmoeten om bij te dragen aan een sterke sociale basis waar inwoners oog voor elkaar hebben, begrip voor elkaar opbrengen en bereid zijn elkaar te helpen. Dit draagt tevens bij aan het voorkomen van eenzaamheid. We zetten in op duurzame en vitale woongemeenschappen.

Burger-& overheidsparticipatie Bij het uitvoeren van de woonzorganalyse en het opstellen van de woonzorgvisie is ingezet op een goede samenwerking met en tussen inwoners, zorg- en welzijnsprofessionals en maatschappelijke partners. Zo zijn er meedenkbijeenkomsten in de kernen georganiseerd en is een vertegenwoordiging van onze partners nauw betrokken geweest bij het vertalen van de inbeeld gebrachte ontwikkelingen uit de woonzorganalyse naar opgaven in de woonzorgvisie. Daartoe zijn meerdere werksessie georganiseerd. Ook is de adviesraad sociaal domein gedurende het hele traject betrokken geweest en heeft diverse bijeenkomsten bijgewoond. Hen is gevraagd advies uit te brengen op de ontwerp woonzorgvisie. Daarop heeft de adviesraad sociaal domein een positief advies uitgebracht. Communicatie Het besluit wordt, samen met de tekst onder samenvatting, op de openbare besluitenlijst geplaatst en toegelicht tijdens het wekelijkse persgesprek. Er wordt een infographic met een weergave van de ambities en uitgangspunten uit de woonzorgvisie opgesteld. De infographic Woonzorgvisie wordt onderdeel van de publicatie in de Bode, social media en op de website. De woonzorgvisie gaat gepubliceerd worden op www.halderberge.nl en op www.overheid.nl. Vervolg Met de woonzorgvisie wordt een basis gelegd en kader gesteld voor een uitvoeringsprogramma.

De woonzorgvisie geeft aan ‘wat’ wij als gemeente belangrijk vinden en waarvoor wij ons samen met onze partners voor gaan inzetten. Met het uitvoeringsprogramma geven we aan ‘hoe’ we het willen doen. Het “Uitvoeringsprogramma woonzorgvisie gemeente Halderberge” betreft een gezamenlijke werkwijze van de gemeente met onze partners op wonen, welzijn en zorg, waarin concreet is vastgelegd hoe we onze ambities en uitgangspunten gaan uitwerken. Het vaststellen van het uitvoeringsprogramma is een collegebevoegdheid. Het college heeft onder voorbehoud van vaststelling van de woonzorgvisie door uw raad, het uitvoeringsprogramma 20242040 vastgesteld. Het uitvoeringsprogramma zal tussentijds worden geactualiseerd. U wordt hiervan geïnformeerd.

5 van 7

Voorstel Wij stellen u voor: 1. de "Woonzorgvisie gemeente Halderberge 2024-2040" vast te stellen; 2. kennis te nemen van het ontwerp "Uitvoeringsprogramma woonzorgvisie gemeente Halderberge"; 3. het college te verzoeken uitvoering te geven aan de "Woonzorgvisie gemeente Halderberge 2024-2040" en bijbehorend "Uitvoeringsprogramma woonzorgvisie gemeente Halderberge"; 4. vanaf 2025 een structureel budget van € 10.000 beschikbaar te stellen voor de acties uit het uitvoeringsprogramma; 5. voor 2025 een budget van € 10.000 beschikbaar te stellen voor deskundigheidsbevordering; 6. de financiële gevolgen van dit voorstel te verwerken in de nog op te stellen programmabegroting 2025 en meerjarenbegroting. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Halderberge.

Bijlage: 1. 2. 3. 4. 5.

Woonzorgvisie gemeente Halderberge 2024-2040 Uitvoeringsprogramma woonzorgvisie gemeente Halderberge Infographic Woonzorganalyse Advies adviesraad sociaal domein Inspraakreactie Surplus en Samenstichting Hoeven

6 van 7

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Halderberge; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 18 juni 2024;

BESLUIT: 1. de "Woonzorgvisie gemeente Halderberge 2024-2040" vast te stellen; 2. kennis te nemen van het ontwerp "Uitvoeringsprogramma woonzorgvisie gemeente Halderberge"; 3. het college te verzoeken uitvoering te geven aan de "Woonzorgvisie gemeente Halderberge 2024-2040" en bijbehorend "Uitvoeringsprogramma woonzorgvisie gemeente Halderberge"; 4. vanaf 2025 een structureel budget van € 10.000 beschikbaar te stellen voor de acties uit het uitvoeringsprogramma; 5. voor 20025 een budget van € 10.000 beschikbaar te stellen voor deskundigheidsbevordering; 6. de financiële gevolgen van dit voorstel te verwerken in de nog op te stellen programmabegroting 2025 en meerjarenbegroting. Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad van de gemeente Halderberge op 19 september 2024,

de griffier,

de voorzitter,

drs. A. Koenen

drs. B.J.A. Roks

7 van 7