Raadsvoorstel Vaststelling Visie Sociale Basis gemeente Halderberge.pdf

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

1127190

Contactpersoon

Ilse Schijvenaars

Raadsvergadering d.d. 5 juni 2025

Commissie

SM&V

Portefeuillehouder

Telefoonnummer

0165 390 436

Patrick Schouw, wethouder

Onderwerp Vaststellen visie sociale basis Samenvatting De gemeente Halderberge wil dat al haar inwoners zich fijn, gezien, gehoord en gesteund voelen. Dat iedereen mee kan doen, en dat we in Halderberge naar elkaar om kijken en elkaar helpen als het nodig is. Hiervoor is een visie op de sociale basis opgesteld. Om deze ambitie te bereiken gaat de visie in op het bereiken van vier resultaten. De visie beschrijft de rol die de gemeente heeft in de sociale basis en waar de gemeente de komende jaren de prioriteiten legt. De visie is geschreven op basis van input van én in afstemming met de professionals, stichtingen, verenigingen, (de vertegenwoordigers van) onze inwoners en andere spelers uit de Halderbergse sociale basis. De ambities en de resultaten uit deze visie zijn omarmd door deze partners en samen gaan we aan de slag om deze te bereiken.

Inleiding & beeldvorming Vanuit het beleidsplan Sociaal Domein ‘De Kracht van Samen’ wordt nu al ingezet op het behouden en verstevigen van de sociale basis in Halderberge. Ook in het collegewerkprogramma ‘Samen aan de slag!’ is het uitgangspunt dat de inwoners van Halderberge elkaar ondersteunen waar mogelijk en zich actief inzetten voor hun omgeving. Op dit moment is er hernieuwde aandacht voor die sociale basis. Een sterke sociale basis is namelijk een belangrijke voorwaarde om de verschillende ontwikkelingen en transformaties in het sociaal domein voor elkaar te krijgen. Er is behoefte om een integrale gemeentelijke visie hierop te formuleren, die onze samenwerkingspartners omarmen. De hernieuwde aandacht is onder andere te verklaren door de ambities in het plan van aanpak Gezond en Actief in Halderberge (GALA). Daarbij was de conclusie dat er al veel gebeurt in Halderberge. Onder andere vanuit het beleid rondom armoede, jeugd, eenzaamheid, wonen en zorg, inclusie en mantelzorg wordt gewerkt aan preventie en zorgzame gemeenschappen. Dat doet zowel de gemeente als de partners. Deze visie brengt deze sporen samen, waardoor het in samenhang gezien kan worden. Ook laat het zien hoe de sociale basis versterkt kan worden en welke rol wij als gemeente hierbij spelen.

Maar let op; met deze visie kan de gemeente met zijn partners een waardevolle bijdrage leveren aan de sociale basis, maar de sociale basis is niet van

1 van 6

de gemeente of van (professionele) partners. De sociale basis is van heel Halderberge: inwoners, organisaties en ondernemers. In deze visie is vastgelegd wat er samen bereikt kan en moet worden: “Inwoners in Halderberge voelen zich fijn, gezien, gehoord en gesteund. Iedereen kan mee doen, we kijken naar elkaar om en helpen elkaar als het nodig is. Inwoners, organisaties en gemeente zijn hiervoor samen aan zet.” Om dit te realiseren, willen we inzetten op het bereiken van de volgende resultaten: - ERBIJ HOREN: Het gevoel van onze inwoners ergens bij te horen neemt toe; - SAMENKRACHT: Het gevoel van sociale cohesie onder onze inwoners neemt toe; - STEUN: Voor inwoners die (tijdelijk) hulp nodig hebben, zijn steunbronnen vindbaar en toegankelijk; - INWONERSINTIATIEF: Inwoners(initiatieven) ervaren meer ruimte en vertrouwen om te doen wat nodig is. De visie beschrijft de rol die de gemeente heeft in de sociale basis en waar de gemeente de komende jaren de prioriteiten legt. Doelstelling Een stevige sociale basis is voor al onze inwoners belangrijk. Het geeft de meeste mensen plezier en ontspanning. Als het nodig is, dan is dit netwerk ook handig om hulp te vragen en te geven.

Een stevige sociale basis draagt bij aan het kunnen omgaan met de uitdagingen van het (dagelijkse) leven, aan vroegsignalering om zo ergere problemen te voorkomen en het zorgt ervoor dat inwoners zich fijn, gezien, gehoord en gesteund voelen. Daarnaast is een stevige sociale basis een belangrijke voorwaarde om de verschillende ontwikkelingen en transformaties in het sociaal domein voor elkaar te krijgen. Vandaar dat het opstellen van een visie op de sociale basis één van de afspraken is van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). De sociale basis is er altijd, krachtig of niet, met of zonder betrokkenheid van overheid en organisaties. Waar mensen zijn en met elkaar samenleven, is er een sociale basis. Het grootste deel van de sociale basis hebben inwoners zelf in handen. Zij zijn hier ook zelf verantwoordelijk voor. Op vele manieren wordt deze sociale basis al ondersteund en versterkt. De visie brengt die sporen samen, waardoor het in samenhang gezien kan worden. Ook laat het zien hoe de sociale basis de komende jaren behouden en verder versterkt kan worden en welke rol wij als gemeente hierbij spelen. De visie schept kaders en duidelijkheid over wat wij tot de sociale basis rekenen en wat onze koers is. Daarnaast is het ook een aanzet tot een aantal concrete uitwerkingsopdrachten voor de komende jaren. Overwegingen 1.

Met het vaststellen van de visie op de sociale basis worden de ambitie en de resultaten vastgelegd en wordt richting gegeven aan de uitvoering, door de prioriteiten voor de komende jaren te benoemen. Een stevige sociale basis is voor al onze inwoners belangrijk. En een stevige sociale basis is een belangrijke voorwaarde om de verschillende ontwikkelingen en transformaties in het sociaal domein voor elkaar te krijgen. Er zijn in Nederland, en dus ook in Halderberge, ontwikkelingen die van invloed zijn op onze sociale basis. Ontwikkelingen die ons ertoe dwingen om opnieuw naar de sociale basis in onze wijken en kernen te kijken en te versterken waar dat nodig is. Dit vraagt om een heldere visie, met resultaten die we waar kunnen maken en het stellen van duidelijke prioriteiten die we omzetten in concrete acties. Parallel aan deze visie loopt het traject met betrekking tot de evaluatie samenstichtingen en ambassadeurs. De visie sociale basis gaat in op wat er nodig is om inwoners(initiatieven) meer ruimte en vertrouwen te laten ervaren om te doen wat nodig is. Dit resultaat hangt ook deels 2 van 6

samen met de samenwerking en inzet van samenstichtingen en ambassadeurs. Deze visie en de resultaten uit de evaluatie van de samenstichtingen en de ambassadeurs moeten we dan ook in samenhang zien. 2. Een visie op de sociale basis is een afspraak vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is afgesproken dat elke gemeente zich inzet om de gezondheid van haar inwoners te versterken en waar mogelijk de vraag naar (zwaardere) zorg te voorkomen door meer in te zetten op voorkomen in plaats van genezen. Vanuit een sterke sociale basis kunnen gemeenten beter de beweging naar de voorkant maken. In een gemeenschap met een sterke sociale basis doen inwoners mee en kijken inwoners naar elkaar om waardoor signalen vroeg kunnen worden opgepakt en lichte (in)formele ondersteuning wordt geboden. Een beleidsvisie maakt duidelijk hoe de gemeente aankijkt tegen de sociale basis en op welke manier zij hieraan wil bijdragen. Om zo bij te kunnen dragen aan het realiseren van een gezonde samenleving. Risico's 1.

Sociale basis is een complex systeem, waardoor de investeringen vanuit de gemeente niet (gelijk) een bijdrage leveren aan de gewenste resultaten Er zijn veel verschillende spelers en onderdelen die invulling geven aan en van invloed zijn op de sociale basis: professionals, accommodaties, inwonersinitiatieven, vrijwilligers en ontmoetingsplekken. Samenwerking om de resultaten te bereiken is essentieel. Ook is het moeilijk om bepaalde resultaten of ontwikkelingen aan investeringen in de sociale basis toe te rekenen. Daarnaast is het van belang te accepteren dat veranderingen in (en door) de sociale basis, een kwestie van lange adem zijn. 2. Financiële capaciteit is na 2026 nog onduidelijk Het uitvoeren van de visie is ambitieus, maar passend bij de opgaven waar we als gemeente voor staan. Voor het realiseren van de uitvoeringsopgaven zetten we de GALA- middelen 2025 en 2026 in. Het is op dit moment nog onduidelijk óf en hoe het Rijk de beweging die is ingezet in met het GALA financieel blijft ondersteunen na 2026. 3.

Brede ontwikkelingen sociaal domein/wonen irt beschikbare capaciteit Binnen het sociaal domein spelen diverse ontwikkelingen, zoals het Integraal Zorgakkoord (IZA), Gezond en Actief Leven Halderberge (GALA), Toekomstscenario kind en gezinsbescherming, hervormingsagenda, woonzorgvisie, het volkshuisvestingsprogramma en de beschikbaarheid van zorg en ondersteuning in het algemeen. De totaliteit aan opgaven binnen het sociaal domein vraagt om een integrale benadering en coördinatie. De visie sociale basis en de maatregelen die daarbij horen zijn daar een onderdeel van en kunnen niet los gezien worden van de genoemde ontwikkelingen. Komende jaren zal de uitwerking van al deze ontwikkelingen veel tijd en aandacht vragen, naast alle andere (reguliere) taken en andere tussentijdse ontwikkelingen. Zowel bij de gemeente, als bij onze samenwerkingspartners. De opgaven vanuit de ontwikkelingen in het sociaal domein en de sociale basis vragen ons namelijk ook om opnieuw te kijken naar de opdrachten die we bij onze partners wegleggen. Het kan zijn dat er getemporiseerd en/of geprioriteerd moet worden. Bij dit voorstel zit nog geen capaciteitsvraag, omdat we dit in samenhang met alle andere ontwikkelingen moeten bekijken. Het valt niet uit te sluiten dat deze vraag in de toekomst toch nog komt.

3 van 6

Financiële gevolgen Zoals in de visie aangegeven is investeren in de sociale basis voor de gemeente niet nieuw. Er is bestaand beleid en er zijn bestaande investeringen die een belangrijke bijdrage leveren aan deze sociale basis. Onder andere via het beleid rondom armoede, jeugd, onderwijsachterstanden, eenzaamheid, wonen en zorg, inclusie en mantelzorg wordt gewerkt aan zowel preventie als zorgzame gemeenschappen. Ook investeringen zoals de dorpshuizen, de zwembaden, meer inzet op cultuur en subsidies aan verenigingen, inloophuizen en dergelijke zijn allemaal van invloed. Voor het realiseren van de ambities uit de visie sociale basis wordt gebruik gemaakt van de nog beschikbare GALA-middelen. Voor het onderdeel ‘Sociale Basis’ is er in 2025 nog een bedrag van €70.354,80 beschikbaar en voor 2026 is nog een bedrag van €52.742,83 beschikbaar. Dit bedrag zal nog geïndexeerd worden door het Rijk. Binnen het GALA zijn er ook andere posten die ingezet kunnen worden voor het realiseren van de ambities van deze visie. Het is op dit moment nog onduidelijk óf en hoe het Rijk de beweging die is ingezet in met het GALA financieel blijft ondersteunen na 2026. Wel weten we dat de uitvoering van de visie de nodige financiële inzet vraagt de komende jaren.

Op dit moment wordt daarom voorgesteld om nog geen verzoek om extra financiële middelen te doen maar de besluitvorming van het Rijk af te wachten. Mocht het besluit van het Rijk niet overeenkomen met de ambities voor de komende jaren, dan zullen de eventuele financiële gevolgen worden meegenomen in de reguliere P&C cyclus. Duurzaamheid Vanuit de visie sociale basis zetten we in op op een duurzame (sociale) basis. We wensen dat inwoners zich in Halderberge fijn, gezien, gehoord en gesteund voelen. We stimuleren dat onze inwoners elkaar ontmoeten om bij te dragen aan een sterke sociale basis waar inwoners oog voor elkaar hebben, begrip voor elkaar opbrengen en bereid zijn elkaar te helpen. We zetten in op duurzame en vitale gemeenschappen, waar iedereen mee kan doen. Burger-& overheidsparticipatie Bij het opstellen van de visie sociale basis is input opgehaald bij inwoners en vertegenwoordigers van inwoners, bij stichtingen, verenigingen en professionele partners. Met enquêtes, meedenkbijeenkomsten, een jongerenparticipatie actie en 1-op-1 gesprekken is een vertegenwoordiging van de spelers in de sociale basis betrokken geweest. Ook is hen gevraagd de ambitie en de resultaten in de visie te omarmen en hier samen aan te willen werken. Uw gemeenteraad is zelf gedurende het proces ook een aantal keer bijgepraat en/of gevraagd om input.

Zo is er vorig jaar een raadsbijeenkomst georganiseerd, is de raadsgroep sociaal domein bijgepraat en bent u uitgenodigd om aan te sluiten bij de bijeenkomst met de samenwerkingspartners. De adviesraad sociaal domein is gedurende het hele traject betrokken geweest en heeft diverse bijeenkomsten bijgewoond. Hen is gevraagd advies uit te brengen op de visie sociale basis. Daarop heeft de adviesraad sociaal domein een positief advies uitgebracht. Bij de uitvoering van de visie worden inwoners, vertegenwoordigers van inwoners, stichtingen, verenigingen en professionele partners ook nadrukkelijk betrokken. Communicatie In de visie sociale basis is een infographic opgenomen. Deze infographic is een samenvattende weergave van de ambities en uitgangspunten van de visie. De infographic wordt onderdeel van de publicatie in de Bode, social media en op de website. De visie sociale basis gaat gepubliceerd worden op www.halderberge.nl. Communicatie in klare taal is ook een aandachtspunt bij de uitvoering van de visie.

4 van 6

Vervolg Na de vaststelling van deze visie gaat de gemeentelijke organisatie samen met haar partners aan de slag met de concrete uitvoering van deze visie. Dit is een collegebevoegdheid. Er is geen apart uitvoeringsprogramma bij deze visie opgesteld. U wordt met de uitvoeringsprogramma’s en de monitors van het beleidsplan sociaal domein over de uitvoering geïnformeerd. De visie sociale basis heeft geen einddatum, het is voor de komende jaren het koersdocument voor de gemeente. Bij ingrijpende (landelijke of lokale) ontwikkelingen die de kern van de visie raken, bepalen we of en wanneer aanpassing van de visie nodig is. Voorstel Wij stellen u voor: 1. de "visie sociale basis" vast te stellen; 2. het college te verzoeken uitvoering te geven aan de "visie sociale basis" Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Halderberge.

Bijlage: 1. Visie sociale basis, inclusief infographic 2. Advies adviesraad sociaal domein

5 van 6

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Halderberge; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 15 april 2025;

BESLUIT: 1. de "visie sociale basis" vast te stellen; 2. het college te verzoeken uitvoering te geven aan de “visie sociale basis" Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad van de gemeente Halderberge op 5 juni 2025,

de griffier,

de voorzitter,

Ari Koenen

Anne Mulder

6 van 6