Raadsvoorstel Transitievisie Warmte, gemeente Halderberge.pdf

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

275734

Contactpersoon

M. Overbeek

Raadsvergadering d.d. 16-12-2021

Commissie

B&O op 1-12-2021

Portefeuillehouder

Telefoonnummer

140165

Hans Wierikx, wethouder

Onderwerp Transitievisie Warmte, gemeente Halderberge

Samenvatting Uit het Nederlandse Klimaatakkoord (2019) volgt dat alle gemeenten in Nederland een Transitievisie Warmte (TVW) moeten opstellen. Alle gebouwen moeten namelijk uiterlijk in 2050 van het aardgas af zijn. De TVW geeft richting voor de aanpak in Halderberge. Het plan bevat ook de eerste oplossingsrichting per buurt en de planning voor de eerste verkenningsbuurten.

Inleiding & beeldvorming Op 28 juni 2019 publiceerde het kabinet het Klimaatakkoord: de Nederlandse uitwerking van de internationale klimaatafspraken van Parijs (2015). We gaan met elkaar de CO2-uitstoot sterk verminderen: in 2030 met de helft ten opzichte van 1990. Eén van de afspraken is dat alle gemeenten in Nederland uiterlijk in 2021 een Transitievisie Warmte (TVW) vaststellen. Dit is ook verankerd in het collegewerkprogramma. De Transitievisie Warmte geeft een eerste richting aan het aardgasvrij maken van gebouwen. Op 15 oktober 2020 heeft u daarom ingestemd met het plan van aanpak voor het “Plan aardgasvrije bebouwde omgeving Halderberge” ook wel de Transitievisie Warmte. Op basis van dit plan is de Transitievisie Warmte opgesteld. In de Beleidsvisie energietransitie die in oktober 2019 door uw raad is vastgesteld, is als ambitie opgenomen dat op zijn vroegst vanaf 2030 woningen van het aardgas af gaan. Dit is dan ook de basis die is meegenomen om de fasering van de transitie te bepalen. Ook is het amendement Kostenneutrale Energietransitie een onderlegger van deze visie. Op basis van een technische analyse van de bebouwde omgeving in de gemeente Halderberge zijn de alternatieve verwarmingsmogelijkheden aangegeven. Dit heeft samen met de input van de werkgroep de basis gevormd voor de fasering.

Voorgesteld wordt om verkenningsbuurten aan te wijzen waar we de komende jaren kennis kunnen opdoen. De verkenningsbuurten zijn zo gekozen dat er 4 verschillende warmte-oplossingen worden verkend. Daarbij is rekening gehouden dat de buurten niet in dezelfde kern liggen.

1 van 5

Doelstelling Doel is dat deze "Transitievisie Warmte, gemeente Halderberge" wordt vastgesteld, waardoor de kaders van de aanpak naar aardgasvrij in 2050 duidelijk zijn.

Overwegingen 1. Verplichting Het opleveren van de Transitievisie Warmte is een verplichting, die volgt uit de afspraken van het Klimaatakkoord. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft deze afspraken ook ondertekend. Doordat elke gemeente een plan opstelt kan er ook regionaal samen worden gewerkt aan de opgave om 95% CO2 in 2050 te reduceren. 2. Eerste visie – leren van eerste stappen Deze Transitievisie Warmte is een eerste vertrekpunt om in 2050 aardgasvrij te zijn. Gedurende de tijd zullen door nieuwe inzichten de plannen worden herzien en verbeterd. Hierdoor blijft er ruimte om bij voortschrijdend inzicht een andere weg in te slaan. Met deze aanpak willen we ruimte geven om te leren van het proces. 3. Overweging voor verkenningsbuurten Vanuit de Transitievisie Warmte is het de bedoeling dat er startwijken voor wijkuitvoeringsplannen worden benoemd. In deze plannen wordt er ook een einddatum om van het gas af te gaan afgesproken. Omdat wij voor 2030 nog niet actief van start gaan is er gekozen voor verkenningsbuurten in plaats van wijkuitvoeringsplannen. Dit is een voorloper op een wijkuitvoeringsplan waarin wel nader onderzoek naar de mogelijkheden wordt gedaan maar niet al een einddatum moet worden vastgesteld. 4. Inzetten op isolatie Omdat we niet op alle plekken in Halderberge kunnen beginnen is het belangrijk voor alle inwoners om in te zetten op isolatie.

Dit zien we ook in de regio terug als hoofdstrategie binnen de andere Transitievisies Warmte. Door inwoners te stimuleren om hun woning te gaan isoleren kan er al worden voorgesorteerd op “aardgasvrij ready”. Het isoleren van een woning wordt ook vaak gezien als een “no regret” maatregel. Hiermee wordt de overstap naar een andere bron van verwarmen doorgaans makkelijker. 5. Perspectief voor inwoners De Transitievisie Warmte geeft bewoners, huis- en gebouweigenaren een eerste beeld van het stapsgewijze tijdpad richting aardgasvrij. Dit biedt huis- en gebouweigenaren perspectief om eventueel investerings- en verduurzamingsbeslissingen te kunnen nemen wanneer bijvoorbeeld de CV-ketel vervangen moet worden, een nieuw kooktoestel gekocht wordt of een verbouwing gedaan wordt. Onafhankelijk advies hierover is in te winnen via een energie-loket en de energie coöperatie. 6. Koppeling RES De Transitievisie Warmte vormt input voor de Regionale Structuur Warmte (RSW), een onderdeel van de Regionale Energiestrategie 1.0 (RES). Door het vaststellen van de Transitievisie Warmte komt er inzicht welke gemeenten welke regionale warmtebronnen (zoals het Mark-Vlietkanaal en de Dintel in ons geval) wil gebruiken. Met deze visie maakt de gemeente in elk geval haar voorkeuren voor bronnen duidelijk.

Op RES-niveau moet afstemming plaatsvinden over het gebruik van (sub)regionale warmtebronnen: we kunnen niet allemaal van dezelfde bron gebruik maken. 7. Koppeling Omgevingswet De Transitievisie Warmte wordt integraal meegenomen in de omgevingsvisie die naar verwachting in februari 2022 ter vaststelling aan de raad wordt voorgesteld. Risico's 1.1 Weerstand van inwoners 2 van 5

Alhoewel er tijdens de inwonersavonden positieve geluiden waren over de verkenningsbuurten zal dit niet voor alle inwoners gelden. De transitie betekent dat inwoners hun huis moeten aanpassen en uiteindelijk (gedwongen) van het gas af moeten. Verandering is nooit makkelijk waardoor het weerstand kan oproepen. Door de start vanaf 2030 te zetten hebben inwoners de tijd om aan het idee te wennen. En met startwijken kunnen we stapsgewijs laten zien wat de mogelijkheden zijn. 1.2 Onzekerheid alternatieven In deze visie wordt een voorstel gedaan voor de alternatieve manieren van verwarmen per buurt. Dit is op dit moment de meest logische keuze naar aanleiding van het onderzoek. Verder onderzoek moet uitwijzen of dit inderdaad de juiste alternatieven zijn. Inwoners kunnen zich alleen al wel vastleggen op deze alternatieven en aan de hand daarvan keuzes maken. Het blijft daarom belangrijk om goed te informeren welke investeringen en “no regret” maatregelen verstandig zijn om zo geen onnodige investeringen te doen. 1.3 Kosten warmtetransitie woningeigenaren De kosten voor het aanpassen van woningen liggen op dit moment bij de woningeigenaren zelf. Niet iedereen is echter in staat om deze kosten op te brengen. Dit kan ook gelden voor huurders die na aanpassingen van het huurhuis meer huur moeten gaan betalen.

In de technische analyse van de alternatieven is de betaalbaarheid een belangrijk onderwerp. Per alternatief is gekeken of dit de laagste maatschappelijke kosten had. Hiermee willen we de transitie naar aardgasvrij kostenneutraal houden. Er zijn op dit moment een aantal subsidies vanuit het rijk beschikbaar en er loopt een actie “Reductie Regeling Energie – Woningen (RREW)” waar we inzetten op energiereductie bij koopwoningen eigenaren en huurders middels voorlichting en inkoopacties. Financiële gevolgen Voor het verder onderzoek, de participatie met betrokken inwoners en woningeigenaren worden de komende jaren kosten gemaakt. Voor 2022 worden deze begroot op € 65.000. Op basis van offertes, benodigde werkzaamheden en inzicht in de onvoorziene kosten worden de structurele kosten begroot en meegenomen in de (meerjaren)begroting. Bij vaststelling van het plan van aanpak op 8 oktober 2020 heeft uw raad € 120.000 beschikbaar gesteld voor het opstellen van de Transitievisie Warmte vanuit een eerdere Rijksuitkering ten behoeve van de energietransitie. Voorgesteld wordt om het overgebleven bedrag (€65.500) van deze post te benutten voor de kosten in 2022 en dit bij de jaarrekening te verwerken. De uitvoering van de Transitievisie Warmte door het opstellen van de uitvoeringsplannen heeft consequenties voor de omvang van de ambtelijke organisatie.

De uitvoeringsplannen worden gedurende meerdere jaren opgesteld. Hiervoor is structurele capaciteit nodig op het gebied van duurzaamheid. Begin 2021 is er voor de duur van ruim 1,5 jaar extra capaciteit beschikbaar gekomen op het gebied van duurzaamheid. Deze inzet zal verlengd moeten worden om het proces om te komen tot een aardgasvrij Halderberge te begeleiden. Het voorstel bevat geen kostenraming van de uitvoeringskosten. Deze uitvoeringskosten worden inzichtelijk gemaakt in de uitvoeringsplannen per wijk of buurt. Wij verwachten dat volgend jaar ook meer bekend wordt over middelen die het Rijk hiervoor ter beschikking gaat stellen. In de uitvoeringsplannen is aandacht voor de kosten en mogelijke dekking van de kosten. De extra middelen van het Rijk zijn noodzakelijk om de uitvoering voor onze inwoners en gebouweneigenaren haalbaar en betaalbaar te houden.

Duurzaamheid De Transitievisie Warmte levert een bijdrage aan een duurzamer Halderberge. Met de uitvoering van de voorgestelde plannen in deze visie maken we de transitie naar een duurzamere manier van verwarmen in onze gemeente.

3 van 5

Burger-& overheidsparticipatie Voor een gedegen visie hebben we op verschillende manieren en momenten stakeholders betrokken. Er is een werkgroep met externe (overheids)partijen zoals Enexis, het Waterschap Brabantse Delta, woningcorporatie Woonkwartier en de energie coöperatie Energiek Halderberge. Zij hebben door workshops en tegenlezen waardevolle input geleverd om tot een complete visie te komen. De raad is via de raadswerkgroep Omgevingswet geïnformeerd over het proces en tussenproducten. Het betrekken van inwoners is voor deze visie op trede 2, inventariseren, van de participatietrap gebeurd. Tijdens twee digitale avonden zijn inwoners meegenomen in de stappen van het proces en de uitkomsten van het onderzoek. Ook was er dan ruimte voor vraag en antwoord en is er zo een beeld gekregen bij wat inwoners belangrijk vinden. Een klas van het Marklandcollege werkt aan een opdracht voor de gemeente. Zij zijn gevraagd te onderzoeken hoe de gemeente Halderberge haar inwoners kan betrekken bij de warmtevisie. Ze werken in teams aan een concreet voorstel voor de gemeente. De uitkomsten zijn eind november bekend. Communicatie De visie zal na vaststelling door de raad op de gemeentelijke site gepubliceerd worden. Er is een inwonersversie gemaakt van de visie om laagdrempelig te communiceren. Deze versie zal online op de pagina www.halderberge.nl/aardgasvrij komen te staan.

Met een bericht in de Bode en online op social media kanalen worden inwoners hierop geattendeerd. Op dit moment lopen er ook acties in het kader van de Regeling Reductie Energie-Woningen (RRE-W) om energiereductie te stimuleren. Tijdens de webinars die onder deze actie vallen zullen inwoners ook op deze site gewezen worden. Vervolg Nadat de Transitievisie Warmte is vastgesteld zal er gestart worden om het vervolg vorm te geven. Hierin zal ook in De6 verband samen worden gewerkt. De bedoeling is om te beginnen met verkenningen in de aangewezen buurten. Door op verschillende plekken en insteken te starten willen we leren om de uitrol op grotere schaal effectiever en efficiënter in te kunnen richten. De visie wordt elke 5 jaar geëvalueerd en opnieuw vastgesteld. Dit biedt ruimte om dan de nieuwste technologische en maatschappelijke ontwikkelingen in nieuwe plannen mee te nemen. Voorstel Wij stellen u voor de “Transitievisie Warmte, gemeente Halderberge” vast te stellen. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Halderberge.

Bijlage: 1. Transitievisie Warmte, Gemeente Halderberge 2. Inwonersversie Transitievisie Warmte, Gemeente Halderberge

4 van 5

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Halderberge; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 2 november 2021;

gelet op de artikelen 108 en 147 Gemeentewet;

BESLUIT:

De Transitievisie Warmte gemeente Halderberge vast te stellen. Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad van de gemeente Halderberge op ,

de griffier,

de voorzitter,

drs. A. Koenen

drs. B.J.A. Roks

5 van 5