Raadsvoorstel toekomst Rekenkamer.pdf

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

Contactpersoon

Ari Koenen

Raadsvergadering d.d. 16 december 2021

Commissie

SM&V

Portefeuillehouder

Telefoonnummer

0165 390563

Bernd Roks

Onderwerp Toekomst Rekenkamer

Samenvatting Eén van de instrumenten van uw raad is de gemeentelijke Rekenkamer. De Rekenkamer WestBrabant is in 2006 ingesteld om onderzoek te doen naar doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het door het gemeentebestuur gevoerde bestuur. Het betrof een samenwerkingsverband van 8 gemeenten: Bergen op Zoom, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Halderberge, Moerdijk, Oosterhout en Roosendaal. De gemeenten Moerdijk en Oosterhout hebben de samenwerking per 1 januari 2021 beëindigd. De overige gemeenten hebben de samenwerking in de vorm van een convenant met één jaar verlengd. Op 1 februari 2022 loopt het convenant van rechtswege af. Dien ten gevolge staat uw raad voor de keuze de samenwerking in afgeslankte vorm te continueren of over te gaan tot het inrichten van een eigen lokale Rekenkamer.

Inleiding & beeldvorming In 2020 is door de participerende gemeenten de samenwerking geëvalueerd. Op basis van de vragenlijst, die door 4 raadsleden uit Halderberge is ingevuld, scoort de Rekenkamer WestBrabant over de hele linie een voldoende. Desondanks wordt de Rekenkamer te weinig als een raadsinstrument ervaren. Zij staat te veel op afstand van de gemeenteraad en er is een gemis aan gevoel voor wat er in de gemeente leeft, inzicht in de ‘couleur local’. Dit punt werd ook bij de evaluatie in 2016 ervaren evenals onvoldoende transparantie in de financiën. Wij zien in beide punten onvoldoende ontwikkeling.

Doelstelling De Rekenkamer sluit nauw aan bij de Halderbergse praktijk. Zij is een strategisch adviseur van de raad en wil met haar onderzoeken en adviezen de raad helpen om de kaderstellende-, controlerende- en reflecterende rol zo goed mogelijk uit te voeren. De Rekenkamer kijkt in haar onderzoeken enerzijds terug op wat er van het beleid is terecht gekomen. Anderzijds kijkt de Rekenkamer vooruit naar nieuwe ontwikkelingen en hoe de gemeenteraad zich hierop kan voorbereiden. 1/5

Overwegingen Voortzetting van het samenwerkingsverband in de Rekenkamer West-Brabant biedt voordelen. De expertise kan worden gebundeld en de kosten kunnen worden gedeeld. Indien meerdere gemeenten hetzelfde onderzoek laten uitvoeren behoort benchmarking tot de mogelijkheden. De griffie wordt minder belast met (secretariële) ondersteuning. Een (zwaarwegend) nadeel blijft ons inziens de afstand tot uw raad en het gebrek aan inzicht in wat er in Halderberge ‘speelt’. Dit blijkt moeilijk te doorbreken. Een eigen lokale Rekenkamer zal dichter bij de Halderbergse samenleving staan, meer ‘smoel’ hebben en kortere lijnen met uw raad kunnen onderhouden. Hoewel ook een lokale Rekenkamer autonoom is in haar onderwerpkeuze, kan dit in engere samenspraak met uw raad gebeuren dan nu het geval is. Het budget wat beschikbaar is (€ 32.143,--) kan flexibeler en transparanter worden ingezet: een groot onderzoek per jaar, 2 kleinere onderzoeken per jaar in de vorm van een QuickScan of een erg groot onderzoek uitgesmeerd over 2 jaar. Ook gezien de formatieve uitbreiding van de griffie zijn wij van mening dat de eventuele (secretariële) belasting te verhapstukken moet zijn. Landelijke ontwikkelingen Een goede invulling van de Rekenkamer draagt bij aan het functioneren van het lokale democratische stelsel.

Daarbij past het niet dat er nog steeds gemeenten zijn, die geen of een inactieve Rekenkamer hebben. Daarom geeft de rijksoverheid een impuls aan de invulling van de Rekenkamer met de ‘Wet versterking decentrale Rekenkamers’. Het wetsvoorstel breidt enkele onderzoeksbevoegdheden van de Rekenkamer uit en stelt gemeenten verplicht om een Rekenkamer in te stellen. De mogelijkheid om te kiezen voor een Rekenkamercommissie vervalt. De belangrijkste wijziging daarbij is dat raadsleden dan geen zitting (meer) mogen hebben in een Rekenkamer. Tot nog toe regelde de Gemeentewet dat ambtenaren, die werkzaamheden verrichten voor de Rekenkamer, niet tevens werkzaamheden verrichten voor een ander orgaan van de gemeente (deze bepaling gold niet voor Rekenkamercommissies). De voorgenomen wetswijziging past deze bepaling aan, waardoor de griffies voortaan de Rekenkamer wel kunnen ondersteunen. Risico's Niet van toepassing.

Financiële gevolgen Uitgangspunt is het budget dat jaarlijks voor (onderzoeken van) de Rekenkamer in de programmabegroting is opgenomen. Voor 2022 is dat € 32.143,--. Het secretariaat wordt ingevuld vanuit de griffie binnen de in 2022 beschikbare formatie.

Duurzaamheid Niet van toepassing. Burger-& overheidsparticipatie Niet van toepassing. Wel verwachten we een naar buiten gerichte houding van de Rekenkamer met oog voor wat er in de Halderbergse samenleving leeft. Bij het inrichten van de Rekenkamer in 2022 zal daar aandacht voor zijn.

2/5

Communicatie De samenwerkende gemeenten en de Rekenkamer West-Brabant worden over uw besluit geïnformeerd. Vervolg De overwegingen, waarbij wij met name ‘nabijheid’ belangrijk vinden leiden tot het voorstel om in 2022 een eigen lokale Rekenkamer in te stellen. De (bevoegdheden van de) Rekenkamer is geregeld in de Gemeentewet (hoofdstukken IVa en XIa). Uw raad dient: het aantal leden van de Rekenkamer vast te stellen, de leden te benoemen en de vergoeding te bepalen en middelen beschikbaar te stellen voor een goede uitoefening van haar werkzaamheden. Mocht de voorgenomen ‘Wet versterking decentrale Rekenkamers’ niet doorgaan dan zal de mogelijkheid van een Rekenkamercommissie betrokken worden bij het voorstel tot het instellen van een eigen lokale Rekenkamer Voorstel In 2022 een eigen lokale Rekenkamer instellen.

3/5

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Halderberge; gelezen het voorstel van het seniorenconvent van 17 november 2021,

BESLUIT: in 2022 een eigen Rekenkamer in te stellen.

Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad van de gemeente Halderberge op 16 december 2021,

de griffier,

de voorzitter,

drs. A. Koenen

drs. B.J.A. Roks

5/5