Raadsvoorstel speel- en beweegbeleid 2026-2030.pdf

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

1294642

Contactpersoon

Jeanita Embregts - Dekkers

Raadsvergadering d.d. 13 november 2025

Commissie

3 november 2025

Portefeuillehouder

Telefoonnummer

0165-390500

Sharona van Ham, wethouder

Onderwerp Speel- en beweegbeleid 2026-2030 Samenvatting De nota ‘Buiten in beweging’ is een beleidskader waarbij spelen, bewegen en ontmoeten in de openbare ruimte samen worden gebracht met andere ontwikkelingen in Halderberge. Het doel van het speel- en beweegbeleid is veilige locaties, die aansluiten bij de wensen van onze inwoners en die te realiseren en te beheren zijn binnen de beschikbare financiële middelen. In de nota zijn drie scenario’s uiteengezet. Voorgesteld wordt om in te stemmen met scenario 2.

Inleiding & beeldvorming Het speelbeleid moet worden geactualiseerd. Op 12 november 2020 is de nota ‘Samen naar buiten 2021-2025’ vastgesteld door de gemeenteraad. In de jaren 2021 tot en met 2025 zijn de doelen uit deze nota uitgevoerd. De nota ‘Samen naar Buiten’ is op 17 december 2024 geëvalueerd. De nota ‘Buiten in beweging’ is tot stand gekomen aan de hand van: - de uitkomsten van een evaluatie - de wensen en behoeften van kinderen, jongeren en volwassenen - actuele ontwikkelingen in Halderberge - landelijke ontwikkelingen op het gebied van spelen, bewegen en ontmoeten - bestaand gemeentelijk beleid dat raakvlak heeft met spelen en bewegen We kiezen voor een integraal beleidskader omdat spelen en bewegen in de openbare ruimte in elkaars verlengde liggen en elkaar beïnvloeden. Doelstelling De gemeente Halderberge streeft naar een gezonde en veilige leefomgeving. Een leefomgeving die duurzaam en klimaatbestendig is en vooral uitnodigt tot spelen, bewegen en ontmoeten voor iedereen. Ongeacht leeftijd en beperking. De nota ‘Buiten in beweging’ biedt voor de komende jaren een praktisch kader voor een veilige, aantrekkelijke en toekomstbestendige buitenruimte.

1 van 7

In de nota zijn drie scenario’s uitgewerkt. In scenario 1 worden de huidige voorzieningen voor spelen en bewegen in stand gehouden. Er zijn verder verbeterkansen opgenomen die voortkomen uit de analyse. De analyse is gemaakt aan de hand van een toetsing aan de Halderbergse speelrichtlijnen, de wensen en ideeën van inwoners, de beleidsopgaven en actuele ontwikkelingen. In scenario 2 en 3 worden de huidige voorzieningen voor spelen en bewegen in stand gehouden. In deze scenario’s zijn geen verbeterkansen opgenomen. Voor het beheer en onderhoud van de speel- en beweegvoorzieningen wordt in scenario 1 voorgesteld om een serviceteam ‘spelen’ aan te stellen. In scenario 2 wordt voorgesteld om één servicemedewerker ‘spelen aan te stellen. In scenario 3 wordt het onderhoud uitgezet bij externe aannemers. Voorgesteld wordt om in te stemmen met scenario 2. Als de omstandigheden wijzigen of als er aanvullende middelen beschikbaar komen, dan kan deze keuze heroverwogen worden.

We onderzoeken de kansen om verbetervoorstellen te realiseren door mogelijkheden vanuit de ‘CDOK’ (Capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid) en vanuit provinciale subsidie in het kader van het provinciale programma Health in all Policies.’ Overwegingen Investeren in speel- en beweegplekken als preventie tegen gezondheidsproblemen Spelen en bewegen zijn essentieel voor de gezonde ontwikkeling van kinderen en jongeren. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat een speel- en beweegvriendelijke omgeving niet alleen bijdraagt aan de lichamelijke en mentale gezondheid, maar ook aan sociale samenhang en leerprestaties. Uit diverse studies blijkt dat gerichte investeringen in spelen en bewegen leiden tot een reductie in het gebruik van jeugdzorg, GGZ en chronische zorg. Een beweegvriendelijke openbare ruimte waarborgen voor alle inwoners van Halderberge Door de Halderbergse speel- en beweeg top 10 bij alle ontwikkelingen en (her)inrichtingen van de openbare ruimte in de planvorming mee te nemen, zorgen we ervoor dat er voldoende en kwalitatief goede speel- en beweegruimte is. Uit de toets van de Halderbergse speelplekkenrichtlijn is gebleken dat in alle kernen voldoende speelplekken zijn voor de jeugd tot 12 jaar. In Bosschenhoofd, Oudenbosch en Oud Gastel zijn te weinig voorzieningen zijn voor jongeren. In Stampersgat is geen voorziening voor ouderen.

Vanuit het burgerparticipatietraject voor het opstellen van het Speel- en beweegbeleid 2026-2030 kwam naar voren dat er bij de kinderen behoefte is aan meer uitdaging en variatie op de huidige speelplekken. Verder kwam daaruit dat het onderhoudsniveau van de speelplekken om verbetering vraagt. In het Speel- en beweegbeleid zijn hiervoor diverse verbetervoorstellen opgenomen. De aanstelling van een servicemedewerker ‘spelen’ zorgt voor de kwaliteit, veiligheid, uitstraling en duurzaamheid van de speel- en beweeglocaties. Tot nu toe werden inspectie-, reparatie-, aanleg- en onderhoudswerkzaamheden grotendeels uitbesteed. Goede aannemers zijn echter steeds moeilijker te vinden en vaak drukbezet. De afgelopen jaren is geïnvesteerd in een professionele buitendienst, zowel qua personeel als materieel. Het onderhoudsareaal is de laatste jaren sterk gegroeid. Hierdoor is er momenteel nauwelijks ruimte voor structureel en preventief onderhoud aan speellocaties. Uitvoering van de werkzaamheden door een servicemedewerker ‘spelen’ heeft de volgende voordelen: • Proactief onderhoud: leidt tot betere speelplekken en minder meldingen van inwoners. • Snellere respons: een interne servicemedewerker kan veel sneller acteren bij meldingen van defecten, vandalisme of gevaarlijke situaties dan externe aannemers.

• Efficiënter werken: doordat de servicemedewerker ook alle inrichtingselementen en beplantingen op speel- en beweegplekken onderhoudt. 2 van 7

• • • • • •

Meer betrokkenheid: eigen medewerkers voelen zich vaak meer verantwoordelijk voor de kwaliteit en veiligheid van de speelplekken. Dit leidt tot zorgvuldiger werk en meer aandacht voor detail. Duurzamer: doordat er geen reisafstand is en er samen met lokale aannemers gebruik gemaakt kan worden van restmaterialen wordt er duurzamer gewerkt. Directe communicatie en samenwerking: de lijnen tussen de servicemedewerker en andere gemeentelijke afdelingen zijn kort. Dit bevordert de samenwerking en maakt het makkelijker om snel te schakelen bij bijvoorbeeld evenementen of klachten van bewoners. Continuïteit en kwaliteit: met een interne servicemedewerker is er meer controle op de kwaliteit van het werk. Er is minder afhankelijkheid van wisselende externe partijen en hun beschikbaarheid. Flexibiliteit: de interne servicemedewerker is tijdens rustige periodes inzetbaar voor andere taken in de openbare ruimte. Efficiëntere inzet van personeel: toezichttaken worden overgenomen van een medewerker van team Realisatie, die zich daardoor kan richten op ontwerp en advisering groene schoolpleinen.

Risico's Aantasting leefbaarheid. Speel- en beweeglocaties dragen bij aan de leefbaarheid van de wijk, doordat het ontmoetingsplekken zijn voor iedereen, ongeacht leeftijd en beperking. Als niet wordt ingespeeld op de behoeften van de omwonenden en gebruikers heeft dit een aantasting van de leefbaarheid van de wijk tot gevolg. Achterstallig onderhoud of onveilige situaties leiden tot minder gebruik Een belangrijk risico bij het realiseren van speel- en beweegplekken is dat deze op termijn minder worden gebruikt door achterstallig onderhoud of onveilige situaties. Om dit risico te beheersen, wordt voorgesteld een servicemedewerker ‘spelen’ aan te stellen. Deze aanpak draagt bij aan het behoud van de kwaliteit, veiligheid en gebruikswaarde van speel- en beweegvoorzieningen. Het versterkt verder daarmee het rendement van de investering. Toename vandalisme en overlast Bij een gebrek aan speel- en beweegplekken die zijn afgestemd op de behoeften van omwonenden en gebruikers, kunnen kinderen en jongeren hun uitdaging elders gaan zoeken. Dit kan leiden tot vandalisme en overlast. Huidige financiële situatie Gezien de huidige financiële situatie is het wellicht tegenstrijdig om extra te investeren. De speelen beweegplekken zijn echter zo’n belangrijk onderdeel van de openbare ruimte voor de gezondheid van onze inwoners dat we toch voorstellen om dit wel te doen.

Financiële gevolgen In de nota zijn drie scenario’s uitgewerkt. Er is uiteraard ook een mogelijkheid om een combinatie van de verschillende scenario’s te maken. In scenario 1 worden de huidige voorzieningen voor spelen en bewegen in stand gehouden en zijn de verbeterkansen opgenomen die voortkomen uit de analyse. De analyse is gemaakt aan de hand van een toetsing aan de Halderbergse speelrichtlijnen, de wensen en ideeën van inwoners, de beleidsopgaven en actuele ontwikkelingen. In scenario 2 en 3 worden de huidige voorzieningen

3 van 7

voor spelen en bewegen in stand gehouden. In deze scenario’s zijn geen verbeterkansen opgenomen. De werkzaamheden worden gecombineerd met de ‘wijkgerichte aanpak’, waardoor geplande werkzaamheden in tijd kunnen verschuiven. Uitgangspunt is wel om het beschikbare budget ook daadwerkelijk in hetzelfde jaar te besteden. Voor het beheer en onderhoud van de speel- en beweegvoorzieningen wordt in scenario 1 voorgesteld om een serviceteam ‘spelen’ aan te stellen, in scenario 2 één servicemedewerker ‘spelen’ en in scenario 3 wordt het onderhoud uitgezet bij externe aannemers. Voor het onderhoud van de speellocaties is in de scenario’s een extra financiering opgenomen. Op dit moment is € 40.000,- aan onderhoudsbudget beschikbaar vanuit de bestaande begroting.

De extra financiering voor het beheer en onderhoud in scenario 1 is voor 2026 € 130.000,- , voor 2027 € 126.000,-, voor 2028 € 132.000,- voor 2029 138.000 en voor 2030 € 144.000,-.

4 van 7

De extra financiering voor het beheer en onderhoud in scenario 2 is voor 2026 € 60.000,- en voor de jaren 2027 t/m 2030 € 50.000,- per jaar.

De extra financiering voor het beheer en onderhoud in scenario 3 is voor de jaren 2026 t/m 2030 € 77.500,- per jaar.

Duurzaamheid Investeren in buiten spelen en bewegen is investeren in de gezondheid van onze inwoners en in de leefbaarheid van de gemeente. Daarmee is het een duurzame investering in onze samenleving. Vanuit dit oogpunt is het van belang dat er voldoende veilige en passende speel- en beweegvoorzieningen zijn. Bij de praktische uitvoering van het speel- en beweegbeleid is ook aandacht voor duurzaamheid. Speel- en beweegplekken worden zoveel mogelijk duurzaam aangelegd. Oude speeltoestellen worden opgeknapt en opnieuw gebruikt als dat mogelijk is. Verder worden natuurlijke materialen gebruikt als dat mogelijk is. We leggen ook natuurlijke speelaanleidingen aan, zoals heuvels, groen, wadi’s en zand. Natuurlijk spelen draagt bovendien bij aan biodiversiteit en klimaatadaptatie. Bomen, struiken en een groene ondergrond fungeren als een waterberging en gaan hittestress tegen. Burger-& overheidsparticipatie Dit speel- en beweegbeleid is tot stand gekomen door de wensen en ideeën te inventariseren van onze inwoners. Dit is gedaan aan de hand van speelwandelingen en gesprekken met basisschoolleerlingen, het verspreiden van vragenlijsten onder jongeren en volwassenen en de uitkomsten van

5 van 7

gesprekken en ingevulde vragenlijsten van de Samenstichtingen. Een verslag van de participatie vindt u in bijlage 3 van het beleidsplan. Bij alle projecten op het gebied van spelen en bewegen worden gebruikers en omwonenden vooraan in het proces betrokken. Dit doen we om hun wensen in beeld te krijgen en voor het vergroten van de gezamenlijke betrokkenheid en het verantwoordelijkheidsgevoel. Communicatie Communicatie over spelen en bewegen zetten we in met als doel: • Het belang van spelen en bewegen onder de aandacht te brengen, waardoor meer inwoners van alle leeftijden naar buiten gaan • Het gebruik van speel- en beweeglocaties te vergroten • Een actieve rol van inwoners bij planvorming en uitvoering te bevorderen, met name ook van kinderen en jongeren • Betrokkenheid, waardering en verantwoordelijkheidsgevoel voor speellocaties te vergroten. Regelmatig worden berichten over nieuwe of gerenoveerde speelplekken op onze website en social media geplaatst. Ook wordt ingehaakt op landelijke acties zoals de Buitenspeeldag, Modderdag, Boomfeestdag en de SamenSpeeldag. In 2026 wordt een digitale kaart gepubliceerd met daarop alle speel- en beweeglocaties in Halderberge met vermelding van wat daar aanwezig is. Vervolg Na vaststelling door uw raad wordt uitvoering gegeven aan het beleidsplan overeenkomstig de hiervoor opgestelde meerjarenplanning.

Het speel- en beweegbeleid wordt in het vierde kwartaal van 2029 geëvalueerd. Voorstel Wij stellen u voor: 1. de nota over het speel- en beweegbeleid 2026-2030 ‘Buiten in beweging’ vast te stellen als leidraad voor de uitvoering van het speel- en beweegbeleid in de periode 2026 – 2030; 2. te kiezen voor scenario 2 en de financiële gevolgen hiervan te verwerken in de Programmabegroting 2026. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Halderberge.

Bijlagen: Nota ‘Buiten in beweging’

6 van 7

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Halderberge; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 07-10-2025;

BESLUIT: 1. de nota over het speel- en beweegbeleid 2026-2030 ‘Buiten in beweging’ vast te stellen als leidraad voor de uitvoering van het speelbeleid in de periode 2026 – 2030; 2. te kiezen voor scenario 2 en de financiële gevolgen hiervan te verwerken in de Programmabegroting 2026. Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad van de gemeente Halderberge op 13 november 2025,

de griffier,

de voorzitter,

Ari Koenen

Anne Mulder

7 van 7