Raadsvoorstel RPE - WBEB .pdf

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

1038578

Contactpersoon

Loes van der Vorst Dayna Schrantee

Raadsvergadering d.d. 13 maart 2025

Commissie

B&O, 27 februari 2025

Portefeuillehouder

Telefoonnummer

0165 – 390 500

Sharona Malfait, wethouder

Onderwerp Regionaal Plan Energiesysteem – West Brabant Energie in Balans (RPE – WBEB). Samenvatting In 2021 is de Regionale Energie Strategie (RES) West-Brabant 1.0 vastgesteld met daarin de regionale ambities voor duurzame energieopwekking. Op basis van de nieuwe uitdagingen en de gesprekken met raadsleden, stakeholders en bewoners is er besloten dat een andere titel dan “RES 2.0” beter past. De nieuwe titel is “Regionaal Plan Energiesysteem – West-Brabant Energie in Balans (RPE – WBEB)”. De nieuwe titel geeft de bredere inhoudelijke scope van het energiesysteem aan en de samenwerking tussen overheden, netbeheerder, stakeholders en bewoners terwijl het bod uit de RES 1.0 ongewijzigd blijft. Daarnaast is er in het RPE – WBEB meer aandacht voor de maatschappelijke impact van de energietransitie en de betaalbaarheid voor inwoners. Dit om de overgang naar duurzame energie voor iedereen haalbaar en betaalbaar te houden.

Inleiding & beeldvorming Het RPE – WBEB is een verbreding en verdieping op de in 2021 vastgestelde RES West-Brabant 1.0. Waar de RES West-Brabant 1.0 vooral gericht was op duurzame elektriciteitsopwekking (zon en wind), maakt het RPE – WBEB een belangrijke ontwikkeling door naar een integrale aanpak van het energiesysteem. Het eerder gestelde doel uit de RES West-Brabant 1.0 van 2,2 TWh duurzame elektriciteit in 2030 blijft gehandhaafd, maar wordt aangevuld met mogelijkheden voor andere energiedragers om het totale systeem in balans te houden en minder kwetsbaar te maken. Bestuurlijke keuzes Om voorbereid te zijn op de toekomst als het gaat om het regionaal energiesysteem is het belangrijk om nu bestuurlijke keuzes te maken en richting te kiezen. In het RPE – WBEB staan zeven bestuurlijke keuzes die belangrijk zijn voor ons regionaal energiesysteem van de toekomst. Sommige keuzes zijn inhoudelijk, andere procesmatig. Om te komen tot de bestuurlijke keuzes kijken we naar publieke belangen en leidende principes.

1 van 5

Publieke belangen zijn: betaalbaar en economisch krachtig, betrouwbaar en veilig, duurzaam, rechtvaardig en participatief, ruimte en milieu en transparante afweging van belangen. Leidende principes zijn: verantwoordelijkheid zo laag mogelijk in het systeem (met solidariteit tussen gemeenten), versterken van het regionale systeem, optimaal benutten van duurzame regionale bronnen, optimaal benutten van regionale infrastructuur. De bestuurlijke keuzes zijn: 1. Werken met een gebiedsgerichte aanpak; 2. Het ontwikkelen van energiehubs; 3. Regie voeren op inzet van batterijparken; 4. Procesafspraken maken over warmteprogrammering; 5. Ontwikkelen van kansrijke waterstofclusters; 6. Regie voeren op locatiekeuzes voor groen gasproductie; 7. Solidariteit tonen bij de ruimtelijke opgave van Powerport Moerdijk. Tijdens de raadsinformatiebijeenkomst van 3 december 2024 heeft u kennis kunnen nemen van het document en bent u in de gelegenheid geweest om vragen te stellen. Doelstelling Een robuust en toekomstbestendig regionaal energiesysteem met aandacht voor elektriciteit, warmte, waterstof en groen gas en de balans tussen vraag en aanbod. Het beoogde effect is een betaalbare, betrouwbare en bereikbare energievoorziening voor onze inwoners. Overwegingen Onderstaande overwegingen onderbouwen het voorstel aan de raad om geen wensen en bedenkingen te uiten. 1.

Onveranderd bod Landelijk moet er tot 2030 35 TWh aan duurzame energie worden opgewekt. Het bod van onze regio voor de landelijke opgave was en blijft 2,2 TWh. We liggen op koers om dit te halen. 2. In het RPE – WBEB werken zestien West-Brabantse gemeenten, twee waterschappen, de provincie Noord-Brabant en Enexis samen om uitvoering te geven aan doelstellingen uit het Klimaatakkoord In hoofdstuk D7 van het Klimaatakkoord is vastgelegd dat in een landsdekkend programma binnen 30 regio’s samengewerkt gaat worden aan de afspraken die vastgelegd zijn in het Klimaatakkoord. Gemeente Halderberge is onderdeel van RES-regio West-Brabant. Door intensieve samenwerking binnen de regio kunnen we goed uitvoering geven aan de doelstellingen uit het Klimaatakkoord. 3. Het RPE – WBEB is tot stand gekomen met betrokkenheid van verschillende groepen uit de samenleving Om te komen tot het toekomstig energiesysteem is samenwerking met andere gemeenten en partners nodig. Voor het RPE – WBEB is de samenwerking gezocht tussen gemeenten in de regio, de provincie, de waterschappen en Enexis. Daarnaast zijn inwoners geconsulteerd in een burgerforum en door middel van straatgesprekken. Op 21 november zijn inwoners en overige stakeholders zoals projectontwikkelaars, bestuurders, energiecoöperaties, milieu- en natuurdeskundigen en (agrarische) ondernemers geconsulteerd.

Dit zorgt ervoor dat er nu een integraal opgesteld, robuust RPE – WBEB ter consultatie voorligt. 4. Er is een lokaal perspectief voor de gemeente Halderberge opgenomen Voor de gemeente Halderberge betekent dit dat zij onderdeel wordt van een onderzoek naar de mogelijke aanleg van een regionaal warmtenet tussen Moerdijk, Halderberge, Etten-Leur en Breda. 2 van 5

Risico's 1. Technologische ontwikkelingen De snelheid van ontwikkelingen geven een investeringsrisico in de ontwikkeling van het energiesysteem van de toekomst. Om dit risico te beperken wil gemeente Halderberge geen koploper zijn en leren van omliggende gemeenten. 2. Geopolitieke spanningen en internationale samenwerkingen Geopolitieke spanningen kunnen de energievoorziening verstoren. Daarnaast zijn internationale samenwerkingen cruciaal voor de ontwikkeling en implementatie van nieuwe technologieën. Samenwerkingen zoals het Klimaatakkoord van Parijs stimuleren landen om te werken aan klimaatdoelen en de energietransitie te bevorderen. Indien een land zich terugtrekt uit het Klimaatakkoord kan dit gevolgen hebben voor het behalen van de doelen. Het is daarom van belang om als gemeente en regio West-Brabant op de hoogte te blijven van het laatste nieuws. Uitdagingen Een van de meest urgente uitdagingen is de netcongestie op het elektriciteitsnet. Vraag en aanbod van energie is nu niet optimaal op elkaar afgestemd waardoor het elektriciteitsnet piept en kraakt. Daarnaast is het vinden van geschikte locaties voor energie-infrastructuur een complexe opgave, waarbij rekening gehouden moet worden met zowel ruimtelijke als maatschappelijke aspecten. Het integraal bekijken van deze opgaven in een gebied is daarbij van groot belang.

Dit vraagt solidariteit omdat deze opgaven vaak gemeentegrens overstijgend zijn of dat er gemeentegrens overstijgende belangen zijn. Het creëren van een goede balans tussen verschillende energiedragers vraagt om zorgvuldige afstemming, terwijl ook het waarborgen van solidariteit tussen gemeenten essentieel is voor een eerlijke verdeling van lusten en lasten. Een andere belangrijke uitdaging is het borgen van betaalbaarheid voor inwoners, zodat de energietransitie voor iedereen haalbaar blijft. Om deze uitdagingen het hoofd te bieden, werkt de RPE – WBEB toe naar een toekomstbestendig energiesysteem met duidelijke kenmerken. Dit systeem moet allereerst CO2-neutraal en betrouwbaar zijn, zodat we kunnen rekenen op een duurzame energievoorziening. De organisatie gebeurt van onderop, waarbij gestreefd wordt naar lokale uitvoering waar mogelijk en regionale afstemming waar nodig. Belangrijk voor het slagen van de energietransitie is dat het systeem maatschappelijk gedragen wordt en betaalbaar blijft voor alle inwoners. Financiële gevolgen De kosten voor het opstellen van het RPE – WBEB zijn proceskosten en deze zijn opgenomen in de lopende begroting (T70430 grbk 4.389.900). Voor de jaarlijkse bijdrage aan de RES is momenteel € 5.200,- gereserveerd op de gemeentelijke begroting.

Duurzaamheid Met het RPE – WBEB wordt lokaal en regionaal invulling gegeven aan de energie- en warmtetransitie. Burger-& overheidsparticipatie Voor het opstellen van het RPE – WBEB is een uitgebreid participatietraject doorlopen waarbij op verschillende manieren in gesprek is gegaan met inwoners en stakeholders uit de regio. Een uniek onderdeel hiervan was het burgerforum, waarbij door loting geselecteerde inwoners vijf keer bijeenkwamen om mee te denken over grootschalige energieopwekking. Daarnaast is er een ‘tour’ met een tosticaravan door West-Brabant gegaan om op een laagdrempelige manier met verschillende groepen inwoners (ongeveer 400) te spreken over thema's als rechtvaardigheid, betaalbaarheid en solidariteit in de energietransitie.

3 van 5

De RES-organisatie organiseerde ook een grote stakeholderbijeenkomst uit verschillende sectoren en een EnergieDag met als thema 'Beter in balans'. Voor continue afstemming is een klankbordgroep actief die vier tot zes keer per jaar bijeenkomt. Communicatie In het uitvoeringsprogramma dat in 2025 wordt opgesteld door het RES-programmateam wordt een strategie uitgewerkt samen met de gemeenten. In de werkgroep Communicatie en Participatie worden er uitgangspunten opgesteld voor de communicatie en participatie. Om een breed publiek te bereiken, wordt gebruik gemaakt van de website RES West-Brabant, webinars, podcasts en LinkedIn. Vervolg Zodra alle besturen hun eventuele wensen en bedenkingen hebben geuit, worden deze verzameld en verwerkt. Dit gebeurt in samenwerking met de RES Kopgroep en RES Stuurgroep. Vervolgens wordt de nieuwe versie van het RPE – WBEB aangeboden aan uw raad voor vaststelling. Voor 3 juli 2025 moet de definitieve RPE – WBEB opgeleverd worden. Voorstel Wij stellen u voor: 1. kennis te nemen van het ontwerp-Regionaal Plan Energiesysteem – West Brabant Energie in Balans; 2. geen wensen en bedenkingen aan te geven op het ontwerp-Regionaal Plan Energiesysteem – West Brabant Energie in Balans. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Halderberge. Bijlagen: 1. ontwerp-Regionaal Plan Energiesysteem – West Brabant Energie in Balans. 2.

presentatie raadsleden informatieavond. 3. RES West-Brabant straatgesprekken.

4 van 5

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Halderberge; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 4 februari 2025;

BESLUIT: 1. kennis te nemen van het ontwerp-Regionaal Plan Energiesysteem – West Brabant Energie in Balans; 2. geen wensen en bedenkingen aan te geven op het ontwerp-Regionaal Plan Energiesysteem – West Brabant Energie in Balans. Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad van de gemeente Halderberge op 13 maart 2025,

de griffier,

de voorzitter,

drs. A. Koenen

drs. A. Mulder

5 van 5