Raadsvoorstel Regionale woonzorgvisie West-Brabant West.pdf

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

1304991

Contactpersoon

Irene Kavelaars Mariska Vereecken - Dijk

Raadsvergadering d.d. 23 oktober 2025

Commissie SM&V 9 oktober 2025

Portefeuillehouder

Telefoonnummer

Hans Wierikx, wethouder Patrick Schouw, wethouder

0165-390500

Onderwerp Regionale woonzorgvisie West-Brabant West Samenvatting De stedelijke regio West-Brabant staat de komende jaren voor aanzienlijke uitdagingen op het gebied van wonen, zorg en welzijn. Door onder andere vergrijzing, veranderende zorgbehoeften, een krappe woningmarkt en personeelstekorten in de zorg, is het noodzakelijk om gezamenlijk een toekomstbestendige en inclusieve visie te ontwikkelen. Vanuit het Rijk worden gemeenten gevraagd om samen met partners op het gebied van wonen, zorg en welzijn een visie op te stellen, waarin wordt gestuurd op het realiseren van voldoende en geschikte huisvesting met passende ondersteuning voor aandachtsgroepen en ouderen. Met deze regionale woonzorgvisie wordt gehoor gegeven aan de opdracht vanuit het Rijk. Inleiding & beeldvorming Het wordt voor mensen steeds moeilijker om passende woonruimte te vinden. Voor sommige mensen is dit extra lastig omdat ze afhankelijk zijn van bepaalde zorg of begeleiding. Denk aan de groeiende groep ouderen, maar ook aan bijvoorbeeld mensen die uitstromen uit woonvormen voor jeugdzorg, beschermd wonen, dak- en thuisloze mensen en arbeidsmigranten. Dit vraagt om een variatie in woonvormen en een passend aanbod van zorg en/of ondersteuning.

In de Rijksprogramma's "Een thuis voor iedereen" en "Wonen en zorg voor ouderen" (beide onderdeel van de Nationale Woon- en Bouwagenda) wordt gestuurd op het realiseren van voldoende en geschikte huisvesting met passende ondersteuning voor aandachtsgroepen en ouderen. Van gemeenten wordt gevraagd om samen met partners op het gebied van wonen, zorg en welzijn een visie op wonen en zorg op te stellen. Deze woonzorgvisie moet regionaal worden afgestemd, aangezien veel vraagstukken op dit vlak de gemeentegrenzen overschrijden. De gemeenten in de stedelijke regio West-Brabant hebben ervoor gekozen om samen te werken in de realisatie van een regionale woonzorgvisie. Samen met corporaties, welzijnsorganisaties, zorgpartijen, het CZ zorgkantoor, belangenbehartigers, cliëntenorganisaties en de provincie is er het afgelopen jaar hard gewerkt aan deze domein overstijgende visie.

1 van 6

In de bijlage vindt u het resultaat van wat alle partijen samen hebben opgehaald en uitgewerkt. Tijdens het proces hebben deelnemers vaak geconstateerd dat de wereld van wonen, welzijn en zorg verschillende werelden zijn, gescheiden door systemen, geldstromen en een andere taal. Doorbraken zijn nodig en die vragen ook om landelijke systeemveranderingen. Tegelijkertijd is er volgens alle partijen winst te behalen als het lukt om meer integraal én gebiedsgericht te kijken. Om die reden is er gekozen voor een themagericht programma: 1. Elkaar helpen in een zorgzame gemeenschap in een veerkrachtige wijk 2. Mensen die een woon- of opvangvoorziening nodig hebben 3. Mensen in een kwetsbare positie op de reguliere woningmarkt 4. Ouderen Doelstelling Een belangrijk uitgangspunt bij de totstandkoming van deze visie was: lokaal wat kan, regionaal wat moet. Soms ligt de sleutel tot succes bij een goede regionale afspraak, meestal zijn het de mensen in de uitvoering (op gebiedsniveau) die het verschil maken. In de regionale woonzorgvisie zijn die opgaven vastgepakt, waarvan partijen denken dat ze dusdanig groot zijn of worden dat ze het lokale niveau overstijgen. De regionale woonzorgvisie bevat kaders, ambities en (samenwerkings)afspraken. Voor de coördinatie op de uitvoering van de regionale woonzorgvisie wordt regionaal een kwartiermaker aangesteld.

Gemeenten zorgen voor een lokale uitwerking in (o.a.) hun volkshuisvestingsprogramma’s, waarbij ruimte is voor de eigen “couleur locale” en eventueel aanvullende lokale speerpunten. De visie biedt richting met gedeelde waarden, doelen en afspraken voor regionale samenwerking. De kernwaarden van de regionale woonzorgvisie West-Brabant West zijn: 1. Een eigen woonplek 2. In een vertrouwde omgeving 3. Welzijn eerst, zorg als vangnet 4. Samenwerking dicht bij huis. Het doel van de regionale woonzorgvisie is het kunnen ondersteunen van de meest kwetsbare inwoners met voldoende geschikte woningen, op een passende plek en evenwichtig verdeeld, met de juiste zorg en ondersteuning om mee te (kunnen) doen aan de samenleving. Hieronder volgen de doel met samengevat de afspraken die op dat thema zijn gemaakt: Doel 1: Elkaar helpen in een zorgzame gemeenschap en veerkrachtige wijk. Waaronder de afspraken: - Preventie en welzijn zijn sleutels tot succes - We zetten in op de versterking van de gemeenschappelijke sociale basis Doel 2: Mensen die een woon- of opvangvoorziening nodig hebben.

Waaronder de afspraken: - Passend beschermd wonen aanbod verspreid over de regio - Voldoende woonplekken voor de brede doelgroep dak- en thuislozen en kleinschalige maatschappelijke opvang gericht op herstel - Sterke, gelijkwaardige ketensamenwerking - Woonvoorzieningen passend in de leefomgeving Doel 3: Mensen in een kwetsbare positie op de reguliere woningmarkt. Waaronder de afspraken: - Iedereen een passende plek: voldoende woningen voor wie uitstroomt - Eerlijke verdeling door samenwerking: ‘fair share’ als uitgangspunt

2 van 6

Doel 4: Ouderen. Waaronder de afspraken: - Meer woningen die écht werken voor senioren - Faciliteren van doorstroming: van senior naar starter - Zorgzame gemeenschappen: samen leven in veerkrachtige wijken - Divers woonaanbod in een toekomstbestendig woonzorglandschap Overwegingen 1. Met het vaststellen van de regionale woonzorgvisie worden de ambities en uitgangspunten vastgelegd en kaders geboden voor de uitvoering van de regionale woonzorgvisie De regio West-Brabant West staat de komende jaren voor aanzienlijke uitdagingen op het gebied van wonen en zorg. Door onder andere vergrijzing, veranderende zorgbehoeften, een krappe woningmarkt en personeelstekorten in de zorg, is het noodzakelijk om gezamenlijk een toekomstbestendige en inclusieve visie te ontwikkelen. Het doel van de regionale woonzorgvisie is het kunnen ondersteunen van de meest kwetsbare inwoners met voldoende geschikte woningen, op een passende plek en evenwichtig verdeeld, met de juiste zorg en ondersteuning om mee te (kunnen) doen aan de samenleving. 2. Met vaststelling van de regionale woonzorgvisie wordt gehoor geven aan de opdracht van het Rijk. Met deze regionale woonzorgvisie wordt gehoor gegeven aan de opdracht vanuit het Rijk om, samen met partners op het gebied van wonen, zorg en welzijn, een visie op wonen en zorg op te stellen welke regionaal is afgestemd. 3.

Aanvulling op lokale woonzorgvisie en stap naar gemeentelijk volkshuisvestingsprogramma De gemeente Halderberge heeft op 23 september 2024 de ‘Woonzorgvisie gemeente Halderberge’ vastgesteld. In de gemeentelijke woonzorgvisie worden de ambities op de huisvestings- en ondersteuningsopgave naar wonen, welzijn en zorg voor met name ouderen en de overige aandachtsgroepen vastgelegd. De lokale woonzorgvisie richt zich vooral op de doelgroep ouderen. Voor de overige aandachtsgroepen liggen regionale afspraken. De regionale woonzorgvisie bevat de kaders, ambities en (samenwerkings)afspraken op de huisvesting van ouderen én aandachtsdoelgroepen. De regionale woonzorgvisie zorgt niet voor een bijstelling van de lokale woonzorgvisie. Het vraagt wel om nadere uitwerking in het uitvoeringsprogramma lokale woonzorgvisie, uitvoeringsprogramma Sociaal Domein ‘De kracht van samen’ en het nog op te stellen volkshuisvestingsprogramma. Gemeenten worden onder het Wetsvoorstel versterking regie op volkshuisvesting verplicht een volkshuisvestingsprogramma op te stellen. Het gemeentelijk volkshuisvestingsprogramma is een doorwerking van de regionale kwantitatieve en kwalitatieve woonopgaven naar de gemeentelijke kwantitatieve en kwalitatieve woonopgaven, met specifieke aandacht voor aandachtsgroepen en ouderen met de bijbehorende zorg- en ondersteuningsbehoefte.

De inhoud van de lokale en de regionale woonzorgvisie, biedt met eventuele actualisaties de basis voor het op te stellen volkshuisvestingsprogramma. Risico's 1. Uitvoering moet plaatsvinden, ook zonder vaststelling. Ook zonder vaststelling van de regionale woonzorgvisie blijft uitvoering noodzakelijk. Gemeenten en zorgpartners hebben immers een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de huisvesting van aandachtsdoelgroepen en het bieden van passende ondersteuning en zorg. Een deel van de uitvoering betreft al bestaande afspraken waarvoor wij nu al aan zet zijn. Daarnaast staan gemeenten voor urgente opgaven op het gebied van wonen, zorg en welzijn, zoals de huisvesting van bijzondere doelgroepen en het realiseren van een eerlijke verdeling (‘fair 3 van 6

share’) van deze opgave. De uitvoering vindt plaats binnen de gemeente Halderberge, maar ook in samenwerking met andere gemeenten en betrokken organisaties. Het aanstellen van de kwartiermaker voor de regionale coördinatie is essentieel, evenals het aanwijzen van ambtelijke “kartrekkers” binnen de gemeentelijk organisatie (één binnen het sociaal domein en één binnen het fysieke domein), om de opgaven op wonen, welzijn en zorg tot uitvoering te brengen en continuïteit en integraliteit van de uitvoering te borgen. 2. Niet nakomen van regionale bestuurlijke afstemming De in de visie benoemde doelen en afspraken zijn zorgvuldig afgestemd en worden - vanwege het doorlopen participatietraject - breed gedragen. De visie vormt de basis voor verdere samenwerking. Het niet instemmen met de visie of eenzijdig amenderen zou de samenwerking met de andere gemeenten en de grote partners op het gebied van wonen, zorg en welzijn onder druk zetten en de energie weghalen uit het proces om samen door te pakken op de afspraken die in deze visie zijn opgenomen. Financiële gevolgen Voor de coördinatie van het opstellen van een uitvoeringsprogramma voor de regionale woonzorgvisie is de aanstelling van een kwartiermaker cruciaal. Deze kwartiermaker wordt ondergebracht bij de Stedelijke Regio West-Brabant, onder de actielijn Wonen.

Gemeenten dragen op dit moment al bij aan de regionale begroting (het bedrag verschilt per gemeente, naar omvang). De begroting van de Stedelijke Regio West-Brabant ligt ter bespreking voor bij de aangewezen bestuurders in de regio. Indien de regionale begroting niet sluitend blijkt, kunnen aanvullende middelen worden gevraagd aan gemeenten. Dit hangt samen met andere bestuursopdrachten en mogelijke financiering vanuit het Rijk of de provincie. Eventuele aanvullende bijdragen worden in eerste instantie gedekt via het jaarlijkse uitvoeringsbudget Wonen. Mocht dit budget niet toereikend zijn, dan zal er een apart voorstel worden opgesteld voor aanvullende middelen. Zodra het uitvoeringsprogramma van de regionale woonzorgvisie is opgesteld, wordt duidelijk of er aanvullende kosten per gemeente gevraagd zullen worden. Omdat de visie in deze fase nog niet ingaat op concrete afspraken en uitvoeringsdetails, is het op dit moment niet haalbaar om hier al financiële consequenties aan te verbinden. Indien er sprake blijkt te zijn van meerkosten, zullen wij dit op een later moment voorleggen, inclusief een nadere financiële onderbouwing. Duurzaamheid In deze visie worden de beleidsterreinen wonen en zorg samengebracht, waardoor er naar duurzame oplossingen wordt gezocht voor domeinoverstijgende vraagstukken.

Burger-& overheidsparticipatie Om voldoende draagvlak te realiseren voor deze regionale woonzorgvisie, heeft er een uitgebreid participatieproces plaatsgevonden: 1. De beleidsadviseurs van de acht gemeenten met als aandachtsgebieden wonen en zorg, evenals de adviseurs van de vijf woningcorporaties in de regio, zijn het gehele proces nauw betrokken geweest. 2. Er is een “meedoegroep” opgezet met daarin de betrokken medewerkers van belangrijke partners op het gebied van wonen, welzijn en zorg, welke gedurende het gehele proces hebben meegedacht en input hebben geleverd. 3. In diverse netwerkconferenties zijn alle partijen samengebracht om thema’s, doelen en afspraken met elkaar verder uit te werken. 4. Belangenbehartigers en cliëntenorganisaties (waaronder de Adviesraad Sociaal Domein en HV Fijn Wonen), zijn op twee belangrijke momenten in het proces (na oplevering van de woonzorganalyse en op het moment dat de conceptversie van de visie gereed was) 4 van 6

geïnformeerd en hebben input kunnen leveren. 5. Alle raadsleden van de betrokken gemeenten hebben op verschillende momenten gedurende het traject de mogelijkheid gekregen om input te leveren tijdens de regionale raadsbijeenkomsten (10 februari en 21 mei jl.) en tijdens de digitale sessies die zijn georganiseerd in het kader van de woonzorgvisie (14 januari en 10 juni jl.). 6. De wethouders wonen en zorg en de bestuurders van de woningcorporaties zijn in bestaande regionale bestuurlijke overleggen diverse malen geïnformeerd over de voortgang en gevraagd om input en richting te geven. 7. Bestuurders van organisaties op het gebied van zorg en welzijn zijn in het bestuurlijk overleg “Grip op Kwetsbaarheid” diverse malen geïnformeerd en gevraagd om feedback te geven Communicatie De regionale woonzorgvisie wordt na vaststelling door alle gemeenteraden in ieder geval gepubliceerd op de gemeentelijke website www.halderberge.nl. Vervolg Na formele vaststelling van de Regionale Woonzorgvisie West-Brabant West door de gemeenteraden zal via het regionaal overleg wonen een regionale kwartiermaker worden aangesteld om vorm te geven aan de uitvoering van de visie. De afspraken uit de Regionale Woonzorgvisie West-Brabant West zullen worden meegenomen in de uitwerking van het Volkshuisvestingsprogramma Gemeente Halderberge.

De afspraken uit de regionale woonzorgvisie worden geborgd in diverse beleidsdocumenten, waarmee continuïteit en samenhang worden gewaarborgd. De regionale kwartiermaker, krijgt de opdracht om een uitvoeringsprogramma voor de periode 2025–2030 uit te werken. Hierbij ligt de nadruk op een zorgvuldige planning, effectieve monitoring en transparante verantwoording. Ter ondersteuning van dit proces wordt tweemaal per jaar een integraal combi-overleg georganiseerd (voor- en najaar), waarin de voortgang wordt besproken, bijsturing mogelijk is en de samenwerking tussen domeinen wordt versterkt. Dit overleg draagt bij aan het doorbreken van domeinlogica en het realiseren van synergie binnen de regio. Voorstel Wij stellen u voor: de Regionale woonzorgvisie West-Brabant West vast te stellen.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Halderberge.

Bijlagen: 1. Regionale woonzorgvisie West-Brabant West

5 van 6

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Halderberge; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 16 september 2025;

BESLUIT: de Regionale woonzorgvisie West-Brabant West vast te stellen. Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad van de gemeente Halderberge op 23 oktober 2025,

de griffier,

de voorzitter,

Ari Koenen

Anne Mulder

6 van 6