Raadsvoorstel GR Werkplein HvWB jaarstukken 2020 en zienswijze begroting 2022 (1).pdf

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

223353

Behandeld door

Maaike Kokx

Raadsvergadering d.d. 24-06-2021

Commissie

SM&V

Portefeuillehouder

Telefoonnummer

0165 390 522

Thomas Melisse, wethouder, wethouder

Onderwerp Gemeenschappelijke regeling Intergemeentelijke Sociale Dienst Werkplein Hart van West- Brabant ontwerpbegroting 2022 en jaarrekening 2020. Samenvatting De gemeente Halderberge neemt deel aan diverse gemeenschappelijke regelingen, waaronder de Intergemeentelijke Sociale Dienst Werkplein Hart van West-Brabant. Het dagelijks bestuur van deze gemeenschappelijke regeling heeft de ontwerpbegroting voor 2020 vastgesteld. Voordat het dagelijks bestuur de ontwerpbegroting aanbiedt aan het algemeen bestuur stelt het de raad in de gelegenheid zijn zienswijze naar voren te brengen. Daarnaast stelt het dagelijks bestuur de raad in kennis van de jaarrekening 2020. Het college stelt de raad voor: 1. een zienswijze kenbaar te maken op de ontwerpbegroting 2022 van de gemeenschappelijke regeling Intergemeentelijke Sociale Dienst Werkplein Hart van WestBrabant; 2. de jaarrekening 2020 voor kennisgeving aan te nemen. Inleiding & beeldvorming De gemeente Halderberge neemt deel aan de gemeenschappelijke regeling Intergemeentelijke Sociale Dienste Werkplein Hart van West-Brabant (Werkplein HvWB). Het dagelijks bestuur van deze gemeenschappelijke regeling heeft de ontwerpbegroting voor 2022 vastgesteld. Voordat het dagelijks bestuur de ontwerpbegroting ter vaststelling aanbiedt aan het algemeen bestuur stelt het uw raad in de gelegenheid zijn zienswijze naar voren te brengen.

Daarnaast stelt het dagelijks bestuur uw raad voor kennis te nemen van de jaarrekening 2020. Doelstelling Het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling stuurt de ontwerpbegroting acht weken voordat deze aan het algemeen bestuur wordt aangeboden, naar de raden van de deelnemende gemeenten. De gemeenteraden kunnen hun zienswijzen over de ontwerpbegroting naar voren brengen bij het dagelijks bestuur. Het dagelijks bestuur voegt de zienswijzen bij de ontwerpbegroting, zoals deze aan het algemeen bestuur wordt aangeboden. Dat staat in artikel 35, tweede lid, van de Wet gemeenschappelijk regelingen (Wgr). 1 van 7

Op 2 juli 2015 heeft uw raad de Nota verbonden partijen vastgesteld. In deze nota staan kader stellende spelregels voor de omgang tussen verbonden partijen en de deelnemende gemeenten. Een gemeenschappelijke regeling is een verbonden partij. De spelregels bepalen dat de verbonden partij de ontwerpbegroting en de jaarrekening uiterlijk voor 15 april naar de deelnemende gemeente stuurt. Behandeling in de raad vindt uiterlijk plaats in de raadsvergadering van juni. Financieel beleidsmatige panels, bestaande uit betrokken vakambtenaren en financieel adviseurs, stellen op basis van een vast format voor elke gemeenschappelijke regeling een advies op. Als een zienswijze gewenst is wordt die opgenomen in het format. Zo nodig kan het college de ontwerp-zienswijze aanpassen aan de lokale omstandigheden. Daarna biedt het college het format met een voorstel aan voor behandeling in de raad. Het voorstel kan luiden: geen zienswijze indienen, de regionale zienswijze overnemen of een aangepaste zienswijze vaststellen. De deelnemende gemeenten sturen de besluiten van de raad uiterlijk voor 1 juli naar het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling. Indien van toepassing voegt het dagelijks bestuur de zienswijzen bij de ontwerpbegroting. Daarna stelt het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling de begroting vast.

Het dagelijkse bestuur stuurt de vastgestelde begroting uiterlijk voor de wettelijk voorgeschreven termijn van 15 juli naar de provincie. Voor de ontwerpbegroting 2022 van de gemeenschappelijke regeling Werkplein HvWB hebben wij een ontwerp-zienswijze opgesteld, zoals verwoord in het raadsbesluit. Voor een verdere toelichting verwijzen wij naar het regionale format met de zienswijze bij de begroting. Hierin zijn tevens lokale aanvullingen opgenomen (te weten 1g t/m 1j) op basis van de input door de raadsrapporteurs in een overleg op 29 april jl.. Wij adviseren uw raad te besluiten deze zienswijze over te nemen en naar voren te brengen bij het dagelijks bestuur. Overwegingen Begroting 2022 In 2022 blijft het Werkplein zich inzetten om op grond van de Participatiewet de inwoners van de gemeente Halderberge en de andere 5 aangesloten gemeenten, te ondersteunen bij het verwerven van een plek op de arbeidsmarkt én hen waar nodig te voorzien van inkomensondersteuning. Door de coronasituatie krijgt het Werkplein naar verwachting te maken met een bestandstoename van 4%. Onduidelijk is nog hoe groot de impact van de coronasituatie hierop daadwerkelijk zal zijn. Daarnaast werkt het Werkplein in 2022 verder aan de ‘vergroening’ van de organisatie waarbij de inwoner en het resultaat centraal staat.

Deze ontwikkeling binnen het Werkplein draagt bij aan de transformatie opgave in het Sociaal Domein. Jaarstukken 2020 Ten opzichte van de gewijzigde begroting 2020 wordt het jaar financieel afgesloten met een positief resultaat van totaal circa € 6,5 mln. Het positieve resultaat is het gevolg van een minder grote bestandstoename (voor Halderberge 6,7%) dan verwacht bij de begrotingswijziging (voor Halderberge 9,2 %). Daarnaast zijn als gevolg van de coronasituatie minder re-integratie instrumenten ingezet, zoals leer-werktrajecten en taalonderwijs. Door de uitvoering van de Tozo regelingen met eigen personeel te doen beschikt het Werkplein over € 2 mln extra. Daarnaast zijn binnen de bedrijfsvoering nog een paar eenmalige baten ontvangen, zoals ESF subsidie (€ 4 ton) en de BTW-correctie re-integratie (€ 8 ton). Het AB heeft besloten een deel van dit resultaat te bestemmen voor de volgende doeleinden: 1. Uitvoeren plan van aanpak achterstanden DIV en archief. Deze werkzaamheden zijn door de inzet van eigen mensen op de uitvoering van de Tozo regeling blijven liggen. Beschikbaar gestelde budget voor 2021/2022 € 175.000.

2 van 7

2. Werkzaamheden die voortvloeien uit de Tozo regelingen, zoals controles op de verstrekte uitkeringen levensonderhoud en bedrijfskredieten en de uitvoering van de Tozo 3 regeling. Beschikbaar gestelde budget voor 2021/2022 € 416.260. 3. Omvorming van de organisatie naar een mens- en resultaatgerichte organisatie. Beschikbaar gestelde budget voor 2021/2022 € 657.000. Een dergelijk budget is voor de ambitie van de organisatie ontwikkeling en de omvang van de organisatie gangbaar. Voor een nadere toelichting op de begroting en jaarrekening volstaan wij met te verwijzen naar de aanbiedingsbrief van het dagelijks bestuur, de ontwerpbegroting, de jaarrekening en het regionale format met zienswijze (bijlagen 1 t/m 4). Risico’s In hoofdstuk 7 van de begroting is een paragraaf opgenomen over het weerstandsvermogen en risicobeheer. Eén van de risico’s is het sneller oplopende klantenaantallen dan geraamd waardoor hogere kosten ontstaan voor programma- en uitvoeringskosten. In het afgelopen jaar en ook uit de recente gegevens blijkt dat het bestandsvolume in Halderberge sterker toeneemt dan het gemiddelde van het Werkplein. Als deze ontwikkeling doorzet neemt het financieel risico voor de gemeente Halderberge toe omdat de BUIG middelen zijn gebaseerd op de gemiddelde bestandsstijging in Nederland.

Als het klantenbestand van de gemeente Halderberge sterker toeneemt dan het landelijke gemiddelde, dan zullen de BUIG middelen die de gemeente Halderberge van het Rijk ontvangt in de toekomst mogelijk niet meer voldoende zijn om de kosten te kunnen dekken. Financiële gevolgen Ontwerpbegroting 2022 algemeen Ten opzichte van de begroting 2021 nemen de geraamde kosten in de begroting 2022 toe met € 7,6 mln. Deze toename is met name het gevolg van de volgende autonome ontwikkelingen: 1. Stijging van het bestandsvolume met 4% ten opzichte van 2021 (€ 6,7 mln). 2. Stijging participatiebudget (vanuit het Rijk) door toename complexe doelgroep (€ 0,3 mln). 3. Indexering prijs (1,7 %) en loonkosten (2,5 %) en stijging personeelskosten als gevolg van toenemende bijstandsvolume (€ 0,7 mln). Ontwerpbegroting 2022 Gemeente Halderberge De bijdrage vanuit de gemeente Halderberge is in 2022 geraamd op € 10.700.140. Ten opzichte van de begroting 2021 van het werkplein HvWB is dit een toename van € 954.609. In de meerjarenraming bij de begroting 2021 van de Gemeente Halderberge is op basis van de prognose van het Werkplein HvWB (september 2020) al rekening gehouden met hogere kosten voor het Werkplein. Ten opzichte van de raming in de gemeentelijke begroting 2021 leidt de ontwerpbegroting 2022 tot de volgende mutaties: Financiële gevolgen begroting 2022 Werkplein HvWB

Programma werk en participatie Programma inkomen Rijksbijdrage BUIG Programma inkomensondersteuning Bedrijfsvoeringskosten Totaal

2022 -4.335 -127.790 144.239 -12.758 -60.360 -61.003

2023 -8.103 -493.912 531.079 -12.988 -70.687 -54.610

2024 -12.234 -707.920 758.035 -13.222 -84.040 -59.380

2025 -16.740 -927.135 894.937 -29.975 -114.304 -193.217 3 van 7

Per saldo een bijstelling die oploopt van € 61.003 negatief in 2022 tot € 193.217 negatief in 2025. Dit wordt meegenomen in de Zomernota 2021. Rijksbijdrage BUIG In tegenstelling tot voorgaande jaren heeft het Werkplein HvWB in de begroting 2022 de bijstandsuitgaven ook meerjarig doorgerekend in de meerjarenraming opgenomen. Als gevolg hiervan is het wenselijk om ook de verwachte ontwikkeling aan de batenkant, ofwel de rijksbijdrage BUIG, in de meerjarenraming op te nemen. Voor het ramen van de lasten kan uitgegaan worden van de p x q systematiek, waarbij de p staat voor de gemiddelde uitkering en de q staat voor het aantal bijstandsontvangers. Voor de inkomstenkant kan niet op dezelfde wijze te werk worden gegaan. Er is in feite geen directe éénop-één relatie tussen de rijksbijdrage BUIG en de uitgavenontwikkeling. Hoewel het macrobudget BUIG voor een belangrijk deel bepaald wordt door het werkelijke aantal bijstandsontvangers op landelijk niveau, is deze relatie op gemeentelijk niveau minder eenduidig. Immers het gemeentelijke budget wordt in belangrijke mate bepaald door het objectieve verdeelmodel. Daarnaast is voor het macrobudget en het gemeentebudget voor het jaar t, de realisatie op landelijk niveau van het jaar t-1 bepalend. Anders gezegd, er is een vertraging van een jaar aan de inkomstenkant.

Op basis van het nader voorlopig budget 2021 en de (landelijk) verwachte ontwikkelingen in aantallen bijstandsontvangers en minimumloon is een inschatting gemaakt van de BUIG-uitkering in de jaren 2022-2025. Op basis hiervan neemt de BUIG-uitkering in de komende jaren toe. In de tabel financiële gevolgen begroting 2022 Werkplein HvWB hierboven is de verwachte toename van de BUIG-uitkeringen ten opzichte van de huidige raming meegenomen. Jaarstukken 2020 Het Werkplein HvWB sluit het jaar af met een positief saldo van € 6.492.442. De positieve resultaten op de programma’s worden één op één over met de betreffende gemeenten afgerekend. Voor Halderberge is dit verwerkt in de jaarrekening 2020. Het saldo (na bestemming) op de bedrijfsvoeringskosten bedraagt € 3.275.419. Dit wordt conform de afgesproken verdeelsleutel terugbetaald aan de gemeenten. Voor Halderberge betekent dit een te ontvangen bedrag ter hoogte van € 370.838. Dit wordt meegenomen in de Zomernota 2021. Communicatie Wij informeren het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling over uw besluit. Vervolg Na ontvangst van de zienswijzen van de raden van de deelnemende gemeenten stelt het dagelijks bestuur aan het algemene bestuur voor de begroting 2022 vast te stellen. Na vaststelling zendt het dagelijks bestuur de vastgestelde begroting naar de provincie. Voorstel Ons college adviseert uw raad: 1.

de zienswijze, zoals verwoord in het raadsbesluit, kenbaar te maken over de begroting 2022 van de gemeenschappelijke regeling Intergemeentelijke Sociale Dienst Werkplein Hart van West-Brabant; 2. de jaarrekening 2020 voor kennisgeving aan te nemen. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Halderberge.

4 van 7

Bijlagen: 1. a. Aanbiedingsbrief Jaarstukken 2020 Werkplein HvWB, d.d. 13-04-2021 b. Aanbiedingsbrief ontwerpbegroting 2022 en meerjarenbegroting 2023-2025 Werkplein HvWB, d.d. 13-04-2021 2. Ontwerpbegroting 2022 Werkplein HvWB 3. Jaarrekening 2020 Werkplein HvWB 4. Regionaal format met zienswijze inclusief lokale aanvullingen

5 van 7

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Halderberge; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 18 mei 2021; gelet op artikel 35 van de Wet gemeenschappelijke regelingen; BESLUIT: 1. de volgende zienswijze over de ontwerpbegroting 2022 van de gemeenschappelijke regeling Intergemeentelijke Sociale Dienst Werkplein Hart van West-Brabant naar voren te brengen: a. Wij verwachten van het Werkplein dat het plan van aanpak bestands-beheersing in de begrotingswijziging 2022 wordt opgenomen, waarbij inzicht wordt gegeven op welke manier de inzet van de middelen bijdraagt aan de financiële zelfredzaamheid van onze inwoners (lees uitstroom). b. In de begroting is het budget voor jobcoaching en nazorg bij inwoners met een garantiebaan verdubbeld. Gezien de forse extra inzet op deze doelgroep verwachten we dat het Werkplein de inzet en resultaten op dit vlak goed monitort en evalueert. We verwachten dat het Werkplein deze intensieve werkwijze na twee jaar heroverweegt. c. Jongeren zijn door de coronasituatie zwaar getroffen. In de begroting geeft het Werkplein aan dat zij een specifieke aanpak heeft voor jongeren, maar deze wordt niet nader omschreven. In de begrotingswijziging 2022 verwachten we dat deze ondersteuning aan jongeren nader is gespecificeerd. d. In de huidige begroting zijn de kosten als gevolg van de Nieuwe Wet Inburgering niet opgenomen.

We verwachten van het Werkplein dat deze kosten in de begrotingswijziging 2022 zijn opgenomen. e. In de begroting wordt beperkt ingegaan op de ketensamenwerking. Graag zien we in de begrotingswijziging 2022 een nadere beschrijving van de maatschappelijke doelen / resultaten die het Werkplein in de samenwerking met de WVS en ISD Brabantse Wal beoogd en welke middelen daarvoor worden ingezet. Daarnaast verwachten we dat het Werkplein in de herziene begroting inzicht geeft in de mogelijkheden om synergievoordelen te realiseren door het samenvoegen van bedrijfsvoeringstaken binnen de ketensamenwerking. f. Het Werkplein sluit met de organisatie ontwikkeling aan bij de transformatie in het Sociaal Domein. Op dit moment is niet duidelijk wat de structurele financiële effecten hiervan zijn. Wij verwachten van het Werkplein dat eventuele structurele financiële effecten in de herziene begroting van 2022 worden opgenomen. Lokale aanvullingen: g. In 2021 en 2022 zet het Werkplein fors in op de ontwikkeling naar een meer groene organisatie. Daarnaast heeft het Werkplein, mede door de gevolgen van corona, te maken met een grotere groep inwoners, die behoefte heeft aan ondersteuning van het Werkplein. Wij verwachten van het Werkplein dat zij een goede balans weet te vinden tussen de inzet op de vergroening van haar organisatie als op de ondersteuning aan onze inwoners.

6 van 7

h. De koerswijziging van het Werkplein naar een groene organisatie vraagt om een flinke investering (zowel personele inzet als financiële middelen). We verwachten van het Werkplein dat zij inzicht geeft in het maatschappelijk effect van deze koerswijziging. i. Binnen de vergroening van de organisatie wordt uitgegaan van vertrouwen. Wij verwachten van het Werkplein dat zij inspeelt op de beheersbare risico’s van uitgaan van vertrouwen en een evenwicht ( hoe broos ook) weet te vinden in het geven van vertrouwen en voorkomen dat de positie van inwoners verslechterd als gevolg van (on) bewuste fraude. j. De verhouding tussen het aantal werkplekken en het aantal personeelsleden kan efficienter. Wij verwachten van het Werkplein dat zij in haar begroting van 2023 aangeeft op welke manier deze efficiency slag gaat realiseren. k. Tenslotte: de raad gaat er vanuit dat het bestuur de begroting vaststelt met inachtneming van deze zienswijze en dat de raad hierover wordt geïnformeerd, met daarbij een verantwoording aan welke onderdelen van zijn zienswijze is tegemoetgekomen en aan welke onderdelen niet en waarom. 2. de jaarrekening 2020 voor kennisgeving aan te nemen. Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad van de gemeente Halderberge op 24 juni 2021, de griffier,

de voorzitter,

drs. A. Koenen

drs. B.J.A. Roks

7/7