Raadsvoorstel Economische Visie Halderberge 2021-2025.pdf

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

259016

Contactpersoon

Annelies de Witte

Raadsvergadering d.d. 07 oktober 2021

Commissie

B&O (beheer en ontwikkeling) 22 september 2021

Portefeuillehouder

Telefoonnummer

140165

Thomas Melisse, wethouder

Onderwerp Economische Visie Halderberge 2021-2025

Samenvatting De afgelopen jaren zijn met de Economische Visie Halderberge 2020 als kapstok mooie resultaten bereikt voor de economie van Halderberge. Maar de overtuiging dat er nóg meer in zit wordt breed gedragen. De nieuwe economische visie is een herijking van de voorgaande economische visie. Met deze visie wordt de komende jaren ingezet om de bedrijven en voorzieningen op de bedrijventerreinen, in de kernen en in het buitengebied, nog beter te faciliteren zodat ze kunnen ontwikkelen, innoveren en groeien. Dit door te werken aan voldoende goede bedrijfshuisvesting en een aantrekkelijke bedrijfsomgeving voor al onze ondernemers, door al wat Halderberge recreatief en toeristisch te bieden heeft verder in de spotlight te zetten en door de samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en gemeente verder te versterken als gelijkwaardige partners. Het college stelt de gemeenteraad voor de “Economische Visie Halderberge 2021-2025” vast te stellen.

Inleiding & beeldvorming Voor het functioneren van de economie en het optimaal faciliteren van de ondernemers is het belangrijk om samen met de Halderbergse stakeholders het toekomstbeeld en de weg daar naartoe te bepalen. Op 7 juli 2016 heeft de gemeenteraad de huidige economische visie met bijbehorend uitvoeringsprogramma 2016-2019 vastgesteld. De ambitie is in grote lijnen nog actueel. Wel leeft de behoefte om samen met de ondernemers opnieuw focus te bepalen en acties te benoemen. In de eerste helft van 2021 zijn diverse bijeenkomsten met ondernemers, ondernemers- en brancheverenigingen, de Economische Koepel Halderberge, vertegenwoordigers van het onderwijs en de cultuursector en de gemeenteraad georganiseerd om wensen en ideeën op te halen voor de economische visie. Deze wensen en inzichten zijn vertaald in de “Economische Visie Halderberge 2021-2025”. Hierin wordt de ambitie geuit om nóg meer uit de Halderbergse economie te halen. De focus ligt dan niet zozeer op meer bedrijven en grootschalige uitbreiding van terreinen, maar op het méér halen uit de bestaande bedrijven(locaties) en voorzieningen. Dit door te zorgen voor goede bedrijfshuisvesting met een aantrekkelijke bedrijfsomgeving voor al 1 van 7

ondernemers in Halderberge, door alles wat Halderberge toeristisch-recreatief te bieden heeft verder in de spotlight te zetten en door beter samen te werken als ondernemers, onderwijs en gemeente. Met deze focus bouwen we verder om kansen te verzilveren en opgaven, die mede door corona op ons afkomen, te tackelen. Het college heeft op 8 juni 2021 ingestemd met de concept Economische Visie. Deze is vervolgens ter reactie voorgelegd aan samenwerkende partners en inwoners. Er zijn inspraakreacties ontvangen vanuit diverse ondernemers(-verenigingen). De inspraakreacties zijn daar waar mogelijk, wenselijk en noodzakelijk verwerkt in de eindversie van de “Economische Visie Halderberge 2021-2025”.

Overwegingen Met het vaststellen van de economische visie wordt het economische beleid met daarin ambities, doelstellingen en uitvoeringsagenda voor de komende jaren vastgesteld. De “Economische Visie Halderberge 2021-2025” is opgenomen in bijlage 1. In dit document is de ambitie voor de economie van Halderberge opgenomen en vertaald in strategieën, concrete doelen en een uitvoeringsagenda. De nadruk ligt in de economische visie op het nog meer uit de economie en bestaande bedrijfslocaties en bedrijvigheid van Halderberge te halen. Dit door te focussen op een goede bedrijfshuisvesting met aantrekkelijke bedrijfsomgeving voor ondernemers in Halderberge, door alles wat Halderberge te bieden heeft verder in de spotlight te zetten en door beter samen te werken als ondernemers, onderwijs en gemeente. Dit moet concreet leiden tot: - Waardering aantrekkelijkheid bedrijfsomgeving door ondernemers van een 7,5 naar een 8 in 2025; - Winkelleegstand van 12,5% naar 7% in 2025; - Het aantal geregistreerde dagbezoekers van 110.000 naar 140.000 in 2025; - Waardering samenwerking en dienstverlening van een 6,8 naar een 7,5 in 2025. 1.1.

1.2. Lastenverlichting in combinatie met meerjarige financiële zekerheid Visit Halderberge In 2020 en 2021 hebben veel ondernemers door corona hun inkomsten fors zien dalen. Zij bevinden zich in zwaar weer en hebben voor de dekking van vaste lasten de reserves moeten inzetten. Om hier weer bovenop te komen hebben zij de oproep gedaan om de lastendruk te verminderen. Daarnaast is vanuit Visit Halderberge de wens geuit om meerjarig zekerheid te krijgen over het beschikbare budget. Dit hebben zij op dit moment niet: elk jaar dienen zij een aanvraag in bij de Economische Koepel Halderberge. Dit maakt het lastiger meerjarig te investeren. Om aan deze wensen tegemoet te komen wordt voorgesteld om de verhoging van de onroerendezaakbelasting voor niet-woningen (5%) welke is doorgevoerd na raadsbesluit van 15 december 2016 vanaf 1 januari 2023 te laten vervallen. Hiermee wordt tegemoet gekomen aan de wens om de lasten voor ondernemers te verlagen. Daarnaast wordt de gemeenteraad gevraagd jaarlijks een vast bedrag van € 108.000 ter beschikking te stellen aan Visit Halderberge op basis van een samenwerkingsconvenant en resultaatverplichting. Hierdoor krijgen zij voor meerdere jaren de financiële zekerheid voor het marketingbudget en de exploitatie van het toeristisch informatiepunt.

Voor de dekking voor het marketingbudget van Visit Halderberge wordt een verhoging van de toeristenbelasting voorgesteld. Voor de financiële consequenties verwijzen wij u naar het onderdeel ‘Financiën’ in dit collegevoorstel. Differentiatie tarieven toeristenbelasting en watertoeristenbelasting om de jachthavens niet uit de markt te prijzen. Op dit moment zijn de tarieven van de toeristenbelasting en van de watertoeristenbelasting gelijk aan elkaar, namelijk €1,15. Er wordt voorgesteld om de toeristenbelasting vanaf 1 januari 2023 te verhogen tot €1,35. Het voorstel is om dit niet te doen voor de watertoeristenbelasting. Dit omdat de tarieven van het overnachten in een jachthaven relatief laag zijn en een verhoging van de watertoeristenbelasting relatief zwaar doorweegt. Daarnaast wordt de watertoeristenbelasting met een verhoging van €0,20 tot €1,35 relatief hoog ten opzichte van de havens in omliggende gemeenten (Drimmelen €0,85 per persoon per nacht, Tholen €1,00 per persoon per nacht, Breda 1.3.

2 van 7

€1,00 per persoon per nacht, Moerdijk €1,24 per persoon per nacht en Bergen op Zoom €1,95 per persoon per nacht). De angst bestaat dat wanneer het tarief met €0,20 wordt verhoogd de jachthavens in Halderberge uit de markt worden geprijsd. De differentiatie van de tarieven brengt geen extra uitvoeringskosten met zich mee. Risico's 1.1. Beperkte invloed van de gemeente op de economie. Er zitten beperkingen aan hoeveel invloed de gemeente kan uitoefenen op de economie van Halderberge. De coronacrisis toont weer aan dat er landelijke en mondiale ontwikkelingen zijn die grote impact hebben op de lokale economie. Ook zijn we voor het behalen van doelen en ambities zoals opgenomen in de “Economische Visie Halderberge 2021-2025” afhankelijk van (de samenwerking met) diverse partijen. Verhogen van de toeristenbelasting zou kunnen leiden tot minder toeristen of minder bestedingen van toeristen Enkele partijen hebben de twijfel geuit dat door het verhogen van de toeristenbelasting de gemeente minder aantrekkelijk wordt voor toeristen en/of toeristen die komen minder gaan besteden. Dit omdat een groter deel van het ‘vakantiebudget’ naar het verblijf uit gaat. Een jaar na de verhoging van de toeristenbelasting wordt dan ook geëvalueerd aan de hand van cijfers en gesprekken met de sector geëvalueerd wat de invloed van de verhoging van de toeristenbelasting is de toeristische sector. 1.2.

1.3. Opbrengst van de toeristenbelasting is onzeker. Daarnaast is de opbrengst van de toeristenbelasting onzeker. Als het aantal niet-inwonenden (toeristen en arbeidsmigranten) dat overnacht in Halderberge tegenvalt, is de opbrengst ook lager. Op basis van het aantal overnachtingen in de afgelopen jaren wordt dit echter niet verwacht. Omdat we met deze economische visie de ambitie uiten om het aantal toeristische gasten te vergroten en de verblijfsduur te verlengen, verwachten wij juist een stijging van het aantal overnachtingen. Financiële gevolgen De totale benodigde budgetten voor de uitvoering van de Economische Visie Halderberge 20212025 worden verdeeld in een tweetal onderdelen: 1. Kosten van de samenwerkingspartners Economische Samenwerking Halderberge (doorontwikkeling van de EKH) en Visit Halderberge 2. Kosten voor de uitvoering van de diverse actiepunten zoals benoemd in het uitvoeringsprogramma. Kosten samenwerkingspartners Economische Samenwerking Halderberge en Visit Halderberge: - De Economische Samenwerking Halderberge is actief op de drie thema’s die zijn beschreven in de Economische Visie 2021-2025. Voor de uitvoering van de tweede pijler ‘Halderberge in de spotlight’ staat Visit Halderberge stevig aan het roer. Voor de uitvoering van de gezamenlijke marketing van het toeristisch-product Halderberge is jaarlijks een budget van € 90.000 gewenst.

Daarnaast is voor de huur, servicekosten en vrijwilligersbijdrage van het Toeristisch informatiepunt circa € 18.000 nodig. Een deel van deze kosten (€ 8.000) zijn nu voor rekening van de gemeente. De gemeenteraad wordt gevraagd om op basis van een samenwerkingsconvenant en resultaatverplichting een jaarlijkse bedrag van € 108.000 ter beschikking te stellen aan Visit Halderberge. - Vanaf 1 januari 2023 de verhoging van de onroerendezaakbelasting voor niet-woningen met 5% (raadsbesluit 15 december 2016) vanaf 1 januari 2023 te laten vervallen. - Voor de strategische projecten van de Economische Samenwerking Halderberge op de andere twee pijlers is € 80.000 nodig. In totaal is er voor de samenwerking € 188.000. nodig. Voor de dekking van deze kosten wordt de

3 van 7

volgende constructie voorgesteld. 3. Bij het vaststellen van de belastingtarieven voor 2023 de toeristenbelasting per 1 januari 2023 te verhogen met € 0,20 tot € 1,35 per overnachting voor de dekking van de uitgaven aan het marketingbudget van Visit Halderberge (€ 90.000) (dit heeft dus geen betrekking op de bijdrage van het Toeristisch Informatiepunt). In 2022 blijft de opslag op de onroerendezaakbelasting voor niet-woningen gehandhaafd en vindt er geen verhoging plaats van het tarief voor de toeristenbelasting. 4. De kosten van € 18.000 voor het Toeristisch Informatiepunt worden deels gedekt met het bestaande budget Recreatie en Toerisme (€8 000). In 2022 kan de overige €10.000,- worden gedekt uit opbrengst verhoging OZB-belasting niet-woningen. Echter, er is vanaf 1 januari 2023 (na invoeren verhoging toeristenbelasting én vervallen verhoging OZB belasting nietwoningen) een tekort van €10.000,-. 5. Voor de strategische projecten van de Economische Samenwerking Halderberge op de andere twee pijlers is € 80.000 beschikbaar van het budget voor de bijdrage aan de EKH. Dit budget was € 240.000 (waarvan €120.000 uit de onroerendezaakbelasting). Dus per saldo € 120.000 ten laste van de begroting. Hiervan is eerder € 40.000 ingezet voor de actiekaarten. Resteert dus € 80.000 voor de strategische projecten. Totale dekking is € 178.000 terwijl er een budget van € 188.000,- nodig is.

Er is vanaf 1 januari 2023 nog een dekkingstekort van € 10.000. Het voorstel is dan om het budget ‘Recreatie en Toerisme’ vanaf 1 januari 2023 te verhogen met € 10.000 in verband met de bijdrage voor het TIP. Kosten voor de uitvoering van de diverse actiepunten zoals benoemd in het uitvoeringsprogramma. In totaal is er voor de actiepunten € 44.000 nodig. Voor de dekking van deze kosten volstaan de bestaande budgetten voor de actiekaarten, Economie (algemeen) en Toerisme en Recreatie in de Programmabegroting opgenomen van in totaal €149.000,-. Duurzaamheid Een duurzame inrichting van de bedrijven en werklocaties vormt een belangrijke voorwaarden voor een toekomstbestendige economie van Halderberge. Dit heeft dus een plek gekregen in de economische visie en bij diverse uitvoeringsprojecten wordt hier de komende jaren extra op gestuurd. Burger-& overheidsparticipatie De economische visie is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met diverse stakeholders: ondernemers uit alle sectoren, ondernemers- en brancheverenigingen, vertegenwoordigers uit cultuur en onderwijs, gemeenteraad en collega-ambtenaren. Hiervoor zijn in de eerste helft van 2021 diverse interactieve bijeenkomsten georganiseerd en zijn individuele gesprekken gevoerd. De bijeenkomsten vonden vanwege de corona-maatregelen digitaal plaats.

Ook is de concept “Economische Visie Halderberge 2021-2025” ter reactie voorgelegd aan de stakeholders. Voor meer informatie over het participatietraject verwijzen wij u naar de Economische Visie Halderberge, 2021-2025 – bijlage 1. Communicatie Alle partijen die bij de totstandkoming van de economische visie betrokken zijn, worden geïnformeerd over het genomen besluit. Ook worden de exploitanten van locaties waar nietinwonenden overnachten extra geïnformeerd over de ophoging van de toeristenbelasting vanaf 1 januari 2023. Hierbij gaat het onder andere om exploitanten van recreatieobjecten en huisvesters van arbeidsmigranten. Vervolg In hoofdstuk 3 van de Economische Visie Halderberge 2021-2025 is de uitvoeringsagenda en – planning toegevoegd. Daarnaast zal tijdens de doorlooptijd van de Economische Visie Halderberge 2021-2025 diverse 4 van 7

malen geëvalueerd worden, bijvoorbeeld met de ondernemerspeiling, het koopstromenonderzoek, bezoekersonderzoek in de centrumgebieden en het monitoren van cijfers over leegstand, bedrijvigheid, banen, toeristische overnachtingen en bestedingen van toeristen. Voorafgaand aan de visie 2026-2031 zal opnieuw geëvalueerd worden. Voorstel Wij stellen u voor: 1. de “Economische Visie Halderberge 2021-2025” vast te stellen; 2. Vanaf 1 januari 2023 een extra bedrag van € 10.000 (dus in totaal € 45.000) op te nemen in de programmabegroting ten behoeve van recreatie en toerisme; 3. bij het vaststellen van de belastingtarieven voor 2023 de verhoging met 5% van het tarief voor de onroerendezaakbelasting voor niet-woningen vanaf 1 januari 2023 te laten vervallen. 4. bij het vaststellen van de belastingtarieven voor 2023 de toeristenbelasting met €0,20 te verhogen tot € 1,35 per 1 januari 2023; 5. jaarlijks een bedrag van €108.000 ter beschikking te stellen aan Visit Halderberge en € 80.000 aan de Economische Samenwerking Halderberge (voorheen Economische Koepel Halderberge). Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Halderberge.

Bijlage: 1. Economische visie Halderberge 2021-2025 2. Infographic

5 van 7

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Halderberge; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 31 augustus 2021; BESLUIT: 1. de “Economische Visie Halderberge 2021-2025” vast te stellen; 2. een extra bedrag van € 10.000 (dus in totaal € 45.000) op te nemen in de programmabegroting ten behoeve van recreatie en toerisme; 3. bij het vaststellen van de belastingtarieven voor 2023 de verhoging met 5% van het tarief voor de onroerendezaakbelasting voor niet-woningen vanaf 1 januari 2023 te laten vervallen. 4. bij het vaststellen van de belastingtarieven voor 2023 de toeristenbelasting met €0,20 te verhogen tot € 1,35 per 1 januari 2023; 5. jaarlijks een bedrag van € 108.000 ter beschikking te stellen aan Visit Halderberge en € 80.000 aan de Economische Samenwerking Halderberge (voorheen Economische Koepel Halderberge). Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad van de gemeente Halderberge op 7 oktober 2021,

de griffier,

de voorzitter,

drs. A. Koenen

drs. B.J.A. Roks

7 van 7