Raadsvoorstel Beleidsplan Hulp bij Financiele Zorgen 2021-2025.pdf

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

Contactpersoon

Robert van Wijk

Raadsvergadering d.d. 3 juni 2021

Commissie

SM&V (samenleving, middelen en veiligheid) 20 mei 2021

Portefeuillehouder

Telefoonnummer

0165-390 590

Onderwerp

204907

Thomas Melisse, wethouder

Beleidsplan Hulp bij financiële zorgen 2021-2025

Samenvatting Op 1 januari 2021 is de nieuwe Wet gemeentelijke schuldhulpverlening in werking getreden. De gewijzigde wet maakt de uitwisseling en verwerking van persoonsgegevens voor schuldhulpverlening door gemeenten en andere bij schuldhulpverlening betrokken organisaties mogelijk. Daarnaast geeft de wet een grondslag om vroegsignalering van schulden op te pakken. Het hoofddoel van de wetswijziging is het beter en eerder helpen van burgers met schulden. Artikel 2 van de wet schrijft voor dat de raad een plan vaststelt dat richting geeft aan de integrale schuldhulpverlening een de inwoners van de gemeente. Het college van burgemeester en wethouders voert het plan uit. Voor de uitvoering van het beleidsplan Hulp bij financiële zorgen is structureel 2,3 fte vaste formatie nodig. Ten opzichte van de huidige formatie voor Hulp bij financiële zorgen betekent dat een uitbreiding van de vaste formatie met 1,0 fte (met ingang van 2022). Gelet op de impact van de coronacrisis is daarnaast een tijdelijke uitbreiding van de formatie nodig van 0,5 fte voor de periode van september 2021 tot september 2022. De tijdelijke formatie is nodig om de toenemende aantallen aanvragen, als gevolg van de coronacrisis, op te vangen.

Het college stelt de gemeenteraad voor om hiervoor budget beschikbaar te stellen vanuit de reserve compensatie coronacrisis voor de tijdelijke uitbreiding en de structurele uitbreiding mee te nemen in de Zomernota 2021.

Inleiding & beeldvorming Veel mensen in Nederland hebben schulden. Uit een recente publicatie van het CBS blijkt dat ongeveer één op de tien gezinnen moeite heeft met rondkomen. Ruim een derde van deze gezinnen heeft te maken met problematische schulden. Het ontbreekt deze gezinnen aan de mogelijkheden om hun schulden binnen drie jaar af te lossen. En dat is slecht nieuws, problematische schulden kunnen leiden tot stress, gezondheids-, sociale en psychische problemen. De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) regelt dat mensen met problematische schulden bij gemeenten terecht kunnen voor onder meer advies, schuldbemiddeling of een saneringskrediet. Gemeenten hebben een wettelijke zorgplicht op het terrein van integrale schuldhulpverlening.

1/5

Met ingang van 1 januari 2021 is de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening gewijzigd. De gewijzigde wet maakt de uitwisseling en verwerking van persoonsgegevens voor schuldhulpverlening door gemeenten en andere bij schuldhulpverlening betrokken organisaties mogelijk. Daarnaast geeft de wet een grondslag om vroegsignalering van schulden op te pakken. Het primaire doel van de wetswijziging is het beter en eerder helpen van burgers met schulden. Artikel 2, Wgs, bepaalt dat de gemeenteraad een plan vast stelt dat richting geeft aan de integrale schuldhulpverlening aan de inwoners van de gemeente. De raad stelt het plan vast voor een periode van ten hoogste vier jaar. Het plan kan tussentijds worden gewijzigd. Volgens artikel 3 heeft het college tot taak het plan uit te voeren om zo: a. schuldhulpverlening te geven aan de inwoners; b. een inwoner een aanbod te doen tot een eerste gesprek als het college een signaal heeft ontvangen over betalingsachterstanden dat een indicatie vormt voor meer schulden. Door het Beleidsplan Hulp bij financiële zorgen 2021 – 2025 vast te stellen voldoet uw raad aan de verplichting uit de Wgs. In het beleidsplan wordt teruggeblikt op de afgelopen periode (2017-2020): welke werkzaamheden zijn uitgevoerd en welke resultaten zijn daarmee behaald. Daarnaast wordt beschreven welke werkzaamheden de komende periode worden uitgevoerd (2021-2025).

Dit betreft vooral een voortzetting van wat we nu al doen, omdat dit de afgelopen periode succesvol is gebleken. Vooral de vroegsignalering van schulden zal een belangrijke rol gaan spelen. In de gewijzigde wet is vroegsignalering een wettelijke taak geworden. De pilot vroegsignalering van schulden, die in maart 2020 van start is gegaan, wordt daarmee een regulier en vast onderdeel van de werkzaamheden. Door aansluiting bij het landelijk convenant, worden van alle landelijke signaalpartners (woningcorporaties en particuliere verhuurders, energie- en waterleveranciers en zorgverzekeraars) meldingen van betalingsachterstanden ontvangen. De gemeente is verplicht om op alle meldingen een hulpaanbod te doen. Door aan de voorkant eerder hulp te kunnen bieden bij financiële problemen, kunnen op langere termijn (grote) schulden worden voorkomen. Voor de uitvoering van het beleidsplan Hulp bij financiële zorgen is structureel 2,3 fte vaste formatie nodig. Ten opzichte van de huidige formatie voor Hulp bij financiële zorgen betekent dat een uitbreiding van de vaste formatie met 1,0 fte (met ingang van 2022). Gelet op de impact van de coronacrisis is daarnaast een tijdelijke uitbreiding van de formatie nodig van 0,5 fte voor de periode van september 2021 tot september 2022. De tijdelijke formatie is nodig om de toenemende aantallen aanvragen, als gevolg van de coronacrisis, op te vangen.

Aan de raad wordt voorgesteld hiervoor budget beschikbaar te stellen.

Doelstelling 1. De doelstelling van het beleidsplan is vast te leggen hoe we de komende vier jaren de werkzaamheden voor de schuldhulpverlening gaan uitvoeren. Hiermee willen we inwoners met financiële problemen helpen, zodat zij een schuldenvrije toekomst tegemoet gaan. 2. De doelstelling van de (tijdelijke) uitbreiding van de formatie is om ervoor te zorgen dat de werkzaamheden door ervaren en deskundige consulenten op een kwalitatief goede manier kunnen worden uitgevoerd.

Overwegingen 1.1 Wettelijke verplichting Op grond van artikel 2 Wgs stelt de gemeenteraad voor ten hoogste vier jaar een plan vast dat richting geeft aan de integrale schuldhulpverlening. Met het voorgesteld beleidsplan wordt aan deze wettelijke verplichting voldaan.

2/5

1.2 De huidige werkwijze is succesvol en wordt voortgezet De wijze waarop de schuldhulpverlening sinds 2012 wordt uitgevoerd, is succesvol gebleken. Eigen consulenten die deel uitmaken van de wijkteams en daardoor korte lijntjes hebben naar de andere beleidsterreinen, hebben veel kennis en ervaring op het gebied van schuldhulpverlening en goed contact met de inwoner die om hulp komt vragen. Dit willen we behouden. 1.3 Vroegsignalering speelt een belangrijke rol De focus ligt op preventie van schulden, omdat dat op termijn een hoger rendement oplevert en grote financiële problemen op lange termijn met alle consequenties daarvan, kan voorkomen. Hiervoor is voldoende capaciteit nodig. 1.4 Voldoende capaciteit binnen het team Hulp bij financiële zorgen is noodzakelijk Voor de uitvoering van het beleidsplan Hulp bij financiële zorgen is structureel 2,3 fte vaste formatie nodig. Gelet op de impact van de coronacrisis is daarnaast een tijdelijke uitbreiding van de formatie nodig van 0,5 fte voor de periode van september 2021 tot september 2022. De tijdelijke formatie is nodig om de toenemende aantallen aanvragen, als gevolg van de coronacrisis, op te vangen. Risico's Het is niet te voorspellen hoeveel extra werk er de komende jaren onze kant gaat opkomen.

Verwacht wordt dat het aantal huishoudens met (problematische) schulden zal stijgen, in het worstcase scenario met 50% en in het gunstigste geval met 10-20%. In 2020 waren er 45 aanvragen voor hulp bij financiële zorgen, er lopen 129 schuldhulpverleningstrajecten. Daarnaast zal het aantal zelfstandigen met financiële problemen naar verwachting stijgen na beëindiging van de overheidssteun. Dit kan leiden tot meer aanvragen schuldhulpverlening. . Op dit moment lopen er zes trajecten voor schuldhulpverlening aan zelfstandigen. Vroegsignalering van schulden kan helpen om financiële problemen eerder in beeld te krijgen en deze aan te pakken voordat ze ernstige vormen aannemen. Echter, het blijft de keuze van inwoner om de geboden hulp te accepteren. Als een inwoner vroegtijdige hulp weigert, kan hij alsnog na verloop van tijd zich melden voor schuldhulpverlening. Dan zijn de schulden misschien zodanig groot, dat een duur traject moet worden opgestart. Financiële gevolgen Budget Het nieuwe beleidsplan Hulp bij financiële zorgen kan worden uitgevoerd binnen het beschikbare budget van structureel € 114.000 per jaar. In hoofdstuk 6 van het beleidsplan is aangegeven hoe dit budget is opgebouwd. Formatie Voor de uitvoering van het beleidsplan Hulp bij financiële zorgen is structureel 2,3 fte vaste formatie nodig.

Ten opzichte van de huidige formatie voor Hulp bij financiële zorgen betekent dat een uitbreiding van de vaste formatie met 1,0 fte (met ingang van 2022). De kosten hiervan bedragen € 84.000 per jaar. Deze kosten worden meegenomen in de Zomernota 2021. In de begroting 2021 is vanaf 2022 een PM-post opgenomen voor de benodigde capaciteit voor Hulp bij financiële zorgen. Met deze formatie-uitbreiding wordt invulling gegeven aan deze PM-post. Gelet op de impact van de coronacrisis is daarnaast een tijdelijke uitbreiding van de formatie nodig van 0,5 fte voor de periode van september 2021 tot september 2022. De kosten hiervan bedragen € 42.000. De tijdelijke formatie is nodig om de toenemende aantallen aanvragen, als gevolg van de coronacrisis, op te vangen. Daarom wordt voorgesteld om deze kosten te dekken uit de reserve compensatie coronacrisis. In 2022 zullen de werkzaamheden en de ingezette formatie worden geëvalueerd. Indien nodig wordt op basis van deze evaluatie een voorstel gedaan voor de benodigde capaciteit.

3/5

Duurzaamheid Problematische schulden kunnen leiden tot stress, gezondheids-, sociale en psychische problemen. Als mensen worden geholpen hun schulden aan te pakken en op te lossen, heeft dit ook positieve gevolgen voor hun fysieke en psychische gezondheid en hun welzijn. Burger-& overheidsparticipatie De adviesraad Sociaal Domein heeft het ontwerp-beleidsplan ter informatie toegestuurd gekregen. Communicatie Na vaststelling van het beleidsplan wordt hieraan aandacht besteed via diverse media (Halderbergse Bode, website, social media). Vervolg De consulenten werken grotendeels al volgens de werkwijze zoals beschreven in het beleidsplan. Monitoring van schuldhulpverlening vindt twee keer per jaar plaats via de monitor sociaal domein. Hierin worden ook cijfers over de vroegsignalering opgenomen. Over de doelstellingen die worden genoemd in paragraaf 4.1 van het beleidsplan, zal jaarlijks worden gerapporteerd aan de raad. In 2022 zullen de werkzaamheden en de ingezette formatie worden geëvalueerd. Indien nodig wordt op basis van deze evaluatie een voorstel gedaan voor de benodigde capaciteit.

Voorstel Wij stellen u voor: 1. het Beleidsplan Hulp bij financiële zorgen 2021-2025 gemeente Halderberge vast te stellen; 2. het Beleidsplan voor hulp bij financiële zorgen 2016-2019, zoals vastgesteld door de raad in zijn vergadering van 7 juli 2016, in te trekken; 3. in te stemmen met uitbreiding van de vaste formatie voor Hulp bij financiële zorgen en de kosten hiervan mee te nemen in de Zomernota 2021; 4. in te stemmen met tijdelijke uitbreiding van de formatie voor Hulp bij financiële zorgen en de kosten hiervan ten laste te brengen van de reserve compensatie coronacrisis. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Halderberge.

Bijlage: Beleidsplan Hulp bij financiële zorgen 2021-2025 gemeente Halderberge.

4/5

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Halderberge; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 20 april 2021;

gelet op artikel 2, eerste lid Wet gemeentelijke schuldhulpverlening;

BESLUIT:

1. het Beleidsplan Hulp bij financiële zorgen 2021-2025 gemeente Halderberge vast te stellen; 2. het Beleidsplan voor hulp bij financiële zorgen 2016-2019, zoals vastgesteld door de raad in zijn vergadering van 7 juli 2016, in te trekken; 3. in te stemmen met uitbreiding van de vaste formatie voor Hulp bij financiële zorgen en de kosten hiervan mee te nemen in de Zomernota 2021; 4. in te stemmen met tijdelijke uitbreiding van de formatie voor Hulp bij financiële zorgen en de kosten hiervan ten laste te brengen van de reserve compensatie coronacrisis.

Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad van de gemeente Halderberge op 3 juni 2021,

de griffier,

de voorzitter,

drs. A. Koenen

drs. B.J.A. Roks

5/5