Presentatie 20-06-24 Zomernota 2024.pdf

Zomernota 2024

Onderwerpen 1. Plaats in de P&C cyclus 2. Financieel beeld 2024 – 2028 3. Belangrijkste financiële ontwikkelingen na vaststelling begroting 2024 4. Toelichting uitkeringen gemeentefonds 5. Uitgangspunten voor de programmabegroting 2025 6. Lokale heffingen en lastendruk voor 2025 7. Weerstandsvermogen 8. Conclusie financieel beeld 9. Vragen

Plaats in de P&C cyclus

Financieel beeld 2024-2028 Samenvatting financieel beeld

2024

2025

2026

2027

2028

Saldo meerjarenraming Programmabegroting 2024

768

2.817

-1.038

92

92

Vastgestelde begrotingswijzigingen

-799

-715

-728

-732

-732

Stand meerjarenbegroting 2024 2028

-31

2.102

-1.766

-640

-640

Mutaties Zomernota 2024 - 2028

896

-1.259

459

283

2.233

Mutaties investeringen

315

551

-44

-100

-99

1.180

1.394

-1.351

-458

1.493

Saldo Zomernota 2024 - 2028

Belangrijkste financiële ontwikkelingen na vaststelling begroting 2024 Programmabegroting 2024

Saldo meerjarenraming Programmabegroting 2024

2024

2025

2026

2027

2028

768

2.817

-1.038

92

92

Raadsbesluiten november 2023 t/m juni 2024 • Vastgestelde begrotingswijzigingen waarbij lasten gedekt worden uit het begrotingssaldo

Vastgestelde begrotingswijzigingen

2024

2025

2026

2027

2028

-799

-715

-728

-732

-732

Belangrijkste financiële ontwikkelingen na vaststelling begroting 2024 Financiële mutaties Zomernota

Structurele effecten uit de jaarrekening 2022 & 2023 (lasten & baten) • Analyse resultaat : totaal 1,2 miljoen • Structurele bijstelling : circa 0,6 miljoen

Bijstelling investeringsprogramma • Planning en ramingen investeringsprogramma geactualiseerd; • De actualisatie van planning (met name wegreconstructies en basisscholen) geeft een incidenteel voordeel van € 315.000 in 2024 en € 595.000 in 2025; • Verhoging investeringen leiden tot hogere kapitaallasten vanaf 2026 van € 117.000 per jaar;

• Hogere kapitaallasten worden gedeeltelijk gedekt door inzet van het restant van de stelpost prijsstijging investeringen.

Belangrijkste financiële ontwikkelingen na vaststelling begroting 2024 Mutaties per programma • In hoofdstuk 2 van de Zomernota worden de ontwikkelingen en bijstellingen per programma toegelicht.

Grootste mutaties: • Kosten Jeugdzorg (€ 1,7 miljoen negatief in 2024, aflopend tot € 0,5 miljoen negatief in 2028);

• Kosten WMO Huishoudelijke ondersteuning (€ 350.000 negatief, structureel); • Leges omgevingsvergunningen (€ 644.000 positief in 2024, aflopend tot € 325.000 positief in 2028); • Opvang Oekraïense vluchtelingen (€ 914.000 positief, incidenteel in 2024); • Uitkeringen gemeentefonds (€ 1,3 miljoen positief in 2024, oplopend tot € 3,8 miljoen positief in 2028,

maar € 88.000 negatief in 2025); • Vervallen behoedzaamheidsreserve (€ 300.000 positief, structureel).

Onderverdeling uitkeringen Gemeentefonds • Algemene uitkering

Rijksmiddelen

• Integratie-uitkeringen

Niet geoormerkt (vrij besteedbaar)

• Decentralisatie-uitkeringen

Wijzigingen via circulaires (algemene mutaties en taakmutaties) en specificaties

• Begrote omvang in 2024: 62% van baten excl. reserves 88% van algemene dekkingsmiddelen

Systeem van bevoorschotting

Meerjarenraming Zomernota 2024 bedragen x €1.000 (afgerond|)

2024

2025

2026

2027

Algemene uitkering

57.330

59.678

57.352

59.799

Integratie uitkering Participatiewet

5.905

5.522

5.256

4.997

Overige uitkeringen

569

409

409

383

63.804

65.610

63.017

65.179

Totaal

Normeringssystematiek algemene uitkering Systematiek kabinet Rutte IV

Nieuwe systematiek vanaf 2024

- Trap-op-trap-af systematiek vervalt

- Trap-op-trap-af systematiek vervalt

na 2025 (Coalitie-akkoord); 2026 taakstellend budget

- Volume wordt gekoppeld aan het 8-jarig historisch gemiddelde BBP

- Afspraak met VNG stand Voorjaarsnota 2022 (meicirculaire 2022) bevriezen qua volume

- Nominaal: jaarlijkse indexatie op basis van prijsindexcijfer BBP

- Alleen correctie omvang voor nominale ontwikkelingen via een specifieke prijsindex

- Centraal Economisch Plan van het CPB is de basis voor de indexatie voor het betreffende jaar (meicirculaire)

- 2026: ravijnjaar

Belangrijkste ontwikkelingen meicirculaire 2024 Algemene mutaties (AU)

Taakmutaties (AU)

• Wijziging normeringssystematiek vanaf 2024 i.p.v. vanaf 2027

• betere dienstverlening armoede en schulden (s)

• Nominale bijstellingen n.a.v. actuele cijfers CPB • Oploop opschalingskorting vervalt vanaf 2026 • Actualisatie ramingen uitkeringsbasis (volumina aantallen eenheden maatstaven)

• Verlagen werkdruk jeugdzorg (s) • Eenmalig in 2025 schrappen korting jeugdzorg Overige uitkeringen • Bijstelling IU-Pw

Berekeningswijze mutaties algemene uitkering circulaires Algemene mutaties

Taakmutaties

• Verlopen via uitkeringsfactor (UF)

• Verlopen via de bedragen per eenheid (gewicht) van de betreffende maatstaven

• Omvang fonds (X) • Uitkeringsbasis (volumina maatstaven (Y) • UF = X : Y • Wat gebeurt er met de UF als de uitkeringsbasis daalt?

• Clusters van gemeentelijke ‘taken’ met specifieke maatstaven

Normeringssystematiek en verdeelsysteem (algemene uitkering) • Doel verdeelsysteem: elke gemeente in staat te stellen een gelijkwaardig voorzieningenniveau te realiseren bij een gelijke belastingdruk • Systeem met verdeelmaatstaven (aantallen eenheden, gewichten) en uitkeringsfactor • OZB is een negatieve inkomstenmaatstaf

Algemene uitkering (specificatie) maatstaven OZB-inkomstenmaatstaven Sociale structuur Inwoners Jongeren Lage inkomens (drempel) Bijstandsontvangers Inwoners 75+ met drempel Laag opleidingsniveau met drempel Centrumfunctie Regionale centrumfunctie Leerlingen voortgezet onderwijs Fysieke structuur Oppervlak bebouwing woonkern Oppervlakte land Omgevingsadressendichtheid Kernen Overigen Totaal uitgavenmaatstaven Uitkeringsfactor (UF) Totaal uitgavenmaatstaven incl. UF Overig (suppletie uitkering) Totaal

aantal

gewicht

totaal

31.041 5.450 2.402 455 1.685 4.786

375,94 566,9 3792,92 5168,82 1329,41 264,38

11.669.554 3.089.605 9.109.077 2.353.536 2.239.444 1.265.296

6.950 1.149

155,44 384,9

1.080.308 442.173

199 7.448 10.670 9

17562,02 64,72 86,41 114583,97

3.494.842 482.035 921.977 1.031.256 7.417.514 44.596.616 1,311

totaal incl. UF -6.450.768

58.466.164 453.049 52.468.445

Uitgangspunten voor de Programmabegroting 2025 Prijsontwikkeling • Gebaseerd op Centraal Economisch Plan 2024 van CPB; • Verwachting voor 2024 2,7% en voor 2025 2,5%; • Huidige meerjarenraming 3,0%; • Uitgangspunt Programmabegroting 2025: inflatiepercentage handhaven op 3,0% per jaar. Loonontwikkeling • Gebaseerd op Centraal Economisch Plan 2024 van CPB; • Verwachting voor 2024 6,0% en voor 2025 3,9%; • Huidige meerjarenraming 3,0%; • CAO loopt tot en met 31 maart 2025; • Uitgangspunt Programmabegroting 2025: geraamde loonstijging handhaven op 3,0% per jaar. Renteontwikkeling • Rentepercentage wordt jaarlijks berekend door de werkelijke rentekosten (en –baten) af te zetten tegen de boekwaarden van de activa en voorraden. • Voorlopige berekening komt uit op toe te rekenen rentepercentage van 1,5%, gelijk aan huidige meerjarenraming. •

Bij het opstellen van de Programmabegroting 2025 wordt het definitieve rentepercentage berekend.

Lokale heffingen: OZB 2025 Uitgangspunten en bijzonderheden • Het OZB-tarief woningen stijgt met de indexering (inflatie) van 3%; • voor de waarde van de woningen en niet-woningen wordt uitgegaan van de waarde peildatum 1 januari 2024; • uit oogpunt van voorzichtigheid wordt er beperkt rekening gehouden met areaalontwikkeling; • er wordt tariefdifferentiatie toegepast tussen woningen en niet woningen; • de indexering van de tarieven wordt gecorrigeerd voor de verwachte waardeontwikkeling.

Voorlopige tarieven OZB OZB woningen eigenaar OZB niet-woningen gebruik OZB niet-woningen eigenaar

2024 0,0842% 0,2187% 0,2448%

2025 0,0867% 0,2253% 0,2521%

Verschil 3,0% 3,0% 3,0%

Lokale heffingen: Afvalstoffenheffing 2025 Uitgangspunten en bijzonderheden • Raming kosten gebaseerd op nieuwe Afvalbeleidsplan 2024 2028; • Het gebruikte inflatie percentage is voor 2025 5,9% (obv begroting 2024 van Saver, bij het opstellen van de Programmabegroting 2025 wordt dit aangepast obv begroting 2024 van Saver); • 100% kostendekkendheid; • In 2024 incidenteel een bedrag van € 105.000 ingezet uit de voorziening afvalstoffenheffing om de tariefstijging in 2024 beperkt te houden. In 2025 is geen extra onttrekking meer voorzien.

Voorlopige tarieven Afvalstoffenheffing Vast tarief per aansluiting Tarief per lediging 240-liter container Tarief per lediging 140-liter container Tarief inworp ondergrondse afvalcontainer

2024 € 199,32 € 13,02 € 7,60 € 2,17

2025 Verschil € 222,00 11,4% € 14,50 11,4% € 8,46 11,3% € 2,42 11,5%

Lokale heffingen: Rioolheffing 2025 Uitgangspunten en bijzonderheden • Raming kosten gebaseerd op Gemeentelijk Waterprogramma 2024 – 2027; • Het gebruikte inflatie percentage is voor 2025 3%; • 100% kostendekkendheid; • In de jaren 2024 tot en met 2027 wordt een onttrekking aan de voorziening overschotten riolering gedaan om de stijging van de tarieven van de rioolheffing te beperken. Deze loopt jaarlijks af, voor 2025 is een onttrekking van € 195.000 opgenomen.

Voorlopige tarieven Rioolheffing Eenpersoonshuishouden Meerpersoonshuishouden Bedrijven tot 500 m3 Grootverbruik per m3 vanaf 501 m3

2024 € 185,76 € 247,80 € 247,80 € 0,30

2025 € 194,28 € 259,08 € 259,08 € 0,31

Verschil 4,6% 4,6% 4,6% 3,3%

Lokale heffingen: Lastendruk 2025 Met de lastendruk wordt de ontwikkeling van de woonlasten voor huishoudens in de gemeente Halderberge in beeld gebracht. De lastendruk is een optelling van de OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing.

Lastendruk meerpersoonshuishoudens Huurwoning + 8,6% + € 51,81 per jaar Eigen woning + 6,7% + € 60,80 per jaar Lastendruk eenpersoonshuishoudens Huurwoning + 8,6% + € 39,81 per jaar Eigen woning + 6,4% + € 48,80 per jaar Vaststelling definitieve belastingverordeningen in raadsvergadering van december 2024

Weerstandvermogen Verwachte weerstandscapaciteit 2025 ( x € 1.000)

Risico’s ( x € 1.000)

Algemene reserve

14.448

Incidentele risico’s

305

Algemene reserve grondexploitaties

3.385

Structurele risico’s

4.298

Totaal risicobedrag

4.603

Egalisatiereserve rente

1.000

Waarvan risico’s sociaal domein

2.661

Post onvoorziene uitgaven Begrotingsruimte

Vrij besteedbare bestemmingsreserves Onbenutte belastingcapaciteit Stille reserves Totaal weerstandscapaciteit

200 1.394

Top 3 grootste risico’s ( x € 1.000)

-

Tekort jeugdzorg 1.587 PM 22.014

•

1.078

Tekort BUIG

798

CAO en andere loonontwikkelingen

427

Weerstandsvermogen gemeente Halderberge = 4,78

Conclusie financieel beeld Saldi Zomernota • Het saldo van de Zomernota bedraagt voor het jaar 2024 € 1.179.567 positief • De meerjarenraming 2025 – 2028 sluit met een positief saldo voor 2025, een negatief saldo voor 2026 en 2027, en een positief saldo voor 2028. Financieel toezicht • De provincie toetst de begroting en besluit over het toezicht. Het begrotingsjaar 2025 is (obv de mutaties in de Zomernota) naar verwachting reëel en structureel sluitend. Dat wil zeggen dat structurele lasten gedekt worden met structurele baten. Als dat het geval, dan leidt dit tot het gebruikelijke toezicht (repressief). Begrotingsadvies VNG • Breng ombuiging in beeld om te komen tot sluitende begroting, maar zet ze nog niet in gang; • De forse terugval in financiële middelen voor gemeenten vanaf 2026 blijft bestaan, waardoor taken en middelen van gemeenten niet in balans zijn; • Het hoofdlijnenakkoord wordt door het nieuwe kabinet nog uitgewerkt.

Conclusie financieel beeld Conclusie • Structureel sluitende meerjarenraming verwacht voor jaar 2028. • Op dit moment geen noodzaak om opties voor ombuigingen in kaart te brengen, zoals opgenomen in het eerste deel van het begrotingsadvies van de VNG. • Het college streeft ernaar om in de Programmabegroting 2025 ook een sluitende meerjarenraming aan uw raad voor te leggen, waarbij in ieder geval het begrotingsjaar (2025) en het laatste jaar van de meerjarenraming (2028) reëel en structureel sluitend zijn.

Vragen? Financieel portaal Halderberge • • • • • •

Alle P&C momenten digitaal bij elkaar Makkelijk navigeren binnen de rapportages Zoekfunctie beschikbaar Op verschillende devices te gebruiken Link naar de indicatoren Minder papier- en kopieerkosten ☺