Presentatie 17-10-22 begroting 2023.pdf
Tekst van het document
P&C cyclus en programmabegroting 2023
Onderwerpen
1. Inleiding 2. Planning & control cyclus (P&C cyclus) 3. Programmabegroting 2023 4. Vragen
Wat is de Planning & Control cyclus? •
Op een systematische manier richting geven aan (het besturen/planning) en het op koers houden (beheersen/control) van het gemeentelijk beleid en financiën
•
Doel P&C cyclus: o Stellen van kaders o Het bewaken van de realisatie o Bijsturen van de beleidsdoelstellingen o Verantwoordingsinstrument o Afgewogen en integraal keuzes maken
•
Spelregels en randvoorwaarden: o Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeente (BBV) https://commissiebbv.nl/ o Financiële verordening– inrichting van de P&C cyclus en financiële beleidsregels – actualisatie Q1 2023 o Gemeenschappelijk provinciaal toezichtskader GTK
Onderdelen P&C cyclus Halderberge
Cyclus begroting 2023 in de tijd Cyclus begroting 2023
Raadsvergadering kalenderjaar
Boekwerk
Kadernota 2023
jul-22 Zomernota 2022
Begroting 2023
nov-22 Programmabegroting 2023
Voorjaarsnota 2023 (1e voortgangsrapportage)
jul-23 Zomernota 2023
Najaarsnota 2023 (2e voortgangsrapportage)
okt-23 Najaarsnota 2023
Slotwijziging 2023
dec-23 Slotwijzing 2023
Jaarrekening 2023
jun-24 Jaarstukken 2023
Vaak met meerdere jaren tegelijk bezig, bijvoorbeeld in periode juni/juli: jaarrekening 2021, voorjaarsnota 2022 en kadernota 2023
Zomernota (kadernota en voorjaarsnota) De Zomernota is een samenvoeging van de kadernota (jaar t+1) en de voorjaarsnota (jaar t). Kadernota Een vooruitblik naar de programmabegroting voor het volgende jaar. • Uitgangspunten voor het opstellen van de begroting van het volgende jaar. • Hoe staan we er financieel voor? • Raad geeft kaders aan voor opstelling begroting
Voorjaarsnota (1e voortgangsrapportage) • De voorjaarsnota is een bijstelling van de begroting, waarbij ook de (meerjaren)begroting wordt bijgesteld.
Programmabegroting •
De besluiten van de Kadernota (zomernota) worden verwerkt in de Programmabegroting.
•
De gemeenteraad benoemt politiek relevante thema’s, geeft kaders voor uitvoering en wijst gelden aan de programma’s toe. Het college wordt aangewezen om de programma’s uit te voeren.
•
Per programma de 3 “W”-vragen o Wat willen we bereiken? o Wat gaan we daarvoor doen? o Wat mag het kosten?
Najaarsnota De Najaarsnota is de 2e voortgangsrapportage van de Programmabegroting. •
In de najaarsnota wordt uitgebreid gerapporteerd over zowel de beleidsmatige als de financiële voortgang
•
Voortgang van investeringsprogramma en lopende investeringen
•
De (meerjaren)begroting wordt bijgesteld.
Slotwijziging De slotwijziging is een laatste financiële bijstelling van de begroting vooruitlopend op de jaarrekening. •
De slotwijziging bevat dan ook geen beleidsmatige voortgangsrapportage, maar enkel een financiële bijstelling van de begroting.
•
Anticiperen op mogelijke verschillen bij de jaarrekening
•
Jaaroverschrijdende uitgaven. Werkzaamheden die in het volgend jaar pas worden verricht, waarvan het budget moet worden meegenomen naar volgend jaar.
Jaarrekening en jaarverslag Het doel van het jaarverslag en de jaarrekening is verantwoording afleggen over de uitvoering van de programmabegroting van het afgelopen jaar. •
(Financiële) verantwoording over het verloop van de begroting van het afgelopen jaar.
•
In het jaarverslag wordt verantwoording afgelegd op de drie w-vragen uit de programmabegroting: o Wat hebben we bereikt? o Wat hebben we daarvoor gedaan?
o Wat heeft het gekost? •
Verklaring accountant (rechtmatigheid en getrouwheid). Vanaf 2023: college verklaring rechtmatigheid
Programmabegroting 2023 – wat staat er in? 1. Programmaplan 2. Paragrafen 3. Uiteenzetting financiële positie 4. Financiële ontwikkelingen na zomernota 2022 5. Flexibele schil 6. Samenvatting en conclusie financiële positie
7. Lokale heffingen en lastendruk
Programmaplan (1.1 - 1.8) De gemeente is vrij in de keuze van de programma indeling. Vaak gelijk aan CWP. 6 programma’s 1.1 Bestuur en burgerzaken 1.2 Veiligheid 1.3 Openbare ruimte 1.4 Ruimtelijke en economische ontwikkelingen 1.5 Zorg, jeugd en participatie
1.6 Onderwijs, sport en cultuur 2 verplichte “hoofdstukken” 1.7 Algemene dekkingsmiddelen
1.8 Overhead
Opbouw per programma •
Inleiding – richting voor komende jaren op basis van CWP
•
Wat willen we bereiken – speerpunten uit het CWP
•
Wat doen we al? - Bestaand beleid & reguliere werkzaamheden
•
Beleidsindicatoren – verplicht BBV (waarstaatjegemeente) en lokaal (gekoppeld aan speerpunten CWP)
•
Wat gaan we daarvoor doen in 2023 – per speerpunt: activiteiten, inclusief participatie en planning
•
Verbonden partijen – beleidsvoornemens en richtlijnen voor 2024
•
Wat mag het kosten? – kosten en opbrengsten per taakveld (BBV)
Per programma “Wat mag het kosten? Verschillenanalyse 2022-2023: hoofdstuk 3.5 Programma Veiligheid Lasten per taakveld
2022
2023
2024
2025
2026
1.1 Crisisbeheer en brandweer
1.980.000
2.466.000
2.115.000
2.160.000
2.218.000
1.2 Openbare orde en veiligheid
865.000
1.041.000
997.000
954.000
974.000
2.845.000
3.507.000
3.112.000
3.114.000
3.192.000
Kapitaallasten bestaande activa Kapitaallasten Investeringsprogramma 2023 – 2026 Investeringsprogramma 3.6
36.000
46.000
45.000
42.000
41.000
0
0
0
0
0
Direct toe te rekenen salarislasten
800.000
815.000
842.000
860.000
877.000
1.1 Crisisbeheer en brandweer
0
0
0
0
0
1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal baten Veiligheid
20.000 20.000
21.000 21.000
22.000 22.000
22.000 22.000
23.000 23.000
-2.825.000
-3.486.000
-3.090.000
-3.092.000
-3.169.000
Totaal lasten Veiligheid
Waarvan:
Baten per taakveld
Saldo
Algemene dekkingsmiddelen (1.7)
• • •
Algemene dekkingsmiddelen
Begroting 2023
1. Onroerende zaakbelastingen
7.706.000
2. Uitkeringen gemeentefonds
56.320.000
3. Dividend (BNG/Saver) 4. Post onvoorzien Totaal
157.000 -100.000 64.083.000
Algemene dekkingsmiddelen zijn niet specifiek gebonden aan een programma en vrij besteedbaar Gemeentefonds: diverse bijstelmomenten per jaar met circulaires (mei/juni, september en december) De besteding van de post onvoorziene uitgaven wordt verantwoord in de P&C cylcus
Overhead (1.8) •
Kosten van ondersteunende “diensten” aan primair proces (overhead) worden niet toegerekend naar programma’s, maar apart inzichtelijk gemaakt in hoofdstuk overhead (bv ondersteunende teams, management, automatisering en huisvesting)
•
Kosten van medewerkers in het primaire proces (directe kosten) worden wel toegerekend aan de programma’s.
Paragrafen (2.1 - 2.4) 2.1 Lokale heffingen • Alle gemeentelijke heffingen en belastingen • Ontwikkelingen, uitgangspunten en kostendekkendheid • Lastendruk inwoners, ook in verhouding tot de regio 2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Weerstandscapaciteit, risico’s en weerstandsratio • Financiële kengetallen vermogenspositie (solvabiliteit en schuldquote) 2.3 Onderhoud kapitaalgoederen • Beleidsmatige nota’s met betrekking tot de kapitaalgoederen (wegen, riool, groen, kunstwerken, ed) • Benodigde investeringen • Onderhoud 2.4 Financiering • Treasurybeleid op basis van het treasurystatuut • Rente en liquiditeitsprognose • Het aangaan en verstrekken van leningen en garanties
Paragrafen (2.5 - 2.7) 2.5 Bedrijfsvoering • Toelichting op het programma overhead • Organisatieontwikkeling en ontwikkelingen bedrijfsvoering • Ontwikkelingen in de formatie
2.6 Verbonden partijen • Uitgangspunt is de regionale Nota Verbonden Partijen, actualisatie Q1/Q2 2023 op basis van WGR • Aanvullend op beleidsmatig informatie bij de programma’s • Bedrijfsmatige informatie, risico’s en balansgegevens • Bijdrage gemeente Halderberge 2.7 Grondbeleid • Nota grondbeleid • Vertaling van de jaarrekening en het MPG uit de zomernota in de begroting • Risico’s en verliesvoorzieningen • Verwachte resultaten grondexploitaties
Uiteenzetting financiële positie (3.2) • • • •
Financiele uitgangspunten voor begroting 2023 (samenvattend van zomernota 2022) Verloop van zomernota 2022 naar saldo begroting 2023 Reserves en voorzieningen Conclusie/samenvatting financiële positie
2023
2024
2025
Stand meerjarenbegroting 2022 - 2025
480.000
259.000
548.000
Vastgestelde begrotingswijzigingen voor Zomernota 2022
-205.000
-314.000
-315.000
Mutaties Zomernota 2022 bestaand beleid
2.001.000
2.845.000
4.753.000
Mutaties Collegewerkprogramma 2022 – 2026, Samen aan de Slag!
-1.478.000
-754.000
-746.000
Saldo Zomernota periode 2023 - 2026
799.000
2.035.000
4.240.000
Mutaties Begroting 2023 (vanaf juli 2022)
-482.000
56.000
-576.000
Saldo Begroting 2023 - 2026
316.000
2.092.000
3.665.000
2026
735.000
Financiële ontwikkelingen na zomernota 2022 (3.2.3) In deze paragraaf worden de verschillen/ontwikkelingen tussen de zomernota 2022 en begroting 2023 toegelicht. Belangrijkste (financieel technische) veranderingen: •
Uitkeringen gemeentefonds (Septembercirculaire 2022, ingeschatte correctie en jaar 2026)
•
Invoering Omgevingswet en wet kwaliteitsborging bouwen (lagere bouwleges, m.i.v. juli 2023)
•
Opbrengst OZB (verlaging OZB woningen met 5% t.o.v. zomernota)
•
Rentestijging (van 0,5% naar 1,25%)
•
Stelpost prijsstijgingen investeringen (15%) en energiekosten (40%)
•
Nog openstaande PM posten o o o o o o o
Huis van Halderberge Manifest dienstverlening Actualiseren MJOP gebouwen Vergoeding zwerfafval Visie op cultuur Verlofsparen Transitie cloud/SaaS
Flexibele schil uit de zomernota 2022 Randvoorwaarde voor het uitvoeren van de ambitie (ruimtelijke) projecten uit het CWP: • voldoende ambtelijke capaciteit beschikbaar; • de capaciteit kan flexibele meebewegen met het aantal en de omvang van de (ruimtelijke) projecten (investeringen IP, woningbouwprojecten derden en grondexploitaties). Dit realiseren door: → Eenmalige vorming van een (reserve) flexibele schil van € 750.000 in 2023; → Bij toename van de investeringen en projecten: Extra voeding van de flexibele schil vanuit extra toerekening ambtelijke kosten. Afspraken inzet reserve flexibele schil: • Alleen inzet als aanvullende capaciteit nodig is om (ruimtelijke) projecten te kunnen realiseren; • Transparante, effectieve en snelle inzet van extra capaciteit door het college; • Rapportage en verantwoording aan de gemeenteraad over stortingen en onttrekkingen via de P&C cyclus; • Eventueel overschot vloeit terug naar algemene reserve. Voor verdere toelichting zie paragraaf 5.1.6 Zomernota 2022 en paragraaf organisatie en bedrijfsvoering in het CWP.
Lokale heffingen en lastendruk (2.1) Uitgangspunten en bijzonderheden • Geen indexering OZB-tarief woningen met inflatie, maar daling met 1% • Vervallen opslag EKH voor niet woningen. OZB tarief stijgt per saldo met 0,7% • 100% kostendekking voor afvalstoffenheffing en rioolheffing, incidenteel in 2023: o Ondergrondse afvalparkjes. Met ingang van 2024 opnemen in nieuwe afvalbeleidsplan o Eénmalig extra inzet voorziening overschotten riolering, nieuwe GRP in 2024 • Overige heffingen geïndexeerd met 4% inflatie Lastendruk meerpersoonshuishoudens Huurwoning + 3,95% Eigen woning + 3,52% Lastendruk eenpersoonshuishoudens Huurwoning + 5,60% Eigen woning + 2,01% Vaststelling definitieve belastingverordeningen in raadsvergadering van 15 december 2022
Samenvatting en conclusie financiële positie (3.2.11) •
Sluitende begroting 2023 en meerjarenraming
•
Ook sluitend, rekening houdend met incidentele baten en lasten (3.3)
•
Ambities uit het CWP “Samen aan de slag” zijn financieel zoveel als mogelijk vertaald.
•
Rekening gehouden met onzekerheden (inflatie, CAO stijging, investeringen, elektra, gemeentefonds)
•
(Meerjaren)begroting geeft ruimte voor invullen PM posten
•
Reservepositie en weerstandsvermogen blijft ruim voldoende
•
Verbetering kengetallen vermogenspositie blijft nog uit door omvang investeringsprogramma
•
Jaarschijven 2024 en 2025 geven mogelijkheden voor verbetering vermogenspositie
Vragen? Financieel portaal Halderberge • • • • • •
Alle P&C momenten digitaal bij elkaar Makkelijk navigeren binnen de rapportages Zoekfunctie beschikbaar Op verschillende devices te gebruiken Link naar de indicatoren Minder papier- en kopieerkosten ☺