Presentatie 12-01-26 GR jeugd presentatie dd 12012026.pdf

Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio West- Brabant West

Agenda 1. Huidige praktijk Jeugdhulpregio WBW 2. Waarom een Gemeenschappelijke Regeling (GR)? 3. Samenwerkingsvormen en keuze voor openbaar lichaam 4. Toets aan de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) 5. Bestuurlijke structuur: Algemeen en Dagelijks Bestuur (AB & DB) 6. Doel en taken van de Gemeenschappelijke Regeling

7. Sturingsmogelijkheden gemeenteraad 8. Kosten 9. Planning

10. Einde

Jeugdhulpregio West- Brabant West 9 samenwerkende gemeenten vormen de Jeugdhulpregio WBW (Bergen op Zoom, Etten- Leur, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen, Woensdrecht en Zundert).

Werken sinds 2015 samen op het gebied van jeugdhulp op basis van een dienstverleningsovereenkomst (DVO) waarbij de gemeente Roosendaal de kassiersfunctie heeft.

Samenwerking op uitvoering, beleid, management én bestuurlijk niveau.

Zorg, Informatie en inkoop-team (ZI2T) verzorgd o.a. al jaren de inkoop van (hoog) specialistische jeugdhulp en de professionals in de toegang voor de Jeugdhulpregio WBW.

Sturing verloopt via gemeenteraad, college, regionale bestuurlijke overleggen.

Samenwerking nu is: contractueel op basis van DVO.

Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio WBW- waarom nu een GR? Landelijke kaders: • Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg (Wvbj) – Wettelijke verplichting start per 1 januari 2026. Verplicht gemeenten om regionaal inkoop van (hoog) specialistische jeugdzorg te organiseren. • Hervormingsagenda Jeugd – verplicht regionale samenwerking voor (hoog)specialistische jeugdhulp. De wet vraagt nu om een wettelijke verplichting van wat we al jaren samen doen. De GR bouwt voort op de bestaande praktijk: de gezamenlijke inkoop via het Zi2t en de samenwerking tussen de 9 gemeenten worden nu juridisch verankerd. ✓ Verplichting voor de regio: GR moet uiterlijk 1 januari 2027 in werking treden.

Regiovisie: De Wvbj verplicht gemeenten ook om samen een regiovisie op te stellen, waarin de samenwerking en het realiseren van een dekkend zorglandschap wordt uitgewerkt.

Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio WBW- samenwerkingsvormen Bedrijfsvoeringsorganisatie (BVO)

Openbaar lichaam (OL)

Centrumgemeente •

Heeft géén rechtspersoonlijkheid (de

•

Heeft rechtspersoonlijkheid

•

Heeft rechtspersoonlijkheid

•

Kent drie bestuursorganen: het

•

Heeft één bestuur (geen AB, DB en geen

centrumgemeente voert uit namens

voorzitter)

alle gemeenten).

Algemeen Bestuur (AB, het Dagelijks Bestuur (DB) en een Voorzitter als

•

zelfstandig bestuursorgaan. •

Geschikt voor beleidsrijke, uitvoerende

•

Volledige bestuurlijke en beleidsmatige slagkracht, geschikt voor taken met groot publiek en financieel belang

• .

Voorbeeld: Regionale jeugdzorg

•

Bestuur ligt bij de centrumgemeente.

uitvoerende taken.

•

Uitvoeringstaken namens andere

•

gemeenten.

Efficiënte samenwerking zonder zwaar bestuurlijk apparaat.

en bestuurlijke taken •

Bedoeld voor ondersteunende én

•

Formele bevoegdheden liggen bij de

Voorbeeld: ICT, administratie,

centrumgemeente, andere gemeenten

uitvoeringstaken.

hebben beperkte invloed. •

Voorbeeld: één gemeente voert

specialistische taken uit voor de regio.

Gemeenschappelijke regeling Jeugdregio WBW- voorgestelde keuze •

OL = enige vorm voor beleidsrijke én uitvoerende taken (incl. regionaal beleid voor inkoop jeugdzorg, art. 4 lid 1 sub d).

•

Beleidsvorming, inkoop & sturing in één organisatie → meer samenhang, slagkracht, transparantie.

•

Rechtspersoonlijkheid: zelfstandig contracten, eigen begroting, juridische verplichtingen.

•

Uitgangspunt is gelijkwaardige vertegenwoordiging gemeenten in AB (afwijking mogelijk, art. 13 lid 4-6 Wgr).

•

Voldoet aan wettelijke verplichting Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg (per 1-12026).

•

Transparante governance: eigen bestuur, duidelijke besluitvorming, formele sturing, planning & control.

•

Sluit aan bij bestaande samenwerking: >10 jaar ervaring; GR borgt duurzaamheid, transparantie en juridische zekerheid.

Gemeenschappelijke regeling Jeugdregio WBW- geen andere samenwerkingsvorm • BVO: alleen geschikt voor ondersteunende /bedrijfsvoeringsprocessen, maar ‘mist beleidsmatige slagkracht’ en kan niet zelf beleid vaststellen. • Centrumgemeente: maakt gemeente afhankelijk van centrumgemeente; kan leiden tot ongelijke belangen/ bestuurlijke verhoudingen, beperkte democratische grip voor andere raden (één gemeente heeft het voor het zeggen, de andere gemeente hebben weinig invloed).

Conclusie: BVO en centrumgemeente zijn uitgesloten omdat ze geen beleidsrijke taken mogen uitvoeren of onvoldoende democratische waarborgen bieden (zie toelichting art. 4 en 5). Alleen een openbaar lichaam biedt voldoende waarborg voor jeugdzorg.

Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio- toets aan de Wet Gemeenschappelijke Regeling (Wgr) Onderdeel

Artikel Wgr

Artikel regeling Jeugdregio WBW

Voldoet?

Rechtspersoonlijkheid

Art. 8

Art. 2

Ja

Bestuurlijke inrichting (AB en DB en voorzitter). Kern van Art. 12-33 besluitvorming

Art. 5-22

Ja

Zienswijzerechten raden 12 weken voor zienswijze op begroting/beleidskaders

Art. 16,35,36

Art. 13,28

Ja

Informatie- en verantwoordingsplicht

Art. 17

Art. 11, 12

Ja

Toetreding

Art. 9

Art. 31

Ja

Uittreding

Art. 10

Art. 32-36

Ja

Evaluatie

Art 11,40

Art. 40

Ja

Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio WBW- doel en taken Doel: Een kwalitatief goede en efficiënte uitvoering van de Jeugdwet, volgens de kaders van de regiovisie jeugd, en het waarborgen van toegankelijke, beschikbare en betaalbare jeugdzorg.door uitvoering van de taken als bedoeld in artikel 4. • Taken volgens artikel 4 van de ontwerp-GR: o Gezamenlijke inkoop en contractering van (hoog)specialistische jeugdzorg (art. 4 lid 1a) o Contract- en accountmanagement bij gecontracteerde aanbieders (1b) o Monitoring en informatievoorziening voor sturing en verantwoording (1c) o Uitvoering van regionaal beleid voor deze vormen van jeugdzorg (1d) o Afstemming met andere regio’s en landelijke partners om beschikbaarheid van aanbod te borgen (1e) o Organisatie van het regionaal expertteam voor complexe casuïstiek (lid 2) o Organiseren van overleg tussen gemeenten (lid 3)

Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio WBW- bestuur Algemeen Bestuur (AB) • Bestaat uit de bestuurlijk vertegenwoordigers van alle betrokken gemeenten • Hoogste orgaan van de GR • Maakt en voert beleid uit voor de taken die aan de GR zijn opgedragen (zie art.4 lid 1 a t/m e) en door de raad gestelde kaders • Stelt o.a. de begroting en jaarrekening vast • Houdt toezicht op het Dagelijks Bestuur

Dagelijks bestuur (DB) • Belast met de uitvoering van beleid • Dagelijkse aansturing van de organisatie • Uitvoering van besluiten van het AB • Personeelszaken en bedrijfsvoering • Voorbereiden van besluiten voor het AB • Legt verantwoording af aan het AB

Gemeenschappelijke regeling Jeugdregio WBW- sturing raad GR (1) De raad van Halderberge stuurt richting de GR jeugd via kaders en controle. De inhoudelijke kaders waar de raad op stuurt zijn vastgelegd in de regiovisie WBW 2026-2030 (doelen, ambities, uitgangspunten). De raad beschikt over juridische en bestuurlijke instrumenten, vastgelegd in de ontwerpregeling van de GR Jeugdregio WBW, gebaseerd op de Wet gemeenschappelijk regelingen (Wgr).

1. Zienswijzen op de GR-begroting (art. 13, 28 v.d. ontwerpregeling, gebaseerd op de Wgr) • Formeel recht om zienswijze te geven op de GR begroting. • Raad heeft invloed op de financiële kaders en prioriteiten van de regionale samenwerking. Sinds 2022 geldt ook dat voorafgaand aan het toestemmingsbesluit over een wijziging van de regeling een zienswijzeprocedure moet plaatsvinden: de raad krijgt eerst de gelegenheid een zienswijze te geven aan het college over de voorgestelde wijziging van de regeling. 2. Toestemmingsrecht bij wijzigingen van de GR (art. 37 v.d. ontwerpregeling, gebaseerd op de Wgr) • Toestemming van de raad vereist bij wijziging van de regeling. • De raad kan wijzigingen blokkeren of bijsturen als het gaat om de basisafspraken van de samenwerking • De raad kan toestemming weigeren indien er sprake is van strijd met het recht of het algemeen belang. Dit toestemmingsrecht ziet specifiek op wijzigingen van de regeling zelf, en niet op uitvoerings- of beleidsbesluiten binnen de bestaande regeling.

Gemeenschappelijke regeling Jeugdregio WBW- sturing raad GR (2) 3. Recht op informatie via het GR-bestuur (art. 11-12 v.d. ontwerpregeling, gebaseerd op de Wgr) • De raad heeft recht op informatie via het college met informatieplicht van het GR- bestuur, waarbij het GRbestuur een wettelijke informatieplicht heeft. • De raad kan zowel passief informatie ontvangen als actief aanvullende informatie verlangen. Dit versterkt de controlerende rol van de raad en stelt de raad in staat om het college aan te spreken en waar nodig bij te`sturen op basis van actuele en volledige informatie. 4. Controlerende rol op uitvoering van regionale afspraken (art. 4 lid 1d, 11-12 v.d. ontwerpregeling, gebaseerd op de Wgr) • De raad controleert college op de uitvoering van regionale afspraken (zoals inkoop, contractbeheer, monitoring, beleidsuitvoering), op doelbereik en kosten; • Raad maakt hierbij gebruik van zijn informatie- en verantwoordingsrechten richting het college, dat verantwoording aflegt over het handelen binnen het GR- bestuur. • De sturing van de raad is indirect: via kaders (vooraf) en controle achteraf van regionale afspraken.

Gemeenschappelijke regeling Jeugdregio WBW- sturing raad GR (3) 5. Politieke sturing via collegeleden in het Algemeen Bestuur (art. 11-12 v.d. ontwerpregeling, gebaseerd op de Wgr) • Collegeleden vertegenwoordigen de gemeente Halderberge in het Algemeen Bestuur van de GR jeugd. • De raad stelt politieke kaders vast en spreekt college aan op de wijze waarop deze kaders in het Algemeen Bestuur worden ingebracht en uitgevoerd. • De raad kan geen directe instructies geven aan de vertegenwoordiger in het Algemeen Bestuur, maar kan het college politiek ter verantwoording roepen over het handelen binnen de GR. Dit zijn de belangrijkste kaderstellende en controlerende sturingsknoppen van de raad van Halderberge op regionaal niveau.

Gemeenschappelijke regeling Jeugdregio WBW- sturing raad lokaal De raad van Halderberge stuurt lokaal, buiten de GR jeugd op:

1. Vaststellen van lokaal jeugd- en preventiebeleid Inclusief ambities en keuzes voor preventie, vroegsignalering en lichte ondersteuning dichtbij huis. 2. Vaststellen van de gemeentelijke begroting Inclusief keuzes over extra of aanvullende lokale middelen.

3. Lokale verordeningen jeugd Binnen de wettelijke kaders en in samenhang met regionale afspraken. 4. Controle op het college over de lokale uitvoering De raad spreekt het college aan op resultaten, kwaliteit en aansluiting op regionale zorg. Dit zijn de directe, inhoudelijke sturingsknoppen van de raad van Halderberge op lokaal niveau.

Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio WBW- Regiovisie WBW 2026-2030 in relatie tot de GR De regiovisie is het gezamenlijke inhoudelijk beleidskader van alle gemeenten: hierin staat wat de regio wil bereiken voor de jeugd en jeugdzorg: de doelen, ambities en uitgangspunten. De raad stelt de regiovisie vast Dit betekent dat de raad bepaalt wat de inhoudelijke koers is: • Welke ambities en doelen zijn er voor jeugdbeleid? • Welke accenten worden gelegd (bijvoorbeeld preventie, normaliseren, specialistische zorg)? • Welke kwaliteits- en samenwerkingsnormen gelden regionaal? De GR Jeugd voert de regiovisie uit. De GR is het juridische en organisatorische instrument waarmee de uitvoering van de regiovisie regionaal wordt geregeld. Het Algemeen Bestuur van de GR zorgt ervoor dat de uitvoering aansluit bij de regiovisie. De raad beoordeelt via zienswijzen op de begroting, instemmingsrecht bij wijzigingen en controle op rapportages toetst de raad of het beleid en de uitvoering aansluiten bij de doelen en ambities uit de regiovisie. Zo blijft de raad aan het stuur: de regiovisie is het kompas, de GR Jeugd is het voertuig.

Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio WBWkosten Geen structurele

Organisatiekosten GR

Besluitvorming over kosten

kostenstijging

Er zijn beperkte kosten voor

-Verdeelsleutel & inzet

De GR Jeugd formaliseert

de juridische en bestuurlijke

uitvoerende gemeente:

bestaande samenwerking.

inrichting van het openbaar

unanimiteit vereist (art. 10 lid

Taken zoals regionale inkoop

lichaam. Deze vallen binnen

2-3).

en contractmanagement

de huidige regionale

-Begroting & wijzigingen: 2/3-

worden al uitgevoerd. Daarom

budgetten.

meerderheid nodig (art. 28).

wordt geen extra structurele

-Deze waarborgen beperken

financiële last verwacht voor

risico op kostenstijgingen en

het opzetten van de GR.

zorgen voor breed draagvlak bij financiële besluiten

Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio WBW- zienswijze voor de Verkiezingen 1. Continuïteit en stabiliteit •

Nieuwe raden na de verkiezingen hebben tijd nodig om in te werken. Door nu een zienswijze te geven, wordt vertraging in besluitvorming voorkomen.

2. Planning GR Jeugd •

De ontwerpregeling en begroting moeten op tijd worden vastgesteld om de GR per 1 januari 2027 te laten starten. Dit vraagt om een zienswijze vóór de verkiezingen.

3. Voorkomen van bestuurlijke onzekerheid •

Als de zienswijze pas na de verkiezingen komt, kan dit leiden tot uitstel en risico’s voor regionale afspraken en contracten.

4. Formalisering van bestaande samenwerking •

Het gaat om het juridisch verankeren van wat al 10 jaar praktijk is.

Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio WBW- planning •

22 januari 2026 (voorbereiding zienswijze) commissiebehandeling SM&V

•

5 februari 2026 besluitvorming gemeenteraad op zienswijze conceptregeling

•

2e en 3e kwartaal 2026 verwerking zienswijzen en regionale afstemming

•

4e kwartaal 2026 definitieve vaststelling GR door de gemeenteraden

•

1 januari 2027 publicatie en formele inwerkingtreding

Einde