Jaarverslag & Jaarrekening 2025 DEFINITIEF.pdf

Jaarverslag & Jaarrekening 2025

Inhoudsopgave

Aanbiedingsbrief .......................................................................................................................................................

3

1 Programmaverantwoording Jaarverslag .............................................................................................................. 7 1.1 Programma Bestuur en burgerzaken ................................................................................................................ 9 1.2 Programma Veiligheid ....................................................................................................................................... 17 1.3 Programma Openbare ruimte ............................................................................................................................ 27 1.4 Programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen ................................................................................. 35 1.5 Programma Zorg, jeugd en participatie ............................................................................................................. 53 1.6 Programma Onderwijs, sport en cultuur ............................................................................................................ 67 1.7 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................................ 75 1.8 Overhead ...........................................................................................................................................................

83 1.9 Vennootschapsbelasting ................................................................................................................................... 89 1.10 Post onvoorziene uitgaven .............................................................................................................................. 91 2 Paragrafen Jaarverslag .......................................................................................................................................... 95 2.1 Paragraaf Lokale heffingen ............................................................................................................................... 97 2.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................................................... 103 2.3 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................... 111 2.4 Paragraaf Financiering ......................................................................................................................................

115 2.5 Paragraaf Bedrijfsvoering ..................................................................................................................................125 2.6 Paragraaf Verbonden partijen ........................................................................................................................... 141 2.7 Paragraaf Grondbeleid ...................................................................................................................................... 147 2.8 Paragraaf Openbaarheid ...................................................................................................................................153 3 Jaarrekening ........................................................................................................................................................... 155 3.1 Overzicht van baten en lasten ...........................................................................................................................157 3.2 Toelichting overzicht van baten en lasten ..........................................................................................................161 3.3 Balans ...............................................................................................................................................................

183 3.4 Toelichting op de balans ....................................................................................................................................189 3.5 Rechtmatigheidsverantwoording ....................................................................................................................... 229 4 Bijlagen ....................................................................................................................................................................231 4.1 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen ............................................................................................ 233 4.2 Overzicht investeringen .....................................................................................................................................243 4.3 Totaaloverzicht baten en laten per taakveld ...................................................................................................... 251 4.4 EMU-saldo .........................................................................................................................................................261 4.5 Overzicht van langlopende geldleningen ..........................................................................................................

263 4.6 Overzicht van gewaarborgde geldleningen ....................................................................................................... 265

1

2

Aanbiedingsbrief

Voor u ligt het jaarverslag en de jaarrekening van de gemeente Halderberge over het jaar 2025. In het jaarverslag en de jaarrekening leggen wij verantwoording af over de doelstellingen en voornemens die op basis van het collegewerkprogramma 2022-2026, Samen aan de Slag! door het college zijn opgenomen in de Programmabegroting 2025. De jaarstukken ondersteunen de raad in zijn kaderstellende en, met name, in zijn controlerende functie. Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de paragrafen. De jaarrekening bestaat uit het overzicht van baten en lasten met toelichting, de balans met toelichting en de verantwoording van de specifieke uitkeringen (SiSa). In de gepresenteerde opzet van de jaarstukken wordt voldaan aan de richtlijnen van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Alle prioriteiten en doelstellingen uit het raadsprogramma zijn ondergebracht in de door de gemeenteraad vastgestelde programma’s. Het betreft achtereenvolgens: • Bestuur en burgerzaken • Veiligheid • Openbare ruimte • Ruimtelijke en economische ontwikkelingen • Zorg, jeugd en participatie • Onderwijs, sport en cultuur Naast de programma's zijn er de algemene dekkingsmiddelen en de overhead. De verantwoording hiervan is ondergebracht in aparte hoofdstukken. Saldo Jaarrekening Het jaar 2025 sluit met een positief saldo van € 1.434.086.

In de verschillenanalyse die is opgenomen in de hoofdstukken "Programmaverantwoording" en "Toelichting overzicht van baten en lasten" is aangegeven hoe dit saldo is opgebouwd en worden de verschillen toegelicht. De belangrijkste oorzaken van het positieve saldo zijn: Bestuur en burgerzaken • Voorziening wethouderspensioenen (€ 720.000 negatief) • Burgerzaken (€ 67.000 negatief) Openbare ruimte • Onderhoud gebouwen (€ 94.000 positief) • Onderzoek en onderhoud civieltechnische kunstwerken (€ 76.000 negatief) • Grondverkopen (€ 78.000 positief) Ruimtelijke en economische ontwikkelingen • Economische samenwerking Halderberge (€ 55.000 positief) • Vergoeding zwerfafval (€ 76.000 positief) • Bijdrage Omgevingsdienst (€ 128.000 positief) • Leefbaarheid in de wijken (€ 75.000 positief) • Leges procedures ruimtelijke ordening (€ 86.000 negatief) • Leges omgevingsvergunningen (€ 82.000 negatief) • Realisatiestimulans (€ 273.000 positief)

3

Zorg, jeugd en participatie • Rijksbijdrage GALA/IZA (€ 244.000 positief) • Dorpshuizen (€ 95.000 positief) • Rijksbijdrage gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenaffaire (€ 58.000 positief) • Wmo (€ 143.000 positief) • Jeugdzorg (€ 184.000 negatief) Onderwijs, sport en cultuur

• Onderwijshuisvesting (€ 91.000 negatief) • Leerlingenvervoer (€ 67.000 positief) • Subsidie peuterspeelzalen (€ 74.000 positief) Algemene dekkingsmiddelen

• Uitkeringen gemeentefonds (€ 384.000 positief) Overhead • Projecten automatisering (€ 131.000 positief) • Voorlichting en publicaties (€ 62.000 positief) Algemeen

• Rente (€ 296.000 positief) Daarnaast zijn er veel overige, relatief kleine, positieve verschillen en nauwelijks kleinere negatieve verschillen. Het totaalbedrag van alle verschillen tussen € 20.000 en € 50.000 bedraagt € 294.000 positief. Financieel beeld 2025 Samen met de saldi van de Voor- en Najaarsnota en de Slotwijziging 2025 ontstaat voor het gehele jaar 2025 het volgende beeld: Saldo Voordelig saldo Begroting 2025 (niet bestemd)

€ 1.737.787

Begrotingswijzigingen voor Zomernota 2025

-/- € 241.997

Mutaties Zomernota 2025

-/- € 299.185

Voordelig saldo Zomernota 2025 (niet bestemd)

€ 1.195.604

Mutaties Najaarsnota 2025

-/- € 1.169.123

Voordelig saldo Najaarsnota 2025 (niet bestemd)

€ 26.481

Mutaties Slotwijziging 2025

€ 493.004

Voordelig saldo Slotwijziging 2025 (volledig toegevoegd aan de algemene reserve)

€ 519.485

Voordelig saldo Jaarrekening 2025

€ 1.434.086

Totaal saldo 2025

€ 1.953.571

Op basis van de Voorjaarsnota, de Najaarsnota, de Slotwijziging en de Jaarrekening bedraagt het saldo over het gehele jaar 2025 € 1.953.571 positief.

4

Grondexploitaties Op 14 december 2017 heeft de gemeenteraad het woningbouwprogramma 2018-2028 vastgesteld. Hierbij is, op basis van de huidige woningmarkt en de provinciale bevolkings- en woningbouwprognoses, een reëel programma vastgesteld. Mede op basis van dit gewijzigde woningbouwprogramma zijn alle grondexploitatieberekeningen geactualiseerd en zijn de waarderingen van alle grondposities, indien nodig, bijgesteld. Dit heeft in 2025 geleid tot een positief resultaat binnen de totale grondexploitaties. Per saldo is in 2025 een bedrag van € 903.226 toegevoegd aan de algemene reserve grondexploitaties. In de paragraaf Grondbeleid wordt nader ingegaan op de grondexploitaties. Risico’s In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt ingegaan op de weerstandscapaciteit en de risico’s. Bij de berekening van de weerstandscapaciteit is in deze jaarrekening uitgegaan van de reservepositie per 31 december 2025. In de paragraaf wordt een terugblik gegeven op de risico’s die waren opgenomen in de Programmabegroting 2025. Oudenbosch, 19 mei 2026 Het College van burgemeester en wethouders

5

6

Programmaverantwoording Jaarverslag

7

8

Programma Bestuur en burgerzaken

1.1.1 Inleiding In onze gemeente bieden we iedereen de kans om mee te doen. We sluiten aan bij de belevingswereld van onze inwoners, ondernemers en organisaties. We zorgen voor optimale dienstverlening. In ons contact staat hartelijk Halderberge centraal en we staan open voor ideeën. We geven de gemeente en het bestuur een gezicht. We laten beter zien wat de gemeente doet. We zijn toegankelijk voor onze inwoners, ondernemers en organisaties. Door mee te doen en een stevigere rol te pakken in regionale samenwerkingen geven we ons beleid beter vorm. 1.1.2 Wat willen we bereiken (speerpunten)? Het verbeteren van de dienstverlening. We willen als gemeente onderscheidend zijn op het gebied van dienstverlening. We richten ons op service en hebben een mensgerichte aanpak. Dit sluit goed aan bij het gevoel van Hartelijk Halderberge. Daarom is samen met inwoners gewerkt aan een manifest dienstverlening. Het Manifest Dienstverlening is volledig ingevoerd, geëvalueerd en bestuurlijk teruggekoppeld. De focus ligt nu op verbetering van responstijden, terugkoppeling en verdere verankering in de organisatie, met lopende en geplande interne sessies om dit verder te brengen. Steeds vaker en beter toepassen van overheids- en burgerparticipatie. In onze gemeente bieden we iedereen de kans om mee te doen. We sluiten aan bij de belevingswereld van onze inwoners.

Voor ideeën van inwoners staan we open en denken we mee. Vooraf maken we duidelijke afspraken over hun invloed. Het versterken van onze rol binnen regionale samenwerking. Door mee te doen en een stevigere rol te pakken in samenwerkingen in de regio kunnen we ons (toekomstig) beleid beter vormgeven. We kijken goed naar maatschappelijke ontwikkelingen en samenwerkingen. De nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) en de nieuwe Nota Verbonden Partijen bieden ons kansen in de regio. Door strategische samenwerking moedigen we aan om te netwerken binnen en buiten de organisatie. Communicatie. We zorgen altijd voor heldere en duidelijke communicatie in alle middelen. Een goede bereikbaarheid staat centraal. Zo geven we de gemeente en het bestuur een gezicht. We laten zien wat de gemeente doet op verschillende niveaus: gemeentelijke organisatie, college en gemeenteraad. Dit gaan we doen door onze communicatie aan te passen op verschillende doelgroepen. Onze communicatiemiddelen zijn een juiste mix van nieuwe en traditionele om zoveel mogelijk mensen te bereiken.

1.1.3 Wat doen we al? Huidig beleid (wat voortgezet wordt) • Manifest Dienstverlening (2024) • Bestuurlijke visie over de toekomst van Halderberge (2016) • Nota overheids- en burgerparticipatie (2022) • Actieplan Versterken Lokale Democratie (2021) • Nota Verbonden Partijen en overige samenwerking West-Brabant 2024 (2024) • Organisatievisie (2015) • Gedragscode (2016)

9

Reguliere werkzaamheden

• Meting klanttevredenheid via gemeentelijke website en zuil centrale hal; • Constante informatievoorziening aan inwoners • Toepassen Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) • Betrekken van inwoners bij opstellen en uitvoeren beleid • Inzet ambassadeurs voor de kernen • Uitbreiding/blijven werken aan digitalisering • Toepassen ‘klare taal’ 1.1.4 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren De lokale indicatoren zijn afkomstig uit de Burgerpeiling. Voor de indicatoren uit de Burgerpeiling geldt, dat deze pas weer het jaar voor de volgende gemeenteraadsverkiezingen wordt uitgevoerd (dus in 2025). Door het college is besloten om de Burgerpeiling eens per 4 jaar te houden (in het jaar vóór de gemeenteraadsverkiezingen). Dit om wellicht meer ontwikkeling te zien in de indicatoren. Directe diensverlening Bron: Burgerpeiling Jaar

Halderberge

Vergelijkbare gemeenten (25.000-50.000 inwoners)

2019

6.4

6.8

2021

6.4

6.7

2025

6,5

6,7

Jaar

Halderberge

Vergelijkbare gemeenten (25.000-50.000 inwoners)

2019

5.9

6.1

2021

5.9

6.0

2025

5,9

6,3

Samenwerking met inwoners Bron: Burgerpeiling

Toelichting: Binnen het programma Bestuur en Burgerzaken zijn de afgelopen jaren belangrijke ontwikkelingen gerealiseerd. Zo is het Huis van Halderberge inmiddels gereed en operationeel. Het Manifest Dienstverlening is volledig ingevoerd, geëvalueerd en bestuurlijk teruggekoppeld. De focus ligt nu op verbetering van responstijden, terugkoppeling en verdere verankering in de organisatie, met lopende en geplande interne sessies om dit verder te brengen. BBV-indicatoren Voor het programma Bestuur en burgerzaken zijn in het BBV geen verplichte beleidsindicatoren opgenomen.

10

1.1.5 Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Doelstelling

Activiteiten 2025

Wat is er bereikt in 2025?

Het verbeteren van de dienstverlening

Het Manifest Dienstverlening is in november 2023 in de raad behandeld. De beloftes die we daarin hebben gezet, zijn op 1 juni 2024 ingegaan. In het Manifest staat per thema duidelijk in wat onze inwoners, ondernemers en organisaties van onze dienstverlening mogen verwachten.

In 2025 heeft de evaluatie plaatsgevonden. Hierover is de gemeenteraad schriftelijk geïnformeerd per brief van 18-12-2025. De evaluatie na één jaar laat zien dat onze dienstverlening zichtbaar is verbeterd. Medewerkers waarderen de gastvrouw, klare taal, proactief contact, de verbeterde BuitenBeter‑app en de ruimere openingstijden. Inwoners zijn positief over de donderdagavond- en vrijdagmiddagopenstelling en geven de voorkeur aan persoonlijk contact. Het manifest hoeft nu niet te worden aangepast, maar vraagt blijvende aandacht voor kwaliteit, duidelijkheid en persoonlijke dienstverlening.

Wij blijven onze medewerkers trainen in gastvrijheid en hostmanship, zowel voor telefonie als baliebezoek/bezoek aan gemeentehuis.

De collega’s van de InformatieDesk en Burgerzaken (team Klantzaken) hebben een uitgebreid coaching- en trainingstraject doorlopen om onze klantgerichtheid verder te versterken. Op basis van deze trainingen zijn concrete werkafspraken gemaakt, zoals nieuwe belscripts, een duidelijke en herkenbare tone‑of‑voice, praktische leidraden voor ontvangst en baliecontact en richtlijnen voor klantvriendelijke communicatie via e‑mail en social media.

Toetsen van de samenwerking met inwoners(organisaties) volgens de methode waarderend vernieuwen.

De burgerpeiling 2025 is ingevuld door 654 inwoners. De waardering is vergelijkbaar met de resultaten van 2021. Alleen op het gebied van directe dienstverlening is het algemene cijfer wat omhoog gegaan naar 6,5.

Terugkoppelen aan inwoners van de lokale ontwikkelingen in overheidsen burgerparticipatie.

Het participatieplatform "OnsHalderberge" wordt regelmatig voorzien van updates over het verloop van projecten, participatiemomenten terugkoppeling van vragen of resultaten.

Alle deelnames in Algemeen- en Dagelijkse besturen tegen het licht houden en kritisch bekijken bij welke GR-en en andere verbonden partijen we in het AB en bij welke we in het DB plaats gaan nemen (waar mogelijk).

De gemeente Halderberge maakt onderdeel uit van het Dagelijks Bestuur van WVS, Werkplein, OMWB, RWB en GGD. In de andere GR-en is onze gemeente vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur.

Steeds vaker en beter toepassen van overheidsen burgerparticipatie

Het versterken van onze rol binnen regionale samenwerking

Hiernaast nemen we actief deel aan de De6 samenwerking en pakken we vraagstukken in gezamenlijkheid op. Communicatie

We zorgen dat Klare Taal nog beter en meer wordt toegepast. Dit doen we door medewerkers te blijven trainen, Klare Taal ambassadeurs (intern) te benoemen en inwoners te betrekken.

Naast de reeds eerder gevolgde lijn is er een schrijfwijzer opgesteld en uitgedeeld aan alle (nieuwe) medewerkers.

11

Doelstelling

Activiteiten 2025

Wat is er bereikt in 2025?

We gaan met de methodiek Factor C (communicatiemethodiek) meer omgevingsanalyses maken.

De communicatieadviseurs zijn opgeleid om Factor C toe te passen en gaan zich hier nog verder in specialiseren.

Door omgevingsanalyses kunnen we onze communicatie aanpassen op de verschillende doelgroepen. Dit gebruiken we om de communicatiemiddelenmix beter in te zetten (bestaand en aanvullend). Onder andere met meer infographics, filmpjes en goed gebruik van vormgeving.

Voor diverse grote en kleinere projecten zijn omgevingsanalyses gemaakt. Hier zijn de middelen op aangepast.

Prijsvraag voor "Het beste Idee van Halderberge". Acties die eruit voortkomen, zijn nog niet duidelijk.

Er is voor gekozen om geen prijsvraag uit te schrijven in 2025. Het uitschrijven van een prijsvraag had geen directe meerwaarde. In plaats daarvan wordt op andere manieren de ideeën van inwoners gevraagd over kunst in de openbare ruimte.

Het college bezoekt de kernen om in gesprek te gaan met haar inwoners. In 2025 vinden bezoeken vanuit de tweede reeks plaats.

Het college heeft in 2025 een ‘college bezoekt de kernen’ georganiseerd voor het buitengebied. In 2026 worden de reguliere bezoeken uit de tweede reeks opgestart.

1.1.6 Verbonden partijen GR Regio West-Brabant (RWB) Doel of belang dat wordt behartigd:

De regeling heeft tot doel de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten te behartigen, primair ten behoeve van de economisch ruimtelijke structuurversterking van West-Brabant. Onder deze belangen vallen in elk geval: • Economische zaken; • Mobiliteit; • Ruimtelijke ontwikkeling; • Arbeidsmarktbeleid. Daarnaast heeft de regeling tot doel om andere belangen van deelnemende gemeenten te behartigen. Op dit moment zijn er de volgende uitvoeringsgerichte taken: • Kleinschalig Collectief Vervoer (KCV); • Regio-archeologie en cultuurhistorie; • Regionaal Mobiliteitscentrum (MBC).

Beleidsrealisatie:

De RWB maakt zich sterk in het begeleiden van de gemeenten in de transitie naar een groene, duurzame en sociale economie. Dit doen ze door netwerken te vergroten, kennis te vergroten en te delen en innovatie te stimuleren. Daarnaast wordt onderzocht hoe er een knip kan komen tussen de economische taken en de uitvoeringsgerichte taken.

1.1.7 Rekenkameronderzoeken De rekenkamer stelt jaarlijks in samenspraak met de raad een onderzoeksprogramma vast. De door de fracties aangedragen onderwerpen en de shortlist van de rekenkamer zijn besproken tijdens een gesprek met de raad op donderdag 12 september 2024. In deze consultatieworkshop is gesproken over de prioritering van onderzoeksonderwerpen en zijn de afbakening van de onderzoeksonderwerpen en mogelijke vraagstellingen verkend. De directeur van de rekenkamer heeft vervolgens de besproken onderwerpen gewogen op toegevoegde waarde voor de raad, maatschappelijk en financieel belang, risico’s voor de doelmatigheid en doeltreffendheid en spreiding van onderzoeksonderwerpen.

12

Voor het onderzoeksprogramma 2025 zijn door de rekenkamer 2 onderzoeken uitgekozen: 1. Onderzoek naar onderwijshuisvesting De rekenkamer heeft de volgende centrale onderzoeksvraag geformuleerd: In hoeverre voert de gemeente Halderberge het onderwijshuisvestingsbeleid doeltreffend en doelmatig uit? 2. Quick scan slagkracht gemeente Halderberge De rekenkamer heeft de volgende centrale onderzoeksvraag geformuleerd: Welke ambities heeft de gemeente Halderberge op het gebied van sport en economische ontwikkeling en in hoeverre heeft de gemeente voldoende slagkracht om deze ambities te realiseren? Onderzoek naar Onderwijshuisvesting Het Onderzoek naar Onderwijshuisvesting is afgerond en het eindrapport is behandeld in de raadsvergadering van 5 februari 2026. Voor de uitkomsten van het onderzoek wordt verwezen naar het betreffende raadsvoorstel en het bijbehorende onderzoeksrapport. Quick scan slagkracht gemeente Halderberge De rekenkamer heeft de Quick scan slagkracht gemeente in november 2025 opgestart. Naar verwachting rondt de rekenkamer deze quickscan in het eerste kwartaal van 2026 af. De bevindingen van de quick scan worden aan de gemeenteraad aangeboden in de vorm van een rekenkamerbrief. De brief bevat concrete handvatten voor de gemeenteraad om zijn rol in te vullen ten aanzien van de slagkracht van de gemeente.

Onderzoek Effectiviteit van de jeugdhulp In 2025 is ook het rekenkameronderzoek Effectiviteit van de jeugdhulp door de rekenkamer opgeleverd. Dit onderzoek dateert uit het onderzoeksprogramma 2024, maar is grotendeels in 2025 uitgevoerd. De Rekenkamer heeft voor dit onderzoek de volgende hoofdvraag geformuleerd: In hoeverre voert de gemeente Halderberge het jeugdbeleid doelmatig en doeltreffend uit? Het eindrapport Effectiviteit van de jeugdhulp is behandeld in de raadsvergadering van 5 februari 2026. Voor de uitkomsten van het onderzoek wordt verwezen naar het betreffende raadsvoorstel en het bijbehorende onderzoeksrapport. 1.1.8 Interbestuurlijk toezicht 2025 Financieel toezicht De provincie heeft per brief d.d. 4 december 2024 aangegeven dat de begroting 2025 voldoet aan de gestelde criteria. Dit houdt in dat de gemeente valt onder repressief toezicht. De begroting voor 2025 was structureel en reëel in evenwicht. De provinciale beoordeling van de begroting 2026 is per brief op 12 december 2025 ontvangen en voldoet eveneens aan de gestelde criteria van repressief toezicht. Informatie- en archiefbeheer De provincie heeft per brief d.d. 17 november 2025 aangegeven dat de gemeente gedeeltelijk voldoet aan de gestelde criteria van het systematisch toezicht op het informatie- en archiefbeheer. De gemeenteraad is op 25 september 2025 geïnformeerd over het jaarververslag.

Momenteel wordt er gewerkt aan een verbeterplan om het informatie- en archiefbeheer inzichtelijk te krijgen en te gaan verbeteren. Er is eind februari 2026 overleg geweest met het West Brabant Archief om dit verder te bespreken en uit te werken. 1.1.9 Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten programma Bestuur en burgerzaken (x € 1.000). Bestuur en burgerzaken

Primaire begroting 2025

Begroting 2025 incl. wijziging

Realisatie 2025

Verschil

V/N

0.1 Bestuur

2.539

2.978

3.713

-736

N

0.2 Burgerzaken

1.259

1.348

1.362

-14

N

Totaal lasten

3.798

4.326

5.075

-750

N

Lasten per taakveld

13

Bestuur en burgerzaken

Primaire begroting 2025

Begroting 2025 incl. wijziging

Realisatie 2025

Verschil

V/N

0

29

30

1

V

0.2 Burgerzaken

763

769

694

-75

N

Totaal baten

763

798

724

-74

N

-3.034

-3.528

-4.351

-824

N

0.10 Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

0.10 Onttrekkingen aan reserves

0

0

0

0

Totaal mutaties reserves

0

0

0

0

-3.034

-3.528

-4.351

-824

Baten per taakveld 0.1 Bestuur

Saldo van baten en lasten

Mutaties reserves

Resultaat

N

1.1.10 Verschillenanalyse Toelichting belangrijkste verschillen begroting (incl. wijziging) en realisatie programma Bestuur en burgerzaken (x € 1.000). Taakveld 0.1 Bestuur

14

Verschil

V/N Toelichting

-720

N

Jaarlijks moet de voorziening voor wethouderspensioenen op peil worden gebracht op basis van de actuariële waarde berekening. Op basis van de berekening per 31-12-2025 is de benodigde storting in de voorziening hoger dan geraamd. Dit wordt met name veroorzaakt door de toekomstige overgang van het Appa-pensioen naar het ABP. De Commissie BBV heeft in december 2025 een uitspraak gedaan over de uitgangspunten voor de voorziening en de overdracht van Appa naar het ABP. Vervolgens heeft het Ministerie van BZK een circulaire gepubliceerd gebaseerd op deze uitspraak. Het resultaat is dat de gemeente een voorziening op basis van grondslagen voor individuele waardeoverdrachten én aanvullend een voorziening voor de overdracht aan het ABP dient aan te houden. De redenering is dat de gemeente tot de overdrachtsdatum naar het ABP individuele waardeoverdracht moet blijven faciliteren. Tegelijkertijd dient de gemeente rekening te houden met opslagen die horen bij een collectieve overdracht naar het ABP.

21

V

De kosten voor regionale samenwerking in De6 verband op het gebied van communicatie en civiel technische opgave zijn lager uitgevallen. Daarnaast er geen kosten gemaakt in het kader van het sociaal domein. Dit geeft een positief saldo van € 21.000.

Taakveld

Verschil

V/N Toelichting

0.2 Burgerzaken

-67

N

Het totale verschil op het het taakveld Burgerzaken bedraagt circa € 67.000 negatief en is opgebouwd uit diverse posten. Zo zijn de kosten voor de Tweede Kamerverkiezingen in 2026 circa € 14.000 hoger uitgevallen. Er moest worden uitgeweken naar een alternatieve locatie met extra huurkosten tot gevolg. Ook zijn extra opleidingskosten gemaakt voor het nieuwe projectteam en stembureauleden vanwege de nieuwe VOX-telmethode, en is er een pilot uitgevoerd waarbij de stempassen met behulp van een tablet snel en betrouwbaar konden worden gescand. Daarnaast zijn de leges op het product Burgerlijke stand lager uitgevallen. De grootste afwijkingen hebben betrekking op het product Burgerlijke stand en Naturalisaties. De leges op het product Burgerlijke stand zijn circa € 39.000 lager uitgevallen. Bij dit product is een tendens (ook landelijk) ontstaan dat steeds minder betaalde huwelijke en geregistreerde partnerschappen gesloten worden. Ook zijn minder uittreksel Burgelijke stand verkocht in 2025. De leges op Naturalisaties zijn circa € 18.000 lager uitgevallen. In 2025 zijn maar 46 aanvragen gedaan voor naturalisatie tegenover 76 aanvragen in 2024. Dit aantal wisselt per jaar, waarin het ook niet altijd mogelijk is om een tendens aan te geven. Na het ingaan van de Brexit hebben veel Britten een verzoek tot naturalisatie gedaan.

De golfbeweging in het aantal inwoners wat een asielstatus heeft en 5 jaar of langer asiel verblijf heeft in Nederland gaat ook op en neer. Vooraf is niet altijd te bepalen wat het aantal vragen gaat worden in een jaar.

Directe personele lasten programma Bestuur en burgerzaken

-44

N

Het totale verschil op de personele lasten 2025 bedraagt € 7.000 positief. Als gevolg van de toerekening van de directe personeelslasten aan de verschillende programma's en taakvelden ontstaan op programmaniveau verschillen ten opzichte van de begroting. Tegenover het nadeel van € 44.000 op het programma Bestuur en burgerzaken staan voordelen op andere programma's. Voor het totaaloverzicht van de personele lasten wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering.

Overige afwijkingen

-14

N

Totaal

-824

N

15

16

Programma Veiligheid

1.2.1 Inleiding Het gevoel van veiligheid is een belangrijk onderdeel van de leefbaarheid voor inwoners, ondernemers en organisaties. Het programma veiligheid is gericht op verbetering van dit gevoel. Zichtbaarheid, bereikbaarheid en handhaving zijn belangrijke onderdelen. 1.2.2 Wat willen we bereiken (speerpunten)? Handhaven en doorpakken. We voeren gezamenlijke controles uit, bijvoorbeeld met politie en de belastingdienst, waaronder de patsercontroles. We treden altijd handhavend op. Zichtbaar, aanspreekbaar, bereikbaar en transparant in resultaten. Wij zijn zichtbaar en aanspreekbaar voor onze inwoners. Wij zijn goed bereikbaar (via click, call, face) en melden van zaken is eenvoudig. Wij zorgen voor terugkoppeling van resultaten bij meldingen. Daarnaast zorgen wij voor regelmatige terugkoppeling aan melders van resultaten van de BOA’s en de politie. Samenwerken aan veiligheid. Wij werken samen met externe partners, zoals politie, belastingdienst, RIEC en instellingen en intern stemmen wij zaken goed af.

1.2.3 Wat doen we al? Huidig beleid (wat voortgezet wordt): • Integraal veiligheidsplan 2023-2026 • Aanpak mensenhandel de Markiezaten • BIBOB beleid • Brabantse Norm Weerbare Overheid • Jaarlijks beleidsplan vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) • Veiligheid spoor Reguliere werkzaamheden • Deelname aan diverse regionale en districtelijke overleggen • Deelname aan casusoverleggen in samenwerking met zorg-en veiligheidshuis • Gezamenlijke controles doen met partners zoals politie, belastingdienst, RIEC (bijvoorbeeld patseraanpak) • Aanpak ondermijning (met aandacht voor weerbaarheid) • Implementeren Brabantse Norm Weerbare overheid • Uitrollen cyberchallenge • Gezamenlijk inzetten op het voorkomen van jeugdoverlast- en criminaliteit • Aansturen boa’s: sturen op zichtbaarheid in wijken en kerngericht werken • Buurtpreventie (toetsen en ontwikkelen) • Buurtbemiddeling • Aanpak vuurwerkoverlast • Veilige publieke taak (toetsen en aanscherpen) • Samen met de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant werken we continu aan een beter brandweerzorg en crisisbeheersing • Uitvoeren taskforce arbeidsmigranten

17

1.2.4 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren Rapportcijfer Veiligheid Halderberge Bron: Veiligheidsmonitor (2023, medio 2026 update verwacht) Jaar

Halderberge

2021

7,3

2022

Geen veiligheidsmonitor

2023

7,4

2024

Geen veiligheidsmonitor

2025

Nog niet bekend

Toelichting: Dit is een periodiek bevolkingsonderzoek naar leefbaarheid, veiligheid en slachtofferschap van criminaliteit, uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid en het Centraal Bureau voor de Statistiek Het percentage inwoners dat zich onveilig voelt in de eigen leefomgeving Bron: Veiligheidsmonitor (2023, medio 2026 update verwacht) Jaar

Halderberge

2021

15%

2022

Geen veiligheidsmonitor

2023

17%

2024

Geen veiligheidsmonitor

2025

Nog niet bekend

Toelichting: Ten opzichte van het landelijk beeld ligt het percentage van de Markiezaten hoger dan het landelijke gemiddelde. Het percentage inwoners dat tevreden is over het functioneren van gemeentelijke handhavers Bron: Veiligheidsmonitor (2023, medio 2026 update verwacht) Jaar

Halderberge

2021

21%

2022

Geen veiligheidsmonitor

2023

17%

2024

Geen veiligheidsmonitor

2025

Nog niet bekend

Toelichting: Aandacht voor de formatie en opleidingen van de BOA's, verwachting is dat deze voor 2025 verbetert door capaciteitsverbetering. 20% is voor 2023 het landelijke gemiddelde voor niet stedelijke omgevingen.

18

Het percentage inwoners dat de gemeentelijke handhavers in de buurt ziet Bron: Veiligheidsmonitor (2023, medio 2026 update verwacht) Jaar

Halderberge

2021

28%

2022

Geen veiligheidsmonitor

2023

28%

2024

Geen veiligheidsmonitor

2025

Nog niet bekend

Toelichting: Percentage is stabiel, verwachting is dat dit beeld verbetert met de uitbreiding van het team BOA's. Het percentage inwoners dat de gemeentelijke handhavers ergens anders in de buurt ziet Bron: Veiligheidsmonitor (2023, medio 2026 update verwacht) Jaar

Halderberge

2021

42%

2022

Geen veiligheidsmonitor

2023

41%

2024

Geen veiligheidsmonitor

2025

Nog niet bekend

Toelichting: Het verschil met het beeld dat de BOA's in de buurt gezien worden zit hem in het feit dat er handhaving plaatsvindt op aandachtsgebieden buiten de eigen buurt en derhalve dus procentueel hoger ligt.

19

BBV-indicatoren De onderstaande verplichte indicatoren vallen onder het programma Veiligheid (bron: www.waarstaatjegemeente.nl; d.d. 2 maart 2026). Indicator Verwijzingen Halt1

Winkeldiefstallen2

Geweldsmisdrijven3

Diefstallen uit woning4

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)5

2022

2024

Halderberge

10,0

7,0

8,0

Vergelijkbare gemeenten

8,0

8,0

9,0

Halderberge

2,3

1,6

1,8

Vergelijkbare gemeenten

1,2

1,4

1,3

Halderberge

3,7

3,7

3,5

Vergelijkbare gemeenten

3,3

3,0

3,1

Halderberge

0,8

1,0

1,6

Vergelijkbare gemeenten

1,2

1,1

1,1

Halderberge

4,2

4,7

4,6

Vergelijkbare gemeenten

4,8

4,4

4,1

1 Verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12-17 jaar. 2 Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. 3 Het aantal gewelds- en seksuele misdrijven, per 1.000 inwoners. 4 Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. 5 Het aantal vernielingen en misdrijven tegen de openbare ruimte per 1.000 inwoners.

20

2023

2025

1.2.5 Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Doel

Wat gaan we daarvoor doen

Wat is er bereikt in 2025

Handhaven en doorpakken

Aanpassing beleid op handhaving per onderwerp, zoals parkeren grote voertuigen/ bedrijfsbusjes, plaatsen containers openbare weg, huisvesting van en overlast door arbeidsmigranten.

Medewerkers van Verkeer en Veiligheid werken samen om overlast van het parkeren van grote voertuigen te verminderen. Er is een structureel overleg tussen handhaving en verkeer om onder andere extra aandacht te hebben voor de overlast van het parkeren/stallen van grote voertuigen. Er zijn informatieve stickers beschikbaar die gebruikt worden om aan te geven dat containers die zonder toestemming op de openbare weg geplaatst zijn, er onrechtmatig staan. Deze stickers geven informatie over hoe een ontheffing aangevraagd kan worden, zodat de container met een vergunning op de openbare weg mag staan. We hebben goed contact met ondernemers om overlast van inwoners (ook arbeidsmigranten) te beperken. Indien nodig worden gebiedsverboden opgelegd of andere maatregelen opgelegd.

Beleid opstellen voor beboeten van bijplaatsingen van afval inclusief een onderzoek naar opties voor beboeten door de buitendienst.

Er is gestart met een pilot door een camera te plaatsen bij een milieuparkje in Hoeven. Daarnaast zijn er goede afspraken gemaakt met Saver.

Handhaving op oneigenlijk gebruik van de vakantieparken.

De grootschalige handhavingsacties zijn op het park beëindigd. De situatie wordt gemonitord om terugval preventief tegen te gaan.

We zorgen dat we als overheid meer weerbaar worden. Hier maken we een plan van aanpak voor. We onderzoeken een aantal onderwerpen en maken daar beleid voor.

De gemeente wil voldoen aan de Brabantse norm weerbare overheid, een handreiking voor Brabantse overheden om in gezamenlijkheid te komen tot een weerbare overheid. Met deze norm geven gemeenten en provincie uiting aan de ambitie om aan een bepaald basisniveau of ondergrens te willen voldoen als het om weerbaarheid gaat. De norm geeft concrete handvatten om gemeenten gerichter te ondersteunen in hun streven om weerbaarder te worden. Dit pakken we gezamenlijk op met onder andere het RIEC. Zo worden collega's getraind in het herkennen van signalen. Er is gebruik gemaakt van trainingen in LOODS12. Dit is een trainings- en oefeningscentrum van het RIEC.

Voorbeelden hiervan zijn ondermijning, cybercrime en BIBOB. Ook streven we naar een veiliger publieke taak in de strijd tegen ondermijning (o.a. schade verhalen op daders).

Het BIBOB-beleid is geactualiseerd. Daar waar mogelijk verhalen we schade op daders.

21

Doel

Wat gaan we daarvoor doen

Wat is er bereikt in 2025

We pakken overlastsituaties op een pragmatische manier domeinoverstijgend aan met samenwerkingspartners.

Dit is een lopend proces. Overlastsituaties worden met alle betrokken partners besproken en volgt een plan van aanpak. Dit is situatieafhankelijk.

Zichtbaar, aanspreekbaar, bereikbaar en duidelijk in resultaten

We zorgen ervoor dat onze BOA’s zichtbaarder en beter bereikbaar worden. Dit doen we onder andere door het publiceren van wat de BOA’s doen via de gemeentelijke communicatiemiddelen, het bekend maken van de vaste BOA in de wijk en het verbeteren van de telefonische bereikbaarheid.

Naast dat er een intern nummer beschikbaar is voor onze Boa's zijn we in 2025 gestart met de Keet in de Wijk, waardoor inwoners makkelijk in contact kunnen komen met onder andere de Boa's. Per maand is gekeken over welke onderwerpen gecommuniceerd kon worden binnen het thema veiligheid.

Samenwerken aan veiligheid

We versterken de samenwerking met alle partners voor het verbeteren van de leefbaarheid in wijken onder andere voor de aanpak van de Wet Aanpak Woonoverlast en voor controle op snelheidsovertredingen.

We hebben zes integrales controle uitgevoerd met onder andere de politie en de Nederlandse arbeidsinspectie. Daar waar sprake is van (woon)overlast hebben we doorgepakt: er zijn bestuurlijke maatregelen (gedragsaanwijzingen en een gebiedsverbod) opgelegd. We hebben twee panden gesloten op de wet Victoria. Daarnaast is er ook een pand gesloten vanwege een, nog niet in werking getreden, drugslab waarbij wel de grondstoffen al aanwezig waren. We hebben deelgenomen aan de campagne ‘samen voor een veilige buurt’. Deze campagne roept inwoners en ondernemers op om alert te zijn op signalen van criminaliteit en verdachte situaties te melden.

We gaan een nieuw beleid opstellen voor ontsporende jongeren vanaf groep 8 met als doel om ontsporing te voorkomen en om jongeren te leren hoe zij gevaarlijke situaties op tijd kunnen herkennen.

Er zijn samen met het RIEC voor de betrokken organisaties diverse bijeenkomsten georganiseerd over jeugdcriminaliteit. Ook zetten we actief in op het bestrijden van jeugdoverlast samen met andere partners. In 2025 zijn we ook doorgegaan met het aanbieden van een bezoek aan de riskfactory voor de groepen 7 en 8 van de basisscholen. We hebben in 2025 ook de structurele overleggen met de middelbare scholen voorgezet. Ook is de jeugdboa op vaste tijden aanwezig geweest op de middelbare scholen. De jeugdboa werkt regelmatig samen met de jongerenwerkers. In het voorjaar is voor de groepen 7 en 8 de cybertour georganiseerd: Op interactieve wijze nemen wij (politie en gemeente) de leerlingen mee in de wereld van online gevaren en hoe zij zich hier tegen kunnen weren.

22

Doel

Wat gaan we daarvoor doen

Wat is er bereikt in 2025 Na de zomervakantie hebben de jongerenwerkers, de jeugdboa's en Halderberge beweegt samen met de politie “Jachtseizoen” georganiseerd in Oud Gastel om de jeugd op een laagdrempelige en positieve manier beter te leren kennen. In november hebben middelbare scholen bezoek gehad van de ervaringsdeskundige op het gebied van vuurwerk.

We voeren het beleidsplan Mensenhandel uit wat is opgesteld binnen het district Markiezaten.

We hebben aandacht voor mensenhandel in elke vorm. Er zijn verschillende controles geweest op het gebied van illegale prostitutie en seksuele uitbuiting. Ook zijn er twee controles geweest op het gebied van arbeidsuitbuiting samen met de Nederlandse arbeidsinspectie. We hebben ambtenaren / toezichthouders getraind om signalen van mensenhandel te herkennen. Daarnaast hebben we signalen van mensenhandel gedeeld met de betrokken partners en hebben we overlegd over mogelijke maatregelen. We hebben ons geconformeerd aan het uitvoeringsplan mensenhandel.

1.2.6 Verbonden partijen GR Veiligheidsregio West- en Midden-Brabant (VRWMB) Doel of belang dat wordt behartigd:

Het openbaar lichaam heeft tot doel samen te werken voor een goede behartiging van de zorg voor de veiligheid en de hulpverlening aan de burgers in het werkgebied bij het bieden van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en de voorbereiding op en bestrijding van ongevallen, crises en rampen. Het primaire doel is het beschermen van burgers tegen risico’s op het gebied van fysieke veiligheid. Het secundaire doel is om te zorgen voor een efficiënte en kwalitatief hoogwaardige organisatie van de brandweerzorg, de geneeskundige hulpverlening, de gemeenschappelijke meldkamer en de rampenbestrijding en crisisbeheersing onder één regionale bestuurlijke regie.

Beleidsrealisatie:

Het jaar 2025 stond voor de VRWMB in het teken van een stabiele uitvoering van de bestaande beleidscyclus. De regio heeft de uitgangspunten uit het beleidsplan 2023–2027 gevolgd en de beoogde prestaties op het gebied van crisisbeheersing, openbare orde en veiligheid en onderlinge samenwerking gerealiseerd. Er waren geen beleidsmatige ontwikkelingen die noodzaak gaven tot herijking van de koers; de VRWMB heeft daarmee een solide basis gelegd richting de beleidsperiode na 2027.

23

1.2.7 Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten programma Veiligheid (x € 1.000). Veiligheid

Primaire begroting 2025

Begroting 2025 incl. wijziging

Realisatie 2025

Verschil

V/N

1.1 Crisisbeheer en brandweer

2.397

2.411

2.384

27

V

1.2 Openbare orde en veiligheid

1.287

1.815

1.754

62

V

Totaal lasten

3.684

4.226

4.138

88

V

1.1 Crisisbeheer en brandweer

0

0

2

2

V

1.2 Openbare orde en veiligheid

9

9

16

7

V

Totaal baten

9

9

18

9

V

-3.675

-4.217

-4.120

97

V

0.10 Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

0.10 Onttrekkingen aan reserves

0

74

10

-64

N

Totaal mutaties reserves

0

74

10

-64

N

-3.675

-4.144

-4.110

33

V

Lasten per taakveld

Baten per taakveld

Saldo van baten en lasten

Mutaties reserves

Resultaat

24

1.2.8 Verschillenanalyse Toelichting belangrijkste verschillen begroting (incl. wijziging) en realisatie programma Veiligheid (x € 1.000). Taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid

Verschil

V/N Toelichting

-27

N

Bij de nieuwe uitrustingen van de BOA's zijn ook bodycams opgenomen, dit heeft geleid tot € 9.000 extra kosten. Verder zijn er kosten voor de interne WPG (Wet Politie Gegevens) audit 2024 niet voorzien, waardoor er € 7.000 aan meerkosten is verantwoord. Verder heeft er naast een interne ook een externe WPG audit plaatsgevonden voor 2025 van € 7.000, welke niet voorzien was in het budget 2025 en eens in de 4 jaar verplicht gesteld is.

Rente

3

V

Voor de toerekening van rente aan de investeringen wordt een renteomslag opgesteld. De werkelijke rentekosten- en baten worden hierin afgezet tegen de boekwaarden van de activa en voorraden en monden uit in een gemiddeld rentepercentage. In de Begroting 2025 bedroeg dit gemiddelde percentage 1,5%. Doordat de gerealiseerde rentebaten in 2025 hoger waren dan geraamd, is het rentepercentage in de Jaarrekening 2025 gecorrigeerd naar 1,09%. Voor een nadere toelichting op de rente wordt verwezen naar de paragraaf financiering. Op het programma Veiligheid ontstaat hierdoor een voordeel van € 3.000.

Onderhoud gebouwen

8

V

Op 13 juli 2023 heeft de gemeenteraad de Meerjaren Onderhoudsplanning 2023-2027 vastgesteld. Hierbij is besloten om per jaar € 75.000 te besparen op het onderhoud. Voor elk gebouw is de storting in de voorziening gemeentelijke eigendommen hierdoor iets lager dan geraamd. Dit leidt tot een voordeel op de taakvelden van de verschillende gebouwen en een nadeel op het taakveld onderhoud gebouwen. Per saldo is dit budgettair neutraal. Tegenover het voordeel op het programma Veiligheid staat een nadeel op het programma Openbare ruimte.

Directe personele lasten programma Bestuur en burgerzaken

47

V

Het totale verschil op de personele lasten 2025 bedraagt € 7.000 positief. Als gevolg van de toerekening van de directe personeelslasten aan de verschillende programma's en taakvelden ontstaan op programmaniveau verschillen ten opzichte van de begroting. Tegenover het voordeel van € 47.000 op het programma Veiligheid staan nadelen op andere programma's. Voor het totaaloverzicht van de personele lasten wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering.

Overige afwijkingen

2

V

Totaal

33

V

25

26

Programma Openbare ruimte

1.3.1 Inleiding De openbare ruimte is de ruimte die voor iedereen toegankelijk, veilig en aantrekkelijk moet zijn. Dit zijn onder andere de straten en pleinen, vijvers en sloten, plantsoenen en parken en ruimtes die door de gemeente worden beheerd. Daarnaast zijn het ook de gemeentelijke gebouwen en voorzieningen zoals de riolering, waterberging en bruggen. Klimaatverandering is en blijft een grote uitdaging voor de komende jaren en heeft veel invloed op de inrichting van de openbare ruimte. Meer groen is hierbij erg belangrijk. 1.3.2 Wat willen we bereiken (speerpunten)? Een groene omgeving draagt bij aan het welzijn van mensen. Groen levert ook een bijdrage aan de biodiversiteit. We maken Halderberge groener. Hierbij staan kwaliteit en afwisseling centraal. We verbeteren de verkeersveiligheid en bereikbaarheid voor alle verkeersdeelnemers. Er wordt een goede balans gezocht tussen ruimte voor parkeren en de overige eisen die gesteld worden aan de inrichting van de openbare ruimte. We willen een kwalitatief goed onderhoudsniveau van onze openbare ruimte en gemeentelijk vastgoed. Achterstallig onderhoud wordt voorkomen. We creëren een aantrekkelijke omgeving voor mens en dier. We gaan voor een klimaatrobuuste inrichting van de hele buitenruimte in Halderberge. We spelen in op het voorkomen van wateroverlast, droogte en hittestress.

We betrekken bewoners bij veranderingen in de openbare ruimte en communiceren daar helder en duidelijk over. We stellen vooraf duidelijke kaders waarover bewoners kunnen meepraten en meebeslissen. 1.3.3 Wat doen we al? Huidig beleid (wat voortgezet wordt): • Groenbeleidsplan 2021-2025 • Landschapsplan 2016-2025 • Koersplan ‘Bomen voor de toekomst’ 2025-2035 • Mobiliteitsvisie 2023-2027 • Kadernota parkeren 2023-2027 • Beleidsplan Civiel Technische Kunstwerken 2022-2031 • Speel- en beweegbeleid 2026-2030 • Beleidsplan openbare verlichting 2021-2025 • Beleidsplan Wegen 2022-2026 • Gemeentelijk Water Programma 2024-2027 • Klimaatadaptatiestrategie Halderberge (strategisch koersplan) • Gladheidbestrijdingsplan 2025-2026 • Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuur 2024 • Uitgiftebeleid gemeentelijke reststroken • Vastgoed- en accommodatiebeleid 2022 • Meerjaren Onderhoudsprogramma Gebouwen • Waterrecreatie visie (Oudenbosch en Stampersgat)

27

Reguliere werkzaamheden

• Vervangen openbare verlichting door LED, klaar in 2026 • Projecten en onderhoudswerken klimaatadaptief uitvoeren • Inzet Keet in de wijk • Herinrichting en upgrade maritieme voorzieningen haven Oudenbosch • Voorbereiden herinrichting Molenstraat Oudenbosch, uitvoering werk najaar 2026 • Met in provincie in gesprek over mogelijkheid uitvoering verkeersmaatregelen Kralen 1.3.4 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren De informatie voor de lokale indicatoren wordt gehaald uit de burgerpeiling. Deze is niet gehouden in 2023 maar vindt plaats in 2025. Besloten is om deze eens in de 4 jaar te houden omdat dan de ontwikkeling beter te peilen is. Perken plantsoenen en parken zijn goed onderhouden. Bron: Burgerpeiling Jaar

Halderberge

Vergelijkbare gemeenten (25.000 - 50.000 inwoners)

2019

39%

55%

2021

35%

54%

2025

47%

nnb

Toelichting: De gemeente Halderberge geeft steeds meer aandacht aan een klimaatbestendige en duurzaam ingerichte openbare ruimte. In plaats van gazons worden meer en meer de wat ruigere mengsels met bloemen gebruikt. Ook het bestrijden van onkruid op verhardingen wordt duurzaam uitgevoerd. Niet alle inwoners zijn op de hoogte van deze ontwikkelingen en ervaren deze nieuwe aanpak als een versobering van het onderhoud. In de komende periode zullen we extra aandacht geven aan communicatie over de ontwikkelingen op groen en duurzaamheid zodat meer begrip zal ontstaan voor de uitstraling van het groen en het onkruid op verhardingen. Mate waarin onveilige verkeerssituaties in de buurt voorkomen. Bron: Burgerpeiling Jaar

Halderberge

Vergelijkbare gemeenten (25.000 - 50.000 inwoners)

2019

70%

57%

2021

75%

55%

2025

54%

nnb

Toelichting: In 2023 is de Mobiliteitsvisie vastgesteld door de gemeenteraad. BBV-indicatoren Voor het programma Openbare ruimte zijn in het BBV geen verplichte beleidsindicatoren opgenomen.

28

1.3.5 Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Doel

Wat gaan we daarvoor doen

Wat is er bereikt in 2025

Een groene omgeving draagt bij aan het welzijn van mensen.

Vervangen van in slechte conditie verkerende beplanting. Daarbij denkend aan zowel heesters als bomen. En de aanplant van extra bomen. Extra boom aanplant zowel binnen als buiten de bebouwde kom.

In 2025 zijn er in totaal 311 bomen geplant. Hiervan zijn er 150 buiten de bebouwde kom geplaatst en 161 binnen de bebouwde kom. Daarnaast is er gras omgevormd naar beplanting bij de entree van Bosschenhoofd en in de wijk Oud Gastel Noord. Ook is op verschillende locaties in slechte conditie verkerende beplanting vervangen, waaronder aan de Zoutlaan in Oudenbosch, in het Verhaegenpark en aan de Wilgenroos in Hoeven. Verder is de eerste fase van de grootschalige renovatie van de beplanting langs de Roosendaalsebaan in Oud Gastel gerealiseerd. De tweede fase van dit project staat gepland voor 2026.

Verbeteren verkeersveiligheid voor alle verkeersdeelnemers.

Omvormen overbodige verharding in groen aanplant.

Vergroenen heeft op diverse locaties in de kernen op kleinschalige wijze plaats gevonden. Op grootschalige wijze is gestart met het vergroenen van het Midzomerplein in Bosschenhoofd. De afronding van het vergroenen van het Midzomerplein vindt in 2026 plaats.

Aanpak van verkeersknelpunten

De werkzaamheden aan de Kruislandseweg zijn van start gegaan: verlagen maximumsnelheid naar 50 km/u, aanleg rotondes, aanleg en verbeteren fietspaden, en realisatie mobiliteitshub. De oplevering vindt naar verwachting plaats in de zomer van 2026. Bovendien is in het najaar van 2025 een verkeersbesluit genomen om de maximumsnelheid op de Havendijk buiten de bebouwde kom te verlagen naar 60 km/u. Ook zijn we met de bewoners van de GeijzestraatZandstraat-Bovenstraat in gesprek over de verkeerssituatie op die wegen. Zij ervaren (met name in de spitstijden) extra verkeer sinds de uitgevoerde verkeersmaatregelen in de Pastoor van Breugelstraat.

We willen een kwalitatief goed onderhoudsniveau van onze openbare ruimte en gemeentelijk vastgoed.

Onderhoud wegen: opstellen plan van aanpak verbeteren kwaliteit trottoirs en fietspaden.

Werkzaamheden aan de trottoirs en fietspaden zijn volop in uitvoering. In voorbereiding op het vaststellen van het nieuwe beleidsplan in 2026 wordt begin 2026 de bestaande kwaliteit getoetst. Hierdoor krijgt de gemeenteraad ook de meest actuele informatie over de kwaliteit van de voetfietspaden en trottoirs. Overigens is de ambitie om dit kwaliteitsniveau door te trekken in de komende jaren.

29

Doel

Wat gaan we daarvoor doen

Wat is er bereikt in 2025

We gaan voor een klimaatrobuuste inrichting van de hele buitenruimte in Halderberge.

Communicatie/ educatie: opzetten klimaatportaal.

Het klimaatportaal 'Klimaatbestendig Halderberge’ staat online en is te raadplegen op de website van de gemeente Halderberge.

We betrekken bewoners bij veranderingen in de openbare ruimte en communiceren daar helder en duidelijk over.

Inzet omgevingsmanager bij alle projecten die we uitvoeren in de openbare ruimte.

Bij grote projecten wordt de rol van omgevingsmanager ingevuld door de opdrachtnemer. Daarnaast beschikken we vanaf september 2025 over een projectondersteuner.

We gaan bij projecten en onderhoud gerichter communiceren wat we gaan doen en hoe we dat gaan doen. Hiervoor zijn extra middelen opgenomen. Dat geldt niet alleen voor grote projecten, maar ook regulier werk en onderhoud.

Voor veel grote werken is een uitgebreid en succesvol participatieproces doorlopen (Molenstraat, Brink en winkelstraat Oudenbosch, Kruislandseweg in Oud Gastel).

1.3.6 Verbonden partijen Bij het programma Openbare ruimte zijn geen Verbonden partijen betrokken.

30

1.3.7 Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten programma Openbare ruimte (x € 1.000). Openbare ruimte

Primaire begroting 2025

Begroting 2025 incl. wijziging

Realisatie 2025

Verschil

V/N

189

265

252

13

V

5.732

6.039

6.345

-307

N

2.2 Parkeren

243

248

233

15

V

2.5 Openbaar vervoer

35

38

37

1

V

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

3.621

3.752

3.657

95

V

7.2 Riolering

2.569

2.802

2.967

-166

N

141

166

169

-3

N

12.530

13.309

13.660

-351

N

4

4

10

6

V

205

278

548

270

V

2.2 Parkeren

1

1

1

0

2.5 Openbaar vervoer

0

0

0

0

271

320

443

124

V

3.637

3.860

4.046

186

V

47

49

52

3

V

Totaal baten

4.166

4.511

5.100

589

V

Saldo van baten en lasten

-8.365

-8.798

-8.560

238

V

0.10 Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

0.10 Onttrekkingen aan reserves

92

250

233

-17

N

Totaal mutaties reserves

92

250

233

-17

N

-8.273

-8.547

-8.327

220

V

Lasten per taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 2.1 Verkeer en vervoer

7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal lasten

Baten per taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 2.1 Verkeer en vervoer

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.2 Riolering 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Mutaties reserves

Resultaat

31

1.3.8 Verschillenanalyse Toelichting belangrijkste verschillen begroting (incl. wijziging) en realisatie programma Openbare ruimte (x € 1.000). Taakveld

V/N Toelichting

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

94

V

Bij het vaststellen van het MJOP is voor 2025 een budget van ca. € 91.000 opgenomen voor tijdelijke gebouwen, waaronder Lindelommer, Vossenberg, All In one, Bibliotheek Hoeven. Dit budget is bedoeld als noodvoorziening voor onverwachtse werkzaamheden, zoals dakreparaties of aanpassingen aan CV installaties. In 2025 zijn er minder acties, storingen of herstelwerkzaamheden nodig geweest waardoor dit budget niet volledig is benut. Ook was er minder klein onderhoud nodig en hoefde minder extern advies te worden ingewonnen, wat resulteert in een positief saldo.

2.1 Verkeer en vervoer

-76

N

Het afgelopen jaar is onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden voor een brug over de rondweg. Bij het vaststellen van het Beleidsplan Civiel Technische Kunstwerken 2022-2031 op 14 juli 2022 is met dit onderzoek destijds geen rekening gehouden. Dit leidt tot een overschrijding van € 14.000. Daarnaast was er in 2025 op basis van het Beleidsplan Civiel Technische Kuntswerken 2022-2031 minder budget voor onderhoud van civieltechnische kunstwerken. Gezien de inflatie van de afgelopen jaren is dit budget niet haalbaar gebleken.

-36

N

De overschrijding van het budget voor openbare verlichting is met name het gevolg van de tussentijdse contractverlenging, waarbij aanvullende indexering heeft geleid tot aanzienlijk hogere eenheidsprijzen dan in de oorspronkelijke begroting was voorzien. Daarnaast heeft de aanbesteding een langere doorlooptijd gekend door diverse landelijke discussies en onzekerheden.

25

V

Voor het data‑onderzoek naar de proef met landbouwverkeer op de Oudenbossche Koepelbaan (provinciale weg N640) was bij de Begroting 2025 een budget opgenomen, wat in 2025 niet is ingezet. In het najaar van 2025 heeft de provincie aangegeven dat de Koepelbaan voorlopig niet wordt opengesteld voor landbouwverkeer. De vraagstukken rondom de toelating van landbouwverkeer op provinciale wegen worden momenteel op provinciaal niveau besproken en maken onderdeel uit van bredere beleidsmatige afwegingen binnen de Provinciale Staten. Zolang hierover geen besluitvorming heeft plaatsgevonden, kan het beoogde onderzoek niet worden uitgevoerd. Wij verwachten in 2026 meer duidelijkheid te krijgen over het vervolg en de eventuele noodzaak van dit onderzoek. Bij de bestemming van het jaarrekeningsaldo wordt voorgesteld hiervoor het budget van € 25.000 als jaaroverschrijdende uitgave mee te nemen naar 2026.

38

V

Op 25 september 2025 is het Koersplan Baggeren door de gemeenteraad vastgesteld. Onderdeel hiervan is het uitvoeren van een brede inventarisatie van de opgave die Halderberge heeft. Voor deze werkzaamheden is een budget van € 45.000 beschikbaar gesteld. De werkzaamheden zijn gestart in 2025, maar nog niet afgerond. Dit vindt in 2026 plaats. Bij de bestemming van het jaarrekeningsaldo wordt voorgesteld hiervoor het resterende budget van € 37.576 als jaaroverschrijdende uitgave mee te nemen naar 2026.

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

32

Verschil

Taakveld

Verschil

V/N Toelichting

37

V

Het positieve saldo op waterwegen wordt verklaard door het beperkte aantal aanvullende werkzaamheden dat in 2025 noodzakelijk bleek. Bij de jaarlijkse schouw van sloten zijn nauwelijks situaties geconstateerd waarin extra maatregelen moesten worden getroffen, wat heeft geleid tot een positief saldo van € 14.000. Ook binnen het overige onderhoud deden zich geen omstandigheden voor die herprofilering van sloten vereisten, terwijl dit in andere jaren regelmatig nodig is bij stagnatie van de waterafvoer. Hierdoor is een aanvullend positief saldo van ca. € 10.000 ontstaan. Daarnaast zijn de kosten voor het afvoeren van slootmaaisel lager uitgevallen dan begroot. Er was rekening gehouden met een grotere hoeveelheid maaisel afkomstig uit waterschapsloten, maar de feitelijke aanvoer bleek in 2025 aanzienlijk lager. Dit resulteerde in een positief saldo van ca. € 13.000 op het stortrecht.

78

V

Het positieve saldo van € 78.000 op verkopen van gronden wordt met name veroorzaakt doordat in 2025 een perceel is verkocht voor de realisatie van woningen in het centrum van Hoeven. Deze opbrengst was bij het opstellen van de slotwijziging nog niet bekend en is daarom niet meegenomen in de raming. Daarnaast zijn in de loop van het jaar aanvullende overeenkomsten tot stand gekomen voor percelen aan de Hofstraat en de Molenstraat.

46

V

De pachtopbrensten voor gronden vallen hoger uit dan in de begroting was voorzien. Bij de opbrengsten van TenneT was geen aanvullende vergoeding opgenomen. Deze aanvullende vergoeding wordt toegekend wanneer de overeenkomst binnen zes weken wordt ondertekend. Ondertekening heeft binnen deze termijn plaatsgevonden, waardoor een voordeel is behaald van € 46.000.

Rente

112

V

Voor de toerekening van rente aan de investeringen wordt een renteomslag opgesteld. De werkelijke rentekosten- en baten worden hierin afgezet tegen de boekwaarden van de activa en voorraden en monden uit in een gemiddeld rentepercentage. In de Begroting 2025 bedroeg dit gemiddelde percentage 1,5%. Doordat de gerealiseerde rentebaten in 2025 hoger waren dan geraamd, is het rentepercentage in de Jaarrekening 2025 gecorrigeerd naar 1,09%. Voor een nadere toelichting op de rente wordt verwezen naar de paragraaf financiering. Op het programma Openbare ruimte ontstaat hierdoor een voordeel van € 112.000.

Onderhoud gebouwen

-74

N

Op 13 juli 2023 heeft de gemeenteraad de Meerjaren Onderhoudsplanning 2023-2027 vastgesteld. Hierbij is besloten om per jaar € 75.000 te besparen op het onderhoud. Voor elk gebouw is de storting in de voorziening gemeentelijke eigendommen hierdoor iets lager dan geraamd. Dit leidt tot een voordeel op de taakvelden van de verschillende gebouwen en een nadeel op het taakveld onderhoud gebouwen. Per saldo is dit budgettair neutraal. Tegenover het nadeel op het programma Openbare ruimte staan voordelen op andere programma's.

33

Taakveld

34

Verschil

V/N Toelichting

Toerekening personele lasten aan investeringen

-136

N

Met ingang van 2021 worden personele lasten aan de verschillende investeringen toegerekend. De toerekening is gebaseerd op de werkelijke uitgaven op de investeringen. Omdat er in 2025 minder is uitgegeven aan verschillende projecten dan geraamd, kunnen er ook minder personele lasten aan de investeringen worden toegerekend dan geraamd. Dit leidt ook tot een lagere toevoeging aan de reserve flexibele schil. Per saldo is dit budgettair neutraal. Tegenover het nadeel van € 136.000 op het programma Openbare ruimte staat een voordeel op Overhead.

Directe personele lasten programma Openbare ruimte

85

V

Het totale verschil op de personele lasten 2025 bedraagt € 7.000 positief. Als gevolg van de toerekening van de directe personeelslasten aan de verschillende programma's en taakvelden ontstaan op programmaniveau verschillen ten opzichte van de begroting. Tegenover het voordeel van € 85.000 op het programma Openbare ruimte staan nadelen op andere programma's. Voor het totaaloverzicht van de personele lasten wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering.