Jaarplan gemeente halderberge 30 januari 2023.pdf

Gemeente Halderberge Jaarplan ‘Naar een leefbaarder Halderberge’ Januari 2023

1

Inleiding

Deze collegeperiode 2022-2026 vormt het onderwerp veiligheid een belangrijk onderwerp. Dit is versterkt door de motie voor een veiliger Halderberge. De gemeente wil breed inzetten en niet alleen de feitelijke overlast en criminaliteit aanpakken maar wil ook het gevoel van veiligheid beïnvloeden. Zichtbaarheid, bereikbaarheid en handhaving zijn hierbij belangrijke onderdelen. Binnen het district de Markiezaten hebben de acht gemeenten wederom de handen ineen geslagen om samen te werken aan een districtelijk integraal veiligheidsplan. Dit heeft geresulteerd in het ‘Integraal Veiligheidsplan de Markiezaten 2023-2026’ . Voor een goede en stevige sturing, coördinatie en regievoering op het complexe veiligheidsterrein is een Integraal Veiligheidsplan (IVP) onmisbaar. Het IVP is een strategisch kader van de aanpak in de komende jaren. Het bevat lange termijndoelen, hoofdlijnen van de aanpak en uitgangspunten voor de organisatorische borging. De gemeenschappelijke uitdagingen liggen onder andere op het vlak van de aanpak van georganiseerde criminaliteit en weerbaarheid, digitale veiligheid, mensenhandel, jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit, geweld in afhankelijkheidsrelaties, onbegrepen gedrag en zorgmijders, maatschappelijke onrust, radicalisering en polarisatie, veiligheidsrisico’s en evenementen. Voor u ligt het jaarplan 2023 ‘Op weg naar een meer leefbaar Halderberge’.

Met dit voorliggende jaarplan geven we verdere lokale inkleuring aan de opgaven uit het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2023-2026. Én geven we invulling aan een aantal opgaven die op lokaal niveau spelen en die van invloed zijn op het veiligheidsgevoel van inwoners. Met dit jaarplan geven we tevens uitvoering aan de motie van 14 juli 2022 waarin het college wordt opgeroepen ‘’te komen tot een voorstel om het veiligheidsgevoel van onze inwoners verder te vergroten en de veiligheid van onze inwoners te waarborgen’’. Wij vinden het belangrijk dat we toewerken naar een nog veiliger Halderberge. We zien dat we goed scoren op de feiten en cijfers als het gaat om de feitelijke veiligheid (bron: Veiligheidsmonitor gemeente Halderberge 2021, mei 2022). Echter is er een mogelijk hiaat als het gaat over de veiligheidsbeleving die wordt ervaren bij inwoners. Dit willen we dan ook in 2023 nader onderzoeken. Met dit plan bouwen we door op de ingeslagen weg en zetten we nog meer stappen naar een nog veiliger Halderberge. Dat doen we door inzicht te bieden in wat er in Halderberge speelt, met actielijnen waarlangs we de verbeteringen zichtbaar willen maken en met een aantal uitvoeringsstrategieën die ons moeten helpen om te alle tijden een vraagstuk ook vanuit een sociaal veiligheidsperspectief te benaderen. En natuurlijk met concrete acties die we gaan oppakken komend jaar.

Deze acties volgen in dit jaarplan.

2

Inhoudsopgave Inleiding 1. Aanleiding 1.1. Aanleiding 1.1.1. Motie ‘voor een veiliger Halderberge’ 1.1.2. Veiligheidsmonitor gemeente Halderberge 1.1.3. Terugblik 2022 2. Doelstelling en resultaten 2.1. Doelstelling jaarplan 2.1.1. Veiligheidsbeleving en realiteit meer in balans brengen 2.1.2. Aansluiting op IVP in concrete zin 2.2. Aanpak 2.3 In gesprek met de raad 3. Actielijnen 3.1 Aanpak en actielijnen 3.1.1. Actielijn 1: criminaliteit 3.1.2. Actielijn 2: zorg en veiligheid 3.1.3. Actielijn 3: veilige buurt 3.1.4. Actielijn 4: risico’s en omgeving 3.1.5. Actielijn 5: arbeidsmigranten

3

Hoofdstuk 1 Aanleiding 1.1 Aanleiding In het jaarplan 2023 wordt voor de gemeente Halderberge lokale inkleuring gegeven aan de opgaven uit het IVP. Tevens geven we uitvoering aan de moties van 14 juli 2022 waarin een oproep werd gedaan om het veiligheidsgevoel van onze inwoners verder te vergroten en te waarborgen.

1.1.1 Motie voor een veiliger Halderberge Tijdens de vergadering van de Raadscommisie Samenleving, Middelen en Veiligheid in juni 2022 is er door raads- en commissieleden gesproken over de ervaren onveiligheid in de gemeente. Dit wordt onder meer veroorzaakt door overlast van arbeidsmigranten, drugsgerelateerde zaken en (woning)inbraak. Met de daaruit voortvloeiende motie in de raadsvergadering van 14 juli 2022 verzoekt de raad het College om het veiligheidsgevoel van inwoners verder te vergroten en de veiligheid van inwoners te waarborgen. Hierbij geven zij concreet een aantal acties om hierin mee te nemen of te overwegen zoals de (tijdelijke) extra inzet van Boa’s en mogelijke uitbreiding van hun uitrusting, actievere voorlichting aan arbeidsmigranten, hun werkgevers en ‘huisvesters’, cameratoezicht en actievere controles op alcoholgebruik, drugshandel, samenscholing en zwerfaval. 1.1.2 Veiligheidsmonitor gemeente Halderberge De veiligheidsmonitor is een tweejaarlijks terugkerend bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap. De veiligheidsmonitor wordt uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid, gemeenten en politie. In 2021 heeft Halderberge voor de vierde keer meegedaan aan de Veiligheidsmonitor.

Het overall beeld is dat de gemeente Halderberge vergeleken met het district de Markiezaten goed scoort op leefbaarheid en veiligheid. Op het onderdeel burgers en politie is echter nog ruimte voor verbetering. Dit geldt zowel voor de zichtbaarheid van de politie als politie in de buurt. 1.1.3 Terugblik 2022 In 2022 zijn er al diverse stappen genomen om uitvoering te geven aan de motie voor een veiliger Halderberge. Overlastgevende arbeidsmigranten Inwoners gaven aan veel overlast te ervaren van rondhangende arbeidsmigranten. Samen met de politie hebben we hier een plan van aanpak voor gemaakt om de overlast te verminderen. Er zijn gebiedsverboden opgelegd aan overlastgevende arbeidsmigranten. Ook is de omgeving bij één van de overlastgevende locaties aangepast: er is een reling geplaatst zodat hier niet meer gehangen kan worden. Een stevige repressieve aanpak heeft er in ieder geval voor gezorgd dat de overlast stukken minder is geworden.

4

Verder is de taskforce arbeidsmirganten opgericht. In deze taskforce wordt gezamenlijk opgetreden tussen de afdelingen Klantzaken en Regie&Verbinding. Er is een lijst gemaakt met locaties waar vermoedelijk arbeidsmigranten gehuisvest zijn. In het najaar heeft er een controle plaatsgevonden bij een aantal locaties om eventuele mistanden vast te stellen. De afhandeling van deze controles loopt nog. Brouwerijstraat Ook de Brouwerijstraat is een doorn in het oog geweest van buurtbewoners en daarmee ook onze bestuurders. De overlast werd voornamelijk veroorzaakt door de bewoners van 2 woningen: drugsoverlast, openbaar dronkenschap, vernielingen, mishandelingen etc. Dit vergde ongelooflijk veel capaciteit van zowel de politie als onze boa’s. Uiteindelijk zijn we overgegaan tot het kopen van deze woningen om de overlast te beëindigen. De woningen zullen uiteindelijk verkocht worden aan starters. Boa’s Om de zichtbaarheid van onze boa’s te vergroten, hebben we scooters aangeschaft. Ook zijn er tijdelijk extra toezichthouders ingehuurd. Vanwege de uitbreiding van het aantal boa’s is ook overgegaan tot de aanschaf van een nieuw dienstvoertuig: een Mercedes-Benz eVito Tourer (L2) 100 kWh FWD. Dit is een elektrisch aangedreven voertuig. Het voertuig wordt praktisch ingericht en aangekleed (werktafel, aansluitingen etc).

Aanpak overlastgevende jongeren Aan het einde van 2022 hebben we gesprekken gevoerd met jongeren en hun ouders. Er kwamen diverse signalen binnen dat er een groep behoorlijke overlast veroorzaakte binnen de gemeente. Deze gesprekken zijn gezamenlijk met politie, (jeugd)boa, jongerenwerk en HALT gevoerd. Naast het overlastgevend gedrag is ook het afsteken van vuurwerk besproken. Mogelijk dat dit mede heeft bijgedragen aan een rustig verloop van de jaarwisseling (en de periode hiervoor).

5

Hoofdstuk 2 Doelstelling en resultaten 2.1 Doelstelling jaarplan In het jaarplan 2023 wordt voor de gemeente Halderberge lokale inkleuring gegeven aan de opgaven uit het IVP. We vinden het belangrijk toe te werken naar een nog veiliger Halderberge. Ook willen we meer inzicht krijgen in de veiligheidsbeleving/gevoelens van inwoners. Iedere inwoner heeft recht op een veilige leefomgeving en moet zich ook veilig kunnen voelen in eigen buurt. Samen met inwoners en andere partners streven we naar een veilige en prettige omgeving om te wonen, werken en recreëren. Een samenleving waarin inwoners weerbaar zijn, zich beschermd weten en zich veilig voelen, waarin overlast en criminaliteit zo veel mogelijk voorkomen wordt en waarin aanwezige overlast en criminaliteit stevig aangepakt wordt. Deze collegeperiode is het onderwerp veiligheid dan ook (wederom) belangrijk. De gemeente wil breed inzetten en niet alleen de feitelijke overlast en criminaliteit aanpakken maar wil het gevoel van veiligheid beïnvloeden. Zichtbaarheid, bereikbaarheid en handhaving zijn hierbij belangrijke onderdelen. Belangrijk aandachtspunt hierbij is dat veiligheidsbeleving een ‘all-inclusive pakket’ is. Gaat het ergens mis dan voelen we dat in zijn geheel.

Om die reden is het van belang dat we beter zien wanneer er kansen liggen om het veiligheidsgevoel te verbeteren die niet per se gelegen zijn op het gebied van Openbare Orde en Veiligheid, maar ook de oorsprong kennen in het sociaal domein (preventie) en in de fysieke inrichting van het openbaar gebied (herstructurering). Het is van belang dat we integraal kijken en zowel strategisch als concreet de veiligheidscomponent in de sociale en fysieke dossiers en projecten een plek geven.

2.1.1 Veiligheidsbeleving en realiteit meer in balans brengen Het gevoel bestaat dat er een hiaat is tussen de feitelijke veiligheidscijfers en de beleving van inwoners. De beleving wordt vaak geduid door een individuele beleving die een onveilig gevoel te weeg bracht, dit is niet altijd in cijfers uit te drukken als zijnde een overtreding zoals inbraak of anderszins. Dat maakt het lastig om een balans te vinden vanaf papier. De balans kan gevonden worden door nader onderzoek en door meer zichtbaarheid. 2.1.2 Aansluiting op IVP in concrete zin Het IVP is gebouwd op een viertal thema’s: 1. Criminaliteit 2. Zorg en Veiligheid 3. Veilige buurt 4. Risico’s en omgeving 1. Criminaliteit Het thema criminaliteit omvat veel soorten criminaliteit en daarmee samenhangende activiteiten. Binnen dit thema zijn de volgende prioriteiten gesteld: georganiseerde criminaliteit en weerbaarheid, digitale veiligheid en mensenhandel. 2. Zorg en veiligheid Het thema zorg&veiligheid is een veelomvattend thema waar veel verschillende maatschappelijke onderwerpen onder vallen zoals personen met onbegrepen gedrag, huiselijk geweld en 6

(jeugd)overlast. Binnen dit thema zijn de volgende prioriteiten gesteld: jeugdoverlast-en criminaliteit, geweld in afhankelijkheidsrelaties, onbegrepen gedrag en zorgmijders. 3. Veilige buurt Onze inwoners moeten zich zo goed mogelijk voelen in hun buurt; hun alledaagse woon-en leefomgeving. Binnen dit thema zijn de volgende prioriteiten gesteld: maatschappelijke onrust, radicalisering en polarisatie 4. Risico’s en omgeving De kwaliteit van de fysieke leefomgeving is een leidend beginsel binnen de Omgevingswet. Die wet ziet veiligheid en gezondheid als het fundament van de fysieke leefomgeving. Het gaat over de vraag hoe we de beperkte ruimte veilig kunnen benutten en de risico’s die inwoners lopen door allerlei activiteiten in hun omgeving zoveel mogelijk kunnen beperken. Binnen dit thema zijn de volgende prioriteiten gesteld: veiligheidsrisico’s en evenementen. Lokale accenten De gezamenlijke opgaven uit dit IVP zijn opgebouwd uit de lokale accenten. Voor de gemeente Halderberge zijn dit: - Patseraanpak; - Uitbuiting en overlast van arbeidsmigranten; - Recreatieparken; - Aanpak jeugdoverlast en preventie ter voorkoming van crimineel gedrag; - Personen met onbegrepen gedrag.

2.2 Aanpak Dit jaarplan is tot stand gekomen op basis van een documentenstudie, gesprekken met de raad, veldonderzoek (rondgang met BOA, politie en beleidsadviseur OOV) en gesprekken met ambtelijke organisatie. 2.3 In gesprek met de raad Op 29 september 2022 vond de informatieavond over veiligheid in de gemeente plaats voor de gemeenteraad. Naast de ambtelijke betrokkenen waren de BOA’s en de politie aanwezig om zowel cijfermatige gegevens toe te lichten als de wijze waarop er uitvoering wordt gegeven aan openbare orde en veiligheid door hen. Ook waren er in ruime getale inwoners aanwezig. Een groot deel van de avond bestond uit een interactieve sessie tussen de raadsleden onderling, en de raadsleden met politie, BOA’s en inwoners. In dit samenspel kwamen thema’s naar voren op het gebied van veiligheid en overlast vanuit raadsleden en inwoners. Hieruit kwam onder meer het volgende uit naar voren:    

Jeugd en preventie Overlast arbeidsmigranten Hiaat tussen de gepresenteerde cijfers en de veiligheidsbeleving Hardrijders en verkeersveiligheid

7

Hoofdstuk 3 Aanpak en actielijnen 3.1 Actielijnen Binnen het district de Markiezaten hebben de acht gemeenten wederom de handen ineen geslagen om samen te werken aan een districtelijk integraal veiligheidsplan. Dit heeft geresulteerd in het ‘Integraal Veiligheidsplan de Markiezaten 2023-2026. Het IVP is een strategisch kader van de aanpak in de komende jaren. Het bevat lange termijndoelen, hoofdlijnen van de aanpak en uitgangspunten voor de organisatorische borging. Voor een goede stevige sturing, coördinatie en regievoering op het complexe veiligheidsterrein is een Integraal Veiligheidsplan onmisbaar. De hoofdlijnen uit dit IVP hanteren we ook als kapstok voor het jaarplan. Hiernaast vertalen we deze door naar concrete actielijnen, omdat we meer tactisch en operationeel invulling willen geven aan datgene waar we op gaan inzetten om de doelen zoals gesteld in het IVP te bereiken. Daarnaast hebben we nog een aantal actielijnen toegevoegd die met name op lokaal niveau in de gemeente Halderberge centraal staan. 3.1.1 Actielijn 1: Criminaliteit Dit thema omvat veel soorten criminaliteit en daarmee samenhangende activiteiten. Inwoners merken dit doordat er ongewenste sociale druk uitgeoefend wordt op de samenleving. Het gaat veelal om illegale activiteiten en ernstige misdaden. Denk hierbij aan de gevolgen van drugshandel en hennepkwekerijen.

Maar ook gaat het om digitale veiligheid, cybercrime kan iedereen overkomen en speelt zich af in een parallelle digitale wereld.

Onderwerp Digitale veiligheid

Digitale veiligheid Georganiseerde criminaliteit en weerbaarheid Georganiseerde criminaliteit en weerbaarheid Georganiseerde criminaliteit en weerbaarheid Georganiseerde criminaliteit en weerbaarheid Georganiseerde criminaliteit en weerbaarheid Mensenhandel

Wat gaan we doen? De online cyberchallenge (online training om inwoners weerbaarder en bewuster te maken met betrekking tot cybercriminaliteit) wordt verder uitgerold voor de gehele gemeente. De online cyberchallenge wordt ook intern uitgerold. Districtelijk bibob beleid wordt voorbereid en geïmplementeerd in de gemeente. We onderkennen steviger het belang van een Veilige Publieke Taak. Er wordt gestimuleerd om aangifte te doen bij strafbare feiten. Patseraanpak: we voeren gezamenlijk met de veiligheidspartners (zoals politie en belastingdienst) minimaal 4x per jaar controles uit. Er wordt een bijeenkomst georganiseerd voor de raad over (bestuurlijke) weerbaarheid. We vergroten de meldingsbereidheid. We houden minimaal 2 keer per jaar een MMA campagne. We organiseren bewustzijnsbijeenkomsten voor de interne organisatie. Tevens wordt er 1 ambtelijk aanspreekpunt aangewezen. 8

3.1.2 Actielijn 2: Zorg en Veiligheid Onder dit thema valt op basis van het IVP zowel de personen met onbegrepen of verward gedrag, huiselijk geweld en (jeugd)overlast. Deze vraagstukken zijn niet alleen met repressie op te lossen, juist in de samenwerking tussen zorg en veiligheid ligt de sleutel. De echte lange termijn oplossingen zitten met name in de preventieve sfeer. We zetten daarom in op zowel preventie als repressie bij het aanpakken van deze vraagstukken. Onderwerp Jeugdoverlast- en criminaliteit Jeugdoverlast- en criminaliteit Jeugdoverlast- en criminaliteit

Zorg en veiligheid Personen met onbegrepen gedrag

Wat gaan we doen? We streven naar nog meer verbinding tussen jongerenwerkers en de jeugdboa’s. Focus op preventie: we willen ervaringsdeskundigen inzetten in de voorlichtingen op scholen en meer producten bij HALT afnemen. We stimuleren groepen 7/8 van de basisscholen om deel te nemen aan de risk factory. De risk factory is een initiatief van de Veiligheidsregio Midden en West Brabant en is een ontdekfabriek voor veiligheid, duurzaamheid en gezondheid. We brengen de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling intern beter onder de aandacht. De inzet van de wijk ggz’er wordt geëvalueerd.

3.1.3 Actielijn 3: Veilige buurt Het veiligheidsgevoel in de buurt moet goed zijn, inwoners moeten zich zo goed mogelijk voelen in hun alledaagse woon- en leefomgeving. Veilig betekent hierbij: onbedreigd, niet geïntimideerd en niet gehinderd door overlast van de omgeving. Onderwerp Inzet boa’s Inzet boa’s Preventieactiviteiten Buurtpreventie / whatsappgroepen Buurtbemiddeling Verkeersveiligheid Cameratoezicht Inzet politie

Wat gaan we doen In 2023 worden 2 extra boa’s structureel in dienst genomen. Het kerngericht werken van de boa’s wordt verder uitgerold. Boa’s zullen vaker en zichtbaarder aanwezig zijn de in de kernen. Hierbij wordt de keet in de wijk ook meer ingezet. We nemen deel aan de week van de veiligheid. We blijven buurtpreventie en whatsappgroepen stimuleren De samenwerking met de gemeente Moerdijk voor wat betreft buurtbemiddeling blijven we voortzetten. We ondersteunen de verkeersacties voor de verbetering van de verkeersveiligheid voor zover dit binnen de bevoegdheden valt. Er gaat onderzoek gedaan worden naar de haalbaarheid van het inzetten van meer camera’s. Uit de veiligheidsmonitor blijkt dat onze inwoners het minst tevreden zijn over de zichtbaarheid van de politie en de politie in de buurt. Onze ambitie is dan ook om de wijkagent terug in de wijk te krijgen. Verder meer continuïteit in het team en aanwezigheid van de politie in de gemeente Halderberge.

9

Integrale aanpak Woninginbraak Overlast

Integraal handhavings/veiligheids overleg zetten we voort. Hier wordt de coördinatie voor bijvoorbeeld burenconflicten ook in opgepakt. We continueren de samenwerking met inbraakproof. Dit is een keurmerk voor veilig wonen. Bij ruime overlastmeldingen leggen we een gebiedsverbod op. In oktober starten we de voorbereiding voor de aanpak vuurwerkoverlast. Zo proberen we overlast in een vroeg stadium te voorkomen. Dit doen we samen met andere gemeenten, politie, brandweer en OM.

3.1.4 Actielijn 4: Risico’s en omgeving Het gaat hier met name om de kwaliteit van de fysieke leefomgeving, het gaat met name over de vraag hoe we de beperkte ruimte veilig kunnen benutten en de risico’s die inwoners lopen door allerlei activiteiten in hun omgeving zoveel mogelijk te beperken. Onderwerp Fysieke veiligheid Spoorveiligheid Crisisbeheersing

Crisisbeheersing Crisisbeheersing Crisisbeheersing Crisisbeheersing Risicobeheersing

Wat gaan we doen In 2023 blijven we aansluiten bij de intaketafel waar ruimtelijke initiatieven worden besproken. De lobby voor een alternatief voor het huidige vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor wordt samen met de gemeenten in de Regio West-Brabant voortgezet. Als onderdeel van de crisisorganisatie zal in samenwerking met de 24 gemeenten en de Veiligheidsregio Midden- en WestBrabant Bevolkingszorg in 2023 een doorontwikkeling uitvoeren. Medewerkers die een rol hebben in de gemeentelijke crisisorganisatie gaan we in 2023 opleiden en trainen in de nieuwe werkwijze van Bevolkingszorg. Op 25 mei 2023 houden we een oefening voor het gemeentelijk beleidsteam. In 2023 zal de vluchtelingencrisis nog niet zijn opgelost. Daar waar nodig bieden we onze expertise en netwerk aan om een bijdrage te leveren aan de opvang van vluchtelingen. In 2023 onderhouden we ook weer onze netwerken met bedrijven met een verhoogd risico (onder andere Buisleidingenstraat, Breda International Airport). Samen met Team Klantzaken en de brandweer besteden we extra aandacht aan de brandveiligheid van gebouwen met kwetsbare personen, bijzondere functies en de gebouwen die onderdeel uitmaken van het Religieus erfgoed.

10

3.1.5 Actielijn 5: Aanpak arbeidsmigranten De behoefte aan arbeidskrachten is groot en neemt naar verwachting de komende jaren alleen maar toe. Arbeidsmigranten zijn inmiddels onmisbaar voor onze lokale economie. Ondanks dit grote economische en maatschappelijke belang van arbeidsmigranten, verloopt hun komst en verblijf niet altijd goed. En hoewel veel werkgevers, huisvesters en inleners het beste met hun mensen voorhebben zijn er voorbeelden van misstanden. Concreet is er in de gemeente Halderberge sprake van overlast door (een deel van de aanwezige) arbeidsmigranten. Het beleid voor arbeidsmigranten ligt veelal op andere terreinen dan veiligheid. Zodra het echter de openbare orde begint te raken, zoals het veroorzaken van overlast, het niet veilig kunnen wonen of er is sprake van mensenhandel, zijn wij aan zet. Het gevoel is dat gelet op de omvang van de groep die inmiddels in Halderberge woont ook nagedacht moet worden over meer beleid en aansluiting bij bestaande voorzieningen voor deze groep. Ook zijn er plannen zijn voor een centrale huisvesting. Halverwege 2022 is de taskforce arbeidsmirganten opgericht. In deze taskforce wordt gezamenlijk opgetreden tussen de afdelingen Klantzaken en Regie&Verbinding. Er is een lijst gemaakt met locaties waar vermoedelijk arbeidsmigranten gehuisvest zijn.

In het najaar heeft er een controle plaatsgevonden bij een aantal locaties om eventuele mistanden vast te stellen. Ook dit jaar vinden er controles plaats en wordt er verder vorm gegeven aan de taskforce.

Onderwerp Aanpak overlastgevende arbeidsmigranten

Wat gaan we doen We nemen deel aan de taskforce arbeidsmigranten

11