Bijlage 7f2 WVS Voorstel tot vaststelling van de begroting 2026 door AB.pdf

Onderwerp: voorstel tot vaststelling van de begroting 2026 en de meerjarenraming t/m 2029

No. 3 - 2025 Dos. 3/45 A

Aan het algemeen bestuur.

Voor u ligt de ontwerp begroting 2026 (en de meerjarenraming t/m 2029) van WVS. Deze ontwerp begroting is gebaseerd op de (voorlopige) cijfers (o.a. voorlopige Participatiebudgetten) uit de mei- en septembercirculaire van 2024. De aannames voor het jaar 2026 zullen ongetwijfeld nog wijzigen. Dit zal blijken uit de mei- en september circulaire van 2025. In verband hiermee zullen wij in het najaar van 2025 een herziene begroting 2025 presenteren. De ontwerp begroting 2026 is gebaseerd op de volgende pijlers: • een (verdere) daling van het aantal Wsw-dienstverbanden omdat a.g.v. de in werking treding van de Participatiewet geen nieuwe instroom meer plaatsvindt van Wswdienstverbanden per 1 januari 2015; • de aan de deelnemende gemeenten toe te kennen Particpatiebudgetten / Wsw 2026 waarbij er vanuit wordt gegaan dat deze budgetten volledig aan WVS zullen worden overgemaakt; in de begroting is uitgegaan van de gemiddelde rijksbijdrage SW ad € 40.339,- per arbeidsjaar (SE), inclusief de door het Rijk te verstrekken loonprijscompensatie (3 %); • de door het ministerie in het vooruitzicht gestelde ‘rijksbijdrage infrastructuur’; deze gelden zijn bedoeld voor het creeëren van landelijk 10.000 extra banen; voor het werkgebied van WVS zou het gaan om 150 tot 175 extra banen waarmee (voor 2026) een bedrag gemoeid is van € 869.000,- (€ 527.000,- impulsbudget voor projecten behoud

infrastructuur en € 342.000,- voor begeleiding van de doelgroep); in de herziene begroting 2025 was nog (uitgaande van een verdeling van de gelden op basis van de rijksbijdrage Wsw) uitgegaan van een bedrag van bijna € 1,7 miljoen; de uitkering vindt echter plaats op basis van ‘doelgroep register gemeentelijke doelgroep’; dit pakt dus voor WVS ruim € 8 ton nadeliger uit; • het door het Rijk toegekende lage inkomens voordeel (LIV) is vanaf 2025 vervallen; voor de SW is in de rijksbijdrage Wsw een compensatie opgenomen; voor de medewerkers beschut werk wordt de compensatie aan de gemeenten uitgekeerd via het participatiebudget beschut werk; in de begroting 2026 is er vanuit gegaan dat de compensatie volledig aan WVS wordt uitgekeerd; • vanaf 1 juli 2026 wordt de compensatie voor de betaling van de transitievergoedingen bij uitdiensttreding wegens langdurige ziekte afgeschaft; WVS ontving jaarlijks een fors bedrag aan compensatie; nu die komt te vervallen betekent dit een flinke financiële aderlating van € 500.000,-; met name werkontwikkelbedrijven worden hard getroffen door deze maatregel omdat zij verhoudingsgewijs veel werknemers hebben die wegens langdurige ziekte uit dienst gaan;

• • •

•

•

instroom van medewerkers / cliënten vanuit de Participatiewet (met behoud van uitkering, met en zonder loonkostensubsidie, alsmede instroom van beschut werk conform de landelijke berekeningen); een (lichte) stijging van het aantal regulier personeel vanwege uitstroom van SWmedewerkers (die vervangen dienen te worden door regulier personeel), alsmede de invulling van nieuwe functies in verband met de omvorming tot werkontwikkelbedrijf; een ongeveer gelijkblijvende omzet / toegevoegde waarde van derden; de omzet / toegevoegde waarde kan eventueel toenemen bij een (hogere) instroom van medewerkers / cliënten vanuit de Participatiewet (met behoud van uitkering, met en zonder loonkostensubsidie, alsmede beschut werkers); op basis van de werkelijke resultaten over 2024 wordt de gemeentelijke omzet iets hoger ingeschat dan in de herziene begroting 2025; een behoudend investeringsbeleid waarbij wel rekening moet worden gehouden met het voldoen aan een CO2 neutrale organisatie hetgeen een uitdaging is; vanwege de onvoorspelbaarheid van eventuele (forse) prijsstijgingen wordt hierbij wel een marge van 10 % aangehouden; in de begroting 2026 is ook een meerjarenraming t/m 2029 opgenomen; in deze meerjarenraming zijn de aantallen medewerkers / cliënten vanuit de Participatiewet gebaseerd op de aantallen die zijn opgenomen in de ketenbegroting (= gecomprimeerd overzicht van de begrotingen

van de ISD Brabantse Wal, het Werkplein en WVS); wij wijzen u er op dat er sprake is van een aantal onzekere factoren, hetgeen afbreuk doet aan de reële ‘waarde’ van de meerjarenramingen.

De begroting 2026 sluit met een tekort van € 7.386.000,-. In de herziene begroting 2025 werd voor 2026 een tekort geraamd van € 6.381.000,-. De grootste afwijkingen ten opzichte van de herziene begroting 2025 zijn: - Rijksbijdrage Wsw daalt van € 53,8 miljoen (2025) naar € 53 miljoen (2026) als gevolg van de uitstroom van SW-medewerkers, een verlies van € 8 ton. - Rijksbijdrage infrastructuur (inclusief het impulsbudget) daalt van bijna € 1,7 miljoen (2025) naar € 8,5 ton (2026), een verlies van € 8,5 ton. - Compensatie transitievergoedingen vervalt per 1 juli 2026, een verlies van € 3 ton. - Toegevoegde waarde stijgt van € 24,1 miljoen (2025) naar € 25,2 miljoen, een voordeel van € 1,1 miljoen. Met betrekking tot de wens van de deelnemende gemeenten dat de gemeentelijke bijdrage gelijk blijft aan (0-lijn) c.q. beperkt stijgt ten opzichte van de bijdrage voor 2025, merken wij het volgende op. De hoogte van de gemeentelijke bijdrage ten behoeve van WVS wordt in zeer belangrijke mate bepaald door de hoogte van de toe te kennen rijksbijdrage Wsw en de loonprijs compensatie die door het Rijk wordt toegekend. Voor het jaar 2025 bleek de rijksbijdrage en de loon-prijs compensatie een financiële meevaller.

De totale gemeentelijke bijdrage over 2025 kon hierdoor zeer substantieel worden verlaagd (van € 7.431.000,- in de oorspronkelijke begroting 2025 naar € 4.866.000,- in de vastgestelde herziene begroting 2025). Hoe zich dit voor het jaar 2026 ontwikkelt is nu nog lastig te voorspellen. De hoogte van de rijksbijdrage 2026 en de loon-prijs compensatie is pas definitief bekend bij het verschijnen van de mei circulaire in 2025. Daarnaast is WVS, vanwege het hoge aantal dienstbetrekkingen, in belangrijke mate (financieel) afhankelijk van de uitkomsten van de diverse Caoonderhandelingen.

pagina 2 van 5

Vanzelfsprekend doen wij er alles aan om de gemeentelijke bijdrage in 2026 zo laag mogelijk te houden. WVS zal hierin zeker zijn eigen verantwoordelijkheid oppakken voor zover het de eigen bedrijfsvoering betreft, maar of het lukt om de gemeentelijke bijdrage niet veel te laten stijgen ten opzichte van het niveau in 2025, is vooral afhankelijk van de besluitvorming op andere beleidstafels waarop WVS nauwelijks invloed heeft. Wij wijzen u er op dat u het (negatieve) resultaat van WVS dient te beoordelen tegen het totale financiële resultaat wat in de samenwerking met het Werkplein en de ISD Brabantse Wal wordt behaald. WVS heeft zich ontwikkeld tot een werkontwikkelbedrijf voor de partners ISD en Werkplein. Mede dankzij de activiteiten die WVS voor het Werkplein en de ISD uitvoert is in 2024 in ons werkgebied een besparing op de uitkeringen gerealiseerd van € 1.170.000,- en een maatschappelijke besparing van € 210.600,-. In de begroting wordt uitgegaan van één bedrag aan gemeentelijke bijdrage. Het verlies in de begroting 2026 ad € 7.386.000,- zal gedekt moeten worden uit de gemeentelijke bijdragen (€ 4.133,- per geplaatste Wsw-medewerker, beschut werker en participant, zie bijlage 6 van de begroting). U kunt er van uit gaan dat WVS er alles aan zal doen om de verliezen zoveel mogelijk te beperken.

Hierbij geldt dat de deelnemende gemeenten ook zelf kunnen bijdragen in het terugdringen van het verlies door de mogelijkheden van inbesteding optimaal te benutten. Dit laatste staat wel in toenemende mate onder druk vanwege de krimp van de SW-populatie. In de samenwerking met de ISD en het Werkplein zijn de laatste jaren belangrijke stappen gezet. Binnen de samenwerking vervult WVS de rol van werkontwikkelbedrijf voor de inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Daartoe is een gezamenlijke routekaart opgesteld waarlangs inwoners (via onderzoek en / of leerroute) worden begeleid naar betaald werk. Begin 2024 is een gezamenlijk centrum voor verdiepende analyse ingericht en in gebruik genomen (het Startpunt). Er wordt continue gewerkt aan een verbetering van de ontwikkeltrajecten, medewerkers van de 3 organisaties maken gebruik van gezamenlijke huisvesting en er wordt gewerkt aan nieuwe dienstverlening in het kader van sociale activering. Dankzij de samenwerking bieden we inwoners weer perspectief op een betaalde baan en vindt een besparing plaats aan maatschappelijke kosten. Door slim te opereren in de samenwerking kunnen we tevens zorgen voor het behoud van vooral laaggeschoold werk voor de (grootste) doelgroep van de Participatiewet. WVS opereert volop in de open Nederlandse economie met alle voor- en nadelen van dien.

WVS is kwetsbaar voor mondiale ontwikkelingen (denk bijvoorbeeld aan de energieprijzen). Deze ontwikkelingen hebben niet alleen financiële gevolgen maar ook gevolgen voor de beschikbaarheid van voldoende en passend werk voor onze doelgroep. Dit is een continue punt van aandacht en zorg. Om goed en betrouwbaar te kunnen opereren dient WVS te beschikken over een adequate algemene reserve. In 2024 is door Deloitte Accountants onderzocht wat het meest passende niveau van het weerstandsvermogen van WVS is, rekening houdend met de liquiditeitsbehoefte en de financiële risico’s. Het gaat hierbij dan met name om risico’s die onvoorzien zijn en waarvoor op korte termijn dekking gevonden moet worden. Uit het onderzoek van Deloitte is gebleken dat een weerstandsvermogen van € 7 miljoen voor WVS noodzakelijk is. Dit bedrag past binnen de in de Nota Verbonden Partijen aangegeven bandbreedte. Een reserve van € 7

pagina 3 van 5

miljoen is ten opzichte van de begrote lasten in de begroting 2026 een percentage van 7 %. Uw algemeen bestuur heeft naar aanleiding van het advies van Deloitte op 1 juli 2024 besloten om spelregels vast te stellen met betrekking tot de reserve van WVS. Eén van de spelregels is dat, mits het financiële resultaat dit toestaat, de algemene reserve geleidelijk zal groeien tot maximaal € 7 miljoen. Tot en met ultimo 2024 bedraagt de reserve € 4 miljoen. Het financiële resultaat over 2024 bedraagt (vóór accountantscontrole) ruim € 5,5 miljoen. In het voorstel tot vaststelling van de jaarrekening wordt voorgesteld om ten laste van het resultaat 2024 een bedrag van € 2,5 miljoen toe te voegen aan de reserve. Dit is wat lager dan de afgesproken 50 % van het jaarresultaat. Het overige resultaat van ruim € 3 miljoen zal dan worden uitgekeerd aan de 9 deelnemende gemeenten, conform de verdeling zoals die is afgesproken in de gemeenschappelijke regeling WVS. Voor een uitgebreide toelichting op de cijfers verwijzen wij u kortheidshalve naar de bijgevoegde begroting en de daarin opgenomen informatie. Voorafgaand aan de vaststelling van de begroting en meerjarenraming zullen de deelnemende gemeenten in de gelegenheid worden gesteld een zienswijze in te dienen.

Voorstel Wij stellen u voor: - de ontwerp begroting 2026 en de meerjarenraming t/m 2029 vast te stellen, één en ander overeenkomstig het bijgevoegde ontwerpbesluit; - de gemeentelijke bijdrage voor het jaar 2026 vast te stellen op € 4.133,- per geplaatste Wswmedewerker, beschut werker en participant (per 1 januari 2025).

Roosendaal, 7 april 2025.

Het dagelijks bestuur van WVS, de secretaris,

de voorzitter,

P.F.J.M. Havermans

T.C. Melisse.

pagina 4 van 5

Het algemeen bestuur van WVS; gelezen het voorstel van het dagelijks bestuur dd. 7 april 2025, no. 3 - 2025, no. 3/45 A; gelet op de gemeenschappelijke regeling WVS;

besluit:

1. de ontwerp begroting 2026 en de meerjarenraming t/m 2029 van WVS vast te stellen, overeenkomstig de gewaarmerkte bijlage; 2. de gemeentelijke bijdrage in het exploitatieresultaat van WVS op basis van de begroting 2026 van WVS vast te stellen op € 4.133,- per geplaatste Wsw-medewerker, beschut werker en participant (peildatum 1 januari 2025) (overeenkomstig de verdeelsleutel zoals die is bepaald in de gemeenschappelijke regeling); 3. te bepalen dat de gemeentelijke bijdragen door de gemeenten per maand worden betaald (uiterlijk de 15e van de maand).

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van het algemeen bestuur van WVS op 30 juni 2025.

De secretaris,

De voorzitter,

P.F.J.M. Havermans

T.C. Melisse.

pagina 5 van 5