Bijlage 4b VRMBW Jaarstukken 2023 Veiligheidsregio Midden - en west Brabant.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2023 Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant
1
Inhoud 1. Algemeen ........................................................................................................ 4 1.1 1.2 1.3 1.4
Korte terugblik .................................................................................................................. 4 Bestuur ............................................................................................................................. 7 Resultaat ........................................................................................................................... 8 Reservepositie ................................................................................................................. 12
2. Programma Veiligheid.................................................................................... 13 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5
Algemeen ........................................................................................................................ 13 Stimuleren van een redzame samenleving ....................................................................... 16 Bijdragen aan een veilige leefomgeving ........................................................................... 20 Hulpvaardige en slagvaardige inzet .................................................................................. 25 Wendbare en duurzame organisatie ................................................................................ 33
3.Paragrafen......................................................................................................... 44 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6
Bedrijfsvoering ................................................................................................................ 44 Wet open overheid (Woo) ............................................................................................... 51 Financiering..................................................................................................................... 52 Onderhoud kapitaalgoederen en investeringen ................................................................ 54 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................................... 58 Verbonden partijen ......................................................................................................... 65
4. Jaarrekening .................................................................................................. 67 4.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ......................................................... 67 4.2 Balans ............................................................................................................................. 71 4.3 Toelichting op de balans .................................................................................................. 72 4.4 Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen ..................................................... 81 4.5 Baten en lasten................................................................................................................ 82 4.6 Overzicht lasten en baten: verschillenanalyse .................................................................. 83 4.7 Overzicht van de aanwending van het bedrag onvoorzien ................................................ 89 4.8 Overzicht incidentele baten en lasten en structurele toevoegingen en onttrekkingen ....... 90 4.9 Begrotingsrechtmatigheid ............................................................................................... 92 4.10 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector ............
94 4.11 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SISA) ............................................... 96 4.12 Rechtmatigheidsverantwoording Dagelijks Bestuur ........................................................ 97 4.13 Financieel overzicht op taakvelden ................................................................................ 98
5. Overige gegevens ........................................................................................... 99 5.1 5.2
Gebeurtenissen na balansdatum...................................................................................... 99 Controleverklaring Accountant ...................................................................................... 100
6. Bijlagen ....................................................................................................... 101 6.1 6.2 6.3 6.4
Intekentaken ................................................................................................................. 101 Gemeentelijke bijdrage en Rijksbijdrage BDuR ............................................................... 102 Rapportage van incidenten ............................................................................................ 103 Lijst van veelgebruikte afkortingen ................................................................................ 109
VRMWB | Jaarstukken 2023
2
Leeswijzer De jaarstukken 2023 bestaan uit het jaarverslag, de jaarrekening en overige gegevens. Het jaarverslag is opgenomen in hoofdstuk 2 en 3 en de jaarrekening in hoofdstuk 4. De jaarstukken hebben de volgende indeling: Hoofdstuk 1 Algemeen Dit hoofdstuk geeft een korte samenvatting, een beschrijving van het bestuur, een analyse van het behaalde resultaat en een overzicht van de reservepositie. Hoofdstuk 2 Programma Veiligheid Hoofdstuk 2 geeft inzicht in de realisatie van de doelstellingen en de inzet van de financiële middelen per thema. Hoofdstuk 3 Paragrafen In dit hoofdstuk zijn de paragrafen opgenomen conform het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (Bbv). Dit betreft een verantwoording over de beheersmatige aspecten. Hoofdstuk 4 Financiële rapportages Hoofdstuk 4 bestaat onder andere uit de balans, de toelichting erop en een overzicht van baten en lasten. Hoofdstuk 5 Overige gegevens In dit hoofdstuk staan de overige gegevens van de jaarstukken; gebeurtenissen na balansdatum en de controle verklaring van de accountant. Hoofdstuk 6 Bijlagen In de bijlagen is de lijst met gebruikte afkortingen en een overzicht van de intekentaken en kazernes opgenomen.
VRMWB | Jaarstukken 2023
3
1. Algemeen 1.1
Korte terugblik
Samen maken we de regio veiliger is onze missie. Dit doen we voor de veiligheid van de inwoners van onze 24 gemeenten. De veiligheidsregio is een wettelijk verplichte samenwerking van onze 24 gemeenten. De burgemeesters vormen ons bestuur. We werken in opdracht van de gemeenten aan het voorkomen van incidenten en het verkleinen van risico’s in de regio én we staan 24/7 paraat voor de bestrijding van incidenten, klassieke rampen en moderne crises. Daarvoor bundelen we de krachten van inwoners, ondernemers, bestuurders, partners, hulpverleners en onze medewerkers. We zijn zowel een netwerkorganisatie als een krachtige hulpdienst. Parate veiligheidsregio, klaar voor actuele uitdagingen Het in 2022 door het Algemeen Bestuur gekozen profiel ‘Parate veiligheidsregio, klaar voor actuele uitdagingen’ is het uitgangspunt voor ons Beleidsplan 2023 – 2027 en de plannen die daaraan ten grondslag liggen. Het bestuur heeft ons beleidsplan met bijbehorend regionaal risicoprofiel, regionaal crisisplan, multidisciplinair oefenbeleidsplan en dekkings- en spreidingsplan op 13 juli 2023 vastgesteld. We zijn gestart met de uitvoering van onze beleidsvoornemens voor de komende vier jaar. Incidenten In 2023 hebben we met succes vele incidenten bestreden.
Tweede Paasdag 10 april hebben we een stevige klus te klaren door brand in een grote opslaghal bij Axell Logistics aan de Hermelijnweg in Etten-Leur. Het dak van deze hal ligt vol met zonnepanelen. De effecten van de brand op de omgeving en het opruimen van de verbrande resten van de zonnepanelen kosten veel inspanning. In juli hebben we een incident op het water waarbij een boot van de Zeeverkenners in brand is gegaan. Op 3 oktober is er een incident bij Dinteloord, waarbij een boot is omgeslagen. Hierbij zijn 3 personen verdronken. Dit incident is opgeschaald naar GRIP 1 en is ook multidisciplinair geëvalueerd. In november is er sprake van een GRIP 2 situatie, waarbij een verwarde man een basisschool binnen dringt en dreigt met explosies. Ook dit multidisciplinair incident is geëvalueerd. Ook is er een brand bij een afvalcentrale op Moerdijk en een kleiner incident in Tilburg waarbij de meting van waterstof een rol speelde. Team Brandonderzoek maakt 23 rapportages in het verslagjaar 2023. Bij tien incidenten is elektra betrokken. Denk hierbij aan brand in elektrische voertuigen, elektrische fietsen, opladen van scootmobielen en branden in meterkasten. Proactief betrokken bij ontwikkelingen Goede voorbereiding op ruimtelijke ontwikkelingen en (bouwkundig) advies hierbij zijn belangrijk voor een veilige en gezonde leefomgeving.
Onze betrokkenheid bij de ontwikkeling van het nieuwe ETZ ziekenhuis in Tilburg, het Bravis Ziekenhuis in Roosendaal, het havengebied in Waalwijk, de distributiecentra van Kruidvat en Primark in Oosterhout, veilige opvanglocaties voor vluchtelingen, Cross Mark in Breda en de spoorzone Tilburg zijn hier voorbeelden van. Onze rol in het versterken van omgevingsveiligheid en onze betrokkenheid bij de totstandkoming van Omgevingsplannen, zoals bijvoorbeeld in Drimmelen en onze plaats aan de ‘Strategische Programmeertafel Breda’ werpen hun vruchten af. We worden steeds vaker in staat gesteld om ver vooruit mee te denken over ruimtelijke en stedenbouwkundige ontwikkelingen. De reguliere grote evenementen zoals de Tilburgse kermis, Best Kept Secret in Hilvarenbeek, het Jazz Festival Breda maar ook de vele gelijktijdige carnavalsmenigtes, hebben zonder grote incidenten
VRMWB | Jaarstukken 2023
4
plaatsgevonden. Bij festival Awakenings in Hilvarenbeek is de festivalzondag 9 juli afgelast vanwege het voorspelde noodweer. De plotselinge uitstroom van 20.000 festivalbezoekers is goed verlopen. De goede voorbereiding van de gemeenten en hulpdiensten voor de jaarwisseling hebben ook hun vruchten afgeworpen. Veel relatief kleine incidenten maken dat er sprake is van een drukke jaarwisseling. In een aantal gemeenten is de sfeer grimmig en is er sprake van agressie richting de brandweer. Voorafgaand aan evenementen wordt door de afdeling Risicobeheersing en Crisisbeheersing en de GHOR veel geadviseerd aan en meegedacht met gemeenten, organisatoren en vergunning aanvragers. We bereiden organisatoren van evenementen voor op het doen van een juiste aanvraag en verzorgen hierover training. Informatieavonden bij gemeenten waarin uitleg gegeven wordt aan organisatoren over het belang van een volledige aanvraag worden goed ontvangen. Klimaatveiligheid Deskundigen voorspellen dat de maatschappelijke impact en schade als gevolg van klimaatverandering de komende jaren groter wordt. Het wordt gelijktijdig warmer, natter, droger, er is een grond- en oppervlaktewatertekort en de zeespiegel stijgt.
Deze ontwikkeling zorgt naar verwachting voor toename van overstromingsrisico’s en wateroverlast, toename van (ernstigere) natuurbranden en hittestress, nieuwe gezondheidsrisico’s en daarmee meer druk op hulpdiensten, zowel voor, tijdens als na incidenten. In het voorjaar van 2023 zien we de gevolgen in Zuid- Europa. Ook in onze regio hebben we door aanhoudende droogte berm- en natuurbranden. Deze ontwikkelingen maken dat wij extreem weer en natuurbranden als twee van de vijf prioritaire risico’s hebben aangemerkt. We hebben dit jaar extra maatregelen genomen, zoals strategische verdeling van onze watertransportsystemen en het organiseren van een ‘droogtetafel’. Ook is vanaf april de handcrew Zuid-Nederland operationeel. Dit is een specialistisch team dat natuurbrand te voet en met handgereedschappen bestrijdt. In de gebiedscommissies natuurbrandbeheersing wordt een risico-inventarisatie per natuurgebied gemaakt, waarbij ook naar de beschikbaarheid van bluswater wordt gekeken. Toekomstbestendige Brandweerzorg Er bestaat nog steeds flinke zorg over hoe het huidige brandweersysteem in Nederland toekomstbestendig te organiseren. Ook de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio’s (RCDV) heeft dit thema als één van haar ‘Grote Werken’ betiteld op zoek naar een nieuwe kijk op brandbestrijding en daaraan verbonden arbeidsarrangementen.
Ondertussen proberen we binnen Midden- en West-Brabant het aantal structurele vacatures omlaag te brengen. Het blijft ook lastig om nieuwe vrijwilligers te vinden en te boeien. Ook op vacatures voor beroeps brandweermensen komen minder reacties binnen dan jaren geleden. Vrijwilligers committeren zich minder lang, maar moeten wel opgeleid worden. Dit heeft onlosmakelijk effecten op onze paraatheid. Door een grotere uitstroom wordt er in de nabije toekomst een grotere behoefte aan opleidingen, bijscholingen en realistisch oefenen op het oefencentrum Safety Village verwacht, terwijl de beschikbaarheid van personeel voor opleidingen ongeveer gelijk zal blijven. Daarmee blijft de zorg voor het paraat hebben van voldoende bekwaam personeel. Opvang en risicomonitoring De onrust in de wereld heeft ook zijn invloed op ons werkveld. De oorlog in Oekraïne duurt al twee jaar. En hierdoor neemt de stroom ontheemden uit Oekraïne nog steeds gestaag toe. Naast deze stroom blijft de reguliere stroom vluchtelingen ook hoog door andere conflicten. Het operationele werk in deze crisis is de verantwoordelijkheid van de gemeenten, die daarin districtelijk samenwerken. We dragen bij aan het
VRMWB | Jaarstukken 2023
5
informatiemanagement (zowel landelijk als regionaal), aan de coördinatie van de vluchtelingenspreiding (zowel voor Oekraïners als asielzoekers), het inrichten van diverse crisisnoodopvangplekken en de verbinding met het land en de andere regio’s, op zowel bestuurlijk als ambtelijk niveau. We blijven thema’s monitoren die samenhangen met de oorlog, zoals cyberdreiging, nucleaire dreiging, uitval van vitale sectoren en schaarste. We blijven in verbinding met het land en de andere regio’s. Landelijk zijn we aangesloten bij het Knooppunt Coördinatie en Informatie Oekraïne (KCIO). Versterking crisisbeheersing en informatiepositie De rijksoverheid heeft ten behoeve van de versterking van de landelijke inzet op crisisbeheersing en informatiepositie in vier tranches (2023-2026) extra structurele Brede doeluitkering rampenbestrijding (BDUR) middelen beschikbaar gesteld voor de veiligheidsregio’s. Hiermee kan de bovenregionale en landelijke samenwerking beter georganiseerd en geborgd worden. Dit gaat bijvoorbeeld over de noodzakelijke versterking van de crisisbeheersingsorganisatie, het verbeteren van de informatiepositie en de doorontwikkeling en in beheer nemen van informatiesystemen. Ook is landelijk het Knooppunt Crisisbeheersing voor Rijksoverheid en Regio’s en partners (‘KCR2’) in ontwikkeling.
De eerste tranche (2023) extra BDUR-middelen voor VRMWB á € 1,88 miljoen is gericht op “De basis versterken” (fase 1). De afgelopen jaren zijn namelijk alle veiligheidsregio’s geconfronteerd met extra taken. Deze taken hebben vooral betrekking op het permanent monitoren van nieuwe risico's, het ontwikkelen van scenario's, het bovenregionaal en landelijk met elkaar afstemmen en het leveren van stuurinformatie aan het rijk. Ook ten aanzien van risico- en crisiscommunicatie en bevolkingszorg is de afgelopen jaren vol ingezet en wordt om een andere inzet van de veiligheidsregio’s gevraagd dan voorheen. De inzet bij landelijke en langdurige crises heeft een groot beslag gelegd op de capaciteit van de veiligheidsregio's en flexibiliteit van (en werkdruk bij) individuele collega's. De inschatting is dat de bovenregionale (landelijke) en langdurige crisissen eerder toe dan af zullen nemen. Daarom is het nodig om te beginnen met het versterken van de basis. Zorgen dat de afdeling crisisbeheersing en de crisisorganisatie redundant zijn georganiseerd, én dat ze voldoende wendbaar en flexibel zijn om een nieuwe langdurige crisis aan te kunnen. Zo waren nagenoeg alle functies binnen Crisisbeheersing & bevolkingszorg enkelvoudig uitgevoerd, en dus heel kwetsbaar. Daarom zijn, vanuit de gedachte één is geen, alle functies dubbel georganiseerd.
Daarmee kunnen reguliere processen doorgaan als een medewerker in de (landelijke) crisisorganisatie actief is, en kunnen we bij een crisis nog sneller schakelen. Daarnaast versterken we de basis van onze informatiepositie, en is het de eerste aanzet voor het kunnen leveren van een bijdrage aan de bovenregionale crisisorganisatie zoals beschreven in de opzet voor KCR2. Met de eerste tranche is een formatieve versterking op Crisisbeheersing, Bevolkingszorg, Crisiscommunicatie en Informatievoorziening gerealiseerd. Deze extra formatie heeft geleid tot onder andere een inhaalslag op planvorming/ Multidisciplinaire Informatiekaarten (MIK), een aantal crisismanagers-opleidingen, ontwikkeling van de crisisbibliotheek, meer capaciteit op het evalueren van incidenten/ versterken van het lerend vermogen van de organisatie, meer & betere risico- en crisiscommunicatie, en een sterkere informatiepositie (o.a. data-analyse/ datawarehousing / Geoomgeving). Daarnaast dragen we bij aan de landelijke ontwikkelingen die o.a. samen met het ministerie van J&V vorm krijgen, zoals de landelijke agenda Crisisbeheersing en de nationale veiligheidsstrategie én hebben we gehoor kunnen geven aan verzoeken uit het land voor capaciteit t.b.v. de Oekraïne-/ opvangcrisis.
Tenslotte heeft de kolom Bevolkingszorg door de extra formatie een grote stap kunnen zetten in het verstevigen van de verbinding tussen Veiligheidsregio, districten en gemeenten.
VRMWB | Jaarstukken 2023
6
Medewerkers Per 2023 is een Team Collegiale Opvang (TCO) opgericht om de nazorg binnen onze organisatie beter te borgen. Een groep van 13 collega’s is opgeleid om ondersteuning te bieden bij gebeurtenissen die stressvol kunnen zijn en grote impact kunnen hebben op medewerkers. We zien dat hulpverleners steeds vaker betrokken zijn bij incidenten die een grote impact hebben. Zo worden beroeps brandweermensen en vrijwilligers steeds vaker ingezet bij reanimaties. In 2023 ging het om 403 alarmeringen, wat een verdubbeling is ten opzichte van 2018 en de jaren daarvoor. Voor tilassistentie en afhijsingen zijn we in totaal 348 ingezet in 2023; dit is op verzoek van de Regionale Ambulancevoorziening (RAV). Persoonlijke aandacht voor de medewerker is daarom onontbeerlijk. In 2023 is het team 13 keer ingezet. Met het meerjarenprogramma ‘Samen Vitaal’ richten we ons op alle aspecten van vitaliteit: het fysieke, mentale, sociale en zingevingaspect. Binnen dit programma werken we met bewustwordingstrajecten en interventies. We verschuiven onze aandacht van het voorkomen van ziekte en uitval (zowel fysiek als psychisch) naar het bevorderen van gezondheid en welbevinden. Zo zijn in de hele regio activiteiten uitgevoerd en workshops ‘Vitaliteit’ en ‘Team en talent’ georganiseerd. In september is weer de ‘Week van de vitaliteit’ georganiseerd, waaraan 200 medewerkers deelgenomen hebben.
De verschillende activiteiten in die week hebben hoog gescoord, met een gemiddelde waardering van een 9. De financiële consequenties van de nieuwe CAO zijn met begrotingswijziging 2023-I verwerkt. Er was nog sprake van bijkomende kosten in verband met nog gaande onderhandelingen over de Regeling Vervroegd Uittreden (RVU) en nachtontheffing voor calamiteiten coördinatoren (CaCo's) en meldkamercentralisten. Voor de RVU is in 2023 een voorziening getroffen voor de nu bekende gevallen. Inflatie en energiecrisis Voor het jaar 2023 hebben we met het bestuur de afspraak gemaakt om de extra kosten voor inflatie en energie bewust aan te merken als incidenteel en deze nauwkeurig te monitoren en hierover te rapporteren. De begroting is hiervoor eenmalig verhoogd met circa € 1,3 mln. We verwachten een stabilisatie c.q. herstel van de energiemarkt en brandstofkosten. Per 2024 hebben we een nieuw energiecontract.
1.2
Bestuur
Het bestuur is verantwoordelijk voor een efficiënte en kwalitatief hoogwaardige organisatie van de brandweerzorg, de geneeskundige hulpverlening, de gemeenschappelijke meldkamer en de rampenbestrijding en crisisbeheersing. Met ingang van het verslagjaar 2023 wordt de verantwoordelijkheid van het Dagelijks Bestuur voor de rechtmatigheid benadrukt doordat het Dagelijks Bestuur voor de eerste keer een verantwoording over rechtmatigheid af moet gaan geven in plaats van de accountant. Deze verantwoording geeft het Dagelijks Bestuur in de vorm van een verklaring af bij deze jaarrekening. Het Algemeen Bestuur (AB) van Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (MWB) bestaat uit de burgemeesters van de 24 deelnemende gemeenten. Het Dagelijks Bestuur (DB) is samengesteld uit een voorzitter, een plaatsvervangend voorzitter en vijf portefeuillehouders.
VRMWB | Jaarstukken 2023
7
Dagelijks Bestuur per 31-12-2023 Burgemeester Functie Th.L.N. Weterings Voorzitter
Portefeuille Crisisbeheersing, Crisiscommunicatie, Grensoverschrijdende samenwerking, Bestuurlijk Overleg Crisisbeheersing, Veiligheidsberaad P.F.G. Depla Plv. voorzitter Brandweerzorg, Bestuurlijke adviescommissie Brandweer, Voorzitter Werkgeversvereniging samenwerkende Veiligheidsregio's J.F.M. Janssen Lid Personeel en Financiën, Interregionale samenwerking A. Moerkerke Lid Waarborging verbinding Veiligheidsregio – Omgevingsdienst, lid Bestuurlijk Platform Omgevingsrecht M. Mulder Lid Meldkamer en informatiemanagement, Bestuurlijke adviescommissie (BAC) Informatievoorziening en ICT, Stuurgroep Risk Factory M. Witte Lid Veiligheid en Zorg, Bestuurlijke adviescommissie GHOR M. Buijs Lid Bevolkingszorg, Bestuurlijke adviescommissie Bevolkingszorg *Mevrouw Mulder volgde per 5 juli de heer Petter op als burgemeester van Bergen op Zoom.
1.3
Resultaat
Veiligheidsregio MWB sluit het boekjaar 2023 met een positief resultaat voor bestemming van € 0,8 miljoen (0,8 % van de begroting). Het gerealiseerde resultaat ziet er op programmaniveau als volgt uit:
Het gerealiseerde resultaat wordt op hoofdlijnen als volgt verklaard: Verschil begrotingCategorie (bedragen x 1000) Informatisering
VRMWB | Jaarstukken 2023
Effect op
realisatie
resultaat Toelichting € 787.894 Positief Doordat we langer gebruik maken van ons huidige facilitaire systeem en de vervangingen van het financieel systeem, personeelssysteem en het digitale managementsysteem doorlopen naar 2024 ontstaat een positief saldo van € 401k. Dit saldo heeft geen effect op het resultaat aangezien het wordt gecompenseerd door een lagere onttrekking van de SaaS-reserve. Er ontstaat een voordeel op licentiekosten door de afbouw van licenties voor LiveOp een niet verwachte korting voor vrijwilligers voor microsoftlicenties.
8
reserves
€ -400.764 Negatief Als gevolg van de vertraging in de SaaS projecten is er evenredig minder onttrokken uit de egalisatiereservereserve.
Opleiding en oefenen
€ 554.442 Positief
In 2023 heeft er een herijking van de opleidings- en oefenbudgetten plaatsgevonden en is het meerjaren bijscholingsprogramma aangepast op ontwikkelingen zoals de energietransitie. Tevens was er verminderde beschikbare capaciteit bij de districten. Hierdoor ontstaat een positief resultaat van 530k. Het overige verschil ontstaat op vakbekwaamheid in de districten en het (koude) opleidingsbudget.
Vrijwilligers
€ 393.904 Positief
Het door het bestuur beschikbaar gestelde budget van € 465k voor het op orde brengen van de operationele sterkte van de beroepsbezetting met vrijwilligers wordt volledig benut. Op de overige loonkosten van onze vrijwilligers wordt een voordeel behaald. Minder vrijwilligers dan de formatie toelaat en minder (langdurige) inzetten (waaronder minder grote natuurbranden) zijn hiervan de oorzaak
BDuR CB
€ 392.460 Positief
De onderbesteding 2023 van de extra BDuR middelen
Storting en onttrekking
ten behoeve van versterking crisisbeheersing en informatiepositie bedraagt € 392k. De onderbesteding is ontstaan door het later uitvoeren van een deel van het bestedingsplan, het later dan gepland invullen van de daarin opgenomen vacatures en daarmee het later starten van opleidingstrajecten en activiteiten. Deze extra BDuR middelen zijn geoormerkte rijksgelden, de daadwerkelijke onderbesteding dient beschikbaar te blijven voor het bestedingsdoel. Voor een deel van deze gelden lopen er verplichtingen door in 2024. Er wordt voorgesteld om een bestemmingsreserve BDUR CB/IP te vormen en de (jaarlijkse) onderbesteding op te nemen in deze bestemmingsreserve. Overige kosten en opbrengsten
€ 386.541 Positief
Doordat het uitstel van de ingangsdatum van de Omgevingswet naar 1 januari 2024 is verschoven, zijn er uren advies en coördinatie gedeclareerd op basis van afspraken met de Omgevingsdienst. Samen met de bijdrage aan landelijke projecten zijn de niet begrote opbrengsten € 129k. Er is sprake van hogere inhuur- en loonkosten van de calamiteitencoördinatoren en centralisten op de gezamenlijke meldkamer. Deze (extra) kosten worden op basis van de vaste verdeelsleutel met VR Zeeland verdeeld en zijn € 67k hoger dan begroot. De post ‘Onvoorzien’ is in de begroting opgenomen voor € 108k, in 2023 is deze niet aangewend.
VRMWB | Jaarstukken 2023
9
Daarnaast zijn er diverse kleinere opbrengsten en doorbelaste kosten van € 63k en lagere uitgaven van € 20k.
GHOR
€ 259.000 Positief
Het positieve resultaat bij de GHOR wordt veroorzaakt door latere invulling van vacatures (waardoor ruimte is ontstaan om de CAO-verhogingen te dekken) en lagere bedrijfskosten door onder andere projecten die (nog) niet zijn gestart, lagere kosten voor de dienstverleningsovereenkomst met de RAV, minder dienstverlening derden, lagere PR-kosten en lagere kosten voor opleiden en oefenen. Het blijft moeilijk op de huidige arbeidsmarkt; inhuur derden heeft in 2023 plaatsgevonden om de continuïteit te kunnen waarborgen en zittend personeel te kunnen ontlasten. Door onvoldoende capaciteit was er weinig tot geen ruimte voor het volgen van opleidingen.
Programma's
€ 204.116 Positief
Binnen het programma Risicogerichtheid zijn de pilots ‘Veilige en gezonde wijkaanpak’ en ‘Natuurbrandbeheersing’ niet gestart vanwege capaciteitsgebrek bij VRMWB en gemeenten (€ 57k). Voor het programma Toekomstbestendige Brandweerzorg lag de focus op het ontwikkelen van een visie en minder op uitvoerende zaken (€ 43k). Binnen het programma Informatiepositie is een voordeel van € 102k behaald omdat het NIPV budget beschikbaar heeft gesteld en er meer in eigen beheer is genomen en gedaan. Daarnaast is een aantal zaken waaronder Masterclass Informatiegestuurd werken, RTIC en PowerBI naar 2024 doorgeschoven.
Kapitaallasten
€ 184.422 Positief
Het voordeel op de kapitaallasten is grotendeels ontstaan door een hogere rentevergoeding op rekeningcourant schatkistbankieren en lagere rentelasten dan begroot. Daarnaast is er een klein voordeel op de afschrijvingen.
Loonkosten -/- inhuur binnen
€ 85.984 Positief
formatie
Door het later invullen van openstaande vacatures en hogere detacheringsinkomsten is er een voordeel op de loonkosten. Dit voordeel valt grotendeels weg door extra inhuur, de gevolgen van functieherwaarderingen, stortingen Regeling Vervroegde Uittreding (RVU) en spaarverlof.
Uitbesteding, Inhuur buiten formatie en advieskosten
€ 48.668 Positief
We hebben lagere kosten voor de ontwikkeling van een nieuw ICT systeem en content voor voorlichtingscampagnes. Voor het project verduurzaming is besloten de projectleiding niet extern in te huren.
VRMWB | Jaarstukken 2023
10
Brandstof en energie
€ -434.949 Negatief Met het bestuur is afgesproken de kosten voor brandstof en energie nauwkeurig te monitoren en hierover te rapporteren. Op basis van succesvolle ingezette beheersmaatregelen op verbruik van energie, komt het tekort dit jaar uit op € 387k. De van het Rijk ontvangen loon- en prijscompensatie op de BDUR is eenmalig ingezet ter dekking. Daarnaast verwachten we, door de hoge brandstofprijzen, een nadeel van € 48k op de kosten voor brandstof.
Materiële kosten
€ -531.437 Negatief Op het correctieve onderhoud van voertuigen en bepakking is een financieel nadeel gerealiseerd. Dit betreft grote reparaties onder andere door pomprevisies, het vervangen van onderdelen van specialistische voertuigen (schuimbluseenheden en hoogwerkers) en gestegen prijzen van onderhoud. Daarnaast zijn er schades gereden met voertuigen.
Bedrijfsvoering en facilitaire
€ -465.018 Negatief Naast voordelen door de verkoop van activa, hebben we
kosten
hogere bedrijfsvoerings- en facilitaire kosten. Deze bestaan voornamelijk uit hogere kosten voor onder andere werving en selectie, arbo en keuringen, reiskosten en hogere indexering op uitbesteding. Daarnaast is de activastaat gecontroleerd op aanwezigheid. Dit heeft geleid tot een afwaardering van niet meer aanwezige activa met een boekwaarde. De facilitaire kosten zijn hoger door de verhuizing van medewerkers van de kantoorlocatie Doornboslaan Breda naar Tramsingel Breda en de nieuwbouw van drie kazernes.
Storting in voorziening
€ -663.920 Negatief Dit betreft de dotatie aan de voorziening spaarverlof voor het gespaarde verlof en de vrijval voor het opgenomen spaarverlof (€ 317k), de storting RVU (€ 66k) en de herziene storting in het MJOP (€ 280k) conform bestuursbesluit AB2024.02.01/4.4 € 801.341 Positief
Een nadere toelichting op het resultaat vindt u in paragraaf 4.6 verschillenanalyse.
VRMWB | Jaarstukken 2023
11
1.4
Reservepositie
De omvang van de reserves vertoont over het boekjaar 2023 het volgende verloop:
De toelichting van de individuele reserves is opgenomen in paragraaf 4.3 Toelichting op de balans.
VRMWB | Jaarstukken 2023
12
2. Programma Veiligheid 2.1
Algemeen
We beschrijven de resultaten op de pijlers en speerpunten aan de hand van drie vragen: Wat willen we bereiken? Wat is het resultaat? Wat zijn de kosten? Met een kleur (groen, oranje en rood) geven we aan wat de status van de doelstelling is. Kleur Betekenis Verloopt (vrijwel helemaal) volgens plan Wijkt gedeeltelijk af van het plan Plan wordt niet behaald
De status van een plan wordt beoordeeld aan de hand van meerdere aspecten: • inhoud • tijd (planning) • kwaliteit • kwantiteit • financiën Onderstaand een samenvatting van het financiële resultaat op programmaniveau. Een uitsplitsing van het resultaat per pijler is terug te vinden in paragraaf 2.3 – 2.6 en een gedetailleerde verschillenverklaring in paragraaf 4.6.
Een nadere toelichting hierop vindt u in paragraaf 4.6 Verschillenanalyse en 4.9 Rechtmatigheid.
VRMWB | Jaarstukken 2023
13
Opvang ontheemden Sinds het begin van de oorlog in Oekraïne op 24 februari 2022 is er in onze regio een projectteam actief. Het operationele werk in deze crisis is de verantwoordelijkheid van de gemeenten, die daarin districtelijk samenwerken. We dragen bij aan het informatiemanagement (zowel landelijk als regionaal), aan de coördinatie van de vluchtelingenspreiding (zowel voor Oekraïners als asielzoekers), het inrichten van diverse crisisnoodopvangplekken en de verbinding met het land en de andere regio’s, op zowel bestuurlijk als ambtelijk niveau. Alle gemaakte kosten door, voor en namens de regio worden gedeclareerd conform het Bekostigingsbesluit eerste opvang ontheemden Oekraïne door veiligheidsregio’s. Gevolgen
Stand van zaken
Financiën
Oekraïense vluchtelingen • Het bekostigingsbesluit van de Staatsecretaris van Justitie en Veiligheid voorziet in de vergoeding van de kosten die worden gemaakt door de veiligheidsregio’s, gemeenten en de GGD-en/GHOR voor de coördinerende werkzaamheden en de eerste opvang van Oekraïense vluchtelingen in de regio. Dit besluit geldt tot en met 31 december 2023. De veiligheidsregio's zijn aangewezen als loket voor de aanvraag van een incidentele bijdrage bij het Rijk. Vanaf 1 januari 2024 is de Bekostigingsregeling eerste opvang ontheemden Oekraïne door Regionale openbare lichamen van kracht. • In 2022 hebben de gemeenten en GGD-en/GHOR voor de door hen gemaakte kosten in het kader van deze regeling bij ons een raming ingediend op basis waarvan wij een voorschot hebben aangevraagd en ontvangen van € 1,5 miljoen. Het totaal bij ons gedeclareerde bedrag voor 2022 is € € 2.160.000. • De definitieve verantwoording van de besteding van de middelen verloopt via de SISA-systematiek. De door de individuele gemeenten gedeclareerde bedragen (gecontroleerd door haar accountant) over 2022 nemen we op in de SISA-bijlage in de jaarrekening 2023. De definitieve afrekening door het Rijk vindt plaats medio 2024 op basis van de door de accountant gecontroleerde SISA-bijlage 2023 van onze jaarrekening.
• De extra kosten als gevolg van de eerste opvang van Oekraïense vluchtelingen zijn in 2023 € € 1.400.000. Dit zijn kosten voor huisvesting (hotel, bedden en beddengoed € 505.000), inhuur en overwerk van (project)medewerkers (€ 580.000) en de inzet van o.a. zorg, beveiliging en vervoer (€ 315.000).
Verantwoordingstabel Eerste opvang ontheemden Oekraïne 2023:
VRMWB | Jaarstukken 2023
14
Gevolgen
Stand van zaken
Financiën
Crisisnoodopvang • Eind 2022 besloot het bestuurlijk afstemmingsoverleg om zichzelf op te heffen en de opvang- en huisvestingsopgaven terug te leggen in de provinciale lijn. De regionale projectgroep opvang vluchtelingen van de Veiligheidsregio bleef wel actief en richt zich in 2023 met name op: • 24/7 (ver)plaatsing en opvang van ontheemden uit Oekraïne; • ondersteuning aan de districten voor iedere doelgroep, voor alle mogelijke opvanglocaties; • coördinerende rol bij crisisnoodopvang. • Er is de laatste maanden van 2023 ingezet op afschaling van onze voor de opvang van asielzoekers en de overdracht van de opvang van Oekraïners naar een regionaal samenwerkingsverband per 1 januari 2024. • Het Algemeen Bestuur heeft in oktober 2023 besloten dat de coördinatie van de opvang van ontheemden uit Oekraïne tot 1 april 2024 door ons wordt voortgezet omdat er op dat moment sprake was van een tekort aan opvangplekken voor ontheemden uit Oekraïne, de toenemende instroom i.c.m. het uitblijven van duurzame asiellocaties en adequate personele bezetting door het COA én het onvoldoende huisvesten van vergunningshouders.
• Voorwaarde voor het voortzetten van het project is wel dat opdrachten die niet toebehoren aan onze regio of die oneigenlijk aan ons gesteld worden, teruggelegd worden in het overleg ‘Provinciale Regietafel (PRT) - waarbij vragen doorgeleid worden naar de juiste tafels - en dat het project alleen bij crisis inspringt. Crisis is geduid als een specifieke oproep van een bewindspersoon aan de veiligheidsregio's of voorzitter veiligheidsregio's. Zonder formele afkondiging van een crisis stappen we niet meer in. • De totale kosten in 2023 zijn € 864.000. We hebben deze kosten rechtstreeks gedeclareerd bij het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA).
VRMWB | Jaarstukken 2023
15
2.2
Stimuleren van een redzame samenleving
De basis van een veilige en veerkrachtige samenleving zijn de mensen die er wonen, werken, ondernemen en studeren. Samengevat zijn dit onze inwoners. In een redzame samenleving zijn inwoners zich bewust van (brand)veiligheid en weten zij wat zij daaraan kunnen bijdragen. We richten ons op de 1,2 miljoen inwoners in onze regio, waarbij we inspelen op de specifieke kenmerken en behoeften van verschillende doelgroepen zoals vluchtelingen en arbeidsmigranten. ‘One size fits all’ gaat hier niet op. Logisch, want niemand is hetzelfde. Wat willen we bereiken? Onze speerpunten voor het stimuleren van een redzame samenleving in 2023 zijn: 1. We vergroten risicobewustzijn, veranderen gedrag en handelingsbekwaamheid bij (kwetsbare) doelgroepen via maatwerkprogramma’s, onderzoek en netwerken. 2. Veiligere samenleving door effectievere hulpverlening in samenwerking met inwoners. 3. Verstevigen van de zorgkolom als crisispartner. Waar staan we nu? We beschrijven de stand van zaken van doelstellingen die bij de verschillende speerpunten van 2023 horen. 1. We vergroten risicobewustzijn, veranderen gedrag en handelingsbekwaamheid bij (kwetsbare) doelgroepen via maatwerkprogramma’s, onderzoek en netwerken. Risk Factory Wat is het plan?
• •
Wat is er bereikt?
• •
Wat wijkt er af?
• •
Na de ontwikkeling en start in 2022 is de Risk Factory vanaf 2023 een regulier onderdeel van de organisatie. Na bezoek van 25 klassen in 2022 groeien we door naar 100 klassen die de Risk Factory jaarlijks bezoeken. De Risk Factory is een regulier onderdeel van onze organisatie en ingebed binnen de sector Risicobeheersing en Crisisbeheersing. In 2023 hebben 101 klassen (3.127 leerlingen) de Risk Factory bezocht. Er is een scenario ‘Hackshield’ over cyberveiligheid toegevoegd. We hebben de ambitie voor het aantal bezoekers naar beneden bijgesteld en in lijn gebracht met de twee andere Risk Factories. De opbrengsten en kosten zijn hierdoor lager uitgevallen en voor 2023 kostendekkend. De eerdere ambitie van de stuurgroep om in 2023 senioren te ontvangen is bijgesteld. In 2023 is wel gestart met de voorbereidingen. Met de stuurgroep is afgesproken om de uitrol in Q2 van 2025 te doen. Met onze partners ontwikkelen we nieuwe scenario's om voor de doelgroep senioren een aantrekkelijk programma te bieden.
Brabant Veilig Week Wat is het plan?
VRMWB | Jaarstukken 2023
•
In 2023 is de verbrede samenwerking gezocht met Veiligheidsregio Brabant-Noord en Brabant-Zuidoost voor een gezamenlijke aanpak grotendeels bestaand uit een digitaal programma en een beperkt aantal fysieke bijeenkomsten.
16
Wat is er bereikt? Wat wijkt er af?
Deze doelstelling is niet bereikt • De Brabant Veilig Week is in haar oorspronkelijke vorm geannuleerd. Het blijkt dat de behoefte aan risicocommunicatie zich over het jaar verspreid voordoet in plaats van geconcentreerd in één week. In plaats van één Brand Veilig Week hebben we een campagne voor natuurbrandbeheersing uitgevoerd op verzoek van en samen met de gemeente Breda, onze Brandweervloggers en Staatsbosbeheer. Meten & onderzoek
Wat is het plan?
• •
Wat is er bereikt?
•
•
•
•
Wat wijkt er af?
•
We meten het effect van de in 2022 uitgevoerde pilots via de methodiek Veilige en gezonde wijk. Naar aanleiding van deze evaluaties ontwikkelen we verbetervoorstellen die we regio breed kunnen inzetten. Het in 2022 uitgevoerde gedragsonderzoek wordt geëvalueerd en leidt tot een maatwerkaanpak in 2023. De pilot Veilige en gezonde wijkaanpak in Oosterhout is afgerond. Betrokken partners constateerden dat de tijdsinvestering voor alle partners relatief groot is en dat opvolging in deze werkwijze essentieel is om rendement te halen. Het project ‘Van data naar inzicht: onderzoek naar woningbranden en buurtkenmerken in VRMWB’ is in juni afgerond. We hebben op buurtniveau beter inzicht gekregen in brandrisico’s in relatie tot demografische, sociale, economische en gezondheidsfactoren. Hiermee stemmen we bijvoorbeeld onze risicocommunicatie gerichter af op verschillende doelgroepen. Inzichten in risicoperceptie en informatiebehoefte rond brandveilig gedrag uit eerder uitgevoerd gedragsonderzoek wordt nog steeds gebruikt voor risicocommunicatie. Denk aan rookmeldercampagnes en online campagnes. Met een onderzoek door Avans is de meerwaarde van de Wijkbrandweerfunctionaris aangetoond. We onderzoeken of en hoe de Wijkbrandweer als pilot binnen toekomstbestendige brandweerzorg ingezet kan worden. De tweede pilot in Breda wordt in 2024 opgepakt.
2. Veiligere samenleving door effectievere hulpverlening in samenwerking met inwoners Netwerken Wat is het plan?
• •
Wat is er bereikt?
VRMWB | Jaarstukken 2023
•
Samenwerking met partijen gericht op burgerparticipatie (zoals Nederlandse Rode Kruis, Burgernet en Sterk Brabant) worden opgezet en waar mogelijk verbonden met onze professionele organisatie. We vergroten het bewustzijn bij onze operationele medewerkers over de inzet van inwoners en maatschappelijke organisaties bij incidenten. Er is een samenwerking opgezet met Waterschap Brabantse Delta en Interpolis waarin we vanuit ieders eigen invalshoek verkennen hoe we de krachten kunnen bundelen op de onderwerpen natuurbrandbeheersing en extreem weer. Mogelijkheden van burgerparticipatie in de herstelfase is
17
•
Wat wijkt er af?
• •
hier onderdeel van. We hebben een pilot voorbereid waarin bij 3 kazernes per district op de tankautospuiten een Toolkit CO (koolmonoxide) meegaat met informatie over koolmonoxide (CO). Ook kunnen er CO-melders achtergelaten worden na brand. Implementatie staat gepland begin 2024. Bewustzijn van operationele medewerkers binnen VRMWB is nog niet opgepakt. Er worden alleen nieuwe netwerken met partnerorganisaties gestart rond nieuwe thema’s op verzoek van gemeenten. Vanwege prioriteiten van gemeenten rondom vluchtelingenspreiding zijn er geen nieuwe netwerken gestart.
3. Verstevigen van de zorgkolom als crisispartner GHOR Wat is het plan?
• • • •
Wat is er bereikt?
•
•
• • Wat wijkt er af?
• •
VRMWB | Jaarstukken 2023
Activiteiten meer gebiedsgericht organiseren. Vergroten van het voorspellend vermogen door het beter ontsluiten en benutten van data gedreven risico- en crisisbeheersing en monitoring continuïteit van zorg. Doorontwikkelen van de Brabant brede samenwerking, mono- en multidisciplinair, in zowel koude als warme fase. Versterken relatiemanagement en klantgerichtheid en meer maatwerk bieden in onze dienstverlening. Eind 2023 moesten de aanbevelingen van het project Zorgrisicoprofiel met zorgorganisaties uit Veiligheidsregio Brabant Noord en Midden-West nog afgestemd worden. In februari 2024 wordt het Zorgrisicoprofiel ter vaststelling aan het bestuur aangeboden. De voorbereiding van de zorgsector op de renovatiewerkzaamheden aan Haringvlietbrug en Heinenoordtunnel is gedaan met ROAZ Brabant en ROAZ Zuid-West Nederland/GHOR regio's Zeeland, Zuid-Holland Zuid en Rotterdam Rijnmond. Dit traject heeft, over de regiogrenzen heen, zowel de monodisciplinaire als multidisciplinaire samenwerking versterkt. GHOR neemt deel aan het Brabantbrede project “Evacuatie ziekenhuizen” dat op initiatief van de ziekenhuizen is gestart. We versterken GHOR-crisisfuncties in een landelijk vernieuwingstraject. Maatwerk in dienstverlening gaat goed in evenementenadvisering, maar is op andere taakvelden nog verkennend.
Voor datagedreven risico- en crisisbeheersing ontbraken de capaciteit en expertise in de eerste helft van het jaar. In het tweede halfjaar was de formatie op orde en zijn mogelijkheden verkend, partners gezocht en voorbereidende projecten gestart. Begin 2024 worden de resultaten zichtbaar, waaronder het structureel ‘vullen’ van de tegel Zorg en Gezondheid bij het Veiligheidsbeeld van de VR.
18
Hieronder tonen we prestatie indicatoren over onze reguliere activiteiten (‘going concern’), waarmee we een bijdrage leveren aan het stimuleren van een redzame samenleving in onze regio. Realisatie 2022 0
Begroting 2023 12
Realisatie 2023 0
Campagnes voor bewustzijnsverhoging1
13
10
10
Aantal ‘actieve’ ambassadeursnetwerken brandveiligheid in de regio2
5
7
5
Aantal (nieuwe) netwerken om te komen tot gedragsverandering (vervolg op KBO, TZorg, Thebe Extra)
5
2
2
85 scholen 2.500 leerlingen
100 scholen 3.500 leerlingen
101 scholen 3.127 leerlingen
70%
70 %
63%
Aantal deelnemende gemeenten aan Brabant Veilig Week
Aantal scholen dat Risk Factory bezoekt3
Percentage medewerkers met behaald certificaat module brandveilig leven.
1 Social mediacampagnes: Schoorsteencampagne, CO-campagne, Brandpreventieweken, Veilig Huis Vinkie (Energietransitie), Denk
Vooruit Campagne, NL-alert campagne, Zomer Rubriek, Bosbrand in Brabant (handcrew), Veilig Stoken en extra bij evenementen. 2 Er is geen zicht op uitbreiding van de ambassadeursnetwerken. We doen geen acquisitie voor nieuwe netwerken, alleen op verzoek van gemeenten. 3 Ten tijde van het opstellen van de Beleidsbegroting 2023 was de Risk Factory nog in oprichting. In deze projectfase is gesproken over aantallen scholen terwijl het in de praktijk nauwkeuriger is om de aantallen leerlingen te registreren en daarop te sturen.
Financieel overzicht Weergave van de kosten voor het stimuleren van de redzame samenleving:
VRMWB | Jaarstukken 2023
19
2.3
Bijdragen aan een veilige leefomgeving
De wereld waarin we leven verandert snel. Altijd zijn er aspecten in onze omgeving die bedreigend zijn of zo ervaren worden. We willen samen met onze gemeenten en partners bijdragen aan een veilige leefomgeving. Omdat de regio Midden- en West-Brabant divers is in leefgebieden, hebben wij te maken met verschillende risico’s. Deze pakken wij gebiedsgericht en themagericht aan. De regierol ligt daarbij bij de gemeenten en wij adviseren over de beheersing van risico’s om incidenten, rampen en crises te voorkomen/ beperken. Door de ervaring die wij hebben op alle onderdelen van de veiligheidsketen, zijn wij in staat om deze werelden te verbinden. Onze speerpunten voor het bijdragen aan een veilige leefomgeving voor 2023 zijn: • We zijn een deskundige partner en adviseren gemeenten en andere partners in een vroeg stadium, door risicogericht- en vraag gestuurd te adviseren. • We ontwikkelen het proces van permanente risicomonitoring en beïnvloeden gesignaleerde risico’s, samen met onze netwerkpartners, naar risico- en/of crisisinterventies. We vergroten daarmee de veiligheid en veerkracht in specifieke gebieden en op belangrijke thema’s (regionale risico’s). • We verbeteren ons advies door het versterken van onze informatiepositie. Waar staan we nu? We beschrijven de stand van zaken van doelstellingen die bij de verschillende speerpunten van 2023 horen. 1.
We zijn een deskundige partner en adviseren gemeenten en andere partners in een vroeg stadium, door risicogericht- en vraaggestuurd te adviseren. Op maat in verbinding Wat is het plan?
• •
• •
Wat is er bereikt?
•
• •
VRMWB | Jaarstukken 2023
Accountmanagement richting gemeenten en partners is op structurele wijze geborgd in de organisatie. Door de Omgevingswet implementeren we nieuwe adviesproducten rond omgevingsvisies, -plannen en -programma’s. Het werk krijgt een meer risicogericht karakter en tegelijkertijd zullen er meer complexe situaties op de agenda staan. De verwachting is dat gemeenten meer behoefte hebben aan maatwerkadviezen in verband met lokale risicosituaties die om specifieke aandacht vragen. De integraliteit van advisering richting gemeenten is geborgd in de organisatie. We hebben vijf accounthouders veilige leefomgeving die structureel contact hebben met onze gemeenten op ambtelijk niveau. Er is een projectplan opgesteld voor de organisatiebrede verbinding met – in eerste instantie – gemeenten en later andere partners, zoals Enexis, Waterschappen en Rijkswaterstaat. We evalueren met onze contacten en passen onze werkwijze aan, waar nodig. Op 6 juni organiseerden we een netwerkdag ‘De maatschappij in beweging, kansen en risico's' waarvoor al onze crisispartners uitgenodigd waren. Wij zijn technisch en organisatorisch klaar voor de Omgevingswet, we nemen deel aan de Omgevingstafels en er zijn werkafspraken gemaakt voor integrale advisering met gemeenten en ketenpartners.
20
•
•
Wat wijkt er af?
Er is een regionale visie risicogerichtheid vastgesteld. Het landelijk risicogerichte model is hierin meegenomen. De implementatie is bij Risicobeheersing gestart in de tweede helft van 2023 en loopt organisatiebreed door in volgende jaren. Er is een project gestart met het thema brandveiligheid bij arbeidsmigranten, waarbij er volgens model ‘risicogericht werken’ gewerkt wordt. We hebben vanuit Risicobeheersing geëxperimenteerd met het implementeren van de in eigen huis ontwikkelde methode ‘Zes sporen van Beïnvloeding’. Daarmee proberen we integrale advisering te verbeteren en meer aandacht te hebben voor maatwerk. Het Team Industriële Veiligheid heeft hierdoor bijvoorbeeld meer aandacht gehad voor het spoor waarin we kennis overdragen naar ondernemers. Concreet hebben we verschillende contactmomenten gehad met ondernemers uit de industrie. In deze momenten hebben we elkaar ontmoet, los van wet- en regelgeving én vergunningtrajecten. We hebben gesprekken gevoerd over de risico’s van het bedrijf, het optimaliseren van de veiligheid en nemen van maatregelen om de repressieve veiligheid van onze warme collega’s te verbeteren.
Geen afwijkingen.
2. We ontwikkelen het proces van permanente risicomonitoring en beïnvloeden gesignaleerde risico’s, samen met onze netwerkpartners, naar risico- en/of crisisinterventies. We vergroten daarmee de veiligheid en veerkracht in specifieke gebieden en op belangrijke thema’s (regionale risico’s). Risicomonitoring Wat is het plan?
•
•
Wat is er bereikt?
• •
•
VRMWB | Jaarstukken 2023
We hebben het permanente proces geïmplementeerd om risico’s (lokaal, regionaal, nationaal en internationaal) in kaart te brengen, te monitoren, scenario’s op te stellen, interventiestrategieën te ontwikkelen en hierover proactief te adviseren. Dit proces helpt crisisfunctionarissen, risico- en crisisinterventies binnen het netwerk van veiligheidspartners en zorgt voor een betere beleidsmatige borging middels het Regionaal Risicoprofiel. Het helpt tevens gemeenten vroegtijdig door samen interventies te ontwikkelen om kwetsbaarheden en risico’s te voorkomen. Thematafels op (boven)regionale risico’s worden georganiseerd, geëvalueerd en verbetervoorstellen worden ontwikkeld. Voor deze thematafels worden diverse partners uitgenodigd. De nadruk ligt op het strategisch niveau (regionaal risicoprofiel). Steeds meer in- en externe (crisis)functionarissen sluiten aan bij de wekelijkse multibriefing, waardoor een meer integraal en geduid beeld ontstaat van actuele risico’s in de komende piketweek. Met de doorontwikkelde multidisciplinaire briefing, het veiligheidsbeeld (operationeel), risicotafels (tactisch) en het nieuwe Regionaal Risicoprofiel (strategisch) is het fundament voor het proces van risicomonitoring geïmplementeerd. Aansluitend op actuele risico’s en met een link naar het Regionaal Risicoprofiel zijn de risicotafels ‘Vluchtelingen’, ‘Droogte’ en ‘Haringvlietbrug’ uitgevoerd.
Met deze risicotafels krijgen we als veiligheidspartners met elkaar in beeld hoe deze gesignaleerde risico’s zich ontwikkelen, wie welke rol/taak/bevoegdheid heeft, hoe we deze risico’s
21
•
•
Wat wijkt er af?
•
monitoren/voorbereiden/beïnvloeden en spreken we kantelpunten af hoe we tijdig kunnen opschalen bij een naderende escalatie. Een 24/7 piket voor monitoring en signalering is gestart waarmee snel kan worden geanticipeerd op signalen die kunnen leiden tot impact op onze multidisciplinaire incidentbestrijding. Het piket verzorgt samen met de crisisfunctionarissen voorbereidende acties voordat een risico escaleert tot een incident of crisis. Voorbeelden hiervan zijn acute weersveranderingen, manifestaties en digitale verstoringen. De GHOR brengt de gezondheidsindicatoren bij crisistypen uit het zorgrisicoprofiel in beeld, ten behoeve van het bestuurlijk risicobeeld. In het dynamisch risicoproces is het voornemen om frequent met vaste veiligheidspartners te sparren over ontwikkelingen van de risico's in het Regionaal Risicoprofiel. Een dergelijk netwerk van veiligheidspartners in de ‘koude fase’ is nog niet structureel georganiseerd, doordat diverse veiligheidspartners te maken hebben met beperkte capaciteit. Naast beperkte vertegenwoordiging aan tafel wordt op dit moment nog weinig data gedeeld.
3. We verbeteren ons advies door het versterken van onze informatiepositie. Informatiepositie Wat is het plan?
•
•
•
Wat is er bereikt?
• •
•
Wat wijkt er af?
VRMWB | Jaarstukken 2023
•
Er wordt in 2023 geïnvesteerd in verdere ontwikkeling van het combineren van data met onze gemeenten en andere (regionale) partners (o.a. Rode Kruis, GHOR, KNMI) met als doel een zo compleet mogelijk geografisch risicobeeld te ontwikkelen, als randvoorwaarde om permanente risicomonitoring mogelijk te maken. We werken met de zes zuidelijke veiligheidsregio’s samen in ‘Fieldlab Zuid 6’ aan 2 nieuwe methoden op het gebied van analyse en duiding van risico’s. We maken zo de beweging van incident gedreven organisatie naar een meer risicogerichte en omgevingsbewuste organisatie. Er wordt actief bijgedragen aan de ontwikkeling van het Knooppunt Crisisbeheersing Regio Rijk (KCR2), het gezamenlijke traject van veiligheidsregio’s en ministerie van Justitie en Veiligheid. Wij zijn gestart met het ontwikkelen van een dreigingskalender die een actueel geografisch inzicht geeft van risico's in de regio. Eind 2023 is gestart met de uitwerking van het thema natuurbranden, om de systematiek in de loop van 2024 verder uit te rollen voor de andere risico's uit het regionaal risicoprofiel. Tussentijds worden de resultaten gedeeld met de zes veiligheidsregio's binnen ‘Fieldlab Zuid-6’. Op diverse niveaus zijn we aangesloten bij de ontwikkelgroep van KCR2, het platform dat zorgt voor de operationele samenwerking in crisisbeheersing en rampenbestrijding tussen Rijk en regio’s.
Zo sluiten we aan bij de landelijke werkgroepen Informatiemanagement en Risicomonitoring. Daarnaast is één collega per 1 juli naar de landelijke KCR2-organisatie gedetacheerd om een goede verbinding te organiseren tussen veiligheidsregio’s en het land. In de drie districten werken we met de Monitor Integrale Veiligheid om in samenspraak met partners en gemeenten risico’s en trends voor integrale
22
•
veiligheidsplannen van gemeenten te duiden. Dit levert input op voor de integrale veiligheidsplannen van gemeenten. In de Markiezaten wordt de ambtelijke dialoogsessie opgevolgd door een bestuurlijke dialoog. Dat is in de andere districten nog niet het geval. De GHOR startte een project om te komen tot een informatieknooppunt voor de zorgsector, het Wit informatie knooppunt (Wik). Met als doel zicht te krijgen op en duiding te geven aan risico's en (potentiële) bedreigingen voor de continuïteit van zorg. De GHOR versterkt hiermee de verbinding tussen zorgketen en veiligheidsregio en verbetert de informatiepositie. De eerste resultaten worden begin 2024 geïmplementeerd.
Hieronder tonen we prestatie indicatoren over onze reguliere activiteiten (‘core business’), waarmee we een bijdrage leveren aan een veilige leefomgeving in onze regio. Hieronder vallen adviseringen op bouwen, evenementen, vergunningen, brandveilig gebruik, milieu en ruimtelijke ordening. Bovendien betreft het ook toezicht en Brzo-inspecties (Brzo: Besluit risico’s en zware ongevallen). Deze activiteiten vinden continu plaats in samenwerking met partners als gemeenten, zorginstellingen en organisatoren van evenementen. We zien de complexiteit van processen zoals aanvragen voor vergunningen ook toenemen. Aanvragen voor ruimtelijke plannen, infrastructuur, milieu en bouwen komen vaker terug om advies na aanpassingen op het initiatief. Deze continue aanpassingen zijn vaak inherent aan de maatschappelijke ontwikkelingen rond stikstof, woningtekort, stijgende bouwkosten en duurzaamheidseisen. Verder is meer vraag naar specialistische expertise op het gebied van (brand)veiligheid, omdat deze bij gemeente steeds minder aanwezig is. Ook op minder complexe aanvragen wordt vaker advies ingewonnen bij de brandweer, wat haaks staat op de doelstelling van toenemende private kwaliteitsborging. Daarom is er momenteel meer tijd nodig voor bijvoorbeeld de advisering op het gebied van Veilig Bouwen.
Dit vraagt wel om het evalueren van onze tijdsverdeling in werkzaamheden evenals evaluatie van onze indicatoren. Dit wordt meegenomen in het onderzoek dat in 2024 wordt uitgevoerd naar de Risicobeheersingstaken.
Brzo en bedrijfsbrandweer Aantal afgesproken Brzo-inspecties Aantal onaangekondigde controles Brzobedrijven Toezicht bedrijfsbrandweer Industriële veiligheid en milieu Aanvragen milieu, externe veiligheid, onderzoeken explosieven Toezicht risicovolle bedrijven1 Levertijd advisering: tijdigheid van adviezen (%) Gerealiseerd gepland toezicht (%)
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
49 40
53 53
462 383
*
11
467
*
2234
68
*
25
90%
90%
81%
90%
90%
100%
* Deze cijfers worden niet begroot, maar worden wel weergegeven in de realisatie. Dit betreft niet-beïnvloedbare cijfers, omdat het aantal aanvragen vanuit gemeenten betreft. Overige aantallen zoals bouwen, toezicht, evenementen en andere diensten worden bepaald met gemeenten op basis van vraag en aanbod.
VRMWB | Jaarstukken 2023
23
1 De wijze van toezicht op deze categorie bedrijven wijzigt; dit leidt tot andere prestatie indicatoren.
2
In lijn met provinciale afspraken zijn de gasvulbedrijven en de bedrijven met een PGS15-opslag welke goed presteren niet bezocht,
zodat de inspecties bij slecht presterende bedrijven diepgaander konden. 3
De prognose voor 2023 was niet correct, dit had 38 moeten zijn. De planning is uitgevoerd volgens de interne planning.
4
Er zijn dit jaar veel minder aanvragen ingediend. De aanvragen die wel zijn behandeld waren groter en complexer. Ter illustratie:
de drie grootste chemische bedrijven van onze regio hebben in 2023 allen een grote vergunning aangevraagd. Verder was er sprake van minder uitvoeringscapaciteit.
Uit onze dagelijkse praktijk Accounthouder Veilige Leefomgeving De functie van accounthouder is een functie zonder vastomlijnd kader, maar met een grote ambitie en een breed scala aan contacten en taken. Dit vraagt om enthousiasme en inzet en daar ontbreekt het onze 5 accounthouders dan ook niet aan! Geen dag is hetzelfde! Als procesregisseur zorgen ze voor het borgen van de (fysieke) veiligheid in de omgevingsvisies en -plannen, ze denken mee bij de totstandkoming van uitvoeringsprogramma’s en springen bij op dossiers met een politieke lading. Verder adviseren ze op infrastructurele aanpassingen in een dorp of een stad. Een steeds breder takenpakket dat vraagt om een risicogerichte aanpak en denkwijze. Om de transitie naar deze risicogerichte manier van werken goed te kunnen aangaan wordt contact gelegd met andere afdelingen van de gemeenten. De komst van de Omgevingswet draagt zeker bij aan deze verbreding. Ook binnen VRMWB is een taak weggelegd voor de accounthouders. Ze brengen collega’s op de hoogte van de (veiligheids)ontwikkelingen die er spelen en andersom wordt er kennis gehaald bij de collega’s, zodat de juiste adviseurs en specialisten betrokken worden bij de diverse veiligheidsvraagstukken. Wat zijn de kosten? Weergave van de kosten van de bijdragen aan een veilige leefomgeving:
VRMWB | Jaarstukken 2023
24
2.4
Hulpvaardige en slagvaardige inzet
Wij bieden hulpvaardige, slagvaardige en vakbekwame veiligheidszorg voor, tijdens en na incidenten, rampen en crises. Daarbij ondersteunen wij onze bestuurders die verantwoordelijk zijn voor de beheersing van een crisis, bestrijding van een calamiteit en zorg hebben voor hun bevolking. Wij doen ons werk professioneel en met passie. We werken daarin slagvaardig, vakbekwaam, zichtbaar en samenwerkingsgericht. Wat willen we bereiken? Onze speerpunten in 2023 voor het leveren van een hulpvaardige en slagvaardige inzet zijn: • We maken onze brandweer toekomstbestendig, zodat die flexibel en wendbaar kan reageren op maatschappelijke ontwikkelingen en nieuwe risico’s. Dit beïnvloedt zowel de inhoud als de uitvoering van het brandweervak. • We implementeren in samenwerking met alle veiligheidregio’s het landelijke koersdocument en programmaplan Veilige Energietransitie (VEt). • We vergroten onze opleidingscapaciteit en versterken opleidings- en oefenmogelijkheden. • We zijn beter voorbereid op meerdere typen crises en organiseren onze crisisorganisatie - incl. bevolkingszorg en crisiscommunicatie - flexibeler. • We verbeteren onze informatiepositie bij het bestrijden van en sturing geven aan een incident, ramp of crisis. Waar staan we nu? We beschrijven de stand van zaken van doelstellingen die bij de verschillende speerpunten van 2023 horen.
Wat is het plan?
Wat is er bereikt?
1. We maken onze brandweer toekomstbestendig, zodat die flexibel en wendbaar kan reageren op maatschappelijke ontwikkelingen en nieuwe risico’s. • We voeren de in 2022 ontwikkelde roadmap Toekomstbestendige Brandweerzorg uit. • We garanderen onze paraatheid door voldoende brandweermensen en gebiedsgerichte opkomsttijden. • De maximale efficiency van flexibel inzetten van het brandweerpersoneel is bereikt. We garanderen onze paraatheid door het vinden, binden en boeien van repressief personeel, zowel in vaste dienst als middels vrijwilligers. • We verbeteren de indicatoren en brengen de paraatheid beter in beeld. Sturing kan hierdoor eenvoudiger plaatsvinden. • De systematiek voor paraatheid wordt aangepast op de invoering van gebiedsgerichte opkomsttijden. • •