Bijlage 4. Mobiliteitsvisie 2019-2022.pdf

Mobiliteitsvisie 2019-2022 Gemeente Halderberge

Verseon 384903

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022

Mobiliteitsvisie De mobiliteitsvisie 2019-2022 geeft een algemene visie op de verschillende vormen van mobiliteit in de gemeente Halderberge. Met de visie wordt ingezet op een goede balans tussen de drie elementen bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid. Ingezet wordt op de verdere invoering van Duurzaam Veilig op het wegennet van Halderberge. Daarbij is van belang om zowel infrastructurele maatregelen te treffen als mensgerichte acties uit te voeren. Daarom wordt ook ingezet op instrumenten zoals snelheidsdisplay’s (smileys) en communicatie om mensen bewust te maken van hun verkeersgedrag. De mobiliteitsvisie is modulair opgezet. Iedere module bevat een beschrijving van zowel de huidige situatie (inclusief de trends en ontwikkelingen), het beleid, de beleidskeuzes en de uit te voeren concrete acties. De volgende modules worden onderscheiden:       

Bereikbaarheid Leefbaarheid Verkeersveiligheid Fiets Voetgangers Landbouwverkeer Openbaar vervoer

Het is mogelijk om de modules afzonderlijk te actualiseren en om nieuwe modules toe te voegen.

Duurzaam Veilig Het buitengebied van de gemeente Halderberge is nog niet geheel ingericht volgens de landelijke voorkeurskenmerken van Duurzaam Veilig. Om aan de weggebruiker zichtbaar te maken wat wordt verwacht is het belangrijk dat de principes van Duurzaam Veilig worden doorgevoerd op het wegennet. Hierbij wordt zoveel mogelijk “werk-met-werk” gemaakt. Overgangen van snelheidsregimes, bij de verblijfsgebieden, maar vooral bij de bebouwde komgrenzen, moeten duidelijk herkenbaar zijn. Komgrenzen moeten een dwingend karakter hebben om de snelheid aan te passen. Ook binnen de bebouwde kom zijn snelheidsovergangen. Daar waar mogelijk wordt hier extra aandacht aan besteed.

Verkeersveiligheid Verkeersveiligheid is en blijft belangrijk. Daarom moet aan de weggebruiker duidelijk worden gemaakt wat van hem of haar verwacht wordt. Er is dan ook blijvend aandacht voor verkeersveiligheid. Ook in het collegewerkprogramma “Samen vooruit” heeft verkeersveiligheid een prominente plaats. De maatregelen en aandachtspunten uit dit programma zijn vertaald in dit document.

2

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022 Meten is weten Per weg-type zijn voorkeurskenmerken benoemd waaraan de weginrichting moet voldoen. Ook zijn hierin aspecten benoemd die richting geven aan verkeersgedrag. Aspecten waarop relatief eenvoudig gemonitord kan worden zijn:  

Analyse (ontwikkeling van) verkeersongevallen, gericht op het in beeld brengen van locaties van verkeersongevallen en bij ongevallen betrokken doelgroepen Verkeerstellingen, deze geven inzicht in: o Hoeveelheid verkeer o Percentage vrachtverkeer o Gereden snelheid van verkeer

Om dit mogelijk te blijven maken wordt het abonnement op ViaStat en Speedprofiles voortgezet. Ook wordt het telprogramma verder gevolgd en worden periodiek op doorgaande routes verkeerstellingen uitgevoerd. De resultaten van de tellingen zijn tevens input voor het regionale verkeersmodel.

3

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022

Module bereikbaarheid Inleiding Bereikbaarheid gaat over de uitwisseling van verkeer, tussen de dorpen van de gemeente onderling en naar het hoofdwegennet. Een goede bereikbaarheid is belangrijk, maar leefbaarheid en verkeersveiligheid moeten wel gewaarborgd blijven. Hierin zit een spanningsveld. De categorisering van wegen geeft hier sturing aan. De volgende categorieën van wegen worden onderscheiden:  Erftoegangsweg (ETW)  Gebiedsontsluitingsweg (GOW)  Stroomweg

Trends en ontwikkelingen Als het gaat om bereikbaarheid houden we rekening met de volgende trends en ontwikkelingen:  Toename reizigerskilometers  Flexibele vervoerstijden  Aanleg Oudenbossche Koepelbaan en reconstructie doorgaande route Oudenbosch Toename reizigerskilometers Het totaal aantal reizigerskilometers neemt al jaren toe en zal naar verwachting steeds verder toenemen, onder andere door de aantrekkende economie. Dit kan uiteindelijk leiden tot extra problemen op locatie met een hoge verkeersdruk. Daarom is het belangrijk de verkeersdrukte te blijven monitoren. Eventuele knelpunten komen dan tijdig in beeld. Flexibele vervoerstijden Door de steeds maar drukker wordende spits worden reizigers gestimuleerd om buiten deze spits te reizen. Dit kan er toe leiden dat overlast op bestaande knelpunten langere periode zullen bestaan. Aanleg Oudenbossche Koepelbaan en reconstructie doorgaande route Oudenbosch In 2016 is de Oudenbossche Koepelbaan, de zuidelijke rondweg rond Oudenbosch, opgeleverd. Met deze rondweg worden de wegen door het centrum van Oudenbosch ontlast door het doorgaande verkeer om te leiden. Om het gebruik van de rondweg te stimuleren zijn op de doorgaande route door Oudenbosch verkeersmaatregelen genomen. Het verkeer op de doorgaande route door Oudenbosch is hierdoor met 44% afgenomen.

Dit heeft een positief effect op de bereikbaarheid van de voorzieningen in het centrum van Oudenbosch.

4

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022

Wegencategorisering In 2016 is de wegencategorisering geactualiseerd. Daarin zijn de op dat moment bekende ontwikkelingen meegenomen (o.a. de Oudenbossche Koepelbaan). De afgelopen periode zijn er geen wijzigen geweest, die hebben geleid tot een aanpassing van de categorisering. Wel is op een tweetal wegvakken de snelheid verlaagd. Dit heeft niet tot een aanpassing van de wegcategorie geleid. Categoriseringskaart Onderstaande kaart is de categoriseringskaart. De wegen binnen de gemeentegrenzen die niet specifiek zijn aangeduid, zijn gecategoriseerd als erftoegangsweg type II. De wegcategorie kent een maximumsnelheid van 30 km/uur binnen de bebouwde komen en 60 km/uur buiten de bebouwde kom.

Voor iedere wegfunctie zijn, vanuit Duurzaam Veilig, voorkeurskenmerken geformuleerd die sturing geven aan de inrichting van de weg.

Beleid De categoriseringskaart is de actuele weergave van de functie van de wegen in Halderberge. De voorkeurskenmerken per wegfunctie zijn als bijlage bij deze module opgenomen. De tabellen voor binnen en buiten de bebouwde kom zijn afgestemd op wegfuncties die in Halderberge voor komen. Niet relevante wegfuncties en aspecten komen daar niet in terug. Bij herinrichting sturen we op inrichting volgens de categoriseringskaart. Aandachtslocaties categorisering wegennet  Provinciale weg N640 tussen de rotonde Oudenbossche Koepelbaan en Etten Leur. De provincie is tijdens het opstellen van deze mobiliteitsvisie nog bezig met een planstudie naar de N640. Bij deze planstudie is de gemeente Halderberge betrokken als stakeholder en als zodanig gesprekspartner van de provincie. Wanneer de reconstructie van deze weg leidt tot een 5

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022



aanpassing van de categorie van de weg zal de categoriseringskaart hierop aangepast worden. Kruislandseweg in Oud Gastel. De Kruislandseweg is een weg binnen de bebouwde kom van Oud Gastel met een maximum snelheid van 70 km/uur. Bij een reconstructie van de weg wordt voorgesteld de Kruislandseweg af te waarderen naar 50 km/uur. Dit betekent een aanpassing van de wegencategorisering.

Sturing voor netwerken Nu de Oudenbossche Koepelbaan en de doorgaande route door Oudenbosch gereed zijn, worden de verkeerseffecten inzichtelijk. Op basis daarvan is de wegencategorisering sturend voor de netwerken van bijvoorbeeld de fiets en het landbouw verkeer. Het netwerk voor openbaar vervoer is door de gemeente niet te sturen. Wel kan de gemeente haar wensen aangeven aan provincie en vervoerder. De gemeente grijpt alle mogelijkheden aan om de bereikbaarheid van Halderberge te verbeteren. We streven voortdurend naar een goede bereikbaarheid ten opzichte van de randstad (zie verder module openbaar vervoer). Monitoring en evaluatie Belangrijke reden om nu met de mobiliteitsvisie te komen is dat de rondweg om Oudenbosch gereed is en doorgaande route door Oudenbosch inmiddels is gereconstrueerd. In de module verkeersveiligheid is ruimte opgenomen voor monitoring en evaluatie. Op de volgende gemeentelijke wegen wordt jaarlijks de verkeersbeweging geteld:  Doorgaande route door Oudenbosch  Pastoor van Breugelstraat Bosschenhoofd  Bovendonksestraat Hoeven  Oude Antwerpsepostbaan Hoeven De provinciale wegen worden door de provincie gemonitord. Dit zijn de volgende wegen:  N640 tussen Oud Gastel en Etten Leur, hier valt ook de Oudenbossche Koepelbaan onder  N268 tussen Stampersgat en Borchwerf

Beleidskeuzes Binnen het thema bereikbaarheid zijn de volgende beleidskeuzes geformuleerd:  De wegencategorisering wordt vastgesteld samen met de voorkeurskenmerken uit de bijlage van deze module.  Verkeerseffecten van de infrastructurele ingrepen worden gemonitord.  De categorisering uit dit thema is sturend voor de netwerken auto, fiets en landbouwverkeer.

Wat gaan we doen In het uitvoeringsplan van deze mobiliteitsvisie zijn alle acties opgenomen. De acties of maatregelen die betrekking hebben op de bereikbaarheid worden hieronder opgesomd. Actie De categorisering zoals weergegeven vaststellen Ruimtelijke ontwikkelingen toetsen aan CROW publicatie 317 Verkeerseffecten monitoren De aanpassingen van de infrastructuur wordt gebaseerd op de categorisering

Wanneer 2018

Investering -

Doorlopend

-

Doorlopend Doorlopend

-

6

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022

Bijlage module bereikbaarheid: Voorkeurskenmerken wegencategorisering Buiten de bebouwde kom Categorie Type Verkeerskenmerken Maximumsnelheid Ontwerpsnelheid Trajectsnelheid Intensiteit Minimale binding Wegindeling Rijbaanindeling Scheiding rijrichting Verhardingsbreedte Voorkeursverharding Inhalen Positie bromfiets Positie fiets Positie voetganger Positie landbouwverkeer Halten openbaar vervoer Parkeren Pechvoorzieningen Inrichtings- en omgevingskenmerken Verlichting Obstakelvrijezone Kantmarkering Asmarkering Snelheidsbeperkende maatregelen Eraansluitingen Kruispuntprincipes Met nationale stroomweg Met regionale stroomweg Met gebiedsontsluitingsweg I Met gebiedsontsluitingsweg II Met erftoegangsweg I Met erftoegangsweg II Met fietspaden Met openbaar-vervoerbanen

Gebiedsontsluitingsweg Gebiedsontsluitingsweg I Gebiedsontsluitingsweg II

Erftoegangsweg Erftoegangsweg I

Erftoegangsweg II 60 60

80 80 60 > 20.000 regio

80 80 50 5.000-20.000 regio

60 60 50 < 6.000 verblijfsgebied

< 6.000 verblijfsgebied

2x2 niet doorschrijdbaar 2x7.50 asfaltverharding tweede rijstrook parallelstructuur parallelstructuur fietsstrook parallelstructuur aanliggend parallelstructuur vluchtstrook

1x2 overrijdbaar 7.5 asfaltverharding niet toegestaan parallelstructuur parallelstructuur parallelstructuur parallelstructuur aanliggend parallelstructuur vakken

1 rijbaan geen scheiding > 4.50 asfaltverharding toegestaan hoofdrijbaan fietspad of -strook

1 rijbaan geen scheiding maximaal 4.50 asfaltverharding toegestaan hoofdrijbaan hoofdrijbaan

hoofdrijbaan op rijbaan rijbaan geen

hoofdrijbaan op rijbaan rijbaan geen

bij kruispunten 6 onderbroken doorgetrokken langs middenberm nee niet toegestaan

bij kruispunten 6 onderbroken dubbele asmarkering

bij kruispunten 1.5 onderbroken geen

bij kruispunten 1.5 geen geen

nee niet toegestaan

ja, indien nodig ja

ja, indien nodig ja

ongelijkvloerse aansluiting ongelijkvloerse aansluiting voorrangskruispunt en snelheidsbeperkingen voorrangskruispunt en snelheidsbeperkingen voorrangskruispunt en snelheidsbeperkingen voorrangskruispunt en snelheidsbeperkingen ongelijkvloers

ongelijkvloerse aansluiting ongelijkvloerse aansluiting voorrangskruispunt en snelheidsbeperkingen voorrangskruispunt en snelheidsbeperkingen voorrangskruispunt en snelheidsbeperkingen voorrangskruispunt en snelheidsbeperkingen ongelijkvloers of ter hoogte van een kruispunt ongelijkvloers of bewaakte overgang

n.v.t. n.v.t. voorrangskruispunt en snelheidsbeperking snelheidsbeperking

n.v.t. n.v.t. voorrangskruispunt en snelheidsbeperking snelheidsbeperking

gelijkwaardig kruispunt en snelheidsbeperking voorrangskruispunt en snelheidsbeperking ongelijkvloers of bewaakte overgang

ongelijkvloers of bewaakte overgang

ongelijkvloers

7

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022 Binnen de bebouwde kom Categorie Type Wegtype Verkeerskenmerken Maximumsnelheid Ontwerpsnelheid Intensiteit stedelijke omgeving Intensiteit rurale omgeving Minimale binding Vrachtverkeer Wegindeling Rijbaanindeling Scheiding rijrichting Verhardingsbreedte Voorkeursverharding Wegvaklengte Inhalen Positie bromfiets Positie fiets Positie voetganger Positie landbouwverkeer Halten openbaar vervoer Parkeren Inrichtings- en omgevingskenmerken Verlichting Bebouwing Asmarkering Erfaansluitingen Kruispuntprincipes Met gebiedsontsluitingsweg A

Stadsontsluitingsweg GOW-A

Gebiedsontsluitingswegen Wijkontsluitingsweg met fietspad GOW-B

Wijkontsluitingsweg met fietsstrook GOW-C

Erftoegangsweg ETW

70-50 70-50 > 8.000 > 10.000 regio veel

50 50 5.000-15.000 5.000-10.000 lokaal matig

50 40 5.000-10.000 5.000-8.000 lokaal matig

30 30 < 4.000 < 3.000 buurt zeer weinig

2x2 of 2x1 middenberm/asstreep 2x7.50 asfaltverharding > 500 meter niet toegestaan parallelstructuur parallelstructuur parallelstructuur parallelstructuur aanliggend parallelstructuur

1x2 plus fietspad asstreep 5.50-7.10 asfaltverharding 250-500 meter niet toegestaan rijbaan fietspad trottoir rijbaan aanliggend of rijbaan niet of in havens

1 rijbaan met fietsstroken geen scheiding 7.50-8.50 asfaltverharding 250-500 meter geen maatregelen rijbaan fietsstrook trottoir rijbaan aanliggend of rijbaan niet of in havens

1 rijbaan gemengd verkeer geen scheiding max 5.50 bij busroute max6.00 elementenverharding < 100 meter

hoog (8-10 m) op afstand (> 20 m) 50 km/uur: enkele asmarkering 70 km/uur: dubbele asmarkering niet toegestaan

middelhoog (6-8 m) op afstand (10-20 m) enkele asmarkering *

middelhoog (6-8 m) op enige afstand (> 10m) geen *

laag (3-5 m) dicht op de weg (< 10 m) nee

beperkt toegestaan

beperkt toegestaan

ja

voorrangskruispunt en snelheidsbeperking voorrangskruispunt en snelheidsbeperking voorrangskruispunt en snelheidsbeperking

ongelijkvloerse aansluiting

ongelijkvloerse aansluiting

voorrangskruispunt en snelheidsbeperking voorrangskruispunt en snelheidsbeperking voorrangskruispunt en snelheidsbeperking n.v.t. voorrangskruispunt en snelheidsbeperking voorrangskruispunt en snelheidsbeperking ongelijkvloers of bewaakte overgang

voorrangskruispunt en snelheidsbeperking voorrangskruispunt en snelheidsbeperking voorrangskruispunt en snelheidsbeperking bij hoofdfietsroutes voorrang voor fiets geen voorziening

Met fietspaden

n.v.t.

voorrangskruispunt en snelheidsbeperking voorrangskruispunt en snelheidsbeperking voorrangskruispunt en snelheidsbeperking voorrangskruispunt en snelheidsbeperking n.v.t.

Met voetgangers

ongelijkvloers of ter hoogte van een kruispunt voorrangskruispunt en snelheidsbeperking ongelijkvloers of bewaakte overgang

voorrangskruispunt en snelheidsbeperking voorrangskruispunt en snelheidsbeperking ongelijkvloers of bewaakte overgang

Met gebiedsontsluitingsweg B Met gebiedsontsluitingsweg C Met erftoegangsweg

Met bus- of trambaan Met spoorlijn

rijbaan rijbaan trottoir/loopstrook rijbaan rijbaan vakken

Voorrang voor OV-baan ongelijkvloers of bewaakte overgang

*Volgens de richtlijn Essentiele herkenbaarheidskenmerken: alle gebiedsontsluitingswegen een dubbele asmarkering of afwaarderen tot erftoegangsweg.

8

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022

Module leefbaarheid Inleiding Leefbaarheid is een abstract en subjectief begrip. Deze module bevat daarom kaders voor het beoordelen van klachten en meldingen. Hiermee wordt het mogelijk klachten en meldingen te objectiveren, zodat van daaruit naar oplossingen gezocht kan worden.

Situatiebeschrijving Klachten en meldingen zijn een aanduiding hoe inwoners de openbare ruimte en het verkeer ervaren. De klachten en meldingen hebben deels betrekking op de verharding van de wegen, fietspaden en trottoirs. De kwaliteit van de verharding valt onder wegbeheer, waarbij het voorkomen van verkeersonveilige situaties voorop staat.

Beleid Met name op erftoegangswegen komt de verblijfsfunctie makkelijk onder druk te staan door gemotoriseerd verkeer. Voorbeelden zijn de centrale ontsluiting van een wijk of een doorgaande route door een kleine kern. De voorkeurskenmerken geven richting aan de maximale verkeersintensiteiten en ontwerpsnelheid. Deze kenmerken zeggen alleen niet hoe om te gaan met de gereden snelheid of het percentage vrachtverkeer. Spanningsveld leefbaarheid en bereikbaarheid Het is zoeken naar een goede balans tussen leefbaarheid en bereikbaarheid. Dat sluit aan bij de breder gedragen wens terughoudend te zijn met het “strak” toepassen van verkeersremmende maatregelen volgens Duurzaam Veilig en het aanleggen van snelheidsremmende maatregelen zoals drempels. Verkeersremmers hebben ook nadelen die steeds vaker doorslaggevend zijn bij bewoners, openbaar vervoer, hulpdiensten en overige weggebruikers om drempels niet toe te passen. Het actief betrekken van (vertegenwoordigers van) bewoners bij de aanpak van een leefbaarheidsknelpunt en de eventuele uitwerking van verkeersmaatregelen helpt daarbij.

9

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022 Toetsingskader leefbaarheid en verkeer Om het voorgaande meer werkbaar en meetbaar te maken, wordt een toetsingskader voorgesteld. Dat gaat uit van snelheden en intensiteiten van gemotoriseerd verkeer. Deze zijn in onderstaande tabel opgenomen. Dat biedt een goed instrument en hulpmiddel voor de beoordeling van leefbaarheidsknelpunten. Het heeft niet de functie van een stroomschema waar een ja of een nee uitkomt, maar geeft een beleidsmatig vertrekpunt voor de discussie en afweging. Functie

Wettelijke maximum snelheid (km/uur)

Maximum V85 (km/uur)

Gebiedsontsluitingsweg Erftoegangsweg type 1 Erftoegangsweg type 2

Buiten de bebouwde kom 80 87 60 67 60 67

Gebiedsontsluitingsweg B

Binnen de bebouwde kom 50 57

Gebiedsontsluitingsweg C

50

57

Erftoegangsweg

30

37

Intensiteit (mvt/etm)

Vrachtverkeer (%)

> 5.000 < 6.000 < 6.000

> 12% 8 - 12% < 8%

5.000 15.000 5.000 10.000 < 4.000

> 10% 8 - 10% < 8%

Parkeren in bestaande gebieden Nieuwe parkeervraagstukken worden geregeld door middel van de Kadernota Parkeren 2017-2021. Hierin is geregeld hoe met parkeren wordt omgegaan in nieuwe situaties. Eén van de grootste ergernissen die de leefbaarheid aantasten is echter parkeren. Bij parkeerproblemen in bestaande situaties, veelal in een woongebied of wijk, wordt naar een integrale oplossing gezocht. In sommige gevallen kunnen eenvoudige maatregelen worden getroffen. Soms zijn de belangen tegenstrijdig en dan lukt dat niet. Uitgaande van een goede afstemming met de omgeving en inbreng van bewoners zelf biedt de volgende aanpak een goed hulpmiddel voor het vinden van oplossingen. Uitgangspunt hierbij is dat de voorgestelde aanpak niet voor iedere vraag wordt doorlopen, maar dat vooral bij meer ingewikkelde vragen deze aanpak wordt gevolgd. Aanpak vraagstuk parkeren bestaande gebieden Aanpak: met een enquête wordt vastgesteld wat inwoners van een gebied onder kwaliteit van de openbare ruimte verstaan (bijvoorbeeld parkeren, groen, spelen). Dit zorgt ervoor dat alle inwoners worden gehoord en niet alleen de verzoeker. Een enquête kan eenvoudig via internet worden afgenomen en verwerkt. De enquête wordt begeleid met een uitnodigingsbrief aan de bewoners. Een alternatief is een inloopavond.

Op basis van de enquêteresultaten worden binnen de gemeente de kaders en randvoorwaarden gesteld, inclusief financiën en in afstemming met andere beleidsterreinen. Vervolgens worden de inwoners actief betrokken. Aan de inwoners wordt gevraagd zelf oplossingen te laten voorstellen binnen de gestelde kaders. Een alternatief is ze te laten deelnemen in een miniklankbordgroep onder regie van de gemeente. Zo krijgen inwoners de mogelijkheid om hun eigen buurt te verbeteren. De uitkomst kan worden uitgewerkt en uitgevoerd door de gemeente. Voorgaande aanpak is niet goed toe te passen bij bedrijventerreinen. Daar ligt een goed overleg met de ondernemersvereniging voor de hand om gezamenlijk tot een passende aanpak en afstemming met de omgeving te komen.

10

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022

Burgerparticipatie, communicatie en voorlichting In de Structuurvisie Halderberge 2025 staat aangegeven dat de gemeente streeft naar samenwerking met inwoners en maatschappelijke organisaties. Dit betekent ook dat wordt ingezet op zelfredzaamheid. De gemeente kan niet in ieder meningsverschil over verkeer in de openbare ruimte een rol hebben. Inwoners zijn vaak in staat om zelf een oplossing vinden voor een ervaren probleem. De gemeente betrekt inwoners bij de uitwerking van grote projecten en vraagstukken, communiceert hier actief over en legt uit wat wordt gedaan en waarom. Dit zorgt voor duidelijkheid, begrip en draagvlak. Maatschappelijke organisaties hebben hierin een actieve rol, zij vormen de schakel tussen hun achterban en de gemeente. Hulpmiddelen om een ander aan te spreken Soms is het makkelijker een ander aan te spreken als dit vanuit een bepaalde achtergrond kan worden gedaan. Als een schooldirecteur of leerkracht de ouders aanspreekt op hun parkeergedrag heeft dit meer effect dan wanneer een omwonende dit doet. Ook de politie of BOA’s kunnen hierin een rol hebben. Gezamenlijke acties, gericht op bewustwording hebben zich ook bewezen. Rode en groene kaarten op auto’s die fout geparkeerd staan bijvoorbeeld. Dit zijn voorbeelden van projecten waarbij de uitstraling veel belangrijker is dan het bekeuren van de automobilist.

De gemeente ondersteunt soortgelijke initiatieven, VVN en andere maatschappelijke organisaties hebben hierin een nadrukkelijke rol. Voor verkeerseducatie zijn maatregelen opgenomen in de module verkeersveiligheid. Het gericht en actief communiceren met inwoners wordt in deze module nadrukkelijk uitgesproken.

Happy Streets “Met Happy Streets laten we de straat van morgen, vandaag al zien”, staat in het collegewerkprogramma. Happy Streets is een methode om zichtbaar met inwoners aan leefbaarheid op straat te werken. Happy Streets biedt verplaatsbare elementen zoals bloembakken, bankjes, speeltoestellen of fietsenrekken. Met deze elementen kan samen met inwoners de openbare ruimte (tijdelijk) opnieuw worden ingericht. De elementen kunnen bij een discussie over de juiste locatie eenvoudig verplaatst worden totdat overeenstemming is bereikt. Als blijkt dat de nieuwe inrichting de gewenste verbetering oplevert kunnen definitieve maatregelen aangebracht worden. Sinds 2016 wordt het concept Happy Streets al met succes toegepast in Rotterdam. Daarbij wordt met Happy Streets vaak verharding vervangen door bijvoorbeeld groen. Dit heeft een positief effect op de klimaatopgaven waar we als gemeente voor staan.

11

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022

Beleidskeuzes Beleidskeuzes voor het thema leefbaarheid zijn:  Er wordt gewerkt met een toetsingskader voor de hoeveelheid en samenstelling van het verkeer.  Voor vraagstukken over parkeren in de bestaande omgeving is een procesaanpak opgesteld.  Burgerparticipatie is belangrijk, er wordt ingezet op actieve communicatie met een rol voor alle betrokken partijen.

Wat gaan we doen In het uitvoeringsplan van deze mobiliteitsvisie zijn alle acties opgenomen. De acties of maatregelen die betrekking hebben op de bereikbaarheid worden hieronder opgesomd. Actie Toetsingskaders hanteren voor vragen, klachten en meldingen Complexere parkeervraagstukken in de bestaande omgeving worden aangepakt volgens het voorgestelde proces Gemeente Halderberge stimuleert zelfredzaamheid, samenwerking en burgerparticipatie. Hierover wordt actief gecommuniceerd Toepassen van Happy Streets

Wanneer Doorlopend Doorlopend

Investering -

Doorlopend

-

Doorlopend

€10.000,-

12

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022

Module verkeersveiligheid Inleiding De gemeente Halderberge heeft veel aandacht voor verkeersveiligheid. In het collegewerkprogramma “Samen vooruit” heeft dit een belangrijke plaats. Het categoriseren van wegen is de basis voor verkeersveiligheid (zie module bereikbaarheid). Door de inrichting van de weg te toetsen aan de voorkeurskenmerken, kunnen infrastructurele maatregelen worden benoemd. Een duidelijke inrichting van de weg heeft een positief effect op de verkeersveiligheid. Daarnaast moeten onveilige locaties veilig worden gemaakt en moet de weggebruiker weten wat van hem of haar wordt verwacht. Als wegbeheerder heeft de gemeente invloed op de inrichting van de weg en kan daarmee sturen op het gewenste gedrag.

Situatiebeschrijving De verkeersongevallen in de gemeente Halderberge zijn geïnventariseerd en geanalyseerd. In het onderstaande figuur staan de ongevallen van de afgelopen 4 jaar weergegeven. Het totaal aantal ongevallen in Halderberge neemt langzaam af. Het aantal gewonden blijft ongeveer gelijk. Van verkeersdoden is slechts incidenteel sprake. Uit de cijfers blijkt dat relatief vaak een personenauto is betrokken bij een ongeval. In de maanden oktober, januari, februari en maart vinden de meeste ongevallen plaats. De leeftijdscategorieën 18 t/m 24 jaar en 25 t/m 39 jaar zijn vaker betrokken bij een ongeval. Met name mensgerichte maatregelen zijn geschikt om doelgroepen aan te spreken.

Ongevallen Halderberge 140 120 100 80 60 40 20 0 Jaar

2014

Ongevallen

2015

2016

Gewonden

2017 Doden

Knelpunten Uit de ongevallenanalyse zijn een aantal locaties naar voren gekomen waar vaker een ongeval plaatsvindt. Dit zijn vaak grotere delen van een weg in plaats van een specifiek punt. In de periode 2014-2017 waren dit de volgende wegvakken:  Bosschenhoofd, Pastoor van Breugelstraat: 10 schadeongevallen, waarvan een aantal eenzijdig door aanrijding met een wegversmalling. Op korte termijn worden in Bosschenhoofd verkeersmaatregelen getroffen om de verkeersveiligheid te vergroten.  Oudenbosch, Vaartweg tussen de Oudenbossche Koepelbaan en Bosschenhoofd: 5 schadegevallen en 3 ongevallen met gewonden. Inmiddels is de snelheid verlaagd van 80 km/uur naar 60 km/uur. De inrichting wordt in 2019 aangepast aan de nieuwe snelheid.

13

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022 

 

Oudenbosch, Molenstraat: 5 schadeongevallen en 2 ongevallen met gewonden. 4 van de schadeongevallen hebben plaatsgevonden op het kruispunt Molenstraat/Parklaan/Industrieweg. In het uitvoeringsplan is een bedrag opgenomen voor een snelheidsremmende maatregel, bij een toekomstige reconstructie van de Molenstraat wordt dit punt meegenomen. Hoeven, Bovenstraat: 5 schadeongevallen en 2 ongevallen met gewonden. Inmiddels is de komgrens verplaatst, de snelheid verlaagd en een versmalling aangebracht. Hoeven, Heistraat: 4 schadeongevallen, 1 ongeval met gewonden en 1 ongeval met een dode. Inmiddels is de snelheid op het wegvak van 80 km/uur verlaagd naar 60 km/uur en de markering aangepast.

Uit de analyse is ook de doorgaande route door Oudenbosch naar voren gekomen. Dit betrof de situatie van voor de herinrichting in 2017. Nieuwe cijfers zijn nog niet beschikbaar, het verkeer op de doorgaande route wordt de komende periode gemonitord en de inrichting geëvalueerd.

Beleid Om het gewenste verkeersgedrag af te dwingen op het wegennet moet het voor de weggebruiker duidelijk zijn wat van hem of haar wordt verwacht. Dit gebeurt door de wegen in te richten volgens de uitgangspunten van Duurzaam Veilig. Dat pleit er voor om gebieden die nog niet volgens deze uitgangspunten zijn ingericht zo in te richten. Met name het gebied tussen Rucphen en Bosschenhoofd is een aandachtsgebied. Het college heeft in het collegeprogramma vastgelegd dat de wegen in dit gebied met voorrang ingericht worden volgens de principes van Duurzaam Veilig. In dit gebied komen nu nog onlogische snelheidsovergangen voor. Inwoners klagen over onduidelijkheid en hoge rijsnelheden van gemotoriseerd verkeer. Doelgroepen en permanente verkeerseducatie Iedere inwoner van de gemeente Halderberge moet permanente verkeerseducatie krijgen. VVN verwoordt dit als ‘iedereen veilig over straat’, van nul tot en met 130 jaar oud. Op iedere leeftijd krijgen verkeersdeelnemers informatie, educatie en scholing op het gebied van verkeer en verkeersveiligheid. Dit is afgestemd op hun levensfase en eventueel de vervoerswijze waar ze veel gebruik van maken. De gemeente Halderberge stimuleert Permanente VerkeersEducatie (PVE) en heeft daarin een ondersteunende rol. Dat betekent dat de uitvoering van de maatregelen en acties bij andere partijen ligt.

Dit kan VVN zijn, maar ook partijen als de scholen (Brabants VerkeersveiligheidsLabel (BVL)), Cumela, ZLTO, samenstichtingen en ouderenorganisaties zoals het KBO kunnen hierin een rol vervullen. Permanente VerkeersEducatie mogelijk maken Doel van de gemeente is om permanente verkeerseducatie mogelijk te maken en alle doelgroepen te benaderen. De gemeente stelt geld beschikbaar voor goede projecten die passen binnen Permanente VerkeersEducatie (PVE) en vraagt subsidie aan bij de provincie. Uitgangspunt is dat op verkeerseducatieprojecten 80% subsidie wordt gegeven. Dit betekent dat een structureel gemeentelijk budget eenvoudig verveelvoudigd kan worden.

14

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022 Het is wenselijk de huidige acties en maatregelen uit te breiden naar alle PVE doelgroepen. Er zijn in Nederland veel goede voorbeelden van acties en maatregelen beschikbaar. Voor de gemeente Halderberge is een principe-pakket opgesteld voor de permanente verkeerseducatie. Dat kan een basis zijn voor de uitwerking en invulling daarvan samen met andere partners. De afkorting SBV in de tabel staat voor Stichting Bevordering Verkeerseducatie. Doelgroep

Actie, project

Initiatief

0-4 jaar

Leer in het verkeer (Tjinco)

4-12 jaar, basisschool

Voortzetting BVL Verkeersouders (VVN) Streetwise (ANWB-lesprogramma) Let’s go (ANWB-lesprogramma) Totally Traffic Theater Zeven Sloten Demonstratie stopafstanden (SBV) Brom effe normaal (BEN) Witte Waas Veiligrijden.nu(VVN) Projecten van TeamAlert Streettalk (ROV-Limburg)

peuterspeelzaal, kinderdagverblijf Scholen VVN Scholen Scholen Middelbare scholen Nader te bepalen VVN Provincie Noord-Brabant Stichting Team Alert Werkgevers, vervoerbedrijven Voetbal-/Sportvereniging VVN, ONIS, jongerenwerk Werkgevers, vervoerbedrijven Nader te bepalen/rijscholen Nader te bepalen/rijscholen Nader te bepalen/rijscholen Gemeente en VVN KBO’s/VVN/Fietsersbond KBO’s/VVN KBO’s/VVN VVN

12-18 jaar, jeugd

19-24 jaar, jongeren

25-60 jaar, volwassenen

61- 70 jaar, oudere volwassenen 70+ jaar, ouderen

Veiligrijden.nu (VVN) Verkeersouders (VVN) Slipcursus Rijvaardigheidstraining auto Vaardigheidstraining motor (ANWB) Landelijke campagnes e-bike-dag Bijtanken en Oppoetsen (SBV) BROEM Scootmobieltraining

Snelheidsdisplays Snelheidsdisplays blijken een goede attentiewaarde te hebben. De gemeente schaft ieder jaar meerdere displays aan. Dit wordt ook nu voortgezet. Hier wordt een jaarlijks bedrag voor gereserveerd. De provincie Noord Brabant geeft 80% subsidie op de displays.

Landelijke en provinciale campagnes Naast het stimuleren en faciliteren sluit de gemeente Halderberge aan op landelijke, provinciale en regionale campagnes. Die gezamenlijkheid zorgt voor een brede uitstraling en houdt de investeringen klein. Een voorbeeld is ‘Brabant op weg naar nul verkeersdoden’. Ieder jaar kiest de provincie een thema waarop gefocust wordt. Door hier als gemeente op aan te sluiten kan met beperkte middelen aan verkeerseducatie en voorlichting worden gedaan. Voor het aansluiten op de campagnes van hogere overheden is het belangrijk dat hiervan kennis wordt genomen. Hiervoor neemt de gemeente Halderberge deel aan regionale overleggen. Dit wordt ook de komende jaren voortgezet. 15

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022 Inrichten Schoolzones De afgelopen jaren heeft de gemeente Halderberge geïnvesteerd in nieuwe schoolgebouwen in de verschillende dorpen. De verkeersomgeving rondom de school wordt bij voorkeur ingericht als schoolzone. Een schoolzone is een duidelijk herkenbaar ingerichte zone rondom de school waar het voor de weggebruikers duidelijk is dat ze hier op moeten letten. Goed ingerichte schoolzones zijn nodig om weggebruikers en schoolgaande kinderen bewust te maken van het verkeer in hun omgeving. Schoolzones worden zoveel mogelijk hetzelfde ingericht, met speelse elementen die passend zijn bij de scholen. Een voorbeeld hiervan zijn borden in Dick Bruna stijl.

Beleidskeuzes Binnen deze module verkeersveiligheid zijn de volgende beleidskeuzes geformuleerd:  Wegen worden volgens de categorisering van het wegennet ingericht en voorzien van de voorkeurskenmerken van de wegfunctie. Hieraan wordt uitvoering gegeven door werk-met-werk te maken.  Alle doelgroepen worden aangesproken met permanente verkeerseducatie. Het aantal acties en maatregelen wordt daarom uitgebreid.  Er worden snelheidsdisplays aangeschaft voor structureel gebruik.  De gemeente Halderberge sluit aan op landelijk, provinciale en regionale verkeersveiligheidscampagnes.

Wat gaan we doen In het uitvoeringsplan van deze mobiliteitsvisie zijn alle acties opgenomen. De acties of maatregelen die betrekking hebben op de verkeersveiligheid worden hieronder opgesomd. Actie De samenwerking tussen VVN, politie en de gemeente Halderberge in de werkgroep verkeer continueren Overleg met omliggende gemeenten inzake sluipverkeer Permanente verkeerseducatie voor alle doelgroepen Aansluiten bij landelijke en provinciale verkeersveiligheidscampagnes Wegen zoveel mogelijk inrichten conform de voorkeurkenmerking Duurzaam Veilig Inrichting 60 km zones buitengebied

Wanneer Doorlopend

Investering -

Doorlopend Doorlopend Doorlopend

Jaarlijks €20.000,-

Doorlopend

Snelheidsremmende maatregelen in de kernen Inrichting schoolzone Bosschenhoofd Keuze inrichting wegen volgens de categorisering en bijbehorende voorkeurskenmerken. Meeliften in landelijke, provinciale en regionale campagnes

2019-2022 2019 Doorlopend

Werk met werk maken Jaarlijks €100.000,€350.000,€20.000,-

2019-2022

Doorlopend 16

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022

Module fiets Inleiding In Halderberge wordt veel gefietst. Op de korte en middellange afstand is dit een goed alternatief voor de auto. Door de aanwezigheid van twee voortgezet onderwijsinstellingen fietsen er veel scholieren naar de scholen in Halderberge. Halderberge als groene, toeristische gemeente maakt het gebied ook aantrekkelijk voor recreatieve fietsers.

Situatiebeschrijving Halderberge staat bekend als toeristische fietsgemeente. De gemeente Halderberge kent verschillende toeristische activiteiten waar recreanten graag op de fiets naar toe gaan. De bossen tussen Hoeven, Bosschenhoofd en Oudenbosch zijn een prettig gebied om te fietsen en trekken veel fietsers uit de regio aan. Als het gaat om de fiets houden we rekening met de volgende trends en ontwikkelingen:  Toename elektrische fietsen  Steeds meer recreatief fietsverkeer  Duurzaamheid en milieu Elektrisch fietsen Door de toenemende populariteit van de elektrische fiets wordt de verplaatsingsafstand van de fietser steeds groter. Het is inmiddels niet meer een fiets die alleen gebruikt wordt door ouderen. Steeds meer woon-werkverkeer vindt plaats op de elektrische fiets. Het is op afstanden tot 19 km een goed alternatief voor de auto. Door de hogere snelheid van de elektrische fiets zijn de snelheidsverschillen tussen fietsers onderling groter. Een niet elektrische fiets rijdt gemiddeld 10 km per uur, een “gewone” elektrische fiets kan maximaal 25 km/h en een speed pedelec heeft een maximum snelheid van 40 km/h. De speed pedelec heeft een kenteken en helmplicht. Daardoor is de speed pedelec iets minder populair. Door de snelheidsverschillen tussen de fietsers komt het steeds vaker voor dat fietsers elkaar met hogere snelheden passeren.

Het wordt daardoor steeds belangrijker dat fietspaden voldoende breed zijn. Veilig Verkeer Nederland (VVN) biedt e-bike trainingen aan . Met deze training kunnen inwoners kennis maken met het rijden op een elektrische fiets. Ook worden ze gewezen op de veiligheidsrisico’s die het fietsen met hogere snelheid met zich meebrengt.

17

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022 Recreatieve fietsroutes De gemeente Halderberge wil als toeristische gemeente 200.000 toeristen per jaar verwelkomen. Een deel van deze toeristen zal op de fiets komen of een fietstocht door de gemeente gaan maken. Door het buitengebied lopen een aantal recreatieve (landelijke) fietsroutes. Deze routes vormen één van de toeristische trekpleisters van Halderberge. In de Economische Visie Halderberge 2020 staat omschreven hoe de fiets een bijdrage levert in de aantrekkelijkheid voor recreanten. In 2018 is de één van de toegangswegen naar het recreatieve buitengebied gereconstrueerd. De Oude Antwerpsepostbaan is na overleg met bewoners fietsvriendelijk ingericht. Met de nieuwe inrichting heeft de fiets een prominentere plaats op de weg gekregen dan gebruikelijk is op een 60 km/h weg. Om de ervaringen mee te nemen bij komende reconstructies in dit recreatieve (fiets)gebied wordt de inrichting geëvalueerd. Op deze manier gaan we samen met de omgeving zoeken naar een goede inrichting van de wegen in dit gebied en zorgen we voor zo veel mogelijk verkeersveiligheid voor fietsers. Knooppunten routes In bijna heel Nederland kom je routebordjes tegen van fietsroutewerken. Ook de gemeente Halderberge beschikt over deze knooppunten. Knooppuntroutes, oftewel fietsroutenetwerken, bestaan uit een groot aantal genummerde knooppunten.

Tussen die knooppunten lopen in twee richtingen bewegwijzerde verbindingsroutes. Op elk knooppunt staat een informatiepaneel met knooppuntnummer en een overzicht van het fietsroutenetwerk in de omgeving. Duurzaamheid en milieu Fietsen is een zeer duurzame manier van vervoeren, zeker als je het vergelijkt met de auto, de trein of bus. De focus komt steeds meer te liggen op duurzame mobiliteit en de (elektrische) fiets heeft hier een belangrijke rol in. Door zorg te dragen voor goede fietspaden wordt het aantal fietsverplaatsingen vergroot.

Beleid De fiets is een belangrijk vervoermiddel in Halderberge. Daarnaast is het een kwetsbare groep verkeersdeelnemers. We zetten zoveel mogelijk in op de verkeersveiligheid voor fietsers. Binnen de gemeente Halderberge streven we continu naar kwaliteitsverbetering van fietsinfrastructuur. Bijvoorbeeld door werk-met-werk te maken.

Schoolroutes Veel scholieren komen op de fiets naar school. Op de belangrijkste schoolroutes wordt gezocht naar de best haalbare oplossing om de verkeersveiligheid voor deze kwetsbare fietsers te borgen. Dit houdt niet op bij de gemeentegrenzen. Leerlingen uit andere gemeenten komen naar Halderberge en scholieren uit Halderberge gaan naar scholen in buurgemeenten. Overleg met buurgemeenten is dan ook heel belangrijk. Tijdens deze overleggen wordt gekeken naar de fietsroutes die de gemeenten met elkaar verbinden. Er zijn ook scholieren die verder moeten reizen dan met de fiets haalbaar is. Zij gaan met de fiets naar een bushalte of het station van Oudenbosch. Voor deze scholieren zorgen we voor goede stallingsmogelijkheden om zo het fietsgebruik te stimuleren.

18

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022 Veilig Honk Kinderen die naar school gaan moeten vaak ver fietsen. Onderweg naar school kan er van alles gebeuren. Pech onderweg, pesterijen, slecht weer, enzovoorts. Het idee achter het project Veilig Honk is om de schoolgaande jongeren wat extra veiligheid onderweg naar school te geven. Een Veilig Honk is een huis, soms een bedrijf waar vrijwilligers wonen die een veilige plek bieden. Dat doen ze door kortdurende hulp te geven aan de kinderen als ze daarom vragen. Woon-werk routes De onderlinge afstanden tussen de Halderbergse kernen zijn goed met de fiets af te leggen. Ook de buurgemeenten zijn goed met de fiets bereikbaar. Zeker met de opkomst van de elektrische fiets wordt steeds meer naar het werk gefietst. Daarbij hebben steeds meer bedrijven fietsstimuleringsregelingen voor personeel dat op de fiets komt. De regio West Brabant beschikt over een uitgebreid regionaal fietsnetwerk. De hoofdfietsroutes in Halderberge maken hier onderdeel van uit. Dit netwerk bevat de fietsverbindingen die voor woon-werk verkeer worden gebruikt. Dit netwerk staat los van de recreatieve fietsroutes. Voor de verbetering van deze fietsroutes zijn subsidies bij de provincie Noord Brabant beschikbaar.

Beleidskeuzes Binnen de module fiets zijn de volgende beleidskeuzes geformuleerd:  De fiets is belangrijk voor Halderberge als groene fietsgemeente. Het is daarbij ook een kwetsbare groep verkeersdeelnemers. Het verbeteren van de kwaliteit van de fietsverbindingen heeft dan ook grote prioriteit. Tijdens reguliere werkzaamheden zoeken we naar de mogelijkheid om de voorzieningen te optimaliseren en zo toe te werken naar een toekomstbestendig en veilig fietsnetwerk.  Uit het collegewerkprogramma komt voort dat in 2019 een onderzoek wordt uitgevoerd naar de kwaliteit en toegankelijkheid van voet- en fietspaden. Hier wordt onder andere gekeken naar de schoolroutes. Ook wordt Veilig Honk geëvalueerd.  In de gemeente Halderberge werken we zo veel mogelijk volgens het principe “werk met werk maken”. Dit betekent dat bij reconstructies of wegwerkzaamheden wordt gekeken of door maatregelen de verkeersveiligheid in een straat kan worden vergroot. Een kleine simpele ingreep kan tot een grote verbetering voor de omgeving zorgen.

19

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022

Wat gaan we doen In het uitvoeringsplan van deze mobiliteitsvisie zijn alle acties opgenomen. De acties of maatregelen die betrekking hebben op de fiets worden hieronder opgesomd. Actie Onderzoek naar fietsnetwerk, evaluatie Veilig Honk Evaluatie fietsstraat Oude Antwerpsepostbaan Kleine infrastructurele verbeteringen fietsnetwerk Verbeteren fiets infrastructuur

Wanneer 2019

Investering €50.000,-

2020

€10.000,-

2019-2022

€48.000,-

Bij onderhoudswerkzaamheden

Scheiden fietsers van andere vervoersmiddelen E-bike training Indien noodzakelijk bijplaatsen fietsparkeervoorzieningen bij openbaarvervoer halten

Indien mogelijk bij reconstructies Jaarlijks Na signalering tekort

Gaat mee in de werkzaamheden Haalbaarheid wordt per werk bekeken Uit reguliere budget Uit reguliere budget

20

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022

Module voetgangers Inleiding Bijna elke inwoner loopt. De één korte afstanden, de ander lange afstanden. Het is de belangrijkste schakel in onze dagelijkse verplaatsingen. Lopen naar de auto, bushalte, station, winkelvoorziening, school of een recreatief rondje. De infrastructuur voor voetgangers bestaat voornamelijk uit trottoirs binnen de kernen van Halderberge. Deze trottoirs worden ook gebruikt door scootmobielen, ouderen met hulpmiddelen en spelende kinderen. Het is dan ook belangrijk dat de kwaliteit de trottoirs voor deze kwetsbare groep veilig wordt ingericht.

Situatiebeschrijving De voetgangersvoorzieningen in de kernwinkelgebieden worden in Halderberge vaak onderscheiden door historische kenmerken. Hierdoor is de ruimte vaak beperkt en is het trottoir niet altijd breed genoeg. Ook staan er nogal eens paaltjes, lichtmasten, reclameborden of gestalde fietsen op het trottoir. Dit kan er voor zorgen dat niet alle trottoirs goed toegankelijk zijn. Senioren blijven langer mobiel Het aantal senioren dat zelfstandig blijft wonen neemt toe. Deze doelgroep vraagt extra aandacht voor de toegankelijkheid van de openbare ruimte. Kleine obstakels op het trottoir kunnen voor problemen zorgen als ze zich met een rollator of rolstoel willen (laten) verplaatsen. Ruimtegebruik voetgangers Hulpmiddelen van voetgangers zorgen ervoor dat ze meer ruimte nodig hebben. De landelijke richtlijnen schrijven voor een trottoir een voorkeursbreedte van 1,80 meter voor. Met deze breedte kunnen twee rolstoelen elkaar passeren. Bij een trottoirbreedte van 1,50 kunnen twee voetgangers elkaar passeren.

Kinderen zijn kwetsbare verkeersdeelnemers Kinderen vragen extra aandacht als het gaat om verkeer. Kinderen lopen naar school en spelen onderweg. Op trottoirs moet voldoende ruimte zijn zodat kinderen veilig naar school kunnen lopen.

21

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022

Beleid De gemeente Halderberge wil zoveel mogelijk goede infrastructuur voor voetgangers. Daarmee moet het voor iedereen mogelijk zijn om zich door de openbare ruimte te verplaatsen. Dit zorgt er voor dat inwoners en bezoekers van Halderberge goed lopend naar scholen, huisarts, winkels en dergelijke kunnen gaan. Hotspots voetgangers Op een aantal locaties is de vraag naar toegankelijke trottoirs extra groot. Dit is met name in de kernwinkelgebieden en rondom voorzieningen gericht op kwetsbare doelgroepen zoals scholen en seniorenwoningen. Dit zijn locaties waaraan extra aandacht wordt besteed. Richtlijnen toegankelijkheid Om trottoirs voor voetgangers toegankelijk te maken is het belangrijk dat er genoeg ruimte is. Er is voldoende ruimte als twee voetgangers elkaar kunnen passeren. In de tabel zijn de richtlijnen opgenomen. Wanneer door ruimtegebrek niet mogelijk is om te voldoen aan deze richtlijnen kan overwogen worden het trottoir verlaagd aan te brengen zodat het op- en afstappen van het trottoir eenvoudiger wordt. De toegankelijkheid van de openbare ruimte wordt structureel met het gehandicaptenplatform en seniorenraad besproken. Oversteekplaatsen Het oversteken van drukke wegen kan voor voetgangers als lastig worden ervaren. Op wegen met een maximum snelheid van 50 km/uur wordt aan de hand van het aantal voertuigen op de weg bekeken welke oversteekvoorziening gewenst is.

Dit kunnen kanalisatiestrepen zijn of een zebrapad. Op wegen met een maximum snelheid van 30 km/uur worden in principe geen oversteekplaatsen aangebracht. Wanneer er sprake is van een oversteekplaats in een schoolroute of bij een winkelgebied kan hier een uitzondering worden gemaakt. Richtlijnen oversteekplaats Een verzoek voor een oversteekplaats of zebrapad wordt aan de volgende richtlijnen getoetst:  Intensiteit (=hoeveelheid) gemotoriseerd verkeer. Op rustige wegen is er voldoende gelegenheid om zonder oversteekplaats over te steken.  De snelheid van het verkeer. Bij een snelheid hoger dan 50 km/uur is een oversteekplaats niet gewenst in verband met de lange remweg van het verkeer.  Hoeveelheid voetgangers wat gaat oversteken. Richtlijn hiervoor is dat tussen 7.00 uur en 19.00 uur minimaal 100 voetgangers op de locatie oversteken.  De locatie ligt in een route waar veel kwetsbare verkeersdeelnemers oversteken, bijvoorbeeld nabij een school of winkelgebied. In onderstaande tabel is de onder- en bovengrens van het aantal motorvoertuigen per etmaal opgenomen. Op basis van deze tabel kan overwogen worden of het aanbrengen van een oversteekplaats zinvol is. Meetperiode

Ondergrens

Bovengrens

Weekdag Gemiddelde spitsuur Drukste kwartier in schoolspits

4.000 motorvoertuigen/ 24 uur 320 motorvoertuigen/ 1 uur 80 motorvoertuigen/ 15 min

12.500 motorvoertuigen/ 24 uur 1.000 motorvoertuigen/ 1 uur 250 motorvoertuigen/ 15 min

22

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022 Blinden en slechtzienden Blinden en slechtzienden zijn sterk afhankelijk van de beschikbare infrastructuur. Gidslijnen voor blinden en slechtzienden zijn erg belangrijk. Een gidslijn is een element in de openbare ruimte, dat voor blinden en slechtzienden bruikbaar is als oriëntatiepunt of als geleiding bij het lopen. Een gidslijn kan een hoogteverschil zoals een stoeprand of een muur parallel aan het trottoir zijn. Bij gevaarlijke locaties is extra markering op het trottoir gewenst. Gevaarlijke locaties zijn bijvoorbeeld een oversteekplaats of bushalte zijn (zie foto). Geleidelijnen worden aangelegd volgens de richtlijnen uit CROW publicatie 337.

Beleidskeuzes Binnen het thema voetgangers zijn de volgende beleidskeuzes geformuleerd:  Er wordt extra aandacht besteed aan de toegankelijkheid van de zogenaamde hotspots voor voetgangers.  De tabel met richtlijnen toegankelijkheid voor voetgangers worden toegepast.  Verzoeken voor oversteekplaatsen voor voetgangers worden getoetst aan de richtlijnen.

Wat gaan we doen In het uitvoeringsplan van deze mobiliteitsvisie zijn alle acties opgenomen. De acties of maatregelen die betrekking hebben op voetgangers worden hieronder opgesomd. Actie Structureel overleg met seniorenraad en gehandicaptenplatform Verbeteren toegankelijkheid voetgangers Actieve handhaving op toegankelijkheid trottoirs

Wanneer Doorlopend

Investering -

2019-2022 Doorlopend

€77.000,-

23

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022

Module landbouwverkeer Inleiding In Halderberge is door de landelijke ligging van de gemeente in verhouding veel landbouwverkeer aanwezig. De voertuigen zijn vaak groot en ook rijden ze niet zo hard. De maximum toegestane snelheid van landbouwvoertuigen is 25 km/uur. Het is belangrijk om een goede visie op landbouwverkeer te hebben. Hiermee kan een goede plaats voor dit verkeer in het wegennetwerk gecreëerd worden. Met een goede plaats in het wegennet voor landbouwverkeer wordt de overlast voor overige weggebruikers en inwoners beperkt en blijven de agrarische bedrijven bereikbaar.

Situatiebeschrijving De gemeente Halderberge heeft een groot buitengebied met veel agrarische bedrijven en bedrijvigheid. Met name aan de noord- en westzijde van Halderberge zijn veel ondernemers gevestigd. De aanwezigheid van de Suikerunie nabij Stampersgat zorgt ook voor een groot aantal agrarische transporten door de gemeente. Als het gaat om landbouwverkeer houden we rekening met de volgende trends en ontwikkelingen:  Landbouw voertuigen worden steeds groter  Aanpassingen landelijk beleid landbouwvoertuigen  Regionale visie landbouwverkeer Landbouwvoertuigen worden steeds groter De afgelopen jaren zijn landbouwvoertuigen steeds groter en breder geworden. Door nieuwe Europese wetgeving is het maximum nu bereikt. Nieuwe landbouw voertuigen mogen nog maar maximaal 3,5 meter breed zijn. Aanpassingen landelijk beleid landbouwvoertuigen Al sinds 2009 wordt gewerkt aan de kentekening van landbouwvoertuigen. Europese wetgeving maakt het wel noodzakelijk om landbouwvoertuigen te kentekenen. Met een kenteken is een landbouwvoertuig herkenbaar en wordt handhaving op overtredingen eenvoudiger. Het is op dit moment nog niet duidelijk wanneer landbouwvoertuigen een kentekenplicht hebben. Regionale visie landbouwverkeer In de Regio West Brabant (RWB) wordt samen met de provincie Noord Brabant gewerkt aan een regionale visie landbouwverkeer.

Deze visie gaat verder dan het benoemen van knelpunten. Het is de ambitie om ook met de regio en provincie te komen met oplossingen en daar financiering aan te verbinden. De visie wordt eind 2018 bestuurlijk in de regio vastgesteld. Daarna volgt vaststelling door Gedeputeerde Staten. De planning is op dit moment nog niet bekend. De gemeente Halderberge neemt in de regio deel aan de bestuurlijke en ambtelijke kopgroep landbouwverkeer. De visie landbouwverkeer wordt in een later stadium aangevuld en in een apart voorstel aan de gemeenteraad voorgelegd. De gemeentelijke visie wordt gebaseerd op de regionale visie landbouwverkeer om zo de aansluiting in de regio te borgen. 24

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022

Beleid Volgt na vaststelling regionale visie landbouwverkeer

Beleidskeuzes Volgt na vaststelling regionale visie landbouwverkeer

Wat gaan we doen In het uitvoeringsplan van deze mobiliteitsvisie zijn alle acties opgenomen. De acties of maatregelen die betrekking hebben op landbouwverkeer worden hieronder opgesomd. Actie Bestuurlijke en ambtelijke deelname aan regionale kopgroep landbouwverkeer Opstellen module landbouwverkeer op basis van regionale visie Vaststellen module landbouwverkeer door gemeenteraad

Wanneer Juni-december 2018

Investering -

2019

ntb

Medio 2019

ntb

25

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022

Module openbaar vervoer Inleiding Openbaar vervoer is personenvervoer dat openbaar toegankelijk is, dat wil zeggen dat iedereen die dat wil van de vervoerdienst gebruik kan maken. De bussen waarmee wordt gereden zijn toegankelijk voor mindervalide mensen. Voor veel mensen is het openbaar vervoer vaak de enige mogelijkheid om grote afstanden af te leggen. Toch heeft het openbaar vervoer slechts een vervoersaandeel van 5%. Met name in de landelijke gebieden, zoals West Brabant, staat het openbaar vervoer onder druk. Het aantal reizigers neemt af en vervoerders hebben moeite om de bussen rendabel te laten rijden.

Situatiebeschrijving Inwoners van de gemeente Halderberge kunnen gebruik maken van de trein en de bus. In Oudenbosch is een treinstation aanwezig. Het station ligt aan de spoorlijn Dordrecht-Roosendaal. Busvervoer Het busvervoer in Noord-Brabant wordt verzorgd door Arriva. In Oud Gastel is een busstation aanwezig. Het busvervoer wordt verzorgd door de volgende buslijnen:  Streekbus: o o

103: Willemstad – Oudemolen – Fijnaart – Oud Gastel – Roosendaal 111: Bergen op Zoom – Halsteren – Steenbergen – Dinteloord – Stampersgat – Oud Gastel



Volans (hoogwaardig openbaar vervoer):



Schoolbus:

o o o



311: Oud Gastel – Oudenbosch – Hoeven – Etten Leur – Breda 610: Klundert – Noordhoek – Standdaarbuiten – Oudenbosch 611: Oud Gastel – Oudenbosch – Hoeven – Etten Leur – Breda

Buurtbus: o o o

210: Klundert – Noordhoek – Standdaardbuiten – Oudenbosch 211: Nispen – Roosendaal – Zegge – Bosschenhoofd – Oudenbosch 213: Oud Gastel – Kruisland – Steenbergen – Moerstraten – Heerle – Wouw

De dorpen Hoeven, Oud Gastel en Oudenbosch zijn voorzien van relatief goed openbaar vervoer. Stampersgat wordt momenteel niet in het weekend ontsloten, binnenkort wordt een halte aan de Provincialeweg Noord aangelegd. Met deze halte kunnen de inwoners van Stampersgat ook in het weekend weer met de bus reizen. In Bosschenhoofd rijdt op werkdagen een buurtbus, deze bus rijdt niet in de avonduren en het weekend.

26

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022 Deeltaxi Op de momenten dat inwoners geen gebruik kunnen maken van openbaar bus vervoer omdat ze hier niet toe in staat zijn en/of omdat de halte te ver weg ligt kunnen ze gebruik maken van de deeltaxi. Deeltaxi West-Brabant biedt inwoners openbaar vervoer van deur-tot-deur. Ze worden per comfortabele taxibus of -auto naar de bestemming gebracht. De taxi wordt gedeeld met andere passagiers. Deeltaxi West-Brabant is er voor iedereen.

Trends en ontwikkelingen Als het gaat om openbaar vervoer houden we rekening met de volgende trends en ontwikkelingen:  Vraaggericht openbaar vervoer  Toegang in plaats van bezit Vraaggericht openbaar vervoer Vraaggericht openbaar vervoer moet de beperkte opbrengst van het openbaar vervoer verbeteren. Hierbij wordt extra ingezet op buslijnen met een hoog gebruik, terwijl rustige buslijnen versoberen. Dit zorgt ervoor dat het openbaar busvervoer in de kleine dorpen onder druk komt te staan en mogelijk zelfs helemaal verdwijnt. Daarom is het belangrijk om te kijken naar alternatieve vormen van openbaar vervoer. Met alternatieve vormen van openbaar vervoer kunnen ook kleine dorpen worden voorzien van vervoer. Toegang in plaats van bezit In met name grotere steden zijn steeds meer initiatieven die een alternatief vormen voor de eigen auto en fiets. De bekendste zijn de deelauto en de OV-fiets die tegen betaling kunnen worden gebruikt. Dit zijn aanvullingen op het openbaar vervoer. Op station Oudenbosch zijn OV-fietsen beschikbaar.

Beleid Openbaar vervoer is belangrijk voor mensen die geen auto bezitten en toch relatief ver en comfortabel willen reizen. De gemeente Halderberge streeft er dan ook naar om het openbaar vervoer naar alle dorpen te behouden. Het openbaar vervoer is vraaggericht. Dit betekent dat op buslijnen die veel worden gebruikt meer bussen rijden. Door dit vraaggerichte vervoer wordt op onrendabele lijnen minder gereden. De vervoerder mag dit doen in overleg met de provincie. De provincie is opdrachtgever voor het busvervoer. De gemeente Halderberge heeft regelmatig overleg met de provincie en de vervoerder om wensen kenbaar te maken. Toegankelijkheid openbaar vervoer Het openbaar vervoer moet voor iedereen toegankelijk zijn. Ook voor zwakkere verkeerdeelnemers zoals scholieren, ouderen en minder validen. De gemeente is verantwoordelijk voor het toegankelijk maken van de bushalten. Het uitgangspunt voor de toegankelijkheid van haltes is, dat een rolstoelof rollatorgebruiker, iemand die slecht ter been is of iemand met een visuele beperking zelfstandig de halte kan vinden, bereiken, gebruiken en de reis kan maken. De provincie beslist of er ook een bus gaat rijden. Voor de toegankelijkheid van het openbaar vervoer is het ook belangrijk dat reizigers eenvoudig de opstapplaatsen kunnen bereiken.

De afgelopen jaren zijn veel halten toegankelijk ingericht om het instappen makkelijker te maken. Om de toegankelijkheid verder te verbeteren is het ook belangrijk om naar de routes te kijken. In de module voetganger staat dit verder uitgewerkt.

27

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022 Toekomst openbaar vervoer in Noord Brabant: Mobility as a service De provincie onderzoekt een andere aanpak van openbaar vervoer in Brabant. De gedachte erachter is dat het openbare karakter voor een groot deel achterhaald is. Reizigers willen graag passend vervoer op momenten dat ze er behoefte aan hebben. Daarmee lijkt een einde te komen aan de lege bussen die op sommige tijdstippen rondrijden. De provincie onderzoekt momenteel welke sterke lijnen zeker behouden moeten blijven en zoekt naar een alternatief voor het kleinschalig openbaar vervoer en het eigen bezit van vervoersmiddelen. Dit gebeurt momenteel onder de term Mobility as a Service (MaaS). Met MaaS voorzien reizigers niet zelf in het vervoer, maar krijgt het de keuze uit diverse vervoersvormen. MaaS wordt ook wel vergeleken met Netflix en biedt een ruime keuze aan vervoer. Vervolgens betaalt de reiziger voor het gebruik van het vervoer in plaats van het bezit van vervoer. Daarmee omvat MaaS niet alleen het openbaar vervoer, maar ook bijvoorbeeld deelauto’s, deelfietsen en doelgroepenvervoer. Uit de beschikbare vormen van vervoer stelt MaaS de best mogelijke reis samen. Hiermee vormt MaaS niet alleen een alternatief voor kleinschalig openbaar vervoer, maar kan het ook het bestaande openbaar vervoer aanvullen.

In het onderzoek is veel aandacht voor de bereikbaarheid van kleine dorpen. MaaS zou wel eens de oplossing kunnen worden voor de aansluiting van de kleine dorpen op het openbaar vervoer. Momenteel is het concept MaaS nog volop in ontwikkeling bij diverse marktpartijen. Zij zijn bezig om een goed werkend systeem te realiseren waarop reizigers hun reis kunnen organiseren. Omdat het een gewenste aanvulling is op het huidige openbaar vervoer zal de gemeente deze ontwikkelingen actief blijven volgen. De gemeente Halderberge neemt bestuurlijk deel aan de ‘kopgroep openbaar vervoer’ en is daarmee nauw betrokken bij de ontwikkeling van het nieuwe openbaar vervoer in Noord Brabant.

Beleidskeuzes Binnen het thema openbaar vervoer zijn de volgende beleidskeuzes geformuleerd:  De toegankelijkheid van de bushalten waarborgen.  Structureel overleg met vervoerder en provincie over dienstregelingen.  De ontwikkelingen in het openbaar vervoer volgen door bestuurlijke deelname aan de ‘kopgroep openbaar vervoer’.  Aandacht vragen voor het behouden van busvervoer in Stampersgat in het weekend.

Wat gaan we doen In het uitvoeringsplan van deze mobiliteitsvisie zijn alle acties opgenomen. De acties of maatregelen die betrekking hebben op openbaar vervoer worden hieronder opgesomd. Actie Realisatie nieuwe bushalte aan Provincialeweg Noord Stampersgat Blijvend inzetten voor behoud openbaar vervoer in de kleine dorpen Deelname bestuurlijke kopgroep openbaar vervoer

Wanneer November 2018

Investering €25.000,-

Doorlopend

-

Doorlopend

-

28

Mobiliteitsvisie gemeente Halderberge 2019-2022

29