Bijlage 2 - Presentatie raadsleden informatieavond.pdf

In gesprek over het Regionaal Plan Energiesysteem – West-Brabant Energie in Balans

1

RES West-Brabant 16 gemeenten, 2 waterschappen, Provincie, en netbeheerder______... 30 RES regio’s

>35 TWh

+ 0,2 TWh innovatie 12/19/2024

2

Agenda 19.30u Welkom 19.35u Balans tussen vraag en aanbod: Schets van de opgave waar we voor staan 19.40u Stand van zaken rondom capaciteit van het elektriciteitsnet in de regio 19.50u Q&A opgave en capaciteit elektriciteitsnet 20.00u Terugblik op proces afgelopen jaar om tot de RES 2.0 te komen 20.10u Toelichting op de publieke belangen en leidende principes die de basis vormen voor het energiesysteem van de toekomst 20.20u Belangrijke keuzes voor het energiesysteem van de toekomst 20.30u Q&A over de keuzes die de regio wil maken voor het energiesysteem van de toekomst 20.40u Rol van raadsleden in de besluitvorming 20.50u Q&A over besluitvormingsproces 20.55u Afsluiting

Opgave voor de RES 2.0 Wat is de urgentie? Waarom moeten we nu keuzes maken?

4

Onze energievoorziening piept en kraakt

Energiesysteem van de toekomst

6

7

Focus op energiesysteem

Van enkel opwek

Van sectoraal

Van een technisch vraagstuk

Naar energiesysteem van de toekomst

Naar gebiedsgericht en integraal

Naar een sociaal vraagstuk

8

Gebiedsontwikkeling en energiesysteem

Gebiedsontwikkelingen

Opgave energiesysteem

Knelpunten en oplossingen

Ruimtelijke ordening (RO) is buiten scope van RES, maar het energiesysteem en de daarbij horende knelpunten en oplossingen vormen wel input voor RO-beleid. 9

Stand van zaken Netcapaciteit

Agenda 1. Werking elektriciteitsnet 2. Actuele ontwikkelingen 3. Nieuwe realiteit: netcongestie 4. Perspectieven

11

1. Werking elektriciteitsnet

Van hoogspanning via midden-spanning naar laagspanning MS/MS station

Hoogspanningssnet

MS/LS station

HS/MS-station Schakeltuin

MS/LSstation

Laagspanningsnet

Laagspanningsnet

Laagspanningsnet

Laagspanningsnet

Middenspanningsnet MS/LS station

Trafo

MS/LS station

Laagspanningsnet

Laagspanningsnet

Laagspanningsnet

Laagspanningsnet

Reserve trafo HS/MS station Velden Middenspanningsnet

MS/MS station

Middenspanningsnet

MS/LS station

MS/LS station

Laagspanningsnet

Laagspanningsnet

Laagspanningsnet

Laagspanningsnet

Middenspanningsnet

19 december 2024

12

2. Actuele ontwikkelingen

Energietransitie gaat hard en vergroot dynamiek op het net

1

2

Zonne-energie

Windenergie

•

Zon op dak

•

Zonneparken

• •

•

Windmolens

3

4

Elektrisch Vervoer

Verduurzaming van woningen en industrie

Laden achter de (bestaande) meter Publieke laadpalen

•

Warmtepompen

•

Vervanging aardgas industriële processen

3. Nieuwe realiteit: netcongestie (1)

Schaarste op netvlakken TenneT en Enexis (op EHS- en HS/MS-stations)

Actuele bron: Capaciteitskaart.netbeheernederland.nl

3. Nieuwe realiteit: netcongestie (2) Netcongestie is piekbelasting

De nieuwe realiteit

4. Perspectieven (1) Waar we op inzetten

1.

2. 3.

4. 5.

Netuitbreiding: • In 2024 breiden we uit met ≥ 2000 MW • We investeren in hoogspanningsstation HS/MS (afhankelijkheid TenneT) én MS en LS-netten (grootschalige meerjarige werkpakketten) Efficiënter netgebruik: • Creëren netcapaciteit door inzet Flex ≥ 500 MW • Inzicht in de momenten dat energie in overvloed beschikbaar is (dempen of mijden van piek) • We benutten het bestaande net maximaal, door de doorontwikkeling van congestiemanagement en de ontwikkelen van andere proposities, flexibele individuele en groepscontracten: zoals specifiek tijdsvenster van afname voor bv. nachtladen bij een vervoersbedrijf, grootschalige uitrol van ZonBalans en locatiegerichte flex met een Energy hub. Prioriteren en programmeren: • Investeringen: vanaf nieuw IP 2024 wegen we projecten met grootste maatschappelijke relevantie zwaarder mee (PMIEK) • Transportvermogens: maatschappelijk prioriteren (nieuwe code ACM in oktober ingevoerd) Energievisie: • We werken mee aan opstellen van energievisies • We kijken naar gehele energiesysteem: van alternatieve duurzame bronnen (warmtenetten, groen gas en waterstof) tot afname en besparing om elektriciteitsnet te ontlasten

Communicatiecampagne: • Voor de consument met de boodschap dat we individuele spanningsklachten niet meteen verhelpen door de keuze voor de wijkgerichte (buurt) aanpak. • Voor bedrijven via ‘Mijn stroomnet is jouw stroomnet’

4. Perspectieven (2)

Netuitbreidingen op HS/MS- en MS-T niveau

Naar verwachting staan er in 2030 – 2035 ca. 210 MS-stations in de regio West-Brabant met een totale ruimte beslag van ca. 32 ha

4. Perspectieven (3) Efficiënter netgebruik ZonBalans

Non-firm ATO

Groeps ATO – Elektriciteit Hub

Batterijen

4. Perspectieven (4)

Prioriteren en programmeren (energieplanologie) Buurtaanpak •

Starten daar waar spanningsklachten (te verwachten) zijn

•

Zoveel mogelijk aansluiten bij WUP’s

•

Grote impact: •

Verdubbeling netstations per gemeente

•

Duizenden kilometers LS- en MSkabels (derde tot helft alle straten op komende 10-15 jaar)

•

Gestandaardiseerde aanpak; meer werk naar aannemers

•

Van belang om afspraken te maken over ruimtelijke inpassing, zakelijk recht voor stations en vergunningen voor kabels/leidingen

21

Vragen?

Terugblik op proces afgelopen jaar om tot de RES 2.0 te komen ( Johan/vervanger)

Terugblik op proces afgelopen jaar om tot de RES 2.0 te komen

December 2023 vastgesteld.

Door huidige kabinet over genomen. Wordt door vertaald in wetgeving.

25

26

In gesprek in West-Brabant

27

Met inwoners - op straat

+ bijeenkomsten met stakeholders en inwoners

+ bijeenkomsten met klankbordgroep

Publieke belangen & Leidende principes

Publieke belangen

Betaalbaar en economisch krachtig Rechtvaardig Betrouwbaar en veilig Ruimte en milieu Duurzaam Transparante afweging belangen

Leidende principes • Verantwoordelijkheid zo laag mogelijk in het energiesysteem leggen. Hierbij zijn gemeenten solidair met elkaar. • Versterken van de regionale ontwikkeling. • Optimaal benutten van duurzame regionale bronnen. • Optimaal benutten van energie-infrastructuur

33

Schaarste aan ruimte en mensen: Bestuurlijke keuzes noodzakelijk

Bestuurlijke keuzes • Nu belangrijke keuzes maken • Lange tijd tussen plannen maken en uitvoeren • 2 typen bestuurlijke keuzes: • Inhoudelijk • Procesmatig

• 7 bestuurlijke keuzes

35

Bestuurlijke keuzes 1. We vormen gebiedscoalities voor het optimaal benutten van de schaarse capaciteit op het elektriciteitsnet. 2. We maken procesafspraken over de bovenlokale

warmteprogrammering.

3. We geven bestuurlijke prioriteit aan de stimulering van energiehubs.

4.

We zijn als regio solidair met de Powerport.

5. We voeren regie op de ruimtelijke verdeling van batterijparken. 6. We kiezen voor kansrijke waterstofclusters. 7. We voeren regie op de opschaling van groen gasproductie. 36

Vragen?

Rol raadsleden in besluitvorming

39

Wie doet wat?

Gemeenten borgen de RES in lokaal beleid (duurzaamheidsbeleid en omgevingsbeleid), faciliteren of jagen initiatieven aan, geven vergunningen af, stellen kaders voor participatie en lokaal eigendom en organiseren de betrokkenheid van inwoners bij beleid en projecten.

De provincie heeft een rol als verbindingsofficier in de ruimtelijke kwaliteit en in het proces van programmeren en prioriteren van de energieinfrastructuur. In het bijzonder voor gebieden met een bovenregionaal belang.

Waterschappen zijn altijd op zoek naar manieren om energie te besparen, terug te winnen en op te wekken: bijvoorbeeld windturbines en zonnevelden plaatsen op zuiveringen en aquathermie. De waterschappen in Nederland willen energieneutraal zijn in 2025. Daarnaast leveren ze een bijdrage aan de energietransitie in de regio via de Regionale Energiestrategieën (RES). Zo is op zuiveringen – naast het produceren van biogas – vaak ruimte voor windturbines of zonnevelden.

40

Rol volksvertegenwoordiger

Kadersteller

Controleur

Sturing geven aan keuzes

Worden de doelen bereikt

Keuzes afwegen tegen signalen van inwoners

Worden de ambities goed verankerd in omgevingsbeleid

41

Tijdlijn besluitvorming

18 december besluit stuurgroep RES

7 of 14 januari besluit colleges en DB Waterschappen Jan/ feb ophalen wensen & bedenkingen volksvertegenwoordigers Maart aanpassen RES West-Brabant

April - juni besluitvorming raden en AB Waterschappen

42

Vragen?