Bijlage 1d GGD zienswijze ontwerpbegroting en jaarstukken.pdf
Tekst van het document
Gemeenschappelijke regeling: GGD West-Brabant 1
Zijn de stukken tijdig ingediend door de GR bij de gemeente? De jaarrekening 2024 en de beleidsbegroting 2026 zijn op 10 april 2025 aangeboden alsmede de 1e begrotingswijziging 2025. Daarmee zijn de stukken tijdig ingediend.
2
Is voldaan aan de BBV-voorschriften? Ja
3
Inhoudelijke aandachtspunten, beleidsontwikkelingen e.d. De doelen in de beleidsbegroting 2025 zijn gebaseerd op thema’s van de nieuwe toekomstvisie 2023-2033 en het beleidsplan 2023-2026 ‘Wij maken samen gezond gewoon’. Het jaar 2026 is het vierde en laatste jaar van het hierboven genoemde beleidsplan. Voor de GGD ligt de focus ligt op preventie en het bevorderen van gezondheid en een gezonde en veilige leefomgeving. Mentale en fysieke gezondheid zit in alle aspecten van de samenleving, vandaar ook de inzet van de GGD binnen het Integraal Zorgakkoord (IZA) en Actief Leven Akkoord (GALA). De begroting is in niet helemaal in lijn met de kadernota 2026 en de ingediende beleidsmatige richtlijnen. Van de drie afgegeven richtlijnen is nog niet aan nummer3 voldaan. Het gevraagde gedetailleerder inzicht in de (financiële en formatieve) inzet op de basistaken per gemeente kan de GGD nu niet leveren, beschikt niet over voldoende capaciteit hiervoor. In het Algemeen Bestuur van april 2025 is besloten dat een gedetailleerder inzicht meegenomen wordt in het traject Samen Sterker. (Zie ook 6. Overige aandachtspunten) De begroting 2026 is opgesteld aan de hand van ambities uit het eerdergenoemde beleidsplan en is puntsgewijs toegelicht hoe de GGD deze ambities wil verwezenlijken: Ambitie 1.
Voorkomen als het kan, beschermen als het moet Ambitie beleidsplan 2023-2026: In 2027 heeft de GGD, samen met partners, voor inwoners een fundament gebouwd voor een gerichte en lokale aanpak op het gebied van preventie en gezondheid. Ambitie beleidsbegroting 2026: In 2025 moet meer duidelijkheid komen over de middelen voor structurele infectieziektebestrijding en vervolg IZA en GALA. Volgens verschillende scenario’s wordt gekeken welke impact dit gaat hebben voor de dienstverlening van de GGD. De GGD zal ook in 2026 vanuit een adviserende/coördinerende rol verder blijven werken vanuit IZA en GALA, die de basis vormen voor omslag van zorg naar gezondheid. Daarnaast gaat de GGD een rol spelen als netwerkpartner in het regionaal netwerk suïcidepreventie en worden werkgevers actief benaderd door de GGD om specifieke doelgroepen te kunnen benaderen en duurzaamheid on de aandacht te brengen. Ambitie 2. Iedereen verschillend, allemaal gelijk Ambitie beleidsplan 2023-2026: In 2027 zien we de groei in gezonde levensjaren bij iedereen in West-Brabant toenemen, waarbij de GGD focust op de groep die dit het hardst nodig heeft. Ambitie beleidsbegroting 2026: Deze ambitie wil de GGD dit evenals voorgaande jaren vooral bereiken door nog meer aan te sluiten bij de gezondheidsvaardigheden van mensen.
De nadruk ligt niet alleen op de Jeugdgezondheidszorg en harmonisatie van het huidige aanbod, maar ook aandacht voor seksuele gezondheid, het versterken van de positie van de GGD in de Openbare
Gezondheidszorg en het onderbrengen van de publieke gezondheidszorg asielzoekers bij de JGZ. Ambitie 3. Overal om ons heen, binnen en buiten Ambitie beleidsplan 2023-2026: In 2027 zijn gezondheid, (sociale) veiligheid en duurzaamheid prioriteit in de leefomgeving en wijkontwikkeling. Ambitie beleidsbegroting 2026: Het gezond inrichten van de fysieke en sociale omgeving kan duurzaam bijdragen aan het verminderen van ziektes door beweging te stimuleren, door bijvoorbeeld rekening te houden met luchtkwaliteit en schaduwrijke speel- en sportplekken. In 2026 zet de GGD in op: • Gebruik maken van bewezen aanpakken op scholen ter bevordering van de mentale gezondheid; • Toezicht op de Voorschoolse Educatie; • GGD gaat met gemeenten in gesprek over hun positie in het ruimtelijk domein. Ambitie 4. Zelf, maar niet alleen Ambitie beleidsplan 2023-2026: In 2027 is de kennis en informatie om zelf regie te kunnen nemen en houden laagdrempelig beschikbaar in West-Brabant. Ambitie beleidsbegroting 2026: In 2026 zet de GGD in op altijd bereikbare informatie, gezamenlijk preventieaanbod, kennis in heldere taal en aan inwoners echt een stem geven. Daaronder vallen b.v. de inzet van ervaringsdeskundigen, het bevorderen van zelfredzaamheid etc. vooral bij (potentiële) kwetsbare groepen. Dit is slechts een korte weergave van hetgeen de GGD in 2026 gaat doen voor de deelnemende gemeenten.
Voor een volledig overzicht wordt gemakshalve verwezen naar de beleidsbegroting 2026. Aandachtspunt: Het effect van de voorgestelde bezuinigingen is nog niet volledig in kaart te brengen. 4
Financiële aandachtspunten Jaarrekening 2024 De jaarrekening geeft een positief resultaat van € 774.915, dat met name te danken is aan een aantal incidentele baten. Voor boekjaar 2024 is een goedkeurende controleverklaring op de getrouwheid (inclusief de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording) ontvangen. De weerstandscapaciteit van de gemeenschappelijke regeling is voldoende om financiële tegenvallers op te vangen. Voorgesteld het resultaat als volgt te bestemmen: • Vrijval bestemmingsreserve moderne dienstverlening t.b.v. deelnemende gemeenten ad 164.336 Volgens afspraak in nota Reserves en voorzieningen. • Dotatie bestemmingsreserve Risico Plustaken ad €200.000 Vanwege mogelijke risico’s vanwege toekomstige bezuinigingen en landelijke ontwikkelingen. • Dotatie bestemmingsreserve (i.p.v. algemeen reserve) frictiekosten t.b.v. 'trapje op trapje af' ad €410.579,-. Door de bestemmingsreserve houden de gemeenten de controle over het evt. niet gebruikte bedrag.
Begrotingswijziging In de 1e begrotingswijziging zijn de volgende wijzigingen verwerkt: • Mutatie in de bestemmingsreserve uitbraak infectieziekten; • SPUK VGGD 2024 en Rijksbijdragen; • Administratieve wijzigingen. Omdat deze begrotingswijziging geen gevolgen heeft voor de hoogte van de gemeentelijke bijdragen wordt deze alleen ter informatie aangeboden. Dit is conform de vorig jaar vastgestelde herziene Gemeenschappelijke Regeling. Begroting 2026 In 2026 staan de financiële middelen onder druk, bij zowel de gemeenschappelijke regelingen als bij de gemeenten vanwege landelijke bezuinigingen. Het bestuur heeft de GGD een bezuinigingsopdracht van 4% gegeven. Van de totale besparingsopgave van EUR 950.000 vangt de GGD zelf EUR 525.000 op. Dit zijn de kosten die buiten de eigen invloedsfeer liggen, denk aan bijv. personele kosten, huisvesting en IT en automatisering. Het algemeen bestuur heeft keuzes gemaakt (trapje op trapje af) en deze zijn verder uitgewerkt in de begroting onder 3.2 voor de resterende EUR 425.000 aan besparingen. De effecten op de totale gemeentelijke bijdrage zijn kort toegelicht in de tabel op pagina 39 van de beleidsbegroting. Deze hadden nader gespecificeerd kunnen worden. De indexering komt uit op 3,31%. Er is nog geen besluitvorming over een nieuwe CAO per 1 april a.s. Er volgt mogelijk nog begrotingswijziging.
De gemeentelijke bijdragen stijgen met niet beïnvloedbare kosten. Voor Halderberge komt de bijdrage 2026 uit op EUR 1.467.446. Dit is incl. overheveling plustaak WKO, wat voorheen via aparte facturen aan de GGD werd betaald. Er wordt voldaan aan de afgegeven financiële richtlijnen. Ook aan de aanvullende financiële richtlijn om de bijdragen gelijkt te laten blijven of beperkt te laten stijgen wordt gehoor gegeven door de bestuurlijke bezuinigingsopdracht. 5
Financieel overzicht Bedragen in onderstaande tabel x € 1.000,Jaarrekening 2024: Resultaat en bestemming Realisatie 2024
Resultaat 2024
Resultaat bestemming compensatie met bestemmingsreserve risico plustaken
Resultaat bestemming terug naar gemeenten
Totaal GR
26.184
775
775
164.336
Bijdrage gemeente Halderberge
1.273
GR
Bedrag berekenen o.b.v. 4,91% = 8.069 *
gebaseerd op percentage bijlage 3, pagina 72 begroting 2026*, voor dit bedrag wordt niet gerekend in duizendtallen.
Meerjarenontwikkeling Begroting 2025
Ontwerp begroting 2026
Meerjaren begroting 2027
Meerjaren begroting 2028
Meerjaren begroting 2029
Totaal GR
27.825
29.913
30.903
31.926
32.983
Bijdrage gemeente Halderberge
1.364
1.467
1.516
1.566
1.618
Opgenomen in meerjarenperspectief gemeente Halderberge
1.364
1.428
1.494
1.563
1.610
39
22
3
8
GR
Verschil 6
Overige aandachtspunten Door de gezamenlijke visie voor de publieke gezondheid in 2023 en de jaarplannen 2025 werken de GGD West-Brabant en GGD Hart voor Brabant al samen. Vanwege toenemende uitdagingen, o.a. vergrijzing inwoners en arbeidsmarktschaarste wordt een intensievere samenwerking met GGD Hart van Brabant in 2025 verder onderzocht en uitgewerkt onder de naam ‘Samen Sterker’ met als doel voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2026 tot besluitvorming te komen.
7
De zienswijze Gelet op bovenstaande aandachtspunten, wordt het volgende voorgesteld: 1. Kennis te nemen van de jaarrekening 2024. 2. Kennis te nemen van de begrotingswijziging 2025. 3. Geen zienswijze in te dienen over de begroting 2026.