Bijlage 1 - Beleidsplan 2023-2027.pdf

We zijn een vitale organisatie, met vitale medewerkers die tot het einde van hun loopbaan met energie en plezier een bijdrage leveren aan de doelen van de organisatie.’ Janneke Vermunt, Coördinator Vitaliteit

Veilig en gezond werken Veilige en gezonde arbeidsomstandigheden zijn van belang. Juist nu, vanwege de veranderende omgeving waarin we acteren. Het brandweervak kent uiteraard speciale risico’s, maar ook vanuit crisisbeheersing wordt een beroep gedaan op fysieke en mentale gesteldheid. Het zijn onze medewerkers die mentaal en fysiek weerbaar moeten zijn om schokkende gebeurtenissen en veranderingen te verwerken. We richten ons op collegiale opvang, gezondheidsmonitoring en het dynamischer omgaan met (arbeids)risico’s. We leren beter van wat er gebeurt; niet alleen van ongevallen maar ook van hoe we onze medewerkers voorbereiden op risico's. Zo zijn we beter in staat om de mentale en fysieke weerbaarheid te vergroten.

Digitaal vakmanschap Optimaal informatiegestuurd werken vraagt veel van onze mensen. Digitale informatie helpt op alle niveaus het werk optimaal uit te voeren en te verbeteren. We investeren daarom in het digitaal vakmanschap van al onze medewerkers; van brandweermens, centralist tot kantoormedewerker. Dit gaat over beter registreren en analyseren en het leren duiden van informatie in verschillende

21

Beleidsplan 2023-2027

situaties, met verschillende middelen. Ook de cyberbewustwording van onze medewerkers versterken we.

Aantrekkelijke werkgever Het hebben en aantrekken van professionele en bevlogen medewerkers is belangrijk. Uitgangspunt daarbij is inclusie en diversiteit. We hebben te maken met een aantal ontwikkelingen zoals krapte op de arbeidsmarkt, economische tegenwind, vergrijzing en een verschuivende pensioenleeftijd. Hierdoor hebben we de uitdaging om te blijven beschikken over gekwalificeerde medewerkers. We investeren in o.a. loopbaanontwikkeling, recruitmentstrategie, leren en ontwikkelen. In een inclusieve organisatie voelt iedereen de veiligheid en ruimte om zichzelf te zijn, om de ander zichzelf te laten zijn, is er sprake van gelijkwaardigheid en hebben alle medewerkers toegang tot dezelfde (doorgroei)mogelijkheden en middelen. Diversiteit gaat over alle mogelijke aspecten waarop mensen van elkaar kunnen verschillen en van daaruit bijdragen. Dit zorgt voor een betere afspiegeling van de samenleving en verbetert de aansluiting met de burger en onze partners.

Visie op duurzaamheid en CO2-voetafdruk Steeds vaker en met meer urgentie worden we gewezen op de noodzaak dat we anders moeten omgaan met de natuur én met elkaar. Het gaat daarbij over het milieu, over manieren van denken, werken en leven. We gaan concreet met duurzaamheid aan de slag. We dragen actief bij aan een groene, gezonde, sociale en circulaire gemeenschap. We stellen in 2023 een visie en een uitvoeringsprogramma op waarmee we onze CO2-voetafdruk verkleinen, met als einddoel in 2050 volledig CO2 neutraal te zijn. We maken zichtbaar wat we doen en wat het effect daarvan is op die voetafdruk. Een leidraad bij het opstellen van de visie en het uitvoeringsprogramma zijn de duurzame ontwikkelingsdoelen (Global Goals). Zo zetten we ons bijvoorbeeld de komende jaren in op het verminderen van ons afval en afvalscheiding, verduurzamen van onze kazernes en elektrificeren van voertuigen.

Betrouwbare en wendbare informatievoorziening Informatiemanagement is een kernproces in brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing. Veiligheidsregio’s dienen zowel hun eigen als hun gezamenlijke informatievoorziening en -beveiliging op orde te hebben ten behoeve van een goede informatiepositie en regionale- en (inter)nationale samenwerking. Zo bouwen we samen met de rijksoverheid en andere partners en veiligheidsregio’s aan de techniek om het gezamenlijke ‘Knooppunt Coördinatie Regio's Rijk (KCR2) voor elkaar te krijgen en door te ontwikkelen. Ons ‘digitale ecosysteem’ ondergaat een flinke transitie. Door het minimaliseren en versimpelen van de complexiteit van de IT-omgeving ontstaat een bestendige, samenwerkingsgerichtere én veiligere digitale werkomgeving. Deze ondersteunt groei en innovatie vanuit de landelijke en regionale visie op informatievoorziening. We houden met het informatiegestuurd werken rekening met de mogelijkheden van onze inwoners en onze medewerkers. We zorgen dat onze mensen, informatie, systemen en materieel daarop goed inspelen. We betrekken onze partners en eigen medewerkers bij de ontwikkelingen en voorzien hen tijdig van toepasbare informatie. Kennis opdoen, delen en innoveren is nodig om actief mee te blijven doen in de veranderende samenleving.

Uiteraard zorgt iedereen voor actuele en betrouwbare data door te werken volgens afgesproken kwaliteitsprincipes.

Beleidsplan 2023-2027

Informatieveiligheid De beveiliging van informatiesystemen is in de hedendaagse samenleving essentieel. Met de snelle ontwikkelingen op het gebied van informatie en technologie, nemen ook de risico’s toe. Informatieveiligheid is een vereiste om de continuïteit van zowel de organisatie als de samenleving te waarborgen. Denk hierbij aan de beschikbaarheid van systemen, de juistheid van informatie en het kunnen garanderen dat vertrouwelijke informatie veilig wordt verwerkt. We moeten digitaal weerbaar zijn en onze eigen continuïteit garanderen, conform de Baseline informatiebeveiliging overheid (BIO). Dit vergt veel aandacht en een hoog niveau van controle over de informatievoorziening. Dit heeft impact op onze manier van werken en onze mensen, maar ook op de manier waarop we met onze partners samenwerken.

We werken maximaal samen met onze partners, zoals bijvoorbeeld blijkt uit het Convenant ‘Digitaal Weerbaar Breda, Samenwerken aan een cyberweerbare Stadsregio’.

23

Beleidsplan 2023-2027

BIJLAGEN De bijlagen maken nadrukkelijk deel uit van dit beleidsplan. Bijlage 1

Wettelijke bepalingen

Bijlage 2

Risicodiagram

Bijlage 3

Sporen van beïnvloeding

Beleidsplan 2023-2027

WETTELIJKE BEPALINGEN Wet veiligheidsregio’s, artikel 14 Het beleidsplan omvat in ieder geval: a. een beschrijving van de beoogde operationele prestaties van de diensten en organisaties van de veiligheidsregio, en van de politie, alsmede van de gemeenten in het kader van de rampenbestrijding en de crisisbeheersing; b. een uitwerking, met inachtneming van de omstandigheden in de betrokken veiligheidsregio, van door Onze Minister vastgestelde landelijke doelstellingen als bedoeld in artikel 37; c. een informatieparagraaf waarin een beschrijving wordt gegeven van de informatievoorziening binnen en tussen de onder a bedoelde diensten en organisaties; d. een oefenbeleidsplan; e. een beschrijving van de niet-wettelijke adviesfunctie, bedoeld in artikel 10, onder b; f. de voor de brandweer geldende opkomsttijden en een beschrijving van de aanwezigheid van brandweerposten in de gemeenten alsmede de overige voorzieningen en maatregelen, noodzakelijk voor de brandweer om daaraan te voldoen.

A

Beschrijving van de beoogde operationele prestaties

Onze beoogde operationele prestaties vloeien grotendeels voort uit het Besluit veiligheidsregio’s. Het regionaal crisisplan (RCP) beschrijft de inrichting van de regionale multidisciplinaire crisisorganisatie. De taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de organisatie in het kader van de rampenbestrijding en crisisbeheersing zijn daarin vastgelegd. Het RCP wordt samen met het beleidsplan 2023-2027 door het Algemeen Bestuur van Veiligheidsregio MWB vastgesteld. Crisisbeheersing  Een 24/7 crisisorganisatie die voldoet aan de basisvereisten crisismanagement.  De inrichting van de crisisorganisatie is vastgelegd in het Regionaal Crisis Plan (RCP).  We kunnen twee GRIP-1 incidenten tegelijkertijd aan of één incident vanaf GRIP-2. Brandweer Incidentbestrijding De operationele prestaties brandweer zijn vastgelegd in het Dekkings- en Spreidingsplan. Met een fijnmazig netwerk van 70 beroeps- en vrijwillige brandweerposten wordt optimale slagkracht en uithoudingsvermogen georganiseerd. De bestuurlijk vastgestelde opkomsttijden van de eerste tankautospuit (TS) is 8 en 12 minuten.

 80% van het totaal aantal objecten wordt binnen de bestuurlijk vastgestelde maximale normtijd bereikt;  waar niet aan het uitgangspunt van 80% voldaan kan worden, wordt tenminste 95% van de objecten maximaal twee minuten later bereikt;  voor de overige 5% van de objecten geldt dat deze binnen de maximale opkomsttijd van 18 minuten bereikt wordt. Een brandweerpost kan in het verzorgingsgebied één incident tegelijkertijd bestrijden. We kunnen maximaal één zeer grootschalig incident of twee grootschalige incidenten tegelijk aan. We kunnen gelijktijdig vier pelotons voor bijstand leveren.

25

Beleidsplan 2023-2027

Brandweer Risicobeheersing Basis takenpakket: kwalitatieve, onafhankelijke en bruikbare adviezen en diensten met betrekking tot:  ruimtelijke ordening en infrastructuur  industriële veiligheid en milieu  BRZO en bedrijfsbrandweer  bouwen en brandveilig gebruik  toezicht brandveilig gebruik  evenementen  bewustwording & maatschappelijke beïnvloeding Bevolkingszorg Bevolkingszorg wordt georganiseerd vanuit de lokale crisisorganisatie, samenwerkende districten en Veiligheidsregio MWB (crisiscommunicatie). Per proces kiezen we de best passende vorm, dit is vastgelegd in het plan Doorontwikkeling Bevolkingszorg (april 2016). Waar nodig verlenen de districten bijstand aan elkaar, waardoor een 24/7 crisisorganisatie geborgd is. Bevolkingszorg zorgt minimaal voor uitvoering van haar wettelijke taken:  het verzorgen van de crisiscommunicatie;  het voorzien in opvang en verzorging van de bevolking;  het verzorgen van nazorg voor de bevolking;  het registreren van de slachtoffers;  het registreren van schadegevallen;  het adviseren van het regionaal operationeel team. Waar nodig en mogelijk worden andere reguliere taken van de gemeente opgepakt indien de aanpak van een incident hierom vraagt. Bevolkingszorg kan 2 GRIP 1 incidenten of één incident vanaf GRIP 2 aan. GHOR  Een 24/7 parate crisisorganisatie met crisisfunctionarissen die zijn toegerust voor het werk.

 Een mono- en multidisciplinaire betrouwbaar partner in de ketensamenwerking zowel tijdens incidenten en crisis als in de voorbereiding daarop.  Een ter zake kundige vertegenwoordiging van de geneeskundige en publieke gezondheidsprocessen in de multidisciplinaire crisisorganisatie.  Een deskundig adviseur voor het openbaar bestuur in de regio bij vraagstukken op het snijvlak van zorg en veiligheid. Meldkamer Calamiteitencoördinator (24/7)  geeft leiding aan het gemeenschappelijke en multidisciplinaire meldkamerproces  geeft sturing aan de informatievoorziening bij GRIP-situaties Politie Eenheid Zeeland - West-Brabant Veiligheidsregio MWB en de politie eenheid Zeeland - West-Brabant hebben afspraken gemaakt over de volgende operationele prestaties:  vanaf GRIP 2 wordt binnen de politie altijd een SGBO geactiveerd  samenwerking bij het opstellen, actualiseren en afstemmen van monodisciplinaire en multidisciplinaire operationele plannen en het multidisciplinair opleiden, trainen, oefenen (MOTO)

Beleidsplan 2023-2027

B

Uitwerking van de landelijke doelstellingen

Tot op heden heeft de minister van Veiligheid en Justitie geen landelijke doelstellingen geformuleerd. De landelijke agenda van het Veiligheidsberaad is wel zo op te vatten (zie hoofdstuk 2, paragraaf 2.2.4).

C

Informatieparagraaf

We zorgen voor een goed georganiseerde en betrouwbare informatievoorziening zoals gesteld in hoofdstuk 4 van dit beleidsplan. Om dit te bereiken is een visie informatiepositie opgesteld en werken we aan een meerjaren realisatieplan. De visie informatiepositie is in het beleidsplan verwerkt, het realisatieplan is een concretere uitwerking van het beleidsplan.

D

Oefenbeleidsplan

Als onderdeel van dit beleidsplan is een meerjarenbeleidsplan MOTO (multidisciplinair opleiden, trainen en oefenen) 2023-2027 opgesteld. Het oefenbeleidsplan wordt gelijktijdig met het beleidsplan 2023 – 2027 vastgesteld.

E

Beschrijving niet-wettelijke adviesfunctie (art 14, lid 2, onder e Wvr)

Veiligheidsregio MWB heeft op grond van de Wet veiligheidsregio’s de taak om het bevoegd gezag, bedrijven en inwoners te adviseren over o.a.:   

het voorkomen, beperken en bestrijden van brand(gevaar) het voorkomen en beperken van ongevallen bij brand risico’s van branden, rampen en crisis

Enkele van de hieraan gekoppelde (advies)taken worden bepaald in de relevante wet- en regelgeving (wettelijke adviestaken). Andere staan bepaald in het beleidsplan van de veiligheidsregio (nietwettelijke adviestaken). Om uitvoering te geven aan deze taken, voor die risico’s die ertoe doen, moet niet alleen geïnvesteerd worden in de samenwerking met gemeenten maar ook met het netwerk rondom dat risico. De niet-wettelijke taken vormen de bouwstenen waar we aan de hand van een evenwichtige verdeling over de zes sporen van beïnvloeding (zie bijlage 3) uitvoering aan geven. Niet wettelijke taken  participeren en adviseren op (her)nieuw(d)e wet- en regelgeving en beleid hierover  participeren en adviseren bij de ontwikkeling van omgevingsvisies en omgevingsplannen  participeren en adviseren over omgevingsveiligheid, ruimtelijke plannen, bluswater en bereikbaarheidsvraagstukken  participeren en adviseren over bouw, gebruik, evenementen en milieu  toezicht met verschillende uitvoeringsvormen bij bouw, gebruik, evenementen en incidenteel op milieu  kennisdeling en communicatie over (rest)risico’s De Omgevingswet treedt naar verwachting in werking in 2024. Hoewel de Omgevingswet en de daarbij behorende regelgeving steeds concreter wordt, zijn nog niet alle gevolgen voor gemeenten en de taken van de veiligheidsregio’s duidelijk in beeld.

Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet moeten de taken zoals beschreven in de geest van de wet worden gelezen. De veiligheidsregio zal met de gemeenten afspraken moeten maken over de taken die zij voor de gemeenten gaat uitvoeren

27

Beleidsplan 2023-2027

en de wijze waarop dit zal gebeuren. De veiligheidsregio wil in het proces van de beleidscyclus graag betrokken worden bij de volgende zaken: Beleidscyclus Beleidsontwikkeling

Beleidsdoorwerking

Uitvoering

Betrokkenheid De veiligheidsregio wil vroegtijdig betrokken worden bij het opstellen van omgevingsvisies. Hierin wil de veiligheidsregio o.a. de volgende belangen inbrengen:  meerlaagse veiligheid;  (brand)veiligheid in de leefomgeving;  veiligheid t.a.v. het werken met en vervoeren van gevaarlijke stoffen;  veilige ruimtelijke indeling van de leefomgeving;  gezonde buitenmilieu;  positieve gezondheid als uitgangspunt, gericht op o.a. zelfredzaamheid;  kernwaarden voor een veilige en gezonde leefomgeving. De veiligheidsregio wil de volgende thema’s borgen in het omgevingsplan van gemeentes:  waterveiligheid/veiligheid tegen water als ook veilig op en rond het water wonen, werken en recreëren;  gezondheidsthema’s binnen het omgevingsplan, bijvoorbeeld t.a.v. geur, luchtkwaliteit en het vergroten van mogelijkheden om te lopen en te fietsen;  veiligheidsthema’s binnen het omgevingsplan, bijv. t.a.v. gevaarlijke stoffen en de indeling van de omgeving rondom bedrijven, transport en activiteiten waar met dergelijke stoffen wordt gewerkt;  bereikbaarheid en bestrijdbaarheid in geval van calamiteiten.

De veiligheidsregio wil door vroegtijdige betrokkenheid bij omgevingsvergunningen adviseren over de volgende aspecten:  uitstoot van geur/geluid en andere emissies zoals fijnstof en de gevolgen hiervoor op de omgeving;  borging van (brand)veiligheid, ook wanneer er geen sprake is van het gebruik/productie van gevaarlijke stoffen;  Bereikbaarheid en bestrijdbaarheid in geval van calamiteiten. De veiligheidsregio wil de thema’s (water-/brand-)veiligheid borgen in de projectbesluiten binnen de regio. Dit geldt ook voor alle aspecten in het thema gezondheid die een rol kunnen spelen in projectbesluiten. Het projectbesluit is bedoeld voor complexe publieke projecten in de fysieke leefomgeving van nationaal of provinciaal belang, maar is ook in het belang van het beheer van watersystemen en het waterketenbeheer.

Terugkoppeling

De veiligheidsregio heeft geen directe invloed op de invulling en strekking van algemene rijksregels. De veiligheidsregio stelt wel alles in het werk om de algemene regels in acht te nemen bij het adviseren van het bevoegd gezag. Daarnaast zal de veiligheidsregio het bevoegd gezag van advies voorzien m.b.t. het voldoen aan deze regels, of gelijkwaardige alternatieve oplossingen. De veiligheidsregio wil betrokken worden bij:  de kwaliteitsborging bij gereed gemelde bouwwerken;  de bepaling tot toelating bij door de marktpartijen ontwikkelde instrumenten en/of hulpmiddelen;  de melding- en vergunningplicht i.r.t. brandveilig gebruik.

De Omgevingswet, de introductie van nieuwe kwaliteitsregelgeving en meer marktwerking zorgen ervoor dat bestuurders vragen om meer transparantie in product en prestatie. De verbinding met andere schakels in de veiligheidsketen en het ‘Omgevingswetproof’ en efficiënter maken van de werkprocessen vergen in de komende beleidsperiode een grote inspanning van gemeenten en

Beleidsplan 2023-2027

veiligheidsregio. Hierbij is sprake van een omvangrijke transitie van medewerkers en organisaties waarin veel tijd en energie geïnvesteerd zal moeten worden.

F

Dekking- en spreidingsplan brandweer

De operationele prestaties van de brandweer bij incidentbestrijding zijn vastgelegd in het Dekkingsen Spreidingsplan 2023-2027. Dit rapport maakt onderdeel uit van dit beleidsplan. Het fundament voor de operationele prestaties van de brandweer is een fijnmazig netwerk van 70 (beroeps- en vrijwillige) brandweerposten. Het geactualiseerde Dekkings- en Spreidingsplan (DSP) wordt gelijktijdig met het beleidsplan 2023-2027 vastgesteld. In afwachting van de nieuwe landelijke systematiek om te komen tot een DSP, hebben we ervoor gekozen om het huidige DSP slechts te actualiseren.

29

Beleidsplan 2023-2027

RISICODIAGRAM Onderstaand diagram laat de risicocategorieën zien op basis van een multidisciplinaire analyse van de impact, waarschijnlijkheid en cascade-effecten.

Beleidsplan 2023-2027

SPOREN VAN BEÏNVLOEDING 1. Beïnvloeding wet- en regelgeving We zijn gemeentelijk, regionaal, provinciaal en landelijk vertegenwoordigd binnen netwerken die wet- en regelgeving, dan wel beleid daarover aanpassen en opstellen. Onze bijdrage hierin is te streven naar een zo hoog mogelijk (brand)veiligheidsniveau (bijvoorbeeld Omgevingswet, energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie, verdicht wonen, zelfredzaamheid, evenementen). 2. Inrichting van de omgeving We zijn vroegtijdig betrokken bij de inrichting van de omgeving. We beïnvloeden het initiatief, het ontwerp en het gebruik van onze leefomgeving en hebben hierdoor invloed op het voorkomen, beperken en bestrijden van branden, rampen en crises en bevorderen we de zelfredzaamheid. (vb. participeren in gemeentelijke processen, zoals omgevingsvisie, omgevingsplan, omgevingstafels). 3. Vergunning, Toezicht en handhaving We adviseren het bevoegd gezag in het Vergunning, Toezicht en Handhaving -proces over het wettelijke kader. Het inzichtelijk maken van de (rest)risico’s en hierin handelingsperspectief bieden is, naast het voldoen aan wettelijke kaders, hierbij essentieel. Met de kanttekening dat toezicht bij risicovolle industrie enkel incidenteel en op verzoek plaats vindt. 4.

Kennisdeling & gedragsverandering samenleving We zijn proactief, open en transparant in het delen van onze specialistische kennis op verschillende onderwerpen of thema’s. Door onze kennis te delen en met elkaar in gesprek te zijn en blijven maken we risico’s bespreekbaar en verkleinen we de mate van onveiligheid. Verantwoordelijkheidsverdeling, risicoperceptie en risico-acceptatie zijn hierin belangrijke aandachtsvelden. 5. Kennisoverdracht- en handelingsperspectief incidentbestrijders We delen op verschillende manieren onze kennis met onze incidentbestrijders:  over de risico’s; en  over de maatregelen en restrisico’s die nog bestaan na maatregelen, Hierdoor dragen we concreet bij aan een veilig en effectief repressief optreden. 6. Communicatie over de restrisico’s en handelingsperspectief In iedere situatie blijft een restrisico over. We communiceren over deze restrisico’s en bieden hier een passend handelingsperspectief voor. De kans op een letsel of slachtoffers neemt hierdoor nog verder af.

31