Bijlage 09 2023-192 - RWB Voorzet Raadsinformatiebrief voor gemeenten.pdf

Bijlage 8 bij brief 2023-192 van 4 december 2023 behandeld in het SB van 20 november 2023 Wethouder Bruijns

www.breda.nl Telefoon 14 076

Aan de Bredase gemeenteraad Stadserf 1 4811 XS BREDA

Postadres Postbus 90156, 4800 RH Breda Bezoekadres Stadskantoor Claudius Prinsenlaan 10

Uw brief

Datum

Ons kenmerk

-

-

3746551

Onderwerp

Informatie

Bijlagen

Actieprogramma RWB Rob Toebak / BBI BESTUURSADVISEURS

-

Geachte leden van de raad, De gemeentes zijn deelnemer in verschillende samenwerkingsverbanden. Zo zijn er samenwerkingsverbanden in de vorm van een Gemeenschappelijke Regeling en samenwerkingsverbanden die informeler zijn georganiseerd. Eén ding hebben ze allemaal gemeen: ze dragen bij aan de beleidsdoelen en taken van de gemeentes en het welzijn en welvaart in onze regio. Het kader hoe we met samenwerkingen omgaan is vastgelegd in de Nota Verbonden Partijen die in de raden is behandeld. In deze brief gaan we nader in op de ontwikkelingen bij de Gemeenschappelijke Regeling Regio West-Brabant (RWB) en de ontwikkelingen in de Stedelijke Regio’s Breda Tilburg (SRBT) en West-Brabant West (SRWBW). Beide ontwikkelingen raken elkaar en het is daarom goed om deze in samenhang te bezien.

Gemeenschappelijke regeling RWB Binnen de regio West-Brabant werken we voor ruim 700.000 inwoners en 70.000 MKB bedrijven met 16 gemeenten samen om het economisch vestigingsklimaat in West-Brabant te versterken. In de Economic Board West-Brabant stellen we als overheidspartners samen met onderwijs- en kennisinstituten en het bedrijfsleven onze economische visie vast met bijbehorende doelen. Recent heeft de Economic Board zijn agenda vernieuwd voor de periode 2023-2026. De Economic Board wil de transitie naar de nieuwe economie stimuleren, met een sterk vestigingsklimaat op het gebied van de plantbased en circulaire economie en innovatief ondernemen. Voor de toekomstbestendigheid van lokale bedrijven en de werkgelegenheid voor inwoners is deze koers belangrijk. Door in te zetten op dit economisch profiel kunnen gemeenten de ontwikkeling van lokale kennis en talent bevorderen. Nationale en Europese financiering richt zich steeds meer op duurzame ontwikkeling en vergroening van economie. Gemeentes die dit omarmen, hebben toegang tot subsidies en fondsen, wat de financiering van initiatieven vergemakkelijkt. Inwoners en bedrijven verwachten steeds meer dat hun lokale overheid zich inzet voor duurzame ontwikkeling en maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Ons kenmerk 3746551 Paginanummer 2 van 4

Onder de West-Brabantse gemeentes was er dan ook behoefte om een nieuwe agenda voor de regio op te stellen: het Actieprogramma 2024-2028. Het Actieprogramma RWB formuleert de overheidsbijdrage in de transitie naar de nieuwe economie. De focus ligt op: Circulaire Regio, Plantaardige regio en Innovatieve Regio. Daarmee sluiten we logischerwijs aan bij de thema’s van de agenda van de Economic Board. Deze focus is ook verwerkt in de Regiodeal die recent bij het Rijk is ingediend. Dit betekent dat er nieuwe activiteiten worden opgepakt ter versterking van deze programma's en gericht op het verkrijgen van externe middelen (subsidies, inzet door partners). Het gevolg van de focus op bovengenoemde 3 programmalijnen is dat er een verschuiving plaats vindt van de activiteiten die in het vorig actieprogramma door RWB werden opgepakt. Dan gaat het met name om ondersteuning op het gebied van mobiliteit en ruimte. Deze taakgebieden zijn logisch onderdeel van de verstedelijkingsopgaven. Voor deze taken bekijken we in Q1 en Q2 2024 hoe en waar (in de regio) deze belegd kunnen worden. Het kan ook zijn dat we ervoor kiezen om met een bepaalde taak te stoppen. Een andere optie is dat RWB de taak blijft vervullen. We noemen dat een service arrangement.

De Stedelijke Regio’s De afgelopen 20 jaar hebben de kabinetten een redelijke hands-off positie gekozen als het ging over ruimtelijke-economische keuzes binnen Nederland. Met het huidige kabinet Rutte-IV zien we echter een terugkeer naar een brede regievoering op rijks/provinciaal niveau als het gaat om keuzes in de ruimtelijke- en economische ordening, ook gezien de huidige opgaven zoals de transitie van de landbouw en het woningtekort. Belangrijke piketpaal was daarbij de Ruimtelijke Ordeningsbrief van 17 mei 2022, waarin het Rijk zijn visie gaf op de nieuwe regierol in de Ruimtelijke Ordening. Via de Rijksbrede Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zijn de eerste kaders opgesteld hoe we alle ruimtelijke wensen willen inpassen. Via de NOVEX is het Ruimtelijke Voorstel een van de vehikels om ruimtelijke keuzes te concretiseren en dus hoe we dit aan kunnen pakken. Naast de Ruimtelijke Voorstellen heeft het rijk ook nog een gerichte aanpak voor gebieden waar stapeling van opgaven zeer hoog is. Een van deze gebieden is “Stedelijk Brabant” en omvat Breda-Tilburg en West Brabant West. In deze raadsbrief komen beide Stedelijke Regio’s kort aanbod.

Stedelijke Regio Breda-Tilburg De regio Tilburg kent de gemeenschappelijke regeling Hart van Brabant. Negen gemeentes werken hierin actief samen, onder meer op het terrein van ruimte en op het sociale domein. De tien gemeenten die samen de Baronie vormen gaan ook steeds actiever samenwerken. Er is consensus om het Daily Urban System als leidmotief van de samenwerking in Baronie te hanteren. Bij Daily Urban Systems is niet zozeer de gemeentelijke begrenzing leidend, maar de samenhang waarin onze inwoners werken, wonen en leven. De wens om agenda’s nadrukkelijker op elkaar af te stemmen wordt ook aangewakkerd door de verstedelijkingsstrategie Breda-Tilburg. De samenwerking tussen Tilburg en Breda is de afgelopen jaren in positieve zin gegroeid. De succesvolle samenwerking die al langer in het fysieke en veiligheidsdomein aan de orde was, is toegenomen en omvat ook andere domeinen zoals economie, energie en klimaat, bedrijfsvoering. Op dit moment worden binnen het SRBT nieuwe samenwerkingsmogelijkheden verkend, bijvoorbeeld voor de aanpak van kwetsbare wijken, sport, evenementen, cultuur en leisure en in het sociaal domein. In de regio de Baronie wordt de laatste jaren al intensiever samengewerkt bijvoorbeeld op het gebied van de vluchtelingenaanpak. Mooi resultaat van deze samenwerking is het realiseren van voldoende opvangplekken voor verschillende

Ons kenmerk 3746551 Paginanummer 3 van 4

doelgroepen vluchtelingen bij de verschillende deelnemende gemeenten. Op het gebied van het sociaal domein is wordt er ook verkend op welke thema s we intensiever willen gaan samenwerken. De verdere ontwikkeling van de Baronie zorgt ervoor dat er twee gelijkwaardige regio’s ontstaan die gezamenlijk de Stedelijke Regio Breda-Tilburg vormen.

Stedelijke Regio West-Brabant West De stedelijke regio West-Brabant West bestaat uit Bergen op Zoom, Halderberge, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen en Woensdrecht. Moerdijk neemt een schakelpositie in tussen beide verstedelijkingsgebieden. Ook het Waterschap Brabantse Delta maakt deel uit van de Stedelijke Regio West-Brabant West. De Stedelijke Regio West-Brabant West is volop in ontwikkeling, met groeipotentie voor zowel woningbouw, bedrijvigheid, als natuur- en landschapsontwikkeling. Kenmerkend voor West-Brabant West is de combinatie van diverse industriële bedrijvigheid, een afwisselende natuur (o.a. Nationaal Park de Biesbosch) met historische waarden (o.a. vestingsteden), een innovatieve landbouw, een multimodale infrastructuur (weg, spoor, water en buis) en diverse havenfaciliteiten. Een belangrijke opgave voor de komende jaren is het klimaat-adaptief accommoderen van stedelijke en economische groeibehoefte in de regio, waarbij de bereikbaarheid en kwaliteit van de leefomgeving behouden blijft, met aandacht voor het verkrijgen en behoud van human capital en duurzaam vitale steden en dorpen. Herschikking activiteiten RWB Vanwege de ontwikkeling van de stedelijke regio’s en de aangescherpte focus van het Actieprogramma van RWB, is er sprake van een heroriëntatie op bepaalde activiteiten.

Omdat er voor Breda (en Tilburg) voordelen zitten aan een intensievere samenwerking met elkaar, de maatschappelijke oriëntatie vanuit Breda ook vooral zit op de regio de Baronie en Tilburg is het voor Breda een logische stap op de samenwerking in de Baronie en SRBT te verstevigen. Dat betekent niet dat dit met de rug naar het westen plaats vindt. West-Brabant blijft voor de SRBT een belangrijke regio, getuige ook de deelname in de propositie voor een Regiodeal en dat de Baronie met volle overtuiging deelnemer blijft in de RWB. Het is dan zowel praktisch als versterkend op de ontwikkelingen om activiteiten die niet langer door de RWB uitgevoerd gaan worden in het meest passende samenwerkingsverband te laten landen. De nieuwe agenda van de RWB sluit de ontwikkelingen op andere gebieden niet uit en is zo bezien een no regret optie. Toekomstig werkprogramma RWB In het Actieprogramma RWB 2024-208 is de pijlergerichte benadering losgelaten en is gekozen voor een programmatische, transitiegerichte sturing die aansluit bij de ambitie van de Economic Board West-Brabant en de programma’s die EBWB hierop voert: Plantaardige regio, Circulaire regio en Innovatieve regio. Voor activiteiten die hier niet bij passen kan met RWB een (tijdelijk) service-arrangement worden afgesloten.

Ons kenmerk 3746551 Paginanummer 4 van 4

Het focussen op de transitie naar de nieuwe economie, met de 3 genoemde programma’s heeft gevolgen voor de RWB begroting. Het jaar 2024 wordt een transitiejaar waarin de focus ligt op de drie programma’s en het geleidelijk aan overdragen van taken die niet tot de focus van RWB behoren. Voor de kosten van de taken die in 2024 worden waargenomen als service-arrangement wordt een begrotingswijziging voorbereid. Besluitvorming en planning Het Strategisch Beraad van RWB heeft op 20 november het Actieprogramma RWB 2024-2028 en het jaarplan 2024 als concept vastgesteld en ter zienswijze aangeboden aan de deelnemende colleges van B&W. Een formele tussentijdse evaluatie is voorzien in 2026, op basis waarvan eventuele bijstelling kan plaatsvinden. Colleges, gehoord hebbende hun gemeenteraad, kunnen hun zienswijzen tot uiterlijk 15 maart indienen, t.a.v. Strategisch Beraad RWB, secretariaatrwb@west-brabant.eu. Besluitvorming over het Actieprogramma RWB is vervolgens voorzien in een extra Algemeen Bestuur, medio april. Een nadere toelichting aan de gemeenteraad is, indien gewenst, mogelijk.