Beleidsplan Halderberge 2022 - 2031.pdf

Beleidsplan Civieltechnische Kunstwerken 2022-2031

Versie:

2.0

Datum:

13-05-2022

Adviesbureau:

Westenberg

Auteur

M. Groot

Voorwoord Voor u ligt het Beleidsplan voor Civieltechnische Kunstwerken 2022 – 2031. In dit plan wordt inzicht gegeven over de middelen die nodig zijn om de kwaliteit van de bruggen, duikers en andere objecten in en rond het water binnen de gemeente Halderberge op peil te houden. Een paar objecten moeten worden vervangen, zoals de Lamgatsebrug in Hoeven. De houten fietsbrug is qua locatie en ontwerp beeldbepalend in de polders van Hoeven én daarbuiten. Het plan gaat uit van een periode van 10 jaar. In deze huidige tijd van onzekerheden over levertijden en prijsstijgingen, brengt dat ook zeker risico’s met zich mee. Juist door nu uit te gaan van een langere periode moeten én kunnen we zoeken naar passende maatregelen, oplossingen en maatwerk. Dit biedt ook kansen, zoals voor de haven van Oudenbosch. Door inzicht te hebben in het tijdstip en de wijze van onderhoud, kunnen we onderhoud ook beter afstemmen op mogelijke aanvullende wensen van bewoners. Wat is wel of niet mogelijk en hoe kunnen we het onderhoud zo uitvoeren en rekening houden met aanvullende wensen, zonder de beschikbare budgetten te overstijgen? In 2026 zal er een herijking plaatsvinden van de nu voorgenomen maatregelen en kosten op de langere termijn. Een vinger aan de pols, maatwerk en kritisch kijkend naar de uitgaven met een goede technische staat van onderhoud voor onze bruggen en andere objecten is onze zorg…

Wethouder Thomas Melisse

Beleidsplan Kunstwerken 2022-2031

2

Inhoudsopgave 1

2

3

Inleiding ....................................................................................................................... 4 1.1

Doelstelling ........................................................................................................... 4

1.2

Leeswijzer ............................................................................................................ 4

Beleid beheer en onderhoud kunstwerken ......................................................................... 5 2.1

Wettelijk Kader...................................................................................................... 5

2.2

Normen en richtlijnen ............................................................................................. 5

Gemeentelijk beleid ....................................................................................................... 7 3.1 3.1.1

Werken aan een duurzame en klimaatbestendige omgeving .................................... 7

3.1.2

Versterken van de biodiversiteit ........................................................................... 8

3.2 4

5

6

7

8

Omgevingsvisie ..................................................................................................... 7

Circulaire Economie................................................................................................ 9

Areaal: kwantiteit en kwaliteit ........................................................................................ 10 4.1

Uitgangspunten Areaal .......................................................................................... 10

4.2

Areaal Kunstwerken .............................................................................................. 10

4.3

Actuele kwaliteit areaal Kunstwerken ...................................................................... 11

Dagelijks Onderhoud ..................................................................................................... 12 5.1

Toelichting ........................................................................................................... 12

5.2

Opgave ............................................................................................................... 12

Groot Onderhoud .......................................................................................................... 14 6.1

Toelichting ........................................................................................................... 14

6.2

Opgave ............................................................................................................... 14

Vervangingen ............................................................................................................... 16 7.1

Toelichting ........................................................................................................... 16

7.2

Opgave ............................................................................................................... 16

Financiële doorkijk tot 2032 ........................................................................................... 17 8.1

Dagelijks Onderhoud ............................................................................................. 17

8.2

Groot Onderhoud .................................................................................................. 17

8.3

Vervangingen ....................................................................................................... 17

Beleidsplan Kunstwerken 2022-2031

3

1

Inleiding

De gemeente Halderberge is verantwoordelijk voor een adequaat beheer van haar kapitaalgoederen, waaronder wegen, riolering, water, en groen. In het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is vastgelegd, dat voor het beheer van deze kapitaalgoederen meerjarenprogramma’s beschikbaar moeten zijn. Het bestaande beleidsplan Civieltechnische Kunstwerken heeft een looptijd tot en met 2021. Om te kunnen voldoen aan de eisen uit het BBV dient het beheerplan geactualiseerd te worden. Voor het hebben van bijv. een voorziening voor groot onderhoud is conform het BBV een beheerplan met een meerjaren-onderhoudsprogramma nodig. Dit geactualiseerde onderhoudsprogramma heeft een looptijd van 2022-2031 en zal herijkt worden in 2026. Met dit onderhoudsprogramma krijgt de gemeente inzicht in het beheer van het Kunstwerkenareaal om het onderhoud in de komende jaren op een doelmatige en (kosten)efficiënte wijze uit te kunnen voeren. De inhoud van dit onderhoudsprogramma beheer is geënt op het vastgesteld beleidskader, de resultaten van inspecties en diverse onderzoeken. Op andere beleidsgebieden staan diverse grote uitdagingen te wachten, zoals het klimaatadaptief inrichten van de openbare ruimte, de woningbouwopgaven, van het gas af, het stimuleren van biodiversiteit, circulaire economie enzovoort.

In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op hoe de gemeente Halderberge concreet invulling gaat geven aan deze uitdagingen met betrekking tot de kunstwerken. 1.1 Doelstelling Het onderhoudsprogramma heeft als doel om het beheer en onderhoud van dit domein inzichtelijk te maken tot en met 2031. Hierin wordt het beheer en onderhoud in de periode 2022-2026 vastgelegd. Naast bovengenoemde doelstelling heeft het onderhoudsprogramma voor civieltechnische kunstwerken onderstaande doelstellingen: • Voldoen aan de BBV met het opstellen van een meerjaren-onderhoudsprogramma; • Het opstellen van een financieel uitvoeringsprogramma waarmee voldaan wordt aan het actuele beleid met het onderhoud van de Civieltechnische Kunstwerken op een minimale conditiescore 3 (technische voldoende maar wel zichtbare veroudering), zie paragraaf 2.2; • Het opstellen van het Meerjarenuitvoeringsprogramma, waarbij de onderhouds- en vervangingswerkzaamheden integraal worden afgestemd op projecten van verkeer, riolering en uitbreidingsprojecten; • Het instellen c.q. handhaven van de voorziening groot onderhoud Kunstwerken conform het BBV. 1.2 Leeswijzer Hoofdstukken 2 en 3 beschrijven het kader voor het beheer en onderhoud van Civieltechnische Kunstwerken. In hoofdstuk 4 wordt beschreven waaruit het areaal is opgebouwd en in welke toestand deze verkeerd. Op basis van de toestand zijn de maatregelen vastgesteld.

Deze zijn opgenomen in de hoofdstukken 5, 6 en 7 waarbij onderscheidt is gemaakt in respectievelijk dagelijks onderhoud, groot onderhoud en vervangingen. In deze hoofdstukken zijn ook de bijbehorende kosten opgenomen. Hoofdstuk 8 geeft een voorlopige weergave van de financiële behoefte in de planperiode 2027-2031.

Beleidsplan Kunstwerken 2022-2031

4

2

Beleid beheer en onderhoud kunstwerken

2.1 Wettelijk Kader De gemeente Halderberge draagt de verantwoordelijkheid voor de openbare ruimte en daarmee ook voor haar Kunstwerken. De gemeente moet hierbij voldoen aan de wettelijke kaders en richtlijnen. De belangrijkste zijn: - Wegenverkeerswet 1994 (o.a. veiligheid); - Bouwbesluit; - Burgerlijk Wetboek (o.a. aansprakelijkheid); - Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht (WABO): o Bouwvergunning, o Gebruiksvergunning, o Milieuvergunning, o Ontheffingen bestemmingsplan en aanlegvergunning Wet ruimtelijke ordening, o Monumentenvergunning, o Diverse gemeentelijke en provinciale vergunningen, zoals de reclame-, inrit-, sloop-, aanlegen de kapvergunning, op basis van gemeentelijke en provinciale verordeningen, o Ontheffing ingevolge de Flora- en faunawet. - Scheepvaartverkeerswet; - Algemene Plaatselijke Verordening (APV); - Binnenvaartwet; - Binnenvaartpolitiereglement (BPR); - Arbeidsomstandighedenwet (ARBO); - Actuele ontwerprichtlijnen: waar onder constructieve veiligheid (Eurocodes) en aanvullende eisen vanuit de gemeentelijke dienst. 2.2 Normen en richtlijnen De beheerstrategie vormt de basis voor het uiteindelijke uitvoeringsprogramma. Om dit programma te kunnen bepalen dient de beheerstrategie nader gekwantificeerd te worden. De wijze waarop dit is gedaan en welke uitgangspunten en randvoorwaarden hieraan gesteld worden, zijn toegelicht in deze paragraaf.

Ten behoeve van het beheer van de civiele kunstwerken wordt de beheerstrategie gebaseerd op drie verschillende richtlijnen, dit zijn: - Conditiemetingen conform NEN 2767; - Inspecties en advies conform CROW-CUR Aanbeveling 117:2020; - Toets Constructieve Veiligheid (TCV). Conditiemetingen conform NEN 2767 De conditiemeting is ontwikkeld om het inspectieproces te objectiveren en betrouwbare, eenduidige en vergelijkbare inspectiegegevens te genereren. Bijkomende voordelen zijn: overdraagbaarheid en uitwisselbaarheid. Het onderzoek conform de NEN 2767 verloopt volgens een vaste methode van meting. Globaal bestaat de conditiemeting volgens de NEN 2767 uit het beoordelen van de onderhoudsstaat van een bouwdeel op drie aspecten: belang, omvang en intensiteit. De meetmethode leidt tot een "getal" dat de kwaliteit – per bouwdeel – aangeeft; de “conditiescore".

Beleidsplan Kunstwerken 2022-2031

5

De scores zoals deze tijdens de inspectie toebedeeld worden zijn: Conditiescore

Toelichting

1 Uitstekende conditie

Incidenteel geringe gebreken

2 Goede conditie

Incidenteel beginnende veroudering

3 Redelijke conditie

Plaatselijk zichtbare veroudering

4 Matige conditie

Functievervulling van bouw- en installatiedelen incidenteel in gevaar

5 Slechte conditie

De veroudering is onomkeerbaar

6 Zeer slechte conditie

Technisch rijp voor sloop

Het is mogelijk dat per bouwdeel meerdere gebreken worden geconstateerd. De conditiescores van alle bouwdelen worden geaggregeerd tot een algehele conditiescore van een object; de “objectscore”. Belangrijk: een conditiemeting is en blijft een momentopname. In de basis geldt dat elk bouwdeel conform de NEN-2767 systematiek een conditiescore moet hebben van 3 of beter. Afhankelijk van politieke en/of omgeving specifieke eisen en verwachtingen kan hiervan afgeweken worden bij specifieke kunstwerken. Indien deze score hoger is (>4) zal een maatregel uitgevoerd moeten worden. Om het onderhoud (maatregel) vast te stellen zal een conditiemeting altijd gepaard moeten gaan met een inspectie conform de CROW-CUR Aanbeveling 117:2020. Dit is vereist omdat de conditiemeting eindigt met een conditiescore. CROW-CUR Aanbeveling 117:2020 De richtlijn die gebruikt wordt om het variabel onderhoud voor de komende 10 jaar vast te stellen is de CUR Aanbeveling 117:2020. Deze CROW-CUR Aanbeveling biedt beheerders, eigenaren en hun adviseurs heldere, eenduidige procedures, regels en eisen voor inspectie, advies en nader onderzoek voor het beheer van kunstwerken. Deze bestaan uit civieltechnische constructies en hun technische installaties. Enig maatwerk blijft wel van belang omdat de CUR richtinggevend is hoe je een uitvraag op de markt zet.

Toets Constructieve Veiligheid (TCV) Binnen het areaal worden alle bruggen die worden gebruikt door motorvoertuigen (geen brommers/scooters) - constructief getoetst. Het doel van normen op het gebied van constructieve veiligheid is om ervoor te zorgen dat een constructie voldoet aan een bepaald veiligheidsniveau. Deze normen - de “Eurocodes” geven standaard belastingen en berekeningsmethoden. In de TCV worden de kunstwerken op basis van afgenomen materiaalsterkte en gewijzigde inzichten geclassificeerd. Denk hierbij aan gewijzigde inzichten ten aanzien van verkeersbelasting en verkeersintensiteit. Denk bij afgenomen materiaalsterkte aan degradatieprocessen en constructieve schades. Input voor de conditiemeting wordt onder andere geleverd vanuit inspectieresultaten en deformatiemetingen. Op basis van de resultaten van de conditiemeting kan het ingrijpmoment voor onderhoud worden vastgesteld of bijgesteld. Ook kan besloten worden tot wijziging van het inspectieregime van een object. De resultaten van deze toetsing leveren dus belangrijke “input” voor het meerjarenuitvoeringsprogramma. De komende planperiode worden alleen die objecten aan de toets constructieve veiligheid onderworpen waarbij gerede twijfel is inzake de constructie en stabiliteit. Gerede twijfel ontstaat wanneer er bijvoorbeeld géén informatie beschikbaar is over het kunstwerk (e.g.

hoe is deze ontworpen) en/of het kunstwerk al redelijk oud is waarbij met zekerheid gesteld kan worden dat de toegepaste richtlijnen, die destijds golden en het gebruik door verkeer, zijn verouderd c.q. is toegenomen. Zowel in aslastbewegingen als in aslasttoename.

Beleidsplan Kunstwerken 2022-2031

6

3

Gemeentelijk beleid

Vanuit beheer en onderhoud van kunstwerken zijn de belangrijkste gemeentelijke doelstellingen waar de gemeente Halderberge een bijdrage aan gaat leveren beschreven in de ‘Omgevingsvisie Halderberge’. Ook het bijdragen aan de circulaire economie behoort hiertoe. In de navolgende twee paragrafen wordt hier concreet invulling aan gegeven. Een en ander is echter alleen realiseerbaar als hier gelden voor vrijgemaakt worden. Jaarlijks is er een budget van € 10.000,- benodigd om programma’s concreet inzichtelijk te krijgen. Enerzijds voor onderzoek en anderzijds om daadwerkelijke plannen in uitvoering te brengen. In de toekomst zal dit budget omhoog moeten gaan. De kosten behoren tot het Groot Onderhoud en zijn in de tabel van paragraaf 6.2 opgenomen onder de noemer ‘Duurzaamheid’. 3.1 Omgevingsvisie Met de omgevingsvisie laat de gemeente Halderberge zien wat zij belangrijk vindt in de omgeving waarin zij woont, werkt en recreëert. De omgevingsvisie helpt ons om samen te blijven werken aan een aantrekkelijke gemeente en vooruit te kijken naar ontwikkelingen waar we mee te maken (gaan) krijgen. Wat we ‘goed’ en ‘aantrekkelijk’ vinden, is beschreven in waarden en opgaven. Met de omgevingsvisie willen we bereiken dat Halderberge aantrekkelijk blijft én nog aantrekkelijker wordt. We noemen dat “het versterken van de kwaliteit van de leefomgeving”.

Dat kan door de waarden te versterken én door bij te dragen aan de opgaven. Bij de waarden gaat het om de vraag wat kenmerkend is voor Halderberge en Halderberge uniek maakt. Deze kunnen per dorp of gedeelte van het buitengebied zijn beschreven. De opgaven zijn de speerpunten van het beleid waar we aan willen werken. Er zijn opgaven die voor de gehele gemeente gelden. Per kern of deelgebied kan er een aanvulling zijn gemaakt. Vanuit het beheer en onderhoud van de civiele kunstwerken is het van belang dat rekening gehouden wordt met de opgaven (speerpunten) van de gemeente, zowel van algemene aard als specifiek per kern of deelgebied. In de omgevingsvisie zijn negen algemene speerpunten vormgegeven. Met deze speerpunten laat de gemeente Halderberge zien wat zij belangrijk vindt en op welke thema’s er opgaven voor ons liggen om in de toekomst mee aan de slag te gaan. In de volgende paragrafen wordt ingegaan op twee speerpunten waarbij de gemeente Halderberge een ‘(in)directe’ bijdrage kan leveren en de wijze waarop hier concreet invulling aan kan worden gegeven. 3.1.1 Werken aan een duurzame en klimaatbestendige omgeving “…We passen onze fysieke leefomgeving aan het klimaat aan. We beperken de gevolgen van overstromingen en de nadelige gevolgen van extreme hitte/droogte en hevige regenval.

We zoeken met inwoners en bedrijven naar de kansen die bijdragen aan een prettige en gezonde, maar ook duurzame en klimaatbestendige leefomgeving…” Binnen de gemeente Halderberge kan invulling gegeven worden aan klimaatadaptatie. Dit zal afhankelijk van de werkzaamheden verschillen in aard, omvang en dus invloed. Ook al zal de invloed vanuit het beheer en onderhoud van kunstwerken mogelijk beperkt zijn, toch kan het een (kleine) bijdrage leveren. Basisgedachte is dat alle kleine beetjes helpen. Derhalve wordt bij alle projecten beschouwd op welke wijze de veranderingen in het klimaat invloed hebben op de constructie(s) en hoe hier rekening mee gehouden moet worden in de planuitwerking. In de uitwerking en contractvoorbereiding van het meerjaren-onderhoudsprogramma wordt hier concreet invulling aan gegeven. Er zal moeten worden nagegaan of de gevolgen van klimaatadaptatie verminderd kunnen worden door toepassingen in, op of in de nabijheid van kunstwerken. Het belangrijkste vraagstuk dat speelt bij klimaatadaptatie is: ‘Hoe anticiperen we in de toekomst op zeespiegelstijging enerzijds,

Beleidsplan Kunstwerken 2022-2031

7

bodemdaling anderzijds, regenwateroverlast en droogte, hittestress en onder druk staan van de biodiversiteit1?’ Om invulling te geven aan dit vraagstuk zal binnen de gemeente Halderberge als volgt actief meegedacht worden aan de gevolgen en de (gedeeltelijke) oplossing hiervan. •

Zeespiegelstijging en bodemdaling heeft binnen de gemeente Halderberge invloed op bruggen, aangezien deze dieper gefundeerd zijn dan de omgeving. Dit geldt ook voor gebieden met minder draagkrachtige grond (Hoevense Beemden). Bij de jaarlijkse schouw en toestandsinspecties moet alert beoordeeld worden of de omgeving zakt en of dit eventueel invloed heeft op de constructie van de brug en de aansluitingen met de omgeving.

•

Regenwateroverlast en droogte zijn door hoe we in Nederland met water omgaan, verbonden aan elkaar. In natte periodes wordt het water zo snel als mogelijk afgevoerd naar zee. Tijdens droogte is er daardoor vaak te weinig water beschikbaar. Dit betekent dat er nagedacht moet worden om het overschot aan water op locaties vast te houden middels stuwen of spaarbekkens. Ook het gebruik van Wadi’s kan op wijkniveau een oplossing bieden. Daarnaast kan met behulp van ‘klimaatkaarten’ vastgesteld worden welke viaducten en tunnels mogelijk last kunnen ondervinden van bepaalde maatgevende buien. Vervolgens moet onderzocht worden of de pompen die aanwezig zijn, geschikt zijn om de bui af te voeren en of het gebruik van de pomp zelf niet in ‘gevaar’ komt.

•

Hittestress is een gevolg van de klimaatverandering en in steden en dorpen nog meer merkbaar door de grote hoeveelheden beton en asfalt. Het gebruik van bomen of groen heeft een positief effect op de ‘verkoeling’ van de bebouwde omgeving omdat bomen en groen warmte absorberen. Vanuit hier zal dus gezocht moeten worden of in de nabijheid van een kunstwerk ruimte is (of gerealiseerd kan worden) voor de aanplant van bomen of de aanleg van een groenstrook. Hiermee wordt de biodiversiteit versterkt (§ 3.1.2).

3.1.2 Versterken van de biodiversiteit “…Het groene karakter en de natuurgebieden vormen een belangrijk onderdeel van de identiteit van Halderberge. Bomen en groen zijn positief voor de beleving, dragen bij aan een goede luchtkwaliteit, zorgen voor verkoeling (hittestress) en zetten aan tot bewegen. Een groene en gezonde leefomgeving draagt bij aan een positieve gezondheid…” Om invulling te geven aan dit vraagstuk zal binnen de gemeente Halderberge als volgt actief meegedacht worden over de gevolgen en de (gedeeltelijke) oplossing hiervan. •

Biodiversiteit en vergroenen is een cruciale factor in de gezondheid van een ecosysteem. Hoe groter de variatie in wezens die samenwerken in een ecosysteem, hoe groter de capaciteit van dat ecosysteem om schokken te weerstaan en leven te ondersteunen.

Bij alle projecten wordt daarom actief en objectief beschouwd of en hoe ruimte gerealiseerd kan worden ten behoeve van biodiversiteit en vergroening. Gedacht kan worden aan maatregelen zoals het uitschakelen van verlichting onder bruggen daar waar het geen toegevoegde waarde heeft voor de sociale veiligheid. En/of het aanbrengen van nestkasten of -gelegenheden voor vogels (of vleermuizen etc.) onder bruggen of in gewelven.

1

Biodiversiteit wordt behandeld in paragraaf 3.1.2.

Beleidsplan Kunstwerken 2022-2031

8

3.2 Circulaire Economie Om invulling te geven aan de omgevingsvisie dient ook beleid vastgesteld te worden op het gebied van de Circulaire Economie. Zo zal er een programma opgezet moeten worden om landelijke doelstellingen te behalen, waaronder: Algemeen ➢ Het behalen van een 100% circulaire economie in 2050, met bijvoorbeeld tussentijdse ijkmomenten zoals het realiseren van een vermindering van 50% minder abiotische (fossiele) grondstoffen. ➢ In 2020 is ook het nationaal Betonakkoord vastgesteld. Dit houdt in dat we, wanneer we als gemeente beton aanbesteden in een product of project, we dit op een duurzamere manier doen. Dit beleid zal zijn doorwerking hebben in de standaard aanbestedingsleidraad, het moederbestek en in de inkoophandleiding. Dit betekent dat er een duurzaam inkoopbeleid, waaronder CO2 neutraal inkopen, vastgesteld en ingericht moet worden. Dit zal in de basis vanuit Inkoop ingericht en opgezet moeten worden in samenspraak met de beheerder. Het meewegen van de MKI-score2 behoort tot de mogelijkheden. Binnen de gemeente Halderberge wordt invulling gegeven aan ‘de circulaire economie’ door hieraan in de uitwerking en contractvoorbereiding van het meerjarenprogramma concreet invulling te geven. Voorbeelden hiervan zijn: • •

•

•

Het toepassen van LED verlichting bij vervanging van verlichting van kunstwerken. Bij het vervangen van bruggen onderzoeken of de constructie op een dusdanige wijze te ontwerpen is dat gedeeltelijke vervangingen (modules) van de brug mogelijk worden. Ook wel ‘Legolisering’ genoemd. Het toepassen van composietharsen bij meerpalen behoort tot de mogelijkheden en wordt al toegepast binnen Halderberge. Voordeel hiervan is dat meerpalen langer meegaan en bomen gespaard blijven. Composiet als materiaal is in de basis het minst duurzame bouwmateriaal, echter door de toepassing van dit materiaal bij levensduur verlengende maatregelen is het wel duurzaam. Dit bespaart het kappen van tropisch hardhout, circa 1 boom voor 6 palen. Vanaf 2023 is het landelijk verplicht om van alle objecten een materialenpaspoort vastgesteld te hebben. Het is daarom van belang de implicatie van deze verplichting te kennen en hierop te anticiperen. Dit zal daarom in 2022 (dit jaar nog) verder verduidelijkt worden, er zijn al meerdere gremia die zich hiermee bezighouden en de markt is hier ook in betrokken.

Andere aspecten waaraan gedacht kan worden: • Uitvoeren van een MFA3 studie, hiermee wordt inzicht verkregen in de ingaande en uitgaande materiaalstromen. • Het hergebruiken van bruggen die via ‘De Bruggenbank’ aangeboden worden.

2 3

Milieukostenindicator Material Flow Analyses (grondstofstroomanalyse)

Beleidsplan Kunstwerken 2022-2031

9

4

Areaal: kwantiteit en kwaliteit

4.1 Uitgangspunten Areaal Het aantal objecten dat in beheer en eigendom is van de gemeente Halderberge, is opgenomen in het beheerprogramma Obsurv. In de afgelopen planperiode zijn er een drietal beheerobjecten aan het areaal kunstwerken van de gemeente Halderberge toegevoegd, te weten: • • •

G059: dit betreffen picknicktafels die in 2020 zijn geplaatst bij de Kristalsingel in het plantsoen bij de ‘Aanlegsteiger Stampersgat’; G060: dit betreft een motorrijdersvalbeveiliging dat in 2019 is aangebracht bij de Vaartweg in Oudenbosch; G061: dit is de “Witte brug” bij Stampersgat richting Fijnaart. Deze stond nog niet op de plattegrond met alle kunstwerken.

4.2 Areaal Kunstwerken Binnen de gemeente Halderberge bevinden zich in totaal 61 objecten vallende onder kunstwerken, hiervan zijn er 50 in bezit en eigendom van de gemeente Halderberge, 3 in gedeeld eigendom en beheer en 8 in eigendom van derden. De objecten zijn onder te verdelen in verschillende objecttypen, deze zijn in onderstaande tabel weergegeven. Objecttype

Aantal

Aanleginrichting

7

Aanlegsteiger

2

Beschoeiing

5

Brug

20

Duiker

14

Duikerbrug

4

Inlaatwerk

1

Keermuur

1

Trap

1

Tunnel

3

Wegmeubilair

3

Eindtotaal

61

Hierbij geldt het volgende principe: “de eigenaar van een object is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud”. Voor een aantal objecten geldt dit principe niet. Hiervoor zijn tussen de betreffende partijen afspraken gemaakt. Deze “uitzonderingen” zijn in de navolgende alinea’s beschreven. Objecten in gedeeld beheer en eigendom De ‘Lamgatsebrug’ (fiets- en voetgangersbrug) en de ‘Brug Markweg’ (verkeersbrug) zijn in gedeeld beheer en eigendom met de gemeente Moerdijk. Alle kosten voor het beheer en onderhoud worden gelijkmatig verdeeld. Bruggetje Groeneweg (brug bij natuurgebied) is in gedeeld beheer en eigendom met de gemeente Steenbergen. Alle kosten voor het beheer en onderhoud worden gelijkmatig verdeeld. Rijkswaterstaat ‘De fietsbrug over de A17’ is in beheer en eigendom van Rijkswaterstaat (RWS) en is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van dit object. Het aansluiten van de weg op de brug valt onder de verantwoordelijkheid van de gemeente Halderberge.

Beleidsplan Kunstwerken 2022-2031

10

Het remmingswerk en de brug over de Mark t.b.v. de rijksweg A17 valt ook onder het beheer en onderhoud van Rijkswaterstaat. Provincie Noord-Brabant De ‘Tunnel Gastelsedijk West’ Stampersgat, ‘Tunnel onder de N268’ Oud Gastel, ‘Brug Zuidzeedijk’ Oud Gastel, ‘De witte brug’ bij Stampersgat en de ‘Van den Hartenbrug’ Oud Gastel zijn in beheer en onderhoud van de provincie Noord-Brabant. De gemeente Halderberge verzorgt het dagelijks onderhoud. Dit bestaat uit het jaarlijks reinigen van het object, het vervangen van lampen en het uitvullen van gaten in de wegverhardingen. Deze bijdragen zijn veelal verwoordt in een beheersovereenkomst. In geval van de ‘Van den Hartenbrug’ worden deze dagelijkse werkzaamheden gedeeld met de gemeente Steenbergen. Waterschap “De Brabantse Delta” Het waterschap heeft de beschoeiing bij het Vlekkeplein in Stampersgat in beheer en eigendom. Het onderhoud wordt ook vanuit het waterschap gedaan. 4.3 Actuele kwaliteit areaal Kunstwerken Op basis van de uitgevoerde inspecties in 2021 verkeren de kunstwerken gemiddeld genomen in redelijke staat van onderhoud. Wel dienen er enkele kunstwerken (deels) vervangen te worden of op het gewenste beheerniveau gebracht te worden. Met name de staat van onderhoud van de verschillende elementen in de haven van Oudenbosch verdient een impuls.

Enerzijds om de kwaliteit van het onderhoud op peil te houden en anderzijds om slechte gedeelten van de damwanden langs het water te vervangen. De inspecties die uitgevoerd zijn waren gericht op het vaststellen van gebreken en de bijbehorende maatregelen. Deze zijn uitgevoerd op basis van de CUR-Aanbeveling 117-2020. In de haven van Oudenbosch zijn ook aanvullende duikinspecties uitgevoerd. In het navolgende hoofdstuk wordt ingegaan op de opgave die de gemeente heeft aan noodzakelijk onderhoud om haar objecten op het gewenste niveau te brengen en te houden. Onderscheid zal gemaakt worden in dagelijks onderhoud, groot onderhoud en vervangingen.

Beleidsplan Kunstwerken 2022-2031

11

5

Dagelijks Onderhoud

5.1 Toelichting Het Dagelijks Onderhoud wordt bekostigd vanuit exploitatie en is binnen de gemeente Halderberge gevat in vier soorten activiteiten. 1. Het reinigen heeft als doel om het de objecten schoon van vervuiling te houden met als gevolg dat objecten veilig gebruikt kunnen worden maar ook langer in stand gehouden kunnen worden. Vooral bij houten objecten heeft het frequent reinigen van het object een substantieel effect op de levensduur van het object. Het is wel van belang dat de juiste bouwdelen van het object gereinigd worden en omvat meer dan het inzetten van een veegwagen. 2. Het inspecteren van kunstwerken heeft twee basis vormen, de eerste betreft een jaarlijkse schouw en de tweede een vijfjaarlijkse conditiemeting gecombineerd met een toestandsinspectie conform de CUR-Aanbeveling 117-2020. De schouw heeft tot doel inzicht te verkrijgen in de gebruiksveiligheid van het kunstwerk en richt zich daarbij tot het signaleren van (acute) bedreigingen voor de gebruiker. De toestandsinspectie heeft tot doel inzicht te verschaffen in de huidige staat van het kunstwerk en deze vast te leggen. Op basis hiervan worden de beheersmaatregelen vastgesteld voor het instandhouden van het kunstwerk. 3. Nadere onderzoeken betreffen gerichte technisch inspecties naar aard, omvang en/of oorzaak van een schadebeeld of gebrek.

Deze nadere onderzoeken hebben als doel om de juiste beheersmaatregel(en) vast te stellen die benodigd zijn om een kunstwerk in stand te houden. 4. Het meerjarig onderhoud aan de Kadeconstructies Oudenbosch is inzichtelijk gemaakt in 2021 en

wordt in 2022 verder voorbereidt. 5.2 Opgave Voor de periode 2022-2016 zijn de volgende werkzaamheden vallende onder Dagelijks Onderhoud vastgesteld.

Activiteit

2022

2023

2024

2025

2026

- Reinigen

€

12.375

€

13.310

€

10.670

€

6.435

€

11.935

- Inspecteren

€

1.500

€

-

€

-

€

-

€

7.920

- Nadere onderzoeken

€

23.100

€

-

€

-

€

-

€

-

- Kadeconstructies Oudenbosch

€

20.100

€

20.500

€

20.900

€

21.300

€

21.800

Totaal

€

57.075

€

33.810

€

31.570

€

27.735

€

41.655

Toelichting op activiteit: • Reinigen: in 2022 is een grote piek omdat er een achterstand is in het reinigen van kunstwerken en het doorspuiten van duikers die hun functie deels verloren zijn. Daarnaast is de reinigingsfrequentie van houten kunstwerken jaarlijks en van betonnen en stalen kunstwerken elke twee jaar. Vanaf 2027 zullen de kosten minder fluctueren. • Inspecteren: in 2026 volgt een nieuwe ronde met toestandsinspecties om de onderhoudsbehoefte voor de periode 2027-2036 vast te stellen. In 2022 zal voor de in bezit zijnde boot een elektrische buitenboordmotor aangeschaft worden. • Nadere onderzoeken: in 2022 dienen nadere onderzoeken uitgevoerd te worden. Een voorbeeld daarvan is de Markbrug die in gedeeld beheer en eigendom is met de gemeente Moerdijk. Hier zal in 2023 groot onderhoud uitgevoerd moeten worden, echter zijn nog niet alle schadebeelden volledig in kaart gebracht qua ernst en omvang en daarmee zijn ook niet alle kosten inzichtelijk.

Beleidsplan Kunstwerken 2022-2031

12

•

Kadeconstructies Oudenbosch: de werkzaamheden die hieronder vallen betreffen het in stand houden van de kadeconstructies en het uitvoeren van werkzaamheden die vastgesteld zijn tijdens inspecties aan de kadeconstructies, alsmede een jaarlijkse inspectie.

Beleidsplan Kunstwerken 2022-2031

13

6

Groot Onderhoud

6.1 Toelichting Tot Groot Onderhoud behoren die werkzaamheden die niet vallen onder het dagelijks onderhoud en niet voldoen aan de criteria van investeringen. Het zijn (grootschalige) werkzaamheden, over het algemeen met een lange frequentie (2 tot 3 keer gedurende de levensduur), die uitgevoerd worden om een object weer te laten voldoen aan de vastgestelde normen en prestaties. Groot Onderhoud bestaat uit werkzaamheden die worden uitgevoerd wanneer de technische conditie van het te onderhouden kunstwerk een bepaald minimum heeft bereikt en hersteld moet worden. Dit soort onderhoud heeft een lange terugkerende cyclus (vaak langer dan vijf jaar) en is planbaar. De maatregelen zijn bedoeld om de beschikbaarheid van kunstwerken tot het einde van de levensduur te waarborgen. Voorbeelden zijn: het volledig conserveren (verven ter bescherming) van een stalen hoofddraagconstructie of het vervangen van asfalt op brugdekken. De toestandsinspecties, die vijfjaarlijks uitgevoerd worden, verifieert of de cyclus van vervangingen/herstellingen benodigd zijn. Groot Onderhoud aan bruggen in een stedelijke omgeving is complex. Om de optimale onderhoudsmaatregelen, in aard en omvang te kunnen bepalen worden aanvullende onderzoeken en berekeningen uitgevoerd. Groot onderhoud is veelal ingrijpend voor omwonenden en (weg)gebruikers.

Om overlast te beperken wordt het groot onderhoud zo veel mogelijk afgestemd op het onderhoud van andere objecten (zoals wegen en riolering) in, op of nabij het betreffende object. Met deze maatregelen wordt het kwaliteitsniveau van de objecten zo efficiënt mogelijk op niveau gehouden. Vanuit inspecties wordt aangegeven of (periodieke) onderhoudsmaatregelen conform planning worden uitgevoerd, of dat deze naar voren of achter kunnen worden verschoven. De werkvoorbereiding van deze onderhoudswerkzaamheden en het voeren van directie en toezicht is in handen van de gemeente Halderberge. Ook wordt bij de projecten rekening gehouden met circulariteit, biodiversiteit en klimaatadaptatie, zoals beschreven in hoofdstuk 3. Om dit te kunnen bekostigen is een algemene post ‘Duurzaamheid’ ter hoogte van € 10.000,- per jaar opgenomen in het overzicht in de volgende paragraaf. 6.2 Opgave Alle kunstwerken zijn in 2021 geïnspecteerd. Voor de periode 2022-2026 zijn de volgende werkzaamheden vallende onder Groot Onderhoud vastgesteld en onderverdeeld in discipline.

Discipline - Verhardingen - Betonreparaties - Houtreparaties - Conserveren - Herstel divers - Diversen Markbrug (geleiderail, etc.) - Kadeconstructies Oudenbosch - Duurzaamheid Directe bouwkosten

Beleidsplan Kunstwerken 2022-2031

2022 € € 537 € 19.879 € 5.373 € 8.972 € € 102.000 € 10.000 € 146.761

€ € € € € € € € €

2023

2024

2025

2026

130.375 35.817 44.861 125.361 4.209 107.452 102.000 10.000 560.076

€ 27.221 € € € 25.878 € 35.522 € 100.289 € 102.000 € 10.000 € 300.910

€ 53.726 € € 25.806 € € 1.970 € € 100.000 € 10.000 € 191.502

€ 6.447 € 2.060 € 31.698 € 12.536 € € € 150.000 € 10.000 € 212.741

14

Toelichting op activiteit per discipline: • Verhardingen: op bruggen en steigers is veelal een slijtlaag van bitumen of een asfaltlaag aanwezig. Het brugdek maakt onderdeel uit van de wegconstructie waardoor deze constructie niet te vergelijken is met de opbouw van reguliere wegen. Slijtlagen, asfaltlagen en evt. de bovenzijde van de constructie dienen periodiek vervangen en hersteld te worden door gebruik. • Betonreparaties: door gebruik, veroudering van en dynamische beschadigingen dienen reparaties uitgevoerd te worden ten behoeve van de levensduur van het object. • Houtreparaties: door gebruik, veroudering van en dynamische beschadigingen dienen periodiek reparaties en vervangingen uitgevoerd te worden ten behoeve van de levensduur van het object of delen van het object. • Conserveren: een conservering heeft een beperkte levensduur om het bouwdeel van de object te beschermen tegen weersinvloeden. Een conservering dient derhalve periodiek hersteld en/of vervangen te worden. • Herstel divers: dit zijn veelal werkzaamheden die niet onder een noemer te vatten zijn zonder dat de lijst met ‘noemers’ eindeloos lang wordt en relatief weinig voorkomen. Gedacht moet worden aan zaken als plaatsen van bordjes, paaltjes, werkzaamheden aan de afwatering van objecten.

• Diversen Markbrug (vervangen geleidrail, etc.): normaliter kan deze werkzaamheid onder de noemer herstel divers gevat kunnen worden of onder bijvoorbeeld staalreparaties. Hier is gekozen om deze noemer specifiek te houden omdat de kosten die hiermee gemoeid gaan substantieel zijn dat deze zijn eigen ‘noemer’ heeft gekregen. • Kadeconstructies Oudenbosch: voor de kadeconstructies in Oudenbosch is een apart onderhoudsprogramma inzichtelijk gemaakt en derhalve zijn alle werkzaamheden die hier plaatsvinden onder deze ‘noemer’ gevat. De werkzaamheden variëren van het vervangen van dekplanken en het herstellen/vervangen van betonnen onderdelen of stalen damwanden die niet onder Dagelijks Onderhoud vallen • Duurzaamheid: zoals al beschreven in de voorgaande alinea en in hoofdstuk 3 zal de gemeente Halderberge een bijdrage gaan leveren aan ‘Duurzaamheid’. Dit dient wel bekostigd te worden.

Beleidsplan Kunstwerken 2022-2031

15

7

Vervangingen

7.1 Toelichting Bij vervangingen wordt het volledige object vernieuwd, bijvoorbeeld bij einde levensduur of verandering in functie en gebruik. Een vervanging wordt bekostigd vanuit een investering met bijbehorend krediet. 7.2 Opgave In de periode 2022-2031 verkeren vijf objecten in een dusdanig slechte staat dat de technische levensduur bereikt is. Groot onderhoud behoort niet meer tot de mogelijkheden en derhalve moet het object (of delen ervan) worden vervangen. In onderstaande tabel zijn deze objecten opgenomen.

Object nr.: G005 G026

Object naam: Duiker Barlaquese weg Bruggetje Groeneweg

- Damwanden haven Oudenbosch (deels) Steiger haven Oudenbosch G015 Lamgatsebrug Inhuur projectleider Totaal

Jaar van uitvoering 2023 2023 2023 2023 2024 2022-2024

Totaalprijs € 10.750 € 13.500 € € € € €

1.500.000 91.000 895.000 100.000 2.510.250

Duiker Barlaquese weg (G005) is in volledig eigendom van de gemeente Halderberge. Dit object verkeert in een slechte staat en dient vervangen te worden. De kosten voor het vervangen van deze duiker bedraagt € 10.750,-. Bruggetje Groenweg (G026) is een brug in gezamenlijk eigendom met de gemeente Steenbergen. Dit object verkeert in een slechte staat en dient vervangen te worden. Geadviseerd wordt om deze te vervangen door een duiker. De kosten voor het vervangen van deze brug door een duiker bedragen € 27.000,-. De helft van de kosten komt voor rekening van de gemeente Halderberge. Gedeelten van de stalen damwanden in de haven van Oudenbosch verkeren in een slechte staat en moeten worden vervangen. De kosten hiervoor worden geraamd op € 1.500.000,-. Steiger haven Oudenbosch: In de haven Oudenbosch verkeert de bovenbouw van de steiger in dermate slechte staat dat deze vervangen dient te worden. De kosten hiervoor worden geraamd op € 91.000,-. De Lamgatsebrug (G015) is een brug in gezamenlijk eigendom met de gemeente Moerdijk. Dit object dient n.a.v. een uitgevoerde technische inspectie vervangen te worden. De kosten die hiermee gepaard gaan zijn op € 1.790.000,- ingeschat. De helft van de kosten komt voor rekening van de gemeente Halderberge.

Inhuur projectleider: voor de realisatie van de vervanging van de Lamgatsebrug en de damwanden in de haven Oudenbosch alsmede het groot onderhoud aan de Markbrug is de inhuur van een projectleider benodigd. Dit is dan voor de duur vanaf medio 2022 tot en met 2024. Hierbij wordt uitgegaan van enkele dagdelen per week. NB: Door de huidige situatie op de markt en krapte aan materialen is er onzekerheid over de werkelijke kosten voor het vervangen van onderdelen c.q. objecten van staal en hout. Met name voor de kosten aan onderhoud/ vervanging van de damwanden in de haven van Oudenbosch en het vervangen van de Lamgatsebrug in Hoeven kan dit aanzienlijke financiële gevolgen hebben.

Beleidsplan Kunstwerken 2022-2031

16

8

Financiële doorkijk tot 2032

8.1 Dagelijks Onderhoud Op basis van het gevoerde beleid tot nu toe, de uitgevoerde inspecties van de kunstwerken door heel de gemeente en Kadeconstructies in Oudenbosch in 2021 zijn de financiële middelen opgenomen in onderstaande tabel. Deze middelen zijn nodig om de kunstwerken in de gemeente Halderberge op een niveau te houden waarbij de kwaliteit en het functioneren niet in gevaar komen.

Activiteit

2027

2028

- Reinigen

€

5.850 €

- Inspecteren

€

-

- Nadere onderzoeken

€

- Kadeconstructies Oudenbosch Totaal

2029

2030

10.200

€

5.850 €

€

-

€

-

-

€

-

€

€

22.200

€

22.600

€

28.050

€

32.800

2031

10.200

€

5.850

€

-

€

7.920

-

€

-

€

6.000

€

23.100

€

23.500

€

24.000

€

28.950

€

33.700 €

43.770

* voor een uitleg van de activiteiten wordt verwezen naar hoofdstuk 5

8.2 Groot Onderhoud Op basis van de uitgevoerde inspecties in 2021 is inzicht verschaft voor het Groot Onderhoud dat uitgevoerd moet worden vanaf 2027. De toestandsinspecties die uitgevoerd gaan worden in 2026 zullen op punten zorgdragen dat bepaalde werkzaamheden vervroegt of uitgesteld kunnen worden. De financiële behoefte die benodigd is voor het instandhouden van de kunstwerken vanaf 2027 is in onderstaande tabel opgenomen.

Discipline

2027

2028

2029

2030

2031

- Verhardingen

€

-

€

1.433

€

-

€ 20.058

€

3.224

- Betonreparaties

€

-

€

-

€

-

€

-

€

-

- Houtreparaties

€

-

€

3.761

€ 28.654

€ 11.014

€

1.612

- Conserveren

€

-

€

2.776

€

-

€

3.582

€

3.761

- Herstel divers

€

-

€

3.671

€

-

€

5.731

€

-

- Kadeconstructies Oudenbosch

€ 31.000

€ 45.000

€ 53.000

€ 51.000

€ 90.000

- Duurzaamheid

€ 10.000

€ 10.000

€ 10.000

€ 10.000

€ 10.000

Directe bouwkosten

€ 41.000

€ 66.641

€ 91.654

€ 101.384

€ 108.596

* voor een uitleg van de activiteiten wordt verwezen naar hoofdstuk 6

8.3 Vervangingen Er is nog geen inzicht in kunstwerken die in de periode 2027 tot 2032 aan vervanging toe zijn. Dit inzicht wordt verkregen door enerzijds de toestandsinspectie die in 2026 uitgevoerd gaat worden. Anderzijds is er een gerede kans dat vanuit het programma “Constructieve Veiligheid” kunstwerken niet voldoen aan het gebruik en dat grootschalige maatregelen als zijnde versterkingen aan het kunstwerk niet rendabel zijn, zie ook paragraaf 2.2. Een levensduurcyclusanalyse (LCC-analyse) behoort tot de theoretische analyses die inzicht verschaffen wanneer objecten op basis van levensduur aan vervanging toe zijn. Een LCC-analyse richt zich op de ‘verre’ toekomst. Ook hier geldt dat een toestandsinspectie en/of gemeentelijke (gebieds-)ontwikkelingen ervoor kunnen zorgen dat de vervanging van een kunstwerk vervroegt of uitgesteld wordt.

Beleidsplan Kunstwerken 2022-2031

17