Actiekaart bedrijventerreinen.pdf
Tekst van het document
Actiekaart bedrijventerreinen April 2020
Inleiding
De economische agenda als startpunt In 2016 is de economische agenda van de gemeente Halderberge vastgesteld. In de economische agenda staat het gewenste toekomstbeeld voor de economie van de gemeente Halderberge beschreven. Kernthema’s daarbij zijn: • Toerisme en recreatie • Detailhandel en leefbaarheid • Bedrijventerreinen en logistiek • Luchtvaart • Dienstverlening en samenwerking De economische agenda bevat een uitvoeringsagenda om samen met stakeholders gericht het vestigings- en ondernemingsklimaat van Halderberge te verbeteren. Een van de acties benoemd in dit uitvoeringsprogramma is het opstellen van zogenoemde actiekaarten voor de bedrijventerreinen en centrale winkelgebieden. Actiekaart als wegwijzer voor de uitvoering Met de actiekaart worden voor een specifiek gebied ambities en doelen vertaald in concrete maatregelen (uitvoering). Dit dwingt tot het maken van heldere keuzes. De actiekaart vormt daarmee de wegwijzer voor de reis naar de gezamenlijke eindbestemming. • De ambitie is de gezamenlijke eindbestemming: hoe ziet het betreffende gebied er over 10 jaar uit? • De doelen vormen de coördinaten van de eindbestemming: een beperkt aantal concrete indicatoren die aantonen of de ambitie in 2025 is behaald.
• De strategieën vormen samen het navigatiesysteem. Deze geven de route naar het realiseren van de ambitie en doelen weer. • Tot slot zijn de inspanningen de concrete actiestappen die genomen moeten worden om de eindbestemming te behalen. Deze inspanningen vormen de uitvoering van de reis.
Actiekaart bedrijventerreinen is het resultaat van een interactief proces Voor u ligt de actiekaart voor de bedrijventerreinen in de gemeente Halderberge. Deze actiekaart is nadrukkelijk tot stand gekomen samen met de ondernemers, vastgoedeigenaren en de Ondernemerskring Halderberge. Hiervoor zijn onder andere inloopbijeenkomsten, schouws en interactieve sessies georganiseerd. De ambities kunnen alleen gerealiseerd worden als effectief wordt samengewerkt aan de toekomstbestendigheid van de bedrijventerreinen. Leeswijzer De actiekaart voor de bedrijventerreinen bestaat uit een aantal onderdelen. Eerst wordt een korte introductie op (het huidig functioneren van) de bedrijventerreinen gegeven. Vervolgens wordt ingezoomd op het toekomstbeeld en de actieprogramma’s per terrein om dit wensbeeld te realiseren.
2
De context
Bedrijventerreinen cruciaal voor de West-Brabantse economie West-Brabant is één van de sterkste economische regio’s van Nederland. Dit komt mede door 1) de gunstige ligging ten opzichte van de Mainports Schiphol en Rijnmond, Brainport Eindhoven en Antwerpen en 2) de aanwezigheid van meerdere topsectoren: maintenance, logistiek en biobased economy. West-Brabant scoorde in 2019 een derde plek bij de logistieke hotspot Nederland verkiezing. In 2017 en 2018 noteerde de regio zelfs een eerste plek. Naast de diverse grote, internationale bedrijven die zich in West-Brabant hebben gevestigd zijn er ook tal van (lokale) mkb-bedrijven gevestigd op de bedrijventerreinen. Gezamenlijk zorgen de bedrijven op de bedrijventerreinen voor circa 40% van de West-Brabantse werkgelegenheid en leveren ze zo’n 11 miljard aan toegevoegde waarde1. Kortom het is in economisch, financieel, sociaal en ruimtelijk opzicht belangrijk dat de bedrijventerreinen toekomstbestendig zijn. Hier ligt een opgave voor gemeente, ondernemers, vastgoedeigenaren en inwoners.
De markt wordt steeds dynamischer Echter, het toekomstbestendig houden (en maken) van de bedrijventerreinen is nog niet zo eenvoudig. De markt wordt namelijk steeds dynamischer. Marktontwikkelingen volgen elkaar in hoog tempo op en macro-trends als circulaire economie, smart industry, robotisering en open innovatie
leiden in toenemende mate tot nieuwe vestigingscriteria van ondernemers2. Het wordt steeds moeilijker te voorspellen waar we over een aantal jaar met zijn allen staan. Daarnaast beschikken bestaande werklocaties vaak niet over de laatste techniek waar het gaat om verduurzaming. Het risico bestaat dat bestaande werklocaties hierdoor sneller verouderen. De eerste effecten dienen zich in West-Brabant nu al aan. Zo blijven de groeicijfers van de regio achter bij die van vergelijkbare regio’s. Prognose West-Brabant Wanneer we inzoomen op de regio West-Brabant zien we een kwantitatieve en kwalitatieve disbalans op de regionale bedrijventerreinenmarkt. Zo heeft de regio enerzijds een aanzienlijk overaanbod, met name van terreinen voor zogenoemde niet-specifieke ruimtevragers (in het bijzonder de reguliere lokaal gebonden MKB-bedrijvigheid). Anderzijds is er een forse uitbreidingsvraag (voor grote kavels) vanuit de logistieke sector3. Wat betekent dit voor Halderberge? In deze actiekaart zoomen we in op hoe deze trends en ontwikkelingen in Nederland en de regio zich verhouden tot de bedrijventerreinen in Halderberge. Wat gaat al goed en vooral wat verdient aandacht om ook in de toekomst toekomstbestendige bedrijventerreinen te hebben?
1 Bron: Afsprakenkader evenwicht bedrijventerreinenmarkt West-Brabant 2016-2026, RBW 2 Voor meer informatie over deze trends en ontwikkelingen van bedrijventerreinen verwijzen wij u naar bijlage 1. 3 Bron: regionale afspraken bedrijventerreinen West-Brabant 2019-2023
3
Het huidig functioneren van de bedrijventerreinen in Halderberge Figuur 1: Ligging bedrijventerreinen gemeente Halderberge
De gemeente Halderberge kent acht bedrijventerreinen. Op deze bedrijventerreinen ligt 9% van de Halderbergse bedrijven die zorgen voor bijna 50% van de werkgelegenheid. De bedrijventerreinen zijn gelegen in Oudenbosch (3), Oud Gastel (3), Hoeven (1) en Bosschenhoofd (1) (zie figuur 1). Er zal eerst kort worden ingezoomd op de verschillende bedrijventerreinen. Hierbij worden tevens de grootste verbeterpunten die zijn opgehaald bij de ondernemers kort benoemd. Tot slot wordt ingezoomd op de prognose ten aanzien van de kwantitatieve vraag in Halderberge. Oudenbosch 1. Bosschendijk De Bosschendijk ligt aan de oostzijde van Oudenbosch en is in totaal ongeveer 17 hectare. Op dit bedrijventerrein zijn ongeveer 82 bedrijven (hoofdvestigingen) gevestigd. Hierbij gaat het met name om lokale kleinschalige en middelgrote bedrijven. De sectoren perifere detailhandel (met volumieuze goederen), groothandel en industrie zijn relatief sterk vertegenwoordigd op het bedrijventerrein. De publieksgerichte functies bevinden zich vooral aan de voorkant van het terrein en de zwaardere bedrijven met een hogere milieucategorie liggen aan de achterkant van het bedrijventerrein. De 82 bedrijven zorgen gezamenlijk voor 431 banen. Sinds 2014 is het aantal banen met 6% gedaald. Het terrein is bereikbaar via de rondweg van Oudenbosch. De afstand tot de toe- en afritten van de A17 is circa 5 kilometer.
Op korte afstand van het bedrijventerrein is een bushalte gelegen. Ook is het treinstation van Oudenbosch nabij. Het terrein heeft een functionele en verouderde uitstraling. Op het terrein staan drie panden leeg. De ondernemers op bedrijventerrein Bosschendijk zijn op dit moment niet verenigd.
Legenda 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
8.
Bosschendijk De Gorzen/ Oudlandsedijk Industrieweg/ Ambachtenstraat Hoge Akker Korenweide Klaverweide Breda International Airport Borchwerf II
De grootste opgaven volgens ondernemers op bedrijventerrein Bosschendijk zijn (vrachtwagen-)parkeren, veiligheid en onderhoud openbare ruimte. 2. De Gorzen/Oudlandsedijk Het bedrijventerrein De Gorzen/Oudlandsedijk ligt aan de noordzijde van Oudenbosch en is in totaal circa 35 hectare groot. Hier zijn 37 bedrijven (hoofdvestigingen) gevestigd. Hierbij gaat het om een mix van MKB en grootschalige bedrijven. De sectoren groothandel, industrie en logistiek zijn relatief sterk vertegenwoordigd op het bedrijventerrein, Het terrein is goed bereikbaar via weg (middels de A17) en water (via de Mark). Op het terrein zijn dan ook enkele kadegebonden bedrijven gevestigd.
4
Het huidig functioneren van de bedrijventerreinen in Halderberge
Gezamenlijk zorgen de 37 bedrijven voor 559 banen. De werkgelegenheid is daarmee 7% gestegen sinds 2014. De Gorzen heeft een functionele en verzorgde uitstraling. De uitstraling van de bedrijvigheid aan de Oudlandsedijk is over het algemeen wat verouderd. Op dit terrein staat één locatie te koop. Op de Gorzen staan geen panden te koop. Wel zijn twee kavels niet in gebruik. Deze zijn echter niet beschikbaar. De ondernemers op bedrijventerrein de Gorzen/Oudlandsedijk zijn op dit moment beperkt verenigd. Wel is er een whatsappgroep ingericht om zo met elkaar te werken aan een veilig bedrijventerrein. De grootste opgaven volgens ondernemers zijn: verbeteren openbare ruimte, versterken samenwerking tussen ondernemers en vergroten veiligheid.
3. Industrieweg/Ambachtenstraat Het bedrijventerrein Industrieweg/Ambachtenstraat ligt aan de zuidwestzijde van Oudenbosch en is in totaal circa 16 hectare groot. Hier zijn 53 bedrijven (hoofdvestigingen) gevestigd. Het lokaal MKB bedrijf is sterk vertegenwoordigd. Relatief veel bedrijven zijn actief in de sectoren groothandel, industrie en zakelijke diensten. In totaal zorgen de 53 bedrijven voor circa 216 banen. Het aantal banen op dit bedrijventerrein is daarmee nu ongeveer 25% minder dan in 2014. Het terrein is bereikbaar via de rondweg van Oudenbosch en ligt op circa 2,5 kilometer van de toe- en afritten van de A17. Daarmee is de bereikbaarheid matig. Verder is opvallend dat de Industrieweg een doorgaande route is naar de kern Zegge. Het terrein heeft een functionele en verouderde uitstraling. Op het terrein staan vijf panden leeg.
De ondernemers op het bedrijventerrein Industrieweg/Ambachtenstraat zijn op dit moment beperkt verenigd. Wel is er, net als bij de Gorzen, een whatsappgroep ingericht om met elkaar de veiligheid te bewaken. De grootste opgaven op het bedrijventerrein zijn volgens ondernemers het verbeteren van de uitstraling van openbare ruimte en het vastgoed, veiligheid en duurzaamheid. Hoeven 4. De Hoge Akker Bedrijventerrein De Hoge Akker ligt aan de zuidoostzijde van Hoeven en is in totaal circa 7 hectare. Op dit bedrijventerrein zijn ongeveer 33 bedrijven (hoofdvestigingen) gevestigd. Hierbij gaat het met name om kleinschalige en middelgrote bedrijven. De sectoren zakelijke diensten, bouw, groothandel en zorg zijn relatief sterk vertegenwoordigd. De bedrijven zorgen gezamenlijk voor circa 130 banen. Op De Hoge Akker staan relatief veel woonwerk-eenheden en het merendeel van de ondernemers heeft een sterke binding met Hoeven. De ondernemers weten elkaar over het algemeen goed te vinden, maar zijn niet verenigd in een vereniging. Het terrein is bereikbaar via de provinciale weg N640. De afstand tot de dichtstbijzijnde op- en afritten van de snelweg (A58) is bijna 4 kilometer. Daarmee is de bereikbaarheid matig. Het terrein heeft een functionele maar verzorgde uitstraling. Op het terrein staan drie panden leeg.
De ondernemers op het bedrijventerrein zien verkeersveiligheid en uitstraling van de openbare ruimte en panden als de grootste opgaven.
5
Het huidig functioneren van de bedrijventerreinen in Halderberge
Oud Gastel 5. Korenweide Bedrijventerrein Korenweide ligt aan de zuidzijde van Oud Gastel en is in totaal bijna 10 hectare. Op dit bedrijventerrein zijn ongeveer 70 bedrijven (hoofdvestigingen) gevestigd. Het gaat hierbij met name om kleinschalige en middelgrote bedrijven. De sectoren groothandel, detailhandel, zakelijke diensten en bouw zijn relatief sterk vertegenwoordigd. De 70 bedrijven zorgen in totaal voor circa 346 banen. Dit is circa 15% minder dan in 2014. Er kan nog één kavel uitgegeven worden. De bereikbaarheid van het bedrijventerrein is goed: gelegen aan de N268 op circa 2 kilometer ten opzichte van de op- en afritten van de A17. Het bedrijventerrein heeft een moderne en verzorgde uitstraling. Op het terrein staan vier panden leeg. De bedrijven op bedrijventerrein Korenweide zijn op dit moment nog beperkt verenigd. Wel is er op het terrein een whatsapp groep ingericht ten behoeve van de veiligheid en is er de wens om zich sterker te verenigen. De grootste opgaven volgens ondernemers op Korenweide zijn het verbeteren van de uitstraling (m.n. entree), stimuleren samenwerking tussen ondernemers en verbeteren veiligheid(sgevoel).
Het bedrijventerrein heeft met name aantrekkingskracht op middel- en kleinbedrijf, zowel uit de gemeente als de regio. De sector zakelijke dienstverlening is sterk vertegenwoordigd. Er staan nog enkele kavels te koop. De bereikbaarheid van het bedrijventerrein is goed: gelegen aan de rondweg en op korte afstand van de op- en afritten van de A17. Het bedrijventerrein krijgt een moderne en verzorgde uitstraling. 7. Borchwerf II Bedrijventerrein Borchwerf II is een bovenregionaal bedrijventerrein en is gelegen aan de zuidzijde van Oud Gastel. Het Halderbergse deel van het terrein is in totaal circa 170 hectare groot en bestaat uit drie delen (A, D en F). Op Borchwerf II zijn in totaal 228 bedrijven (hoofdvestigingen) gevestigd. De sectoren logistiek, groothandel, zakelijke diensten en bouw zijn relatief sterk vertegenwoordigd. Er zijn nog enkele kavels beschikbaar. In totaal zorgen deze 228 bedrijven voor circa 3.700 banen. Op het terrein is parkmanagement actief. Het is voor alle bedrijven op het terrein verplicht om hier aan bij te dragen. Het parkmanagement is verantwoordelijk voor beheer, onderhoud en beveiliging. Ook heeft het bedrijventerrein het Keurmerk Veilig Ondernemen.
6. Klaverweide Bedrijventerrein Klaverweide ligt aan de zuidzijde van Oud Gastel en is in totaal circa 5 hectare. Het terrein is het voormalige Campina terrein en wordt op dit moment geherstructureerd door een projectontwikkelaar.
6
Het huidig functioneren van de bedrijventerreinen in Halderberge
Bosschenhoofd 8. Breda International Airport Het bedrijventerrein Breda International Airport is gelegen aan de zuidoost zijde van Bosschendijk. Het terrein is gelegen aan de op- en afritten van de A58 en daarmee uitstekend bereikbaar. Breda International Airport is op dit moment 1.2 hectare groot en er zijn 17 bedrijven gevestigd. Deze bedrijven zorgen voor ruim 175 banen. Het bedrijventerrein is nog in ontwikkeling. De komende jaren worden deel 3 en 4 gerealiseerd. Daarmee krijgt het bedrijventerrein een omvang van 2.4 hectare. Op het terrein is parkmanagement actief welke verantwoordelijk is voor het beheer, onderhoud en beveiliging.
Conclusies De belangrijkste conclusie is dat er om te komen tot toekomstbestendige bedrijventerreinen in de gemeente Halderberge behoefte is aan: - Ingrepen in de openbare ruimte: uitstraling, beheer en onderhoud openbare ruimte, (vrachtwagen-) parkeren en verkeersveiligheid. - Ingrepen in de private ruimte zoals herstructurering en herontwikkeling. - Het behouden en vergroten van de veiligheid(-sbeleving). - Het verduurzamen van de bedrijven-/terreinen, waarbij collectieve kansen beter worden benut.
Prognose Halderberge Los van het huidig functioneren van de bedrijventerreinen is het goed om te kijken naar de verwachte ruimtevraag naar huisvesting van bedrijven op bedrijventerreinen in Halderberge voor de komende jaren. In 2017 is berekend dat de ruimtevraag in de periode 2016-2026 circa 2,7 ha is. Destijds is geconcludeerd dat deze vraag binnen de harde plancapaciteit van 19 ha past. Het overschot in harde plancapaciteit (ca. 16 ha) is in te vullen met subregionale logistiek. Immers, dit aanbod ligt op het voor logistiek aantrekkelijke bedrijventerrein Borchwerf.
7
Actiekaart bedrijventerreinen
Actie is noodzakelijk! Geconcludeerd kan worden dat de bedrijventerreinen in Halderberge ieder hun eigen karakteristieken hebben met bijbehorende sterkten en zwakten. Echter, ook wordt duidelijk dat gezien de veranderende vestigingseisen van bedrijven (als gevolg van diverse trends) in combinatie met de huidige staat van de bedrijventerreinen actie gewenst is om te werken aan de toekomstwaarde van onze terreinen. Dit om te voorkomen dat deze de aansluiting met de (snel veranderende) marktvraag verliezen. Samen maar ieder vanuit zijn/haar eigen rol Het aanpakken van de vraagstukken en het verzilveren van de kansen rondom de bedrijventerreinen in Halderberge dient gezamenlijk te gebeuren. Iedere partij werkt daarbij vanuit de eigen rol. 1. Ondernemers: Ondernemend en vernieuwend en met toekomstvisie (verantwoordelijk voor hun eigen bedrijfsactiviteiten) en beheren en onderhouden van het bedrijfsonroerendgoed op kavels. 2. Vastgoedeigenaren: Investerend, ondersteunend en kaderstellend. Dit alles met oog op de lange termijn. Daarbij is het belangrijk te realiseren dat er veel verschillende vastgoedeigenaren zijn. De drijfveer om te investeren en manieren waarop zij stimulans of belemmeringen ervaren kunnen verschillen.
3. Overheid: Meedenkend, kaderstellend, verbindend, ondersteunend en op enkele onderwerpen (zoals inrichting openbare ruimte) trekkend. Dit om een aantrekkelijk vestigingsklimaat te creëren voor (lokale) ondernemers met als doel het behoud van de werkgelegenheid. 4. Onderwijs: Verbindend, verbindend en faciliterend, waarbij zowel het onderwijs van het bedrijfsleven kan leren als visa versa. 5. Ondernemerskring Halderberge (OKH): Het behartigen van belangen van de lokale ondernemers, opzetten van collectieve ondernemersacties en meedenken in gemeentelijk beleid. 6. Economische Koepel Halderberge (EKH): (Financieel) ondersteunen van collectieve ondernemersinitiatieven en versterken verbinding bedrijfsleven, onderwijs en overheid. 7. Inwoners van bedrijventerreinen: belanghebbend over en meedenkend ten aanzien van de acties om te komen tot toekomstbestendige bedrijventerreinen.
8
Actiekaart bedrijventerreinen De actiekaart biedt houvast en wijst de weg Om slagvaardig en gestructureerd samen te kunnen werken is het noodzakelijk dat hogere ambities en doelen vertaald worden naar concrete maatregelen. Dit vraagt om gerichte inzet en keuzes. Deze actiekaart wijst de weg waarin aan de hand van een gezamenlijke ambitie, concrete doelen, strategieën en acties voor de korte, middellange en lange termijn zijn bepaald. Tevens staat aangegeven welke partij(en) bij een bepaalde actie in de lead is(/zijn). De actiekaart is samengesteld op basis van de input van ondernemers en een trends- en feitenanalyse. De input van stakeholders is verzameld tijdens diverse momenten die zijn georganiseerd op de diverse bedrijventerreinen. Hierbij gaat het om een inloopmoment om wensen en knelpunten op te halen, een schouw en een bijeenkomst waarin de concept-actiekaart is besproken
Ambitie
Doelen
Strategieën
Organisatie
Acties
Ambitie
De gemeente wil samen vooruit. Om structureel vooruitgang te boeken is slagvaardige samenwerking op basis van een gemeenschappelijk ambitie en een hoge organisatiegraad tussen ondernemers, overheden, (belangen)organisaties, kennis- en uitvoeringspartijen en onderwijs noodzakelijk.
De ambitie voor de bedrijventerreinen in de gemeente is als volgt geformuleerd. Klaar voor de toekomst In 2025 zijn de bestaande bedrijventerreinen behouden voor bedrijfsmatig gebruik en is het unieke karakter van de diverse bedrijventerreinen gehandhaafd en versterkt. Op Borchwerf II zijn de laatste kavels uitgegeven en de delen 3 en 4 van Breda International Airport zijn gerealiseerd. Hiermee beschikt Halderberge over voldoende aanbod van geschikte vestigingsmogelijkheden voor bedrijven. De groei van bestaande bedrijven is optimaal gefaciliteerd, door als partners gezamenlijk in te zetten op een aantrekkelijk vestigings- en ondernemingsklimaat. Dit heeft geleid tot extra arbeidsplaatsen, een verhoogde uitstraling, een verbeterde (verkeers-)veiligheid en een afname van structurele leegstand. Kernwoorden: Kwaliteit boven kwantiteit, variatie, aantrekkelijk vestigings- en ondernemersklimaat
10 11
Doelen
De gezamenlijke ambitie is vertaald naar de volgende meetbare doelen: • Werkgelegenheid op de bedrijventerreinen gestegen van ruim 5.600 naar minimaal 6.000 banen. • Waardering ondernemersklimaat door ondernemers op de bedrijventerreinen in 2025 minimaal een 6.73. • Waardering representativiteit openbare ruimte door ondernemers op de bedrijventerreinen in 2025 minimaal een 7.04.
3 Ter vergelijking, in 2018 scoorde Halderberge een gemiddeld rapportcijfer
van een 6,3. Het landelijk gemiddeld rapportcijfer was een 6.7 Bron: Ondernemerspeiling. Deze wordt één in de twee jaar uitgevoerd. 4 Ter vergelijking, in 2018 scoorde Halderberge een gemiddeld rapportcijfer van een 6,7. Het landelijk gemiddeld rapportcijfer was een 7,0. Bron: Ondernemerspeiling. Deze wordt één keer in de twee jaar uitgevoerd.
11
Strategieën
Per werklocatie hebben we aandacht voor de volgende strategieën om zo de gestelde ambitie en doelen te realiseren. 1. Uitstraling openbare ruimte en vastgoed De uitstraling van het pand en van een bedrijventerrein vormen steeds vaker doorslaggevende locatiefactoren voor bedrijven. De verschijningsvorm staat dan ook min of meer los van de bedrijfsactiviteit (bijvoorbeeld productie, distributie, hoofdkantoor) of sector (bouw, reparatie en onderhoud, handel, IT, zakelijke dienstverlening). Het merendeel van de bedrijven zoekt daarbij naar een regulier maar verzorgd bedrijventerrein (65-75%), 10-15% is op zoek naar hoogwaardige bedrijventerreinen en 10-15% naar functionele werkterreinen. Hier speelt de uitstraling van het terrein of pand nauwelijks een rol. Dit in het achterhoofd houdend wordt ingezet op het versterken van de uitstraling van de bedrijventerreinen. Daarbij streeft de gemeente Halderberge er naar om de inrichting van de openbare ruimte op alle bedrijventerreinen op het basisniveau op orde te hebben met een inrichting die goed te onderhouden en te beheren is. Bij enkele bedrijventerreinen is daarbij gekozen voor een kleine plus, gezien het type bedrijvigheid en de eisen die zij aan de openbare ruimte stellen. Ondernemers (en/of vastgoedeigenaren) zijn verantwoordelijk voor de kwaliteit van hun pand en kavel.
Zij spreken elkaar ook aan wanneer een pand slecht onderhouden is of het aanzicht ondermaats. 2. Aanbod Door de diversiteit aan bedrijventerreinen kan de gemeente bedrijven in alle milieucategorieën huisvesten.
Dit mede doordat in 2025 Borchwerf II volledig is uitgegeven en de uitbreiding van Breda International Airport is afgerond. Daarnaast wordt de komende jaren vooral ingezet op het faciliteren (van de groei) van de bestaande en startende bedrijven. In het geval van een uitbreidingsvraag wordt in eerste instantie ingezet op inbreiding. Zoals ook aangegeven in de economische visie, is er op de bedrijventerreinen in principe geen ruimte voor detailhandel. Dit met het oog op het in stand houden van zo compact mogelijke winkelcentra. Op de bedrijventerreinen zijn op enkele locaties wel perifere detailhandelsvestigingen toegestaan, waarbij qua aard vaak sprake is van volumineuze goederen.
12
Strategieën
3. Bereikbaarheid en parkeren: Een goede infrastructuur en bereikbaarheid is van belang voor alle bedrijventerreinen. Hierbij gaat het om bereikbaarheid per auto, vrachtwagen, fiets, openbaar vervoer en te voet. Bedrijventerreinen moeten niet alleen veilig en efficiënt zijn voor vrachtverkeer, maar ook voor werknemers die op de fiets, auto of per openbaar vervoer naar hun werk gaan. Ook het parkeren maakt onderdeel uit van de bereikbaarheid. Uitgangspunt is dat op eigen terrein in de parkeerplekken moet worden voorzien. Echter, nu zien we in sommige gevallen dat door groei van bedrijven in combinatie met de hoge gebruiksdichtheid de druk op de openbare ruimte toeneemt. In een aantal gevallen leidt dit tot overlast. Dit moet worden aangepakt. Voor vrachtwagenparkeren geldt we op zoek gaan naar alternatieven voor het parkeren in de openbare ruimte. Indien er een alternatief gevonden is kan op plekken op bedrijventerreinen waar het huidige vrachtwagenparkeren tot verkeersonveilige situaties of overlast leidt een verbod ingesteld worden. Tot slot dient de digitale bereikbaarheid op peil te zijn. Met de aanleg van glasvezel is hier de afgelopen jaren al veel in verbeterd. Medio 2020 is op alle terreinen de bekabeling overal aangelegd. 4.
Veiligheid: Het voorkomen en aanpakken van criminaliteit en het waarborgen van een veilig gevoel voor medewerkers verdient aandacht op de bedrijventerreinen. Hierbij staan preventie, bewustwording, signalering en weerbaarheid centraal.
Uitgangspunt is dat ondernemers zelf verantwoordelijk zijn voor de beveiliging van hun bedrijfsruimten en de -terreinen. De overheid faciliteert door middel van handhaving en een goede en overzichtelijke inrichting van de openbare ruimte. Daarnaast heeft een positieve sociale controle en goede samenwerking een positieve invloed op de veiligheid(-sbeleving). 5. Duurzaamheid: Dit thema beslaat twee kanten. • Energiebesparing. Gezien de Europese en Nationale Energie-agenda, staat ook Halderberge voor de opgave om in 2050 energieneutraal te zijn. Op bedrijventerreinen wordt veel energie verbruikt. In Brabant zijn de terreinen goed voor ruim 40% van het energieverbruik; aanzienlijk meer dan landelijk gemiddeld (20%). Het relatief hoge aandeel industrie en logistiek is hiervoor een verklaring. Specifieke cijfers voor West-Brabant of Halderberge ontbreken, maar het is aannemelijk dat het energieverbruik op bedrijventerreinen hier gelijk ligt gezien de productiestructuur en samenstelling van de bedrijventerreinen. Om een bezuiniging op het hoge energieverbruik te bewerkstelligen dient de energievraag gereduceerd te worden, energie zo veel mogelijk uit hernieuwbare bronnen gehaald te worden en indien nodig de resterende behoefte aan fossiele brandstoffen zo schoon mogelijk te worden ingezet.
13
Strategieën
Uit ervaring blijkt dat op rendabele wijze 30 tot 40% energiebesparing kan worden gerealiseerd. Het initiatief in de energietransitie op de bedrijventerreinen ligt bij ondernemers(-collectieven). De gemeente speelt een verbindende en faciliterende rol5. Zoals in de visie zonneweides staat omschreven hebben qua locatie voor zonnepanelen bestaande daken, van onder andere bedrijfslocaties, de voorkeur. • Klimaatadaptatie: Aan de ene kant gaat het vaker regenen met kans op wateroverlast. Aan de andere kant komen perioden van droogte en hitte steeds vaker voor wat kan zorgen voor hittestress. Voor beide effecten geldt dat, vooral bedrijventerreinen, daar gevoelig voor zijn omdat bedrijventerreinen over het algemeen bijna volledig verhard zijn en maar weinig groen en water kennen.
5. Arbeidsmarkt: De aanhoudende economische groei gaat gepaard met personeelstekorten in een breed spectrum van beroepen. In West-Brabant geeft een kwart van de ondernemers medio 2019 aan dat zij productie-belemmeringen ervaren door personeelsgebrek. Tijdens de bijeenkomsten op de bedrijventerreinen in de gemeente kwam dit vraagstuk ook duidelijk naar voren. Ondernemers maken zich zorgen om de arbeidsmarkt. In eerste instantie is dit een opgave voor bedrijven en branches, maar overheid en onderwijs kunnen ook een belangrijke bijdrage leveren. Juist in de verbinding tussen het bedrijfsleven en onderwijs liggen kansen voor enerzijds kwaliteitsverbetering van het onderwijs en anderzijds de toeleiding van leerlingen naar banen in Halderberge en het bij- en omscholen van personeel.
Tot slot blijkt uit een inventarisatie dat diverse panden op de bedrijventerreinen asbestverdachte daken hebben. Dit is voor eigenaren een aandachtspunt richting de toekomst.
5 Bron: Beleidsplan energietransitie gemeente Halderberge, 2019-2022.
14
Acties Voor de uitvoering van de strategieën kunnen concrete acties benoemd worden. De partij die per actie in de lead is, is wisselend: de ene keer zal het de gemeente zijn en de andere keer de ondernemers of vastgoedeigenaren. De trekker wordt per actie benoemd. De acties, zoals benoemd in deze actiekaart, zijn geselecteerd op basis van de kennis van nu. Nieuwe inzichten kunnen vragen om bijsturing. Maatwerk en flexibiliteit is dus geboden. De acties zijn als volgt geordend: • Algemene acties, van toepassing voor alle lokale bedrijventerreinen • Acties per lokaal bedrijventerrein
Algemene acties, van toepassing voor alle lokale bedrijventerreinen Inspanning
Toelichting
Doel
Prestatie-doel
Betrokkenen
Jaarlijkse schouw, plus daaropvolgend de beschikbaarheid van een stratenmaker en medewerker serviceteam voor een werkdag.
Jaarlijks zal in het derde kwartaal voor alle lokale bedrijventerreinen een gezamenlijke inspectie van de buitenruimte (een schouw) worden georganiseerd door de gemeente. Daarbij sluiten in elk geval een vertegenwoordiging van de ondernemers van de bedrijventerreinen en vanuit de gemeente een medewerker buitenruimte en een medewerker economische zaken aan. Het doel van de schouw is om gezamenlijk te kijken naar de huidige staat van het bedrijventerrein en eventuele verbeterwensen te benoemen. Zaken in de openbare ruimte die snel opgepakt kunnen worden, worden aangepakt door een stratenmaker en medewerker van het serviceteam. Zij zijn na de schouw hier een dag voor beschikbaar.
Versterken uitstraling openbare ruimte bedrijventerreinen
Elk jaar in het derde kwartaal
Trekker: Gemeente Overige betrokkenen: individuele ondernemers op het terrein, OKH, OVH
Promotie Buitenbeter app
Ondernemers zijn dagelijks in de openbare ruimte op bedrijventerreinen te vinden. Zij zien dus ook het beste wanneer er iets kapot of vuil is of wanneer iets vanwege een andere reden aandacht verdiend. Zij kunnen dit melden via de BuitenBeter app. Gelukkig kent al een behoorlijk deel van de ondernemers deze app. Echter, voor een ander deel geldt dit nog niet. Hierdoor blijven kansen onbenut. Om het bereik en gebruik van de app op de bedrijventerreinen te vergroten zal een promotiecampagne worden opgezet.
Versterken uitstraling en functionaliteit openbare ruimte bedrijventerreinen
Q3 en Q4 2020
Trekker: Gemeente Overige betrokkenen: individuele ondernemers op het terrein, OKH, OVH
Algemeen (van toepassing op alle lokale bedrijventerreinen)
Uitstraling openbare ruimte
15
Acties Inspanning
Toelichting
Doel
Prestatie-doel
Betrokkenen
Plaatsen welkomstportalen
Realiseren van uniforme, hoogwaardige welkomstportalen met aanduiding van de naam van het bedrijventerrein. Dit zorgt voor een aantrekkelijk welkom voor bezoekers. Daarbij wordt in het ontwerp ook aandacht besteed aan het thema veiligheid.
Versterken entreefunctie van de bedrijventerreinen.
Q3 2020 gerealiseerd
Trekker: Gemeente Overige betrokkenen: EKH, OKH, individuele ondernemers
Op diverse bedrijventerreinen (m.n. Bosschendijk en Industrieweg) zorgt het vrachtwagenparkeren voor overlast en verkeersonveilige situaties. Om een gebiedsgericht parkeerverbod in te kunnen stellen, op plekken op bedrijventerreinen waar vrachtwagenparkeren voor verkeersonveilige situaties of overlast zorgt, dienen alternatieven gezocht en gerealiseerd te worden. Dit kan per kern of per bedrijventerrein. Bij de realisatie kan het initiatief zowel bij de gemeente als bij particuliere partijen liggen. Op het moment van schrijven wordt al actief gezocht naar mogelijke locaties.
Verbeteren verkeersveiligheid en uitstraling bedrijventerreinen
Q4 2020: (on)mogelijkheden en kosten alternatieven in beeld Q2 2021: Alternatief gerealiseerd
Trekker onderzoek: gemeente Trekker realisatie: gemeente of initiatiefnemer
Met name bij de bedrijventerreinen Klaverweide, Borchwerf 2 en Breda International Airport leeft de wens om de bereikbaarheid per openbaar vervoer te verbeteren. Dit om zowel aantrekkelijkheid van bedrijventerreinen voor werknemers als bijvoorbeeld stagiaires te verbeteren.
Verbeteren bereikbaarheid bedrijventerreinen
2022
Trekker: gemeente
Ondernemers en inwoners kunnen anoniem informatie geven over (vermoedens van) criminaliteit en misdaad via meldmisdaadanoniem. Dit is bij veel ondernemers op de bedrijventerreinen nog niet bekend terwijl de ogen en oren van ondernemers op de terreinen cruciaal zijn in de aanpak van ondermijning. Om dit meldpunt beter onder de aandacht te brengen zal een promotieagenda worden opgezet.
Verbeteren toezicht en aanpak ondermijning op de bedrijventerreinen.
Q3 2020 plan van aanpak Vanaf Q4 2020 acties in werking
Trekker: Gemeente Overige betrokkenen: OKH, individuele ondernemers
Bereikbaarheid en parkeren
Realisatie alternatief vrachtwagenparkeren
Verkennen mogelijkheden verbeteren bereikbaarheid bedrijventerreinen openbaar vervoer
Voor enkele overlastgevende situaties zal op korte termijn een oplossing gerealiseerd worden in de vorm van varkensruggen
Veiligheid Promotie Meldmisdaadanoniem
16
Acties
Inspanning
Toelichting
Doel
Prestatie-doel
Betrokkenen
Keurmerk Veilig Ondernemen
Een onveilige omgeving zorgt voor veel schade en overlast en kan de bedrijfsvoering behoorlijk in de weg zitten. Om een veilige bedrijfsomgeving te waarborgen wordt ingezet op het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO). Met het KVO maken gemeenten, politie, brandweer en ondernemers gezamenlijk afspraken om overlast en criminaliteit aan te pakken en te waarborgen dat het terrein schoon en heel is.
Gezamenlijk werken aan een schoon, heel en veilig bedrijventerrein.
Q1 2021 draagvlak KVO per terrein gepeild en indien sprake is van voldoende draagvlak inrichting werkgroep
Trekker: gemeente Overige betrokkenen: ondernemers, politie, brandweer, OKH, OVH
Verhoogd toezicht leegstaande panden
De gemeente Halderberge kent diverse leegstaande panden. Een deel daarvan staat op de bedrijventerreinen. Leegstaande panden zijn vatbaarder voor ondermijning. Dit in het achterhoofd houdende worden de leegstaande panden in de gemeente, en dus ook op de bedrijventerreinen, extra gecontroleerd.
Aanpak ondermijning in leegstaande panden
2020: controle selectie leegstaande panden
Trekker: gemeente Overige betrokkenen: individuele vastgoedeigenaren
Opstellen duurzaamheidsteam
Om (collectieve) duurzaamheidsmaatregelen aan te jagen wordt per bedrijventerrein een groep van enthousiaste ondernemers en andere stakeholders ingericht. De deelnemers van deze groep vormen de ambassadeurs, helpen bij het in kaart brengen van de lokale behoefte en het selecteren van duurzame maatregelen. Daarnaast organiseren zij inspiratiesessies bij lokale ondernemers. Voor het aanjagen van de acties van de duurzaamheidsteams zal een budget beschikbaar gesteld worden, bijvoorbeeld voor het onderzoeken van een postcoderoos.
Aanjagen (collectieve) duurzaamheidsmaatregelen ondernemers bedrijventerreinen.
Duurzaamheidsteam per bedrijventerrein: 2020: twee bedrijventerreinen 2021: drie bedrijventerreinen
Trekker: OKH, gemeente Overige betrokkenen: Ondernemers, Energiek Halderberge, OVH, GOV
Verkennen mogelijkheden toekenning subsidies ten behoeve van verduurzaming/klimaata daptatie
Onderzocht zal worden wat de mogelijkheden zijn om bedrijven subsidie te geven voor de uitvoering van duurzaamheidsmaatregelen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het afkoppelen van hemelwater van de riolering en de realisatie van groene daken.
Aanjagen van private investeringen ter bevordering van duurzaamheid
Eind 2020: mogelijkheden voor subsidie in beeld
Trekker: gemeente
Duurzaamheid
17
Acties
Inspanning
Toelichting
Doel
Prestatie-doel
Betrokkenen
Duurzaamheidschecks
Voor bedrijven op de bedrijventerreinen wordt het mogelijk om voor een periode van drie jaar een milieucheck uit te voeren middels de Milieubarometer. Zo wordt in een oogopslag duidelijk waar kansen voor het boeken van milieuwinst liggen.
Aanjagen duurzaamheidsmaatregelen ondernemers bedrijventerreinen.
2020 t/m 2022
Trekker Gemeente Overige betrokkenen: ondernemers
Promotie stageplekken
In samenwerking met Markland College maken van promotiefilmpjes van Halderbergse bedrijven ter promotie van stageplekken of leerwerkplekken.
Verbeteren toeleiding leerlingen naar Halderbergse bedrijven
Q1 2021 filmpjes gereed
Trekker: OKH en gemeente Overige betrokkenen: ondernemers, Markland College
Inrichten regionaal Kennis- en Leercentrum
SVM, REWIN, Markland College Oudenbosch, Curio en de gemeente gaan een regionaal kennis- en leercentrum realiseren waar onderwijsvernieuwing en -ontwikkeling plaatsvindt en waar verbinding tussen het onderwijs en het bedrijfsleven wordt gemaakt. Daarnaast gaat het Kennis- en Leercentrum MKB-ers in de regio advisering, ervaring en kennisdeling bieden voor het gebruik van nieuwe technologieën. December 2019 is duidelijk geworden dat deze samenwerkende partijen in 2020 en 2021 €150.000,vanuit het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat zullen ontvangen om dit centrum te ontwikkelen (MKB deal, Vernieuwend MKB – Regio West-Brabant).
Verbeteren verbinding onderwijs en lokale/regionale bedrijfsleven én aanjagen/faciliteren van innovatie binnen het mkb
Begin 2021:opening nieuwe locatie SVM op Bosschendijk
Trekker: SVM Overige betrokkenen: Markland College Oudenbosch, Curio, Gemeente Halderberge, Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, RWB, REWIN
Arbeidsmarkt
18
Acties
Acties per lokaal bedrijventerrein
In dit tweede deel wordt ingezoomd op de acties per lokaal bedrijventerrein. Met de lokale bedrijventerreinen wordt verwezen naar Bosschendijk, De Gorzen/Oudlandsedijk, Industrieweg/Ambachtenstraat, Hoge Akker en Korenweide. Bosschendijk Inspanning
Toelichting
Doel
Prestatie-doel
Betrokkenen
Het wegdek van de Randweg en Nijverheidsweg is aan vervanging toe. De Blauwe Hoefweg is reeds vervangen en beschikt over een combinatiedeklaag. Het vervangen van het wegdek van de Randweg zal in 2020 gebeuren. Vanuit de actiekaart wordt het groot onderhoud van de Nijverheidsweg opgepakt (uit metingen blijkt dat de weg ernstige oneffenheden, randschade en scheurvorming vertoond). Daarbij wordt net als bij de Blauwe Hoefweg gekozen voor een combinatiedeklaag. Met het vernieuwen van het wegdek wordt ook de ervaren wateroverlast in de Nijverheidsweg aangepakt.
Verbeteren functionaliteit bedrijventerrein en versterken uitstraling.
Derde kwartaal 2020: Realisatie nieuwe deklaag Randweg 2021: Realisatie nieuwe deklaag Nijverheidsweg gerealiseerd.
Trekker: Gemeente
Op bedrijventerrein Bosschendijk staan drie panden langdurig leeg. Dit heeft een negatieve invloed op de uitstraling en beleving op het terrein. Met de eigenaren van deze panden/kavels zullen we in gesprek gaan om de toekomstwensen in beeld te krijgen en te verkennen of en hoe wij hen kunnen faciliteren in het realiseren van deze toekomstwensen.
Aanpak langdurige leegstand
In Q2 2021 vastgoedeigenaren van de drie leegstaande panden gesproken
Trekker: Gemeente Overige betrokkenen: individuele ondernemers op het terrein, OKH
Uitstraling openbare ruimte Vernieuwen wegdek
Aanbod Gesprek met vastgoedeigenaren van langdurig leegstaande panden of beschikbare kavels.
19
Acties
Inspanning
Toelichting
Doel
Aanpak knelpunten parkeren auto’s (onder andere Nijverheidsweg)
Door de groei van enkele bedrijven op het bedrijventerrein zijn er knelpunten ten aanzien van het parkeren van personenauto’s ontstaan. Deze bedrijven hebben op eigen terrein onvoldoende ruimte om in de vraag te voorzien. Met de betreffende ondernemers wordt het gesprek aangegaan om een passende oplossing te vinden. Hierbij wordt ook gekeken naar klimaatadaptatie.
Brainstorm verkeerssituatie entree bedrijventerrein Bosschendijk
…..
Prestatie-doel
Betrokkenen
Aanpak parkeeroverlast
Q4 2020 mogelijkheden in beeld
Trekker: gemeente Overige betrokkenen: individuele ondernemers
We beleggen een interne bijeenkomst om te verkennen of de verkeerssituatie rondom de entree van bedrijventerrein Bosschendijk met kleine ingrepen verbeterd kan worden. Dit kruispunt wordt namelijk als onveilig en onoverzichtelijk ervaren, wat met name gevaarlijke situaties voor fietsers oplevert.
Verkennen mogelijkheden om verkeersveiligheid rondom het terrein te verbeteren
Eind 2020 (on)mogelijkheden in beeld Q1 2021: bespreken met ondernemers
Trekker: gemeente Overige betrokkenen: ondernemers
Inrichten Whatsapp groep
Op bedrijventerrein Bosschendijk wordt een whatsapp groep ingericht met als doel om als ondernemers samen een oogje in het zeil te houden en sneller een verdachte situatie te melden. In de Whatsapp groep zitten naast de ondernemers ook een wijkagent en een vertegenwoordiger van de gemeente. De whatsapp groep wordt alleen voor veiligheidsdoelstellingen ingezet.
Vergroten veiligheid(sbeleving) Bosschendijk
Q1 Whatsapp groep operationeel
Trekker: ambassadeurs vanuit de ondernemers Overige betrokkenen: gemeente, overige ondernemers
Vervanging verlichting
Een goede en heldere verlichting heeft een positief effect op de objectieve en ervaren veiligheid. De Blauwe Hoefweg en Randweg beschikken reeds over ledverlichting. Tezamen met het vervangen van het wegdek in de Nijverheidsweg zal daar de verlichting worden vervangen, met middelen vanuit de actiekaart.
Vergroten veiligheid(sbeleving) Bosschendijk.
Eind 2021: nieuwe verlichting gereed.
Trekker: gemeente
Bereikbaarheid en parkeren
Veiligheid
20
Acties
De Gorzen/Oudlandsedijk Inspanning
Toelichting
Doel
Prestatie-doel
Betrokkenen
Uitstraling openbare ruimte en vastgoed Verfraaien entrees individuele bedrijven
De entrees van diverse bedrijven op de Gorzen hebben een hoogwaardige en verzorgde uitstraling. Bij enkele bedrijven blijft dit echter achter. Getracht wordt om de ondernemers van deze bedrijven te verleiden om hierin te investeren.
Versterken uitstraling bedrijventerrein de Gorzen.
Medio 2020: interesse diverse ondernemers gepeild.
Trekker: Blom hoveniers Overige betrokkenen: andere ondernemers bedrijventerrein.
Vernieuwen wegdek
In 2020 zullen rioleringswerkzaamheden worden uitgevoerd. Tijdens deze werkzaamheden wordt het rioolstelsel dieper gelegd en de afkoppeling aangepast. Dit om stankoverlast tegen te gaan. Tezamen met deze werkzaamheden zal het wegdek aan de Gorzen vervangen worden. Dit betekent dat er een plus op de groot onderhoudswerkzaamheden wordt gerealiseerd. Daarbij wordt tevens gekeken of parkeergelegenheden verbreed kunnen worden en de entree van terrein Gorzen meer geaccentueerd kan worden ten behoeve van de verkeersveiligheid.
Verbeteren functionaliteit en versterken uitstraling bedrijventerrein de Gorzen
Realisatie uiterlijk eind 2021
Trekker: Gemeente
Verbeteren verkeersveiligheid en voorkomen overlast auto parkeren in de toekomst
Realisatie uiterlijk eind 2021
Trekker: gemeente Overige betrokkenen: ondernemers
Bereikbaarheid en parkeren
Monitoren autoparkeren
Het in beeld brengen van knelpunten ten aanzien van het parkeren als gevolg van de groei van bedrijven. Indien er zich op het bedrijventerrein knelpunten voordoen zal bij het vernieuwen van het wegdek gekeken worden in hoeverre hier een oplossing voor gevonden kan worden.
21
Acties
Inspanning
Toelichting
Doel
De verlichting op de Oudlandsedijk/Gorzen is verouderd en wordt vervangen voor ledverlichting.
De ondernemers op bedrijventerrein de Gorzen/Oudlandsedijk geven aan graag elkaar en elkaars bedrijven graag beter willen leren kennen. Dit heeft een positief effect op samenwerkingsbereidheid en sociale controle op het terrein.
…..
Prestatie-doel
Betrokkenen
Criminaliteitspreventie en versterken veiligheidsgevoel op het bedrijventerrein
Vernieuwen verlichting eind 2020 gerealiseerd
Trekker: gemeente Overige betrokkenen: ondernemers
Samenwerking en sociale controle op het park vergroten
Jaarlijks 2 ‘rondjes van de zaak’
Trekker: Kerngroep ondernemers Overige betrokkenen: gemeente, overige ondernemers op het terrein.
Veiligheid Vervangen verlichting
Overig Organisatie ‘rondje van de zaak
22
Acties
Industrieweg/Ambachtenstraat Inspanning
Toelichting
Doel
Prestatie-doel
Betrokkenen
Het openbaar groen op bedrijventerrein Industrieweg/Ambachtenstraat verdient aandacht. Het gras staat redelijk hoog en de kwaliteit van overige beplanting is ondermaats. Om dit te verbeteren zal jaarlijks één keer extra gemaaid worden (3 in plaats van 2 keer). Daarnaast worden enkele groenstroken geadopteerd door ondernemers. Tot slot zullen de boomhoven en hagen aan de Industrieweg vervangen worden. Daarbij wordt ook de mogelijkheid voor het toevoegen van kleurrijke beplanting onderzocht.
Verbeteren uitstraling van het bedrijventerrein Industrieweg/ Ambachtenstraat
Extra keer maaien vanaf 2020 Overige groenwerkzaamheden: 2021
Trekker: gemeente en/of ondernemer Overige betrokkenen: individuele ondernemers
Op bedrijventerrein Industrieweg staan vijf panden leeg. Dit heeft een negatieve invloed op de uitstraling en beleving op het terrein. Tevens zijn leegstaande panden vatbaarder voor ondermijning. Met de eigenaren van deze panden/kavels zullen we in gesprek gaan om de toekomstwensen in beeld te krijgen en te verkennen of en hoe wij hen kunnen faciliteren in het realiseren van deze toekomstwensen. Tevens zullen we in gesprek gaan met eigenaren waar de uitstraling van het pand en/of kavel ondermaats is.
Aanpak langdurige leegstand en verbeteren uitstraling vastgoed.
Q2 2021 vastgoedeigenaren van de vijf leegstaande panden gesproken
Trekker: Gemeente Overige betrokkenen: individuele ondernemers op het terrein, OKH
Ondernemers ervaren overlast van te hard rijdend verkeer. Er zullen snelheidsmetingen uitgevoerd worden bij de kruising Molenstraat/ Industrieweg en ter hoogte van locatie Bouwmeester Metaal . Vervolgens wordt op basis van de gegevens uit de snelheidsmeting bekeken of snelheidsbeperkende maatregelen nodig zijn.
Verbeteren verkeersveiligheid
In 2020 snelheidsmetingen uitgevoerd
Trekker: Gemeente
Uitstraling openbare ruimte Verbeteren openbaar groen
Aanbod Gesprek met vastgoedeigenaren van langdurig leegstaande panden of beschikbare kavels en vastgoedeigenaren met panden/kavels waar uitstraling ondermaats is Bereikbaarheid en parkeren Snelheidsmetingen
23
Acties
Inspanning
Toelichting
Doel
Pilot bewegwijzering individuele bedrijven
Als aanvulling op de welkomstportalen zullen de mogelijkheden voor individuele bewegwijzering van bedrijven bij de entree van het terrein worden verkend. In 2019 is het draagvalk voor alle terreinen gepeild. Dit bleek onvoldoende. Echter, tijdens de bijeenkomst op dit terrein kwam toch duidelijk de wens naar voren. Nogmaals zal daarom gekeken worden wat de wensen en randvoorwaarden ten aanzien van individuele bewegwijzering op dit terrein zijn.
De verlichting op bedrijventerrein Industrieweg/Ambachtenstraat is verouderd en wordt vervangen voor ledverlichting.
…..
Prestatie-doel
Betrokkenen
Verbeteren uitstraling bedrijventerrein, zichtbaarheid van de bedrijven en verkeersroutering op het bedrijventerrein
Eind 2020 draagvlak in beeld.
Trekker: gemeente Overige betrokkenen: ondernemers op het bedrijventerrein, EKH
Vergroten veiligheid(sbeleving) op het bedrijventerrein
Eind 2021 gerealiseerd
Trekker: gemeente
Veiligheid Vervangen verlichting
24
Acties
Hoge Akker Inspanning
Toelichting
Doel
Prestatie-doel
Betrokkenen
Uitstraling openbare ruimte en vastgoed Wegdek vervangen
Het wegdek van de Korte Bunder, Lange Meeten en delen van de Heul zijn versleten. Om de uitstraling en bereikbaarheid te verbeteren wordt het groot onderhoud naar voren getrokken en het wegdek vervangen.
Verbeteren functionaliteit en uitstraling bedrijventerrein Hoge Akker
Vernieuwen wegdek uiterlijk eind 2021 gerealiseerd
Trekker: gemeente Overige betrokkenen: Individuele ondernemers
Verbeteren groen
Op het terrein wordt relatief veel groen beheerd door ondernemers (als verlengde van hun kavel). Dit ziet er over het algemeen verzorgd uit. Andere groenstroken zijn nog in beheer door gemeente. De plekken verdienen aandacht. De beplanting wordt in overleg met de ondernemers uitgekozen.
Verbeteren uitstraling bedrijventerrein Hoge Akker
Uiterlijk eind 2021: realisatie
Trekker: gemeente Overige betrokkenen: OVH, individuele ondernemers, OKH
Op bedrijventerrein Hoge Akker wordt een whatsapp groep ingericht met als doel om als ondernemers samen een oogje in het zeil te houden en sneller een verdachte situatie te melden. In de Whatsapp groep zitten naast de ondernemers ook een wijkagent en een vertegenwoordiger van de gemeente. De whatsapp groep wordt alleen voor veiligheidsdoelstellingen ingezet.
Vergroten veiligheid(sbeleving) Hoge Akker
Q2 2020: Whatsapp groep operationeel
Trekker: ambassadeurs vanuit de ondernemers Overige betrokkenen: gemeente, overige ondernemers
Veiligheid Inrichten Whatsapp groep
25
Acties
Inspanning
Toelichting
Doel
…..
Prestatie-doel
Betrokkenen
Bereikbaarheid en parkeren Fiets- en wandelroutes
De Hoge Akker wordt gebruik door leerlingen die fietsend op weg zijn naar school (met name KSE en Munnikenheide college) In 2020 wordt onderzoek uitgevoerd naar fiets- en wandelroutes in de gemeente. Schoolroutes worden daarbij meegenomen. Met het onderzoek wordt bekeken of extra maatregelen gewenst zijn om de veiligheid en de beleving van fietsers te vergroten.
In beeld brengen knelpunten fiets- en wandelroutes, waaronder schoolroutes.
Q4 2020 opleveren onderzoek schoolroutes
Trekker: gemeente Overige betrokkenen: o.a. individuele ondernemers, OVH, OKH
Coby Verhuur is voornemens zonnepanelen te plaatsen op het dak. De energie zal voor eigen gebruik zijn. Diverse ondernemers hebben aangegeven, tegen betaling mee te willen profiteren van deze groene energie. De mogelijkheden hiervoor zullen in beeld worden gebracht.
Verduurzamen bedrijventerrein Hoge Akker
Q2 2020 (on)mogelijkheden in beeld
Trekker: kerngroep ondernemers Overige betrokkenen: gemeente, Energiek Halderberge
Duurzaamheid Verkennen mogelijkheden collectief zonneenergie
26
Acties
Korenweide Inspanning
Toelichting
Doel
Prestatie-doel
Betrokkenen
Om de uitstraling van de entree van het bedrijventerrein te versterken, wordt: - De groenstrook op zichtlocaties extra gemaaid. Dit betekent dat deze met ingang van 2020 vier keer per jaar wordt gemaaid; - Het openbaar groen op het terrein nagelopen en waar nodig herplant; - Plaatsen van kwalitatief groen bij de entrees,
Versterken uitstraling entree van bedrijventerrein
Extra maaien met ingang van 2020 Q4 2021: realisatie overige groenacties
Trekker: gemeente en individuele ondernemers Korenweide Overige betrokkenen: EKH
Gekeken zal worden of er (voldoende draagvlak is om) een samenwerkingsverband op te richten tussen de ondernemers op het bedrijventerrein. Deze club kan zich inzetten om collectieve acties ten aanzien van de veiligheid, maar ook bijvoorbeeld rondom uitstraling openbare ruimte of gezamenlijke inkoop/afvalverweking, te realiseren. Voor het peilen van draagvlak voor een samenwerkingsverband wordt gestart met het inrichten van een pandenbank, met contactgegevens van de ondernemers.
Versterken onderlinge samenwerking en sociale cohesie op het bedrijventerrein
Q2: 2021: draagvlak en opties samenwerkingsverband in beeld.
Trekker: individuele ondernemers Korenweide, OKH Overige betrokkenen: gemeente, EKH, GOV
Uitstraling openbare ruimte en vastgoed Verbeteren groen
Veiligheid
Oprichten samenwerkingsverband
27
Acties
Acties Klaverweide, Breda International Airport en Borchwerf II
Tot slot zijn voor Klaverweide, Breda International Airport en Borchwerf II enkele acties benoemd. Deze terreinen zijn of recent ontwikkeld of nog in ontwikkeling en daarmee up-to-date. Daarnaast is op de bedrijventerreinen Breda International Airport en Borchwerf II parkmanagement actief welke zelf verantwoordelijk is voor het beheer, onderhoud en de beveiliging. De rol van de gemeente is hierdoor kleiner. Vanzelfsprekend zal naast de onderstaand benoemde acties de komende jaren de behoefte van de bedrijventerreinen opgehaald worden en zal hier zo goed mogelijk op in gesprongen worden om er voor te zorgen dat de bedrijventerreinen toekomstbestendig blijven. Inspanning
Toelichting
Doel
Prestatie-doel
Betrokkenen
Verkennen draagvlak Keurmerk Veilig Ondernemen
Een onveilige omgeving zorgt voor veel schade en overlast en kan de bedrijfsvoering behoorlijk in de weg zitten. Om een veilige bedrijfsomgeving te waarborgen wordt ingezet op het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO). Met het KVO maken gemeenten, politie, brandweer en ondernemers gezamenlijk afspraken om overlast en criminaliteit aan te pakken en te waarborgen dat het terrein schoon en heel is.
Gezamenlijk werken aan een schoon, heel en veilig bedrijventerrein.
Q3 draagvlak KVO per terrein gepeild en indien sprake is van voldoende draagvlak inrichting werkgroep
Trekker: gemeente Overige betrokkenen: ondernemers, politie, brandweer, OKH, OVH
Opzetten duurzaamheidsteam
Om (collectieve) duurzaamheidsmaatregelen aan te jagen wordt per bedrijventerrein een groep van enthousiaste ondernemers en andere stakeholders ingericht. De deelnemers van deze groep vormen de ambassadeurs, helpen bij het in kaart brengen van de lokale behoefte en het selecteren van duurzame maatregelen. Juist bij Klaverweide liggen hier kansen doordat het terrein herontwikkeld wordt en er zich nieuwe bedrijven zullen vestigen.
Aanjagen (collectieve) duurzaamheidsmaatregelen ondernemers bedrijventerreinen.
Duurzaamheids-team per bedrijventerrein eind 2020 ingericht.
Trekker: OKH, gemeente Overige betrokkenen: Ondernemers, Energiek Halderberge, OVH, GOV
Klaverweide
28
Acties
Inspanning
Toelichting
Doel
Prestatie-doel
Betrokkenen
Onderzoek verruiming bestemming
Op dit moment zijn er beperkte vestigingsmogelijkheden op Breda International Airport (direct luchtvaartgebonden). Er wordt op dit moment bekeken of verruiming van de bestemming mogelijk is.
Versterken vestigingsklimaat BIA
Q2 2020 raadsbesluit over vestigingsmogelijkheden Airparc Seppe
Trekker: BIA Betrokkenen: Gemeente
Verduurzamen bedrijventerrein
Er spelen op Breda International Airport diverse wensen om het totale terrein of panden te verduurzamen (noord- en zuidzijde). Onderzocht zal worden of ideeën gekoppeld kunnen worden, zodat ze elkaar kunnen versterken.
Aanjagen verduurzamen bedrijventerrein BIA
Q2 2021 (On)mogelijkheden in beeld
Trekker: Ondernemers en vastgoedeigenaren Betrokkenen: gemeente
De samenwerking tussen de gemeente Halderberge en Parkmanagement is suboptimaal. De komende jaren zal ingezet worden om de relatie te versterken. Met hen zullen we tevens kijken naar maatregelen ter verbetering totaal functioneren bedrijventerrein.
Verbeteren samenwerking Parkmanagement en gemeente Halderberge
Breda International Airport
Borchwerf II Band vereniging gevestigde bedrijven versterken
Trekker: gemeente en parkmanagement Borchwerf 2
29
De organisatie Leidende principes Voor de uitvoering van de actiekaart bedrijventerreinen en de bijbehorende organisatiestructuur zijn een zestal leidende principes bepaald: • Alles zelf doen is optellen, samenwerken is vermenigvuldigen: We werken samen met diverse partijen naar hetzelfde doel, ieder vanuit de eigen rol en in het eigen tempo. Doordat intensief wordt samengewerkt kunnen middelen en mankracht efficiënt ingezet worden. Op het merendeel van de Halderbergse bedrijventerreinen zijn de ondernemers op dit moment matig of niet verenigd. Met diverse acties, en door als overheid het goede voorbeeld te geven door te investeren in de openbare ruimte, zetten we sterk in op het verbeteren van de samenwerking tussen ondernemers. • Efficiënt organiseren: We tuigen geen extra organisatie op, maar haken daar waar mogelijk aan bij bestaande (overleg)structuren. • Brede, integrale benadering: In de aanpak gaan economie, ruimte, wonen, duurzaamheid en veiligheid hand in hand. Bij de uitwerking van de acties zal dan ook integraal naar het centrum gekeken worden.
• Vraaggericht werken: We springen in op (lokale) behoeften/initiatieven, ondersteunen en versnellen deze daar waar mogelijk door maatwerk te bieden en hopen zo een vliegwiel te zijn voor private investeringen; • Flexibiliteit: We werken met partijen samen naar hetzelfde doel, ieder in zijn/haar eigen tempo en er is volop ruimte om de acties te wijzigingen indien de opgave hier om vraagt.
Programma-organisatie Om de uitvoering van de actiekaart, te organiseren wordt vanuit de gemeente binnen de bestaande capaciteit een projectleider voor de uitvoering van de actiekaarten benoemd. Deze projectleider verbindt de diverse partijen, is het eerste aanspreekpunt voor ondernemers en vastgoedeigenaren, jaagt acties aan en is integraal verantwoordelijk voor de algehele voortgang van de uitvoering van de actiekaart. De projectleider werkt daarbij intensief samen met individuele ondernemers op de bedrijventerreinen, het bestuur van de Ondernemingskring Halderberge (OKH) en de Economische Koepel Halderberge (EKH). Communicatie: Externe communicatie. Het voorstel is om: • Ondernemers op de bedrijventerreinen met een infographic op de hoogte te brengen van de definitieve inhoud van de actiekaart bedrijventerreinen en wat dit betekent voor hun specifieke terrein. • Jaarlijks een inloopmoment op de bedrijventerreinen te organiseren waar stakeholders op de hoogte gebracht worden van de vorderingen ten aanzien van de acties in de actiekaart en verbeterwensen meegestuurd kunnen worden; • Daarnaast zullen stakeholders bij de uitvoering van de acties in de openbare ruimte betrokken worden bij de planvorming en op de hoogte gehouden worden van de (voortgang van de) werkzaamheden.
Voor de jaarlijkse communicatie omtrent voortgang actiekaart bedrijventerreinen wordt een communicatiebudget gereserveerd. Interne communicatie. Het voorstel is om: • De gemeenteraad periodiek te informeren en op hoofdlijnen bij te praten over initiatieven. Hier worden natuurlijke momenten voor benut (zoals de projectenmarkt) of zal in combinatie met de andere actiekaarten een informatiebrief worden opgesteld of een 30 informatieavond worden georganiseerd.
Begroting Kosten In de actiekaart bedrijventerreinen zijn diverse maatregelen in de openbare ruimte opgenomen (wegdek, groen en verlichting). Enkele van de genoemde maatregelen ten aanzien van het wegdek staan voor de jaren 2021 of 2022 opgenomen in de voorlopige onderhoudsplanning 2020-2025 (welke in september ter besluitvorming zal worden voorgelegd aan de gemeenteraad). Voor andere genoemde maatregelen geldt dat niet. De (extra) voorgestelde werkzaamheden in de openbare ruimte (bijlage 1) zijn geraamd op € 500.000 en worden in 2021 uitgevoerd. Het gaat om een investering in de openbare ruimte die niet is opgenomen in het huidige meerjaren investeringsprogramma. Aan uw raad wordt dan ook voorgesteld om dit investeringskrediet op te nemen in het investeringsprogramma 2021. De kapitaallasten van deze investering ad. € 25.000 komen vanaf 2022 ten laste van de begroting. De uitvoering van een groot deel van de overige acties past binnen de bestaande capaciteit. Hiervoor is jaarlijks een bedrag tussen de € 12.500 en € 3.200 nodig (zie bijlage actiekaart).
Dekking De werkzaamheden en investeringen zijn extra ten aanzien van de reguliere onderhoudsagenda maar kunnen wel gedekt worden binnen het budget voor de actiekaart bedrijventerreinen. In de Programmabegroting 2020 is voor 2021 € 25.000, voor 2022 € 40.000 en voor 2023 € 50.000 beschikbaar.
De uitvoering van de actiekaart past met uitzondering van 2020 in de reguliere begroting. Het budget van 2021 wordt deels ingezet om het benodigd budget voor 2020 mogelijk te maken. In onderstaand overzicht zijn de gevolgen weergegeven: 2020
2021
2022
2023
-
€ 25.000
€ 40.000
€ 50.000
€ 12.500
€ 8.700
€ 28.200
€ 28.000
Overige acties
€ 12.500
€ 8.700
€ 3.200
€ 3.200
Kapitaallasten Te besteden ruimte
€0
€0
€ 25.000
€ 24.800
€ -12.500
€ 16.300
€ 11.800
€ 22.000
Dekking (begroting 2020-2023) Voorgestelde uitgaven (total)
Conclusie Uit het overzicht blijkt dat de ruimte in 2021 kan worden ingezet om de kosten in 2020 te dekken. Verder zijn de beschikbare budgetten meerjarig toereikend om de acties uit te voeren en om de kapitaallasten te dekken. De verschuiving van 2021 naar 2020 en de dekking van de kapitaallasten door inzet van het huidige budget wordt verwerkt bij de Zomernota. Tot slot zijn er enkele acties waarvoor de investeringen nog niet in te schatten zijn. Daarnaast willen we vraaggericht werken en in kunnen spelen op actuele wensen/plannen van de ondernemers op de bedrijventerreinen.De te besteden ruimte wordt dus voorlopig niet afgeraamd. Over de besteding van het resterende budget informeren wij u uiteraard periodiek, bijvoorbeeld tijdens de projectenmarkt en de P&C cyclus.
31
Bijlagendocument: Actiekaart bedrijventerreinen
Bijlage 1: Trends en ontwikkelingen Rondom bedrijvigheid op bedrijventerreinen spelen diverse trends en ontwikkelingen. In deze bijlage benoemen wij er vijf die ons inziens de meeste invloed op hebben op de vestigingsvoorkeuren van bedrijven. 1. Circulaire economy: Het winnen van bouwmaterialen, afvalstoffen en schaarse metalen uit de stad (‘urban mining’) en het benutten van restwarmte of CO2 als energiebron. Dit met als doel het zo hoogwaardig mogelijk hergebruiken van producten, onderdelen en grondstoffen. Voor bedrijven en (kennis) instellingen loont het bijvoorbeeld steeds meer om dicht bij elkaar te zitten en/of dicht bij de herkomst van grote reststromen en afnemers. 2. Smartindustry: Hiermee wordt verwezen naar de koppeling van automatisering en gegevensuitwisseling aan industriële productie via slimme sensoren, big data, internet of things, automatisering/robots et cetera. Bestaande producten en processen worden hierdoor slimmer en efficiënter. Er ontstaan bovendien nieuwe producten, diensten en processen. Samenwerking tussen bedrijven in de (high tech) waardeketen wordt belangrijker om innovatief en concurrerend te blijven. Op locatieniveau leidt dit onder andere tot het delen van bedrijfsgebouwen, voorzieningen en faciliteiten. Daarnaast zit er meerwaarde in fysieke clustering van partijen in de keten om zo kennis te delen.