Accountantsverslag 2021 (GGD West Brabant) definitief 13-4-2022 (toegevoegd 210622).pdf
Tekst van het document
Accountantsverslag 2021
Aan de directie en het algemeen bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling GGD West-Brabant Postbus 3024 5003 DA TILBURG
Dordrecht, 13 april 2022 Ref.: 317/WdV/ED/AH
Betreft: Accountantsverslag
Geachte directie en bestuur,
Overeenkomstig uw opdracht hebben wij de jaarrekening 2021 van Gemeenschappelijke Regeling GGD West-Brabant (verder genoemd: GGD West-Brabant) gecontroleerd. In overeenstemming met artikel 393 lid 4 Burgerlijk Wetboek Boek 2 en Controlestandaard 260 Communicatie met de met governance belaste personen, brengen wij verslag aan u uit over onze bevindingen. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden en het Controleprotocol WNT. Bij de uitvoering van onze controlewerkzaamheden hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel vastgesteld op € 947.000. Afwijkingen als gevolg van fraude of fouten zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die om kwalitatieve redenen materieel zijn.
Het is de verantwoordelijkheid van het dagelijks bestuur de jaarrekening op te maken in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) en de daarop berustende bepalingen. Het bestuur is tevens verantwoordelijk voor de rechtmatige totstandkoming van baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante weten regelgeving opgenomen bepalingen. Het is onze verantwoordelijkheid een controleverklaring bij de jaarrekening te verstrekken. De door ons gecontroleerde jaarrekening geeft een eigen vermogen aan per 31 december 2021 van € 6,0 miljoen en een voordelig resultaat over 2021 van € 133.000 na mutaties in de reserves.
Wij hebben bij deze jaarrekening een goedkeurende controleverklaring afgegeven, bestaande uit een goedkeurend oordeel ten aanzien van getrouwheid en een goedkeurend oordeel ten aanzien van rechtmatigheid. Het bestuur heeft ons kenbaar gemaakt dat deze jaarrekening (versie 3) is vastgesteld door het dagelijks bestuur en dat de jaarrekening ter goedkeuring wordt voorgelegd aan het algemeen bestuur. In het geval dat de door ons gecontroleerde jaarrekening nog wordt gewijzigd en/of niet op de datum van onze controleverklaring wordt vastgesteld, verzoeken wij u om per omgaande contact met ons op te nemen over de dan ontstane situatie. Wij benadrukken dat dit accountantsverslag uitsluitend bedoeld is om u te informeren over onze controlebevindingen en aanbevelingen. Belanghebbenden kunnen u vragen om een afschrift van onze rapportage(s) voor hun beoordeling van de financiële stand van zaken van GGD West-Brabant en van de risico’s in de bedrijfsvoering. Wij benadrukken dat wij niet aansprakelijk zijn voor eventuele gevolgen van externe verspreiding. Wij vertrouwen erop u met dit verslag voldoende te hebben geïnformeerd en zijn graag bereid om het nader toe te lichten.
Hoogachtend,
W.P. de Vries RA
Accountantsverslag 2021
GGD West-Brabant
Pagina 3
INHOUDSOPGAVE 1.
Onze belangrijkste boodschappen aan GGD West-Brabant .......................................................... 5
2.
Vermogen, resultaat en continuïteit ........................................................................................... 8 2.1.
Analyse vermogen en resultaat en resultaatontwikkeling ........................................................... 8
2.2.
Financiële positie en continuïteit .................................................................................................. 8
2.3.
Interne beheersing ........................................................................................................................ 9
2.4.
Weerstandsvermogen ................................................................................................................... 9
3.
Jaarverslag ............................................................................................................................... 10
4.
Algemene controlebevindingen bij de jaarverslaglegging 2021 .................................................. 10 4.1.
Corona-compensatie ................................................................................................................... 10
4.2.
RIVM-compensatie...................................................................................................................... 11
4.3.
WNT-verantwoording ................................................................................................................. 12
4.4.
Het verloop van onze controlewerkzaamheden ......................................................................... 12
4.5.
Rechtmatigheidsverantwoording ............................................................................................... 13
4.6.
Normenkader en toetsingskader ................................................................................................ 13
4.7.
EU-aanbesteding ......................................................................................................................... 14
4.9.
SiSa-verantwoording ................................................................................................................... 15
4.10. IT-beheersing .............................................................................................................................. 16 4.11. Risicosignaal rond de bescherming van persoonsgegevens ....................................................... 16 4.12. Verwerking van geconstateerde afwijkingen.............................................................................. 17 5.
6.
Overige onderwerpen............................................................................................................... 18 5.1.
Naleving van wet- en regelgeving en frauderisicobeheersing .................................................... 18
5.2.
Onafhankelijkheid ....................................................................................................................... 19
Slot .......................................................................................................................................... 19
Accountantsverslag 2021
GGD West-Brabant
Pagina 4
1. Onze belangrijkste boodschappen aan GGD West-Brabant Corona Ook 2021 heeft voor GGD West-Brabant volledig in het teken gestaan van de beheersing en bestrijding van het coronavirus. Naast het testen, het bron- en contactonderzoek (hierna: BCO) en het vaccineren is recent de aanvullende opdracht ontvangen van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (hierna: VWS) om samen met de andere Nederlandse GGD’s ook de boosterprik te zetten. Waar de capaciteit normaal gesproken wordt ingezet voor uw reguliere taken, gaat in een periode van bijna twee jaar veel aandacht en capaciteit uit naar deze extra taken. De reguliere taken van GGD WestBrabant hebben in 2021 ondanks Corona doorgang gekregen en hoefden, in tegenstelling tot het jaar 2020, niet tot nauwelijks te worden afgeschaald. De impact van de uitbraak van het coronavirus op GGD West-Brabant is net als in 2020 omvangrijk en de druk op GGD West-Brabant is hiermee ook in 2021 onverminderd hoog. GGD West-Brabant is de uitdaging aangegaan om ook de financiële beheersing en bewaking van de genoemde extra taken en werkzaamheden op orde te krijgen. Complexe en soms pas laat beschikbare voorwaarden en eisen vanuit het Rijk en het steeds naar behoefte opschalen dan wel afschalen van werkzaamheden bemoeilijkt dat.
Tegelijk zien we dat GGD West-Brabant landelijk voor een aantal belangrijke financiële thema’s een voortrekkersrol vervult, waaronder rechtmatigheid (rechtmatigheid van inkopen). De uitbraak van het coronavirus heeft hiermee een stevige wissel gekend op GGD West-Brabant. De bestrijding van het coronavirus legt ook in 2022 een enorme druk op de organisatie en vraagt een enorme inzet en capaciteit van GGD West-Brabant. De coronacrisis en de uitvoering van deze extra taken hebben daardoor ook op de financiën van GGD West-Brabant een (enorm) grote impact, ook omdat sprake is van gederfde en wegvallende inkomsten. Het Rijk compenseert de Nederlandse GGD’s voor de extra corona-gerelateerde kosten. De extra kosten voor GGD West-Brabant bedragen over 2021 € 64,7 miljoen. In de ‘Bestuursrapportage beleidsbegroting 2021’ over de periode 1 januari tot en met 30 augustus 2021 heeft u gerapporteerd dat de extra kosten over 2021 geprognotiseerd € 75,0 miljoen zullen zijn. Het is uw verwachting dat de compensatie over 2021 volledig dekkend zal zijn, net zoals dit over boekjaar 2020 gold. Het is goed om te benoemen dat de afrekeningen over boekjaar 2020 en 2021 nog niet definitief zijn vastgesteld door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
GGD West-Brabant heeft alle voorschotten ontvangen en het is uw verwachting dat de afrekening volledig wordt goedgekeurd door het Ministerie van VWS. Wij hebben in onze controle op de correctie naleving van de meerkostenregeling geen materiele afwijkingen geconstateerd. Uit de gesprekken die wij met GGD West-Brabant hebben gevoerd en de door uw organisatie opgestelde notities, financiële analyses van (meer- en minder-)kosten en (meer- en minder-)opbrengsten, interne rapportages en bestuursrapportages blijkt dat de uitvoering van de taken en de financiële beheersing en financiële verantwoording hoge prioriteit heeft en krijgt binnen GGD West-Brabant.
Accountantsverslag 2021
GGD West-Brabant
Pagina 5
Wij merken op dat de controle van de jaarrekening door uw organisatie hoge prioriteit heeft gekregen en goed is voorbereid. De samenwerking tussen uw organisatie en Verstegen is goed, prettig en constructief verlopen. De controle kon binnen uw bestuurlijke planning worden afgerond. Opdrachtbevestiging In onze opdrachtbevestiging van 13 oktober 2021 hebben wij de tussen GGD West-Brabant en Verstegen accountants en adviseurs B.V. gemaakte afspraken ten aanzien van het controleren van de jaarrekening van GGD West-Brabant bevestigd. Wij verwijzen naar deze schriftelijke opdrachtbevestiging. Goedkeurende verklaring getrouwheid en rechtmatigheid Wij hebben de controle van de jaarrekening 2021 van GGD West-Brabant afgerond. Wij geven bij deze jaarrekening een goedkeurende controleverklaring af voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid. Normenkader Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden en het Controleprotocol WNT. Wij baseren onze controleopdracht op de uitgangspunten die zijn vastgelegd in Besluit Accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en op de door het bestuur vastgestelde controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening. Vanwege de uitbraak van het coronavirus is aanvullende externe wet- en regelgeving beschikbaar gekomen.
In het kader van financiële rechtmatigheid zijn dat onder andere de Verantwoordingsinstructie 2021 Meerkosten COVID-19 GGD d.d. 5 november 2021 van het Ministerie van VWS en de brieven van de Europese Commissie van 1 april 2020 en van het Ministerie van VWS van 27 oktober 2020 over de (zeer) dwingende spoed binnen de Europese aanbestedingsregels en diverse documentatie van het RIVM over het afnemen van testen door de GGD en de bekostiging daarvan. Begrotingscriterium Het begrotingscriterium is uitgewerkt in de geactualiseerde Kadernota Rechtmatigheid van de commissie BBV. Een overschrijding van de begroting is onrechtmatig, echter niet in alle gevallen heeft dit gevolgen voor de strekking van de controleverklaring. De accountant heeft de verantwoordelijkheid om kostenoverschrijdingen, waarvan de directie moet aangeven dat het bestuur deze nog dient te autoriseren, op te nemen in het verslag van bevindingen. In totaal heeft GGD West-Brabant volgens de gewijzigde begroting 2021 € 143,7 miljoen aan lasten begroot (primitieve begroting 2021 € 30,8 miljoen) tegenover € 94,8 miljoen aan werkelijke lasten (2020: € 48,9 miljoen). Aan baten heeft GGD West-Brabant een bedrag geraamd van € 143,9 miljoen volgens de gewijzigde begroting (primitieve begroting € 30,7 miljoen), tegenover gerealiseerde baten van € 94,9 miljoen (2020: € 49,6 miljoen).
Dit betekent een onderrealisatie van de lasten en baten.
Accountantsverslag 2021
GGD West-Brabant
Pagina 6
In het kader van de begrotingsrechtmatigheid beoordelen wij de lastenoverschrijdingen per programma. GGD West-Brabant kent een programma. Wij verwijzen naar uw inhoudelijke analyse van de overschrijdingen in de jaarrekening in hoofdstuk 6.2, waarin een analyse is opgenomen van de begrotingsafwijking en begrotingsrechtmatigheid. GGD West-Brabant concludeert dat er geen geconstateerde kostenoverschrijdingen zijn welke als onrechtmatig worden aangemerkt die volgens de Kadernota Rechtmatigheid meewegen in ons oordeel ten aanzien van rechtmatigheid. Er is een begrotingsoverschrijding geconstateerd die geheel wordt gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten. Deze telt derhalve niet mee in het oordeel. Materialiteit Bij de uitvoering van onze controlewerkzaamheden hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel vastgesteld op € 947.000. De berekening hebben wij verricht conform het Besluit Accountantscontrole decentrale overheden (BADO), gebaseerd op 1% van de totale werkelijke lasten over 2021 plus de toevoegingen aan de reserves. Afwijkingen als gevolg van fraude of fouten zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen.
De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Europese aanbesteding Onderdeel van de controle is een toets op de juiste naleving van (externe) Europese aanbestedingsregels. Door uw organisatie is vastgesteld dat er geen opdrachten zijn die onrechtmatig zijn aanbesteed. Wij hebben in onze controle op de naleving van de Europese aanbestedingsregels geen materiele afwijkingen geconstateerd. Aanbesteding volgens (zeer) dingende spoed GGD West-Brabant kon vanzelfsprekend in meerdere gevallen geen reguliere of verkorte (Europese) aanbesteding in acht nemen. De Europese Commissie (brief van 1 april 2020) en het Ministerie van VWS (brief van 27 oktober 2020) geven handreikingen voor (Europese) aanbestedingen in de situatie van dwingende spoed. GGD West-Brabant heeft aanvullend hierop extern schriftelijk juridisch advies ingewonnen (Kennedy Van der Laan) om de toepasbaarheid van dwingende spoed te laten toetsen en te laten bevestigen dat in een aantal cases van GGD West-Brabant terecht een beroep is gedaan op de regeling (zeer) dwingende spoed binnen de Europese aanbestedingsregels.
Op grond van het hiervoor gestelde onderschrijft GGD West-Brabant haar standpunt dat terecht een beroep is gedaan op (zeer) dwingende spoed en dat de opdrachten in het kader van het bestrijden van het coronavirus in 2021 rechtmatig zijn aanbesteed. Wij sluiten ons aan bij deze standpunten.
Accountantsverslag 2021
GGD West-Brabant
Pagina 7
Meerkosten, minderkosten en minderopbrengsten GGD West-Brabant heeft de meerkosten en minderinkomsten als gevolg van corona bepaald en gedocumenteerd, uitgaande onder meer van de Verantwoordingsinstructie 2021 Meerkosten COVID-19 GGD – VWS van 5 november 2021 en het AEF (Andersson Elffers Felix) rapport ‘Meerkosten voor GGD’en ten gevolge van Corona’ d.d. 5 augustus 2020. GGD West-Brabant heeft de richtlijnen voor corona-compensatie een-op-een in acht genomen en zo goed mogelijk geïnterpreteerd. Voor de minderopbrengsten en de minderkosten heeft u op basis van diepgaande analyses van de baten en lasten over 2020, de begroting 2021 en de gewijzigde begroting 2021 in kaart gebracht in hoeverre er sprake is van aantoonbare minderopbrengsten en minderkosten als gevolg van COVID-19. De GGD heeft de minderopbrengsten en minderkosten gesaldeerd verantwoord bij de VWSdeclaratie.
2. Vermogen, resultaat en continuïteit 2.1.
Analyse vermogen en resultaat en r esultaatontwikkeling Het Besluit Begroting en Verantwoording (hierna: BBV) is voor GGD West-Brabant het geldende verslaggevingsstelsel. Hierin wordt onderscheid gemaakt tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Het is niet toegestaan baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen te muteren. Mutaties vinden plaats op basis van besluitvorming door het bestuur. De jaarrekening 2021 van GGD West-Brabant is opgesteld in overeenstemming met het van toepassing zijnde model. Bij de jaarrekening 2021 is een SiSa-bijlage gevoegd voor de Corona Bonusregeling Zorg. In paragraaf 4.8 in dit verslag gaan wij hier nader op in. De door ons gecontroleerde jaarrekening geeft een eigen vermogen aan per 31 december 2021 van € 6,0 miljoen (2020: € 5,7 miljoen) en een voordelig resultaat over 2021 van € 133.000 (2020: € 797.000) na mutaties in de reserves. De analyse van het resultaat ten opzichte van de begroting wordt adequaat toegelicht per programma in het jaarverslag en de corona gerelateerde baten en lasten worden toereikend toegelicht in hoofdstuk 1.2 van het jaarverslag. Bijzonderheden rond deze compensatie komen ook in dit hoofdstuk nader aan de orde.
2.2.
Financiële positi e en continuïteit Uitgangspunt bij de begroting van GGD West-Brabant is dat de begroting ten minste sluitend is. In de (gewijzigde) begroting 2021 is een resultaat van nihil opgenomen. De jaarrekening 2021 is opgesteld volgens de continuïteitsveronderstelling. De omvang van het eigen vermogen is in 2021 toegenomen met een bedrag van € 300.000. Dit wordt voornamelijk verklaard door hogere toevoegingen dan onttrekkingen gedurende het boekjaar alsmede door het positieve resultaat 2021.
Accountantsverslag 2021
GGD West-Brabant
Pagina 8
2.3.
Interne beheersi ng Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij een interim-controle uitgevoerd. Wij hebben onze bevindingen ten aanzien van de interne beheersing opgenomen in onze managementletter van 7 december 2021. Onze managementletter hebben wij toegelicht aan uw organisatie en uw directeur en op 13 januari 2022 aan uw dagelijks bestuur. Vanuit onze controleopdracht hebben wij de kwaliteit beoordeeld van de interne beheersingsmaatregelen die een directe relatie hebben met de jaarrekening van GGD West-Brabant. Wij vinden dat er binnen GGD West-Brabant – rekening houdend met de aard en omvang van de (administratieve) organisatie – geen sprake is van belangrijke tekortkomingen in de interne beheersingsmaatregelen rond de financiële verslaglegging.
2.4.
Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen heeft de aandacht van management en bestuur. Risicomanagement vindt onder andere plaats in de vorm van een risicotabel, waarin de risico’s in beeld worden gebracht en periodiek worden gemonitord. In de jaarstukken 2021 is een uitgebreide risicotabel opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Ons is gemeld dat de belangrijke risico’s vast onderdeel zijn van de reguliere P&C cyclus van GGD West-Brabant en dat deze risico’s periodiek besproken worden als onderdeel van de diverse bestuurlijke momenten. Dit met als doel grip te hebben en te houden op de ontwikkeling van de risico’s, mede in relatie tot het weerstandsvermogen. De ingeschatte ratio weerstandsvermogen over 2021 is berekend op 85%. Hiermee valt de ratio in categorie ‘onvoldoende’. Het algemeen bestuur heeft in de begroting 2021 opgenomen dat een ratio van 100% als doelstelling moet worden aangehouden ter afdekking van bekende risico’s. Op basis van uw huidige inzichten blijkt dat een onderbouwde kans bestaat dat een bedrag van circa € 2,9 miljoen noodzakelijk is om aan de zo reëel mogelijk ingeschatte financiële risico's weerstand te bieden. In 2020 was dit € 2,5 miljoen. De belangrijkste risico’s betreffen de frictiekosten.
In paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in het jaarverslag heeft u de beschikbare weerstandscapaciteit afgezet tegen de benodigde weerstandscapaciteit. Op grond van uw analyse is er sprake van een “onderdekking”, doordat er geen sprake is van de gewenste 100% dekking. Gezien het risicoprofiel van GGD West-Brabant adviseren wij u de ontwikkeling van de risico’s en de ontwikkeling van de reserves die aangewezen zijn als dekking van de risico’s tussentijds en nauwlettend te blijven volgen.
Accountantsverslag 2021
GGD West-Brabant
Pagina 9
3. Jaarverslag Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvat het jaarverslag andere informatie, die bestaat uit: de analyse (hoofdstuk 1); achtergrondinformatie (hoofdstuk 2); de paragrafen; bijlagen (achter de jaarrekening). Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat en dat dit verenigbaar is met de jaarrekening. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten uit het BBV en de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Het bestuursverslag mag geen ander beeld oproepen bij de lezer dan de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat het bestuursverslag 2021 van GGD West-Brabant de vereiste informatie in voldoende mate weergeeft en niet strijdig is met de jaarrekening of onze controlebevindingen.
4. Algemene controlebevindingen bij de jaarverslaglegging 2021 4.1.
Corona-compens atie Eerder in dit verslag schetsten wij de impact van de uitbraak van het coronavirus op GGD West-Brabant. Volgens interne analyses is de totale financiële coronaschade op de normale activiteiten in 2021 becijferd op een bedrag van ongeveer € 548.000. Dit betreffen de minderopbrengsten op de onderdelen Toezicht, reizigerszorg en algemene gezondheidszorg ter hoogte van € 884.000 gesaldeerd met de kosten die niet gemaakt zijn in het boekjaar en die direct toe te wijzen zijn aan de uitbraak van COVID-19. De aanvullende minderkosten betreft een bedrag van € 336.000. Gesaldeerd betreft dit het verantwoorde bedrag van € 548.000 zoals verantwoord in het jaarverslag onder 1.2. De totaal verantwoorde meerkosten voor GGD West-Brabant om aan de aan haar toegewezen taken in het kader van COVID-19 te kunnen voldoen bedraagt € 64,2 miljoen (€ 64,7 miljoen totaalverantwoording minus hierboven genoemde € 548.000 aan minderopbrengsten gesaldeerd met minderkosten). De verantwoorde meerkosten over 2021 zijn administratief separaat verantwoord in de administratie van de GGD West-Brabant. De juistheid en rechtmatigheid van de verantwoorde meerkosten hebben wij gecontroleerd door middel van het gebruik van steekproeven.
Accountantsverslag 2021
GGD West-Brabant
Pagina 10
GGD West-Brabant heeft de meerkosten en minderinkomsten als gevolg van corona bepaald en gedocumenteerd, uitgaande onder meer van de Verantwoordingsinstructie 2020 Meerkosten COVID-19 GGD – VWS van 5 november 2021 en het AEF (Andersson Elffers Felix) rapport ‘Meerkosten voor GGD’en ten gevolge van Corona’ d.d. 5 augustus 2020. GGD West-Brabant heeft de richtlijnen voor corona-compensatie een-op-een in acht genomen en zo goed mogelijk geïnterpreteerd. Voor de minderopbrengsten en de minderkosten heeft u op basis van diepgaande analyses van de baten en lasten over 2019 en 2020, de begroting 2021 en de gewijzigde begroting 2021 in kaart gebracht in hoeverre er sprake is van aantoonbare minderopbrengsten en minderkosten als gevolg van COVID19. De GGD heeft de minderopbrengsten en minderkosten gesaldeerd verantwoord bij de VWS-declaratie. Het ministerie heeft de ingediende voorschotdeclaraties betaald. Desondanks bestaat een risico dat het ministerie achteraf niet volledig vergoedt en mogelijk terugvordert. Het ministerie stelt de definitieve compensatie vast in een later boekjaar. U heeft dit toereikend toegelicht in de jaarrekening onder 6.1 Baten. Wij constateren dat GGD West-Brabant hier zorgvuldig mee om is gegaan en het bestuur geraadpleegd en geïnformeerd is als keuzes moesten worden gemaakt.
Doordat GGD West-Brabant op maandbasis controleert en rapporteert en de declaraties maandelijks werden ingediend kon door u tussentijds de rechtmatigheid en juistheid van de declaraties worden gewaarborgd. Het resultaat 2021 is uiteindelijk € 663.000 lager uitgekomen dan het resultaat 2020 en € 133.000 hoger dan het begrote resultaat 2021. Een toelichting op deze resultaatontwikkeling is opgenomen in de jaarrekening. Wij kunnen ons vinden in deze toelichting, mede in samenhang met uw resultaatanalyse.
4.2.
RIVM-compensati e Het verzorgen van COVID-19 testen voor de Nederlandse bevolking is na de uitbraak een toegewezen taak van de GGD geworden. Vanaf 2021 is het Ministerie van VWS verantwoordelijk voor het maken van afspraken met leveranciers voor het uitvoeren van de test op aanwezigheid van COVID-19. GGD West-Brabant heeft gedurende het jaar een aantal keer een beroep gedaan op het uitvoeren van antigeentesten door Microvida om voldoende testcapaciteit te kunnen bieden. Voor het afnemen van deze testen zijn geen afspraken gemaakt tussen het ministerie en dit laboratorium. De tariefstelling voor de afgenomen antigeentesten is conform het schrijven van het Ministerie van VWS d.d. 26 januari 2021. In totaal heeft GGD West-Brabant voor de afgenomen antigeentesten een bedrag gedeclareerd ter hoogte van € 4,5 miljoen over boekjaar 2021. Deze declaraties omvatten enkel de antigeentesten afgenomen via de teststraten van GGD West-Brabant. De doorbelastingen van zorginstellingen voor het afnemen van testen verlopen nog via declaratieformulieren aan het RIVM, hiervoor is een totaal bedrag gedeclareerd ter hoogte van € 963.000.
Accountantsverslag 2021
GGD West-Brabant
Pagina 11
4.3. 4.3.1.
WNT-verantwoor ding Controlebevindingen en aanbevelingen Wij hebben de naleving van de WNT gecontroleerd overeenkomstig de door de minister vastgestelde Regeling Controleprotocol WNT 2021. Onze bevindingen zijn als volgt: De geldende bezoldigingsmaxima worden niet overschreden.
4.3.2.
Bevestiging volledigheid Wij hebben de toepassing van de WNT door GGD West-Brabant gecontroleerd overeenkomstig het Controleprotocol WNT 2021. Daarbij hebben wij ons gebaseerd op de in de jaarrekening verantwoorde gegevens en bedragen en de daaraan ten grondslag liggende administratieve bescheiden. Het kan echter zijn dat een bepaalde verwerkingswijze van (kosten)vergoedingen aan de raad van bestuur en/of raad van toezicht in de financiële administratie niet vooraf door ons is geïdentificeerd. Deze vergoedingen zouden dan al dan niet terecht buiten de WNT-verantwoording kunnen zijn gebleven en buiten de reikwijdte van onze controlewerkzaamheden. Als de WNT-verantwoording niet strookt met uw beeld van de werkelijkheid of met uw eigen administratie, verzoeken wij u ons per omgaande te informeren. Wij kunnen dan op grond van uw informatie onze controlebevindingen evalueren.
4.4.
Het verloop van o nze control ewerkz aamheden Medio februari zijn wij gestart met de controle van de jaarrekening. De concept jaarrekening was financieel gereed voor onze controle. De kwaliteit van de jaarstukken was op moment van de start van de controle toereikend en de dossiervorming als basis voor onze controle was grotendeels volledig op het moment van start van onze controle. Bij aanvang van de controle stelden wij vast dat de concept-jaarrekening met de bijbehorende controle-informatie voldoende waren voor een efficiënt verloop van onze controlewerkzaamheden. Door de constructieve samenwerking tussen de medewerkers van GGD West-Brabant en het controleteam, kon de jaarrekening en de controle daarvan tijdig worden afgerond. Tijdens onze controle hebben wij vanwege coronamaatregelen noodgedwongen meer werkzaamheden op afstand uitgevoerd. Deze manier van werken heeft het moeilijker voor ons gemaakt om bepaalde waarnemingen te doen wat er toe kan leiden dat bepaalde signalen worden gemist. Bij het plannen van onze werkzaamheden hebben wij aandacht besteed aan de risico’s hiervan en hebben waar nodig aanvullende werkzaamheden gepland en uitgevoerd. Wij zijn dan ook van mening dat de verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel.
Wij zijn, rekening houdend met het vorenstaande, van mening dat onze gerealiseerde tijdsbesteding en de door ons gerealiseerde controlewerkzaamheden voldoende zijn voor een kwalitatief toereikende uitvoering van onze controlewerkzaamheden, overeenkomstig de voor ons geldende controle- en overige standaarden (COS).
Accountantsverslag 2021
GGD West-Brabant
Pagina 12
4.5.
Rechtmatig heidsv erantwoordi ng Boekjaar 2021 is het laatste jaar waarover gemeenten en gemeenschappelijke regelingen van de accountant een controleverklaring bij de jaarrekening ontvangen met zowel een getrouwheidsoordeel als een rechtmatigheidsoordeel. Door een wetswijziging wordt vanaf 2022 het dagelijks bestuur van GGD West-Brabant zelf verantwoordelijk voor het in de jaarrekening van de gemeenschappelijke regeling afleggen van verantwoording over de rechtmatigheid. Het betreft de rechtmatigheid van het gevoerde bestuur en de rechtmatigheid van de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties. Dit betekent dat GGD West-Brabant met ingang van de jaarrekening 2022 alleen nog een controleverklaring bij de jaarrekening ontvangt met een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening. Wel wordt vanaf 2022 de rechtmatigheidsverantwoording van het dagelijks bestuur onderdeel van de getrouwheidstoetsing door de accountant. De rechtmatigheidsverantwoording van het dagelijks bestuur maakt dan immers onderdeel uit van de jaarrekening. De daadwerkelijke invoeringsdatum is overigens nog wel onder voorbehoud van parlementaire goedkeuring. De wetswijziging onderstreept de aanspreekbaarheid van het bestuur op rechtmatigheid. Daarnaast wil de overheid het gesprek over de rechtmatigheid verplaatsen richting het dagelijks en algemeen bestuur.
Op die manier kan het algemeen bestuur haar controlerende rol beter invullen is de verwachting en is de accountant (weer) alleen verantwoordelijk voor de getrouwheidstoetsing. Vanaf 2022 wordt de rechtmatigheidsverantwoording aangeleverd door het dagelijks bestuur, het dagelijks bestuur gaat hierover in gesprek met het algemeen bestuur en vervolgens voert de accountant de getrouwheidstoetsing uit. In onze managementletter 2021 hebben wij u uitgebreid geïnformeerd over de rechtmatigheidsverantwoording en de voortgang die GGD West-Brabant hierin boekt.
4.6.
Normenkader en toetsingskader Het dagelijks bestuur heeft het Controleprotocol voor het jaar 2021 voor de accountantscontrole vastgesteld op 13 januari 2021, waarna het ter kennisgeving is verstuurd aan het algemeen bestuur Bij dit controleprotocol is als bijlage het Normenkader opgenomen. Wij adviseren u een toetsingskader op te stellen waarmee GGD West-Brabant inzichtelijk kan maken aan welke voorwaarden voldaan moet worden. Het is vervolgens belangrijk dat de GGD West-Brabant vervolgens zichtbaar intern toetst of wordt voldaan aan de bepalingen uit de relevante interne en externe wet- en regelgeving uit het normenkader, bijvoorbeeld via werkprogramma’s voor de betreffende processen of in checklists. Op deze wijze kan GGD West-Brabant zelf en tijdig zichtbaar maken dat/of aan alle relevante (financiële) bepalingen van de externe wet- en regelgeving uit het normenkader wordt voldaan en welke voorwaarden bijvoorbeeld (nog) niet. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar onze managementletter van 7 december 2021.
Accountantsverslag 2021
GGD West-Brabant
Pagina 13
4.7. 4.7.1.
EU-aanbestedi ng Reguliere (Europese) aanbesteding Onderdeel van het vastgestelde normenkader van GGD West-Brabant zijn regels en voorschriften ten aanzien van Europese aanbestedingsregels. GGD West-Brabant controleert of juiste naleving van deze Europese (EU) aanbestedingsregels heeft plaatsgevonden. Als onderdeel van de (rechtmatigheids)controle is dit tevens een belangrijke controle door de accountant. GGD West-Brabant ziet voorafgaand aan aanbestedingen strak toe dat bij het aangaan van nieuwe opdrachten de regels ten aanzien van EU-aanbesteding strikt worden nageleefd. Tijdens onze controle en de gesprekken met uw organisatie hierover hebben wij vastgesteld dat dit bewustzijn aanwezig is en dat wij deze aandacht terugzien in uw organisatie op meerdere momenten in het jaar. In 2021 zijn er geen onrechtmatig aanbestede opdrachten geweest.
4.7.2.
Aanbesteding volgens (zeer) dwingende spoed De GGD’en in Nederland hebben van het Ministerie van VWS onder meer de opdracht gekregen om de hoogste prioriteit te geven aan het uitbreiden en in stand houden van de testafnamecapaciteit, het BCO en de vaccinatiecapaciteit. Hiervoor heeft ook de GGD West-Brabant onder grote urgentie en binnen zeer korte termijnen leveranciers gecontracteerd om de gevraagde taken adequaat en snel uit te voeren. Daarnaast is tijdens de eerste fase van de crisis een landelijk tekort ontstaan voor persoonlijke beschermingsmiddelen en medische hulpmiddelen, waarvoor het Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH) is opgericht om de beschikbare beschermingsmiddelen en medische hulpmiddelen te verdelen. Na oprichting van het LCH hebben de inkopen van de GGD’s plaatsgevonden via dit LCH. Gedurende 2021 is de verantwoordelijkheid voor de inkoop van persoonlijke beschermingsmiddelen en medische hulpmiddelen terug gegaan naar de GGD’en. Omdat GGD West-Brabant geen reguliere of verkorte (Europese) aanbesteding in acht kon nemen, is in lijn met de brief van de Europese Commissie van 1 april 2020, de brief van het Ministerie van VWS van 27 oktober 2020 en door uw extern ingewonnen schriftelijk juridisch advies (Kennedy Van der Laan) een beroep gedaan op de regeling (zeer) dwingende spoed binnen de Europese aanbestedingsregels.
Op grond van het hiervoor gestelde is GGD West-Brabant van mening dat terecht een beroep is gedaan op (zeer) dwingende spoed en dat de opdrachten in het kader van het bestrijden van het coronavirus in 2021 rechtmatig zijn aanbesteed. Wij delen het standpunt en de conclusie van de GGD West-Brabant. U heeft dit toereikend toegelicht in de jaarrekening onder 6.2 Lasten.
4.8.
Onzekerheid prestatielevering Meerkosten Corona Het vaststellen van de rechtmatigheid en getrouwheid van de inkopen is een belangrijk onderdeel van de verbijzonderde interne controle door HSC en van de externe jaarrekeningcontrole. Als onderdeel van deze interne en externe controlewerkzaamheden toetsen HSC en GGD West-Brabant en wij onder meer of de ontvangen inkoopfacturen in lijn zijn met de (contract)afspraken en of de prestatie waarvoor gefactureerd wordt daadwerkelijk geleverd is.
Accountantsverslag 2021
GGD West-Brabant
Pagina 14
Van een beperkt deel van de corona gerelateerde meerkosten over 2021 kan GGD West-Brabant (HSC) de prestatielevering niet volledig onderbouwen. Dit is inherent aan de extra taken die GGD West-Brabant ad hoc moest organiseren en uitvoeren en deels door personeelswisselingen op operationeel niveau gedurende het jaar. Dit heeft tot gevolg dat voor onze controle niet alle benodigde informatie, waaronder aansluitingen tussen normbezetting en werkelijke bezetting, beschikbaar is om prestatielevering volledig vast te kunnen stellen. Wij merken dit deel derhalve aan als onzeker en niet als fout. Het betreft onder meer de prestatielevering bij inhuur van personeel voor het testen en het vaccineren, voor BCO en voor beveiligings- en tolktaken. De financiële omvang van de bevinding is beperkt, echter omdat de onzekerheid geëxtrapoleerd moet worden naar de totale massa aan Corona meerkosten, leidt dit tot een totale onzekerheid van € 0,5 miljoen. Deze onzekerheid hebben wij opgenomen in onze foutenevaluatie. De omvang van de bevinding en van de geëxtrapoleerde onzekerheid hebben geen effect op de strekking van de controleverklaring voor getrouwheid en rechtmatigheid bij de jaarrekening 2021. 4.9.
SiSa-verantwoor ding Bij de jaarrekening 2021 voegt GGD West-Brabant als bijlage de SiSa-verantwoording toe. De GGD West-Brabant heeft de rechtmatige totstandkoming van de SiSa-bijlage getoetst. GGD West-Brabant legt in lijn met de richtlijnen van het Ministerie van VWS over de zorgbonus verantwoording af via de SiSa-bijlage in de jaarrekening onder de regeling “H11 Corona Bonusregeling Zorg” die GGD West Brabant in 2020 heeft uitgekeerd.
4.9.1.
SiSa-bijlage Het is de taak van de accountant om als onderdeel van de controle van de jaarrekening vast te stellen dat GGD West-Brabant aan de voorwaarden van de SiSa-regeling heeft voldaan en dat de SiSa-bijlage door GGD West-Brabant correct en volledig is ingevuld. GGD West-Brabant heeft aan haar professionals die hiervoor in aanmerking komen een zorgbonus verleend volgens de Subsidieregeling bonus zorgprofessionals COVID-19. Voor een bedrag van € 521.350 is aan zorgbonussen in de jaarrekening 2020 verwerkt. Van dit bedrag heeft € 290.000 betrekking op de bonus voor medewerkers en € 231.350 op de daarover af te dragen belasting (eindheffing). Ondanks dat de volledige betaling en afwikkeling van de zorgbonus reeds plaats had gevonden ten tijde van de jaarrekeningcontrole 2020 vereist het ministerie in 2021 het opstellen van een verantwoording voor de regeling. Wij hebben tijdens onze controle de SiSa-bijlage gecontroleerd, die door GGD West-Brabant is opgemaakt, op basis van de nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2020 d.d. 31 januari 2022. Wij benadrukken dat u als gemeenschappelijke regeling zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSa-bijlage.
Uitgekeerde bonussen (inclusief de daarover verschuldigde loonbelasting van veelal 80%) die niet voor subsidiëring in aanmerking komen, komen voor rekening van de GGD zelf. Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in ons accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2021 in het kader van SiSa worden verantwoord.
Accountantsverslag 2021
GGD West-Brabant
Pagina 15
Het is volgens de nota verwachtingen accountantscontrole voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeenschappelijke regeling samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsdocumenten elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Nummer specifieke uitkering conform SiSa-bijlage 2021 VWS H11
Specifieke uitkering
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout/onzekerheid
Corona Bonusregeling Zorg
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Strekking controleverklaring bij de jaarrekening 2021 t.a.v. getrouwheid: goedkeurend Strekking controleverklaring bij de jaarrekening 2021 t.a.v. rechtmatigheid: goedkeurend 4.10. IT-beheersi ng Op grond van de wet is de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking een terugkerend onderwerp bij onze controlewerkzaamheden en de rapportage van onze bevindingen. Onze werkzaamheden richten zich vooral op de IT-beheersingsmaatregelen die relevant zijn in het kader van onze opdracht voor het controleren van de jaarrekening. Wij benadrukken dat onze werkzaamheden zich niet richten op alle IT-risico’s en -beheersingsmaatregelen, zoals bijvoorbeeld de risico’s en beheersingsmaatregelen die voortvloeien uit cybercriminaliteit. In onze managementletter van 7 december 2021 hebben wij uitgebreid gerapporteerd over de IT-beheersing, waaronder ook de naleving van De Baseline informatiebeveiliging Overheid (BIO). In onze eerdere managementletters noemden wij aandachtsgebieden ten aanzien van de IT-beheersing binnen GGD West-Brabant. GGD West-Brabant heeft geacteerd op deze aandachtsgebieden door een externe partij in het schakelen om te onderzoeken in hoeverre de eigen IT-organisatie en de IT-organisatie van Het Service Centrum NEN7510 compliant is.
De eerste resultaten van dit onderzoek zijn gedeeld met ons, hieruit blijkt dat er ten aanzien van informatiebeveiliging verbeteringen noodzakelijk zijn om NEN7510 compliant te zijn. Wij adviseren de GGD West-Brabant om samen met haar ketenpartners een plan te formuleren om de verbeteracties die in het (voorlopige) rapport worden voorgesteld daadwerkelijk op te volgen
4.11. Risicosignaal r ond de bescherming van persoonsgegevens Recent is er in de media berichtgeving geweest over een groot datalek in de Coronasystemen, waarbij veel medewerkers van de koepelorganisatie GGD GHOR Nederland bij persoonlijke gegevens konden komen van burgers die contact hebben gehad met de Nederlandse GGD’s. Een financiële claim zou zijn aangekondigd aan het adres van VWS. Dergelijke berichtgeving heeft (potentiële) impact op de jaarrekening en daarmee op de omvang van onze controlewerkzaamheden met betrekking tot de automatiseringsomgeving en relevante onderwerpen zoals AVG.
Accountantsverslag 2021
GGD West-Brabant
Pagina 16
Sinds de uitbraak van het coronavirus beheert GGD GHOR Nederland het IT-systeem CoronIT en HPZone. Beide systemen zijn de administratiesystemen voor het testproces, voor BCO en voor de communicatie hierover. Naar aanleiding van een eerdere datalek in genoemde administratiesystemen, waarover landelijk veel publiciteit is geweest, is de Autoriteit Persoonsgegevens begin 2021 een onderzoek gestart naar de naleving van de Algemene Verordening Gegevensbescherming. Daarbij heeft de Autoriteit Persoonsgegevens aangegeven het toezicht te zullen intensiveren op de GGD GHOR Nederland en/of de GGD’s. De uitkomsten van het onderzoek zijn op 9 november 2021 gepubliceerd. In dit rapport hebben de GGD GHOR Nederland en de GGD’en de opdracht gekregen om de databeveiliging (ten aanzien van het COVID-19 proces) te verbeteren. U heeft de situatie en de genomen maatregelen nader beschreven in uw jaarverslag 2021. De getroffen maatregelen betreffen onder andere het aanstellen van een ‘Chief Information Security Officer’ (CISO) en een ‘Privacy officer’. Ons is gemeld dat aanvullend hierop het interne toezicht verscherpt is en dat er investeringen zijn gedaan om de dataveiligheid te verbeteren.
Wij adviseren de GGD West-Brabant om alle genoemde verbetermaatregelen in het rapport van de Autoriteit Persoonsgegevens op te volgen en een voortgangsrapportage op te stellen waaruit de volledige opvolging blijkt. Ten tijde van het vaststellen van de jaarrekening 2021 is er sprake van een mogelijke claim vanuit Stichting ICAM. Deze claim is primair gericht aan het Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport. Het is op dit moment onduidelijk of deze claim mogelijke financiële gevolgen heeft voor de GGD West-Brabant. GGD West-Brabant schat in dat, mocht de claim leiden tot een daadwerkelijke schadevergoeding, GGD West-Brabant de schadeclaim kan declareren bij het ministerie. 4.12. Verwerki ng van g econstateerde afwijkingen Naar aanleiding van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden resteren verder geen ongecorrigeerde fouten en onzekerheden. Er hebben naar aanleiding van onze controle correcties plaatsgevonden in de jaarstukken, dit betroffen cijfermatige correcties en tekstuele aanpassingen, zoals aanpassingen met betrekking tot presentatievereisten van het BBV en met betrekking tot de verantwoording van corona gerelateerde meerkosten, minderkosten en minderopbrengsten. Een beperkt aantal toelichtingen voldoet nog niet volledig aan de eisen van het BBV. Gezien het belang hiervan wordt dat in de jaarrekening 2022 aangepast.
Inhoudelijk zijn er over de jaarrekening 2021 en de doorgevoerde correcties geen meningsverschillen geweest met uw organisatie.
Accountantsverslag 2021
GGD West-Brabant
Pagina 17
Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de afwijkingen ten aanzien van getrouwheid en rechtmatigheid. Getrouwheidsbevindingen werken ook door in de bevindingen voor rechtmatigheid. Betreft
Fout (rechtmatigheid)
Prestatielevering onzeker
TOTAAL
Fout (getrouwheid)
Onzekerheid
€0
€0
€ 502.000
€0
€0
€ 502.000
Het totaal van de geconstateerde fouten op het gebied van rechtmatigheid blijft binnen de wettelijke goedkeuringstolerantie. Hierdoor is de strekking van de controleverklaring 2021 goedkeurend voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid.
5. Overige onderwerpen 5.1.
Naleving van w et - en regelgeving en f r auderisicobeheersi ng Onze controlestandaarden schrijven voor dat wij kennisnemen van de maatregelen die door GGD West-Brabant zijn getroffen om de risico’s van fraude en overtreding van weten regelgeving te identificeren en te beheersen. GGD West-Brabant heeft beleid dat gericht is op het systematisch identificeren en beheersen van deze risico’s. Wij constateren dat er in de bedrijfsvoering belangrijke maatregelen zijn getroffen om dergelijke risico’s te beheersen. Deze maatregelen bestaan hoofdzakelijk uit het toewijzen van taken en verantwoordelijkheden, het realiseren van functiescheiding, procedures, intern toezicht en externe controle. Naar onze mening wordt het risico van (materiële) fraude en overtreding van wet- en regelgeving hierdoor aanzienlijk teruggebracht. Wij adviseren hierbij nog wel om als onderdeel van het risicomanagementsysteem periodiek een separate risicoanalyse op deze thema’s uit te voeren en daarbij te evalueren of er voldoende beheersingsmaatregelen zijn getroffen. Wij verwijzen hiervoor naar onze bevindingen die wij in onze managementletter hebben gerapporteerd. Onze eigen controlewerkzaamheden hebben overigens geen relevante afwijkingen van wet- en regelgeving of aanwijzingen voor fraude aan het licht gebracht.
Daarbij merken wij nog wel op dat van ons niet verwacht kan worden dat elke overtreding van wet- en regelgeving of fraude door ons ontdekt wordt. Dat heeft onder andere te maken met het mogelijk opzettelijke karakter van dergelijke overtredingen en fraude.
Accountantsverslag 2021
GGD West-Brabant
Pagina 18
5.2.
Onafhankelijkheid Het waken voor onze onafhankelijkheid is primair onze eigen (vaktechnische) verantwoordelijkheid. Daarvoor treffen wij – overeenkomstig onze standaarden en interne kwaliteitsprocedures – diverse maatregelen. Op basis van de uitvoering van deze maatregelen kunnen wij bevestigen dat wij de controleopdracht voor de jaarstukken van GGD West-Brabant op onafhankelijke wijze hebben kunnen uitvoeren en afronden. Met betrekking tot het verslagjaar 2021 hebben wij vanuit Verstegen aanvullende werkzaamheden uitgevoerd. Wij hebben een aantal (subsidie)verantwoordingen gecontroleerd en hierover separaat gerapporteerd. Als onderdeel van de controle van de jaarrekening hebben wij conform afspraak aanvullende werkzaamheden verricht op onder meer de meerkosten, minderkosten en minderopbrengsten. Deze werkzaamheden hebben geen invloed op onze onafhankelijkheid. Onze onafhankelijkheid is gewaarborgd.
6. Slot Wij vertrouwen erop u met dit accountantsverslag voldoende te hebben geïnformeerd over onze controlebevindingen en u van dienst te zijn geweest met de vermelde ontwikkelingen en aanbevelingen.
Accountantsverslag 2021
GGD West-Brabant
Pagina 19