AB PvdAGroenLinks.pdf

Algemene Beschouwingen PvdA-GroenLinks Begroting 2023 Oudenbosch, 03-11-2022

Terugblik Terugkijkend op afgelopen jaar hebben we nogal wat moeten doorstaan met zijn allen. De ene crisis is nog niet afgelopen of de volgende dient zich al weer aan. We hadden al een wooncrisis, zaten middenin een coronapandemie, de asielcrisis volgde met daaroverheen een oorlog in Oekraïne. Gevolgd door een energiecrisis en gierende inflatiecijfers. Ergens daar tussenin hebben we dan ook nog gemeenteraadsverkiezingen gehad, met zeer teleurstellende opkomstcijfers. Dat moeten we ons als lokale politiek zeer aantrekken.

Vooruitkijken De PvdA-GroenLinks fractie wil vooral vooruit kijken. En is van mening dat met alle crises er 1 ding de allerhoogste prioriteit moet krijgen in de gemeente Halderberge; Bestaanszekerheid! Want als de bestaanszekerheid van mensen in het geding is, heeft dit invloed op heel veel beleidsterreinen waar wij als gemeente verantwoordelijk voor zijn, en de kosten voor dragen. Daarom vinden wij dat we nu actie moeten ondernemen om binnen de mogelijkheden die we hebben onze inwoners, verenigingen, maatschappelijke organisaties en ondernemers zoveel mogelijk te ondersteunen. Inwoners altijd centraal Wat de PvdA-GroenLinks fractie betreft zitten we om 1 hoofdreden in deze gemeenteraad, en dat is voor onze inwoners. Zij staan bij ons altijd centraal, en bij ieder besluit dat we nemen is vraag 1 die we onszelf stellen, zijn onze inwoners hiermee gediend? Ook vinden wij dat onze inwoners altijd in ieder geval gehoord moeten worden, en zeker als er besluiten moeten worden genomen die van invloed zijn op hun directe leefomgeving of op hun persoonlijke levenssfeer. Burgerparticipatie is hierin een groot goed voor ons. Wat ons betreft gaat dit steeds vaker goed, maar er worden ook fouten gemaakt. We zijn allemaal mensen, en fouten maken is niets onmenselijks aan, maar laten we er wel van leren en gemaakte fouten toegeven. Niet recht praten wat krom is, maar wat krom is recht maken.

Ik kan meerdere voorbeelden noemen, maar meest recent is wat ons betreft de aankoop van een stuk grond om parkeerplaatsen te maken in de Lollestraat. Inwoners van deze straat wisten van niets tot de aankoop van een stuk grond op de agenda van deze raad kwam, waar bij vermeld stond dat dit was voor de aanleg van parkeerplaatsen. Laat duidelijk zijn dat wij niet perse tegen de aanleg van deze parkeerplaatsen zijn, maar wel zeer verontwaardigd dat de inwoners van de Lollestraat op geen enkel moment zijn meegenomen in deze plannen, terwijl dit van grote invloed kan zijn op hun directe leefomgeving. Het college heeft de mond vol van burgerparticipatie maar waarom is dat in dit geval niet gebeurd? Wij zijn van mening dat als er in dit soort gevallen wel oog is voor burgerparticipatie er veel bezwaren achteraf voorkomen kunnen worden.

Wij willen dan ook van de wethouder weten hoeveel rechtszaken er paar jaar plaatsvinden tegen de gemeente en hoeveel dit per jaar kost aan gemeenschapsgeld? Voor wat betreft de Lollestraat dienen wij een motie in om alsnog een burgerparticipatie traject te starten zodat de inwoners betrokken worden bij en een stem krijgen in dit traject.

Verduurzamen De PvdA-GroenLinks fractie heeft altijd betoogd dat we moeten versnellen met de verduurzamingsopgave. De energiecrisis heeft aangetoond dat mensen die niet of nauwelijks de mogelijkheden hebben om te verduurzamen nu relatief gezien de zwaarste energielasten betalen. En daardoor nog minder dan voorheen in staat zijn te verduurzamen. Nog buiten het feit dat verduurzamen ook nodig is voor het klimaat, vinden wij, gezien de huidige energiecrisis dat onze gemeente er alles aan moet doen om onze inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties binnen onze mogelijkheden te helpen met de verduurzamingsopgave. Wij roepen de andere partijen op om de door ons gesteunde motie van D66 hierover ook te steunen.

Wooncrisis Ook Halderberge heeft een wooncrisis. De wethouder heeft zoals vaak gevraagd door onze partij in augustus eindelijk een overzicht gestuurd waarin concreet staat wat we gaan bouwen. Wat in ieder geval duidelijk is geworden is dat we ten eerste nog lang niet op 1000 woningen zitten per 2028 zoals beloofd (795 per 2031!). Ten tweede, wat wij al wisten, maar nu dus ook overduidelijk blijkt, er worden vooral middeldure en dure woningen gebouwd in zowel de huur als koopsector. Slechts 4% (32)van het totaal gaat om sociale huur (tot 763,50) en slechts 7.7% (61) gaat om goedkope koopwoningen (tot 225.000). Wat ons betreft de grootste mismatch met de realiteit. De grootste tekorten zitten in betaalbare woningen, en wat doet Halderberge, 88% van de nieuw te bouwen woningen wordt middelduur tot duur. Wat ons betreft wordt hier duidelijk een keus gemaakt; we bouwen niet voor Jan Modaal, maar voor de mensen met een goed gevulde portemonnee. Het toppunt van inkomenspolitiek bedrijven, waarbij Jan modaal, zeg maar onze zorgmedewerkers, leraren, politieagenten enz. het nakijken hebben! Onze fractie zal zich blijven verzetten tegen dit beleid, want dit lost de wooncrisis niet op, sterker nog, dit beleid heeft de wooncrisis veroorzaakt!

Van corona noodfonds naar energie noodfonds Bij de vorige raadsvergadering is de motie van de VVD om het corona noodfonds om te zetten naar een energie noodfonds, specifiek om onze verengingen en maatschappelijke organisaties te helpen. Uiteraard heeft dit onze steun, maar, de PvdA-GroenLinks fractie is van mening dat we het college niet moeten beperken, en het noodfonds breder in moeten zetten. Ook inwoners en ondernemers die niet of onvoldoende geholpen worden door de landelijke maatregelen, en hierdoor met alle oplopende kosten in de problemen (dreigen te) raken moeten geholpen kunnen worden. We hebben het hier dus bijvoorbeeld over de zogenoemde werkende armen. De ondernemers die nog net hun zaak draaiende kunnen houden maar niet genoeg overhouden om hun gezin fatsoenlijk te onderhouden enz. We dienen dan ook een motie in om het energie noodfonds te verbreden qua doelgroepen zodat het college meer ruimte heeft om

ook hulpvragen van inwoners of ondernemers welke veelal buiten de reguliere regelingen vallen toch een helpende hand te kunnen bieden.

Verantwoord begroten In de begroting 2023 is een stelpost opgenomen van 15% om eventuele prijsstijgingen op de grote projecten af te dekken. Hiermee krijgt het college zo`n 6.5 miljoen euro extra ter beschikking om zonder terug naar de raad te moeten, hogere kosten dan afgesproken te kunnen dekken. De coalitiepartijen riepen bij onze eerdere opmerkingen hierover meteen dat zij het college hier volledig in vertrouwen. Hele punt is dat het niet om vertrouwen in het college gaat. Gemeente begroten vaak strak omdat gemeentebegrotingen openbaar zijn. Dit soort posten werkt daarom juist prijsopdrijvend! Onverantwoord vinden wij het daarom om zo`n grote stelpost op te nemen in de begroting. Daarnaast is de gemeenteraad budgetverantwoordelijk en niet het college, en vinden wij, zeker als het om dit soort bedragen gaat, de raad een goede afweging moet kunnen maken of eventuele meerkosten gerechtvaardigd zijn, vooraf, niet als het geld al uitgegeven is. Als de raad hiermee akkoord gaat, geven wij u op een briefje mee dat het ook zeker 6.5 miljoen extra gaat kosten! Wij dienen dan ook een voorstel in om dit terug te draaien.

Bestaanszekerheid Door alle crises hebben veel inwoners het financieel moeilijk en dreigen er 1.5 miljoen mensen onder het bestaansminimum te zakken. Nederlanders hier te lande, die niet in het bestaan kunnen voorzien, hebben een bij de wet te regelen recht op bijstand van overheidswege zoals artikel 20 van onze grondwet stelt. Een aantal van deze wetten liggen ter uitvoering bij gemeenten, dus ook bij de gemeente Halderberge. Wij vinden daarom dat wij de verantwoordelijkheid moeten nemen om maatregelen te nemen, nu zoveel mensen niet meer in hun bestaan dreigen te kunnen voorzien. Ook de nationale ombudsman liet op 17 oktober, wereld armoede dag, weten dat het sociaal minimum niet toereikend is. De geplande verhogingen van het minimumloon en de uitkeringen verhelpen die problemen maar beperkt. Verder pleit hij o.a. voor een toereikend sociaal minimum, zodat er geen burgers meer door het ijs zakken. Uiteraard kunnen wij als gemeente niet alles oplossen en zal er vanuit de rijksoverheid vooral actie moeten worden ondernomen. Maar dat ontslaat ons als gemeente niet van de plicht om wat we wel kunnen ook te doen. Wij hebben dan ook een aantal voorstellen waarmee we in ieder geval de mogelijkheden die we als gemeente hebben, ook echt inzetten om onze inwoners te helpen.

3 voorstellen: Op dit moment kan alleen de groep bijstandsgerechtigden aanspraak maken op kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen. De inkomensnorm om daarvoor in aanmerking te komen is namelijk 100 % van de bijstandsnorm. Wij vinden het in deze tijd noodzakelijk om dit percentage te verhogen naar 120% zodat ook bijvoorbeeld mensen met een Wajong uitkering, of gepensioneerden met een klein aanvullend pensioen hiervoor in aanmerking komen. Hiermee trekken we deze regeling ook gelijk aan de 120% inkomensnorm voor de energietoeslag. Het is in onze ogen namelijk zeer vreemd dat deze mensen wel 1300 euro energietoeslag krijgen, maar niet in aanmerking komen voor kwijtschelding van gemeentelijke belastingen.

Ook willen we de norm voor bijzondere bijstand verhogen van 120% van het sociaal minimum naar 140% van het sociaal minimum. Bijzondere bijstand kan afhankelijk van de financiële mogelijkheden een gift zijn, maar ook een renteloze lening. De kosten voor de gemeente zijn daardoor lastig in te schatten, maar hiermee creëren we een mogelijkheid om o.a. mensen die net het minimumloon verdienen, de werkende armen, ook hulp te bieden als dat nodig is.

Ook vinden wij het belangrijk om menstruatiearmoede bespreekbaar te maken. Hoewel er niet vaak over menstruatiearmoede wordt gesproken en menstruatie vaak zelfs als een taboe wordt beschouwd, is het een wereldwijd probleem. Ook in Nederland hebben vrouwen niet altijd toegang tot menstruatieproducten. Daardoor kan het voor vrouwen en jonge meiden tijdens hun menstruatie lastig zijn om deel te nemen aan dagelijkse activiteiten zoals school of werk. Om problematiek op het gebied van menstruatiearmoede tegen te gaan, is het van groot belang dat de gemeente Halderberge deze vrouwen waar nodig helpt. Daarom dienen wij hiervoor een motie in. Tot slot, de voedselbank “goed ontmoet” heeft aangegeven een stijging van 30% te zien in aanvragen in hun hele werkingsgebied. Ook Halderbergse inwoners die niet meer in staat zijn zelf eten te kopen kunnen aankloppen bij goed ontmoet. Hoe verschrikkelijk ook dat dit soort organisaties er überhaupt in een welvarend land als Nederland moeten zijn, zijn wij ze ontzettend dankbaar dat ze dit goede werk doen. Vanuit het noodfonds wat is ingesteld, en waarvoor wij vandaag een aangepaste motie indienen om de doelgroepen te verbreden, heeft het college de mogelijkheid om ook extra geld naar bijvoorbeeld deze organisatie te laten gaan. Wij roepen het college dan ook op, om dit te doen!