2a 20151905 GEHEIM raadsvoorstel herfinanciering en tegemoetkoming claim Borchwerf II.pdf

RAADSVOORSTEL

Raadsvergadering d.d.

5 november 2015

Agendanummer:

Collegevergadering d.d. 27 oktober 2015 Portefeuillehouder:

P.J. Bons

Registratienummer: 328656

Voorstel Herfinanciering Borchwerf II CV en tegemoetkoming in de claim Samenvatting Op 14 oktober 2015 hebben de vennoten van Borchwerf II CV een besluit genomen over de herfinanciering van Borchwerf II CV en de (gedeeltelijke) tegemoetkoming in de claim van de gemeente Halderberge op Borchwerf II CV. Het college stemt in met het vennotenbesluit d.d. 14 oktober 2015, hetgeen kortweg impliceert dat de gemeente Halderberge voor 50% van het bedrag dat Borchwerf II CV als geldlening aantrekt bij een bank onvoorwaardelijk garant staat (€ 5,5 miljoen) en dat de gemeente Halderberge voor een bedrag van € 1 miljoen wordt gecompenseerd in de kosten die de gemeente in het verleden heeft gemaakt om te stimuleren dat bedrijven zich op het industrieterrein Borchwerf II vestigen. Het collegebesluit is een voorgenomen besluit. Wij leggen het voorgenomen collegebesluit voor aan de gemeenteraad. Verder wordt er door een extern juridisch bureau nog een toets op staatssteun verricht. Hiervan zijn de uitkomsten op dit moment nog niet bekend.

Inleiding De vennoten van Borchwerf II CV (gemeente Roosendaal, gemeente Halderberge en Heijmans) hebben op 14 oktober 2015 een besluit genomen over de herfinanciering van Borchwerf II CV (hierna: CV) en de (gedeeltelijke) tegemoetkoming in de claim van de gemeente Halderberge op de CV. De beherend vennoot van Borchwerf II CV (hierna: beherend vennoot) heeft op 20 oktober jl. ons een brief gestuurd waarin hij ons verzocht heeft te bevorderen dat de gemeenteraad van Halderberge instemt met het gestelde onder de punten a, d en e van het vennotenbesluit d.d. 14 oktober 2015. Het vennotenbesluit d.d. 14 oktober 2015 hebben wij besproken in onze vergadering van 27 oktober jl. Wij zijn voornemens in te stemmen met het gestelde onder de punten a, d en e van het vennotenbesluit, waarbij we op een aantal onderdelen verduidelijkingen hebben aangegeven. Omdat uw raad in een eerder stadium is betrokken bij de herfinanciering van de CV en de (gedeeltelijke) tegemoetkoming in de claim op de CV leggen wij ons voorgenomen besluit voor aan uw raad. Raadsbesluit 23 april 2015 Op 23 april 2015 hebben wij aan uw raad een voorstel voor de herfinanciering van de CV ter instemming - voorgelegd. In dat voorstel zouden de gemeente Halderberge en de gemeente Roosendaal, ieder voor 50%, garant staan voor een door de CV aan te trekken geldlening van een bank van € 8 miljoen.

Daarnaast zou de gemeente Roosendaal een geldlening - in de vorm van een rekening courant kredietfaciliteit - aan de CV verstrekken

Herfinanciering Borchwerf II CV en tegemoetkoming in de claim Pagina 1 van 7

voor een bedrag van € 7,5 miljoen. Verder zouden de gemeente Roosendaal, de gemeente Halderberge en Heijmans Vastgoed Deelnemingen (hierna: Heijmans) geldleningen verstrekken aan de CV voor een totaalbedrag van € 2 miljoen, ieder naargelang de inbreng in de CV (Heijmans 50%, gemeente Roosendaal 25%, gemeente Halderberge 25%). Het college en uw raad hebben destijds ingestemd met bovengenoemd financieringsvoorstel op voorwaarde dat de andere vennoten van de CV bereid zijn de gemeente Halderberge voor een belangrijk deel te compenseren voor de kosten die de gemeente Halderberge in het verleden heeft gemaakt ten behoeve van de CV (claim op de CV). Het (minimaal) te compenseren bedrag bedroeg € 1 miljoen. Verlengen lopende financieringsovereenkomst Op 8 juni 2015 hebben wij u middels een brief bericht dat de vennoten van de CV uiteindelijk besloten hebben om de lopende financiering met de Rabobank Roosendaal – Woensdrecht (hierna: Rabobank) met een half jaar te verlengen in plaats van een nieuwe geldleningsovereenkomst met een bank aan te gaan, zoals eerder was voorgesteld door de beherend vennoot. De Rabobank was bereid de lopende financieringsovereenkomst met een maximale kredietsom van € 15 miljoen - voor de laatste keer - met een half jaar te verlengen, onder ongewijzigde garantstelling door de gemeenten.

De reden om de lopende financiering met de Rabobank te verlengen was dat de vennoten - op dat moment - nog geen overeenstemming hadden bereikt de tegemoetkoming in de claim van de gemeente Halderberge op de CV; de claim van de gemeente Halderberge op de CV zou namelijk betrokken worden in een voorstel van Heijmans om uit de CV te treden. Uittreding Heijmans In de afgelopen maanden heeft Heijmans te kennen gegeven - onder voorwaarden - uit de CV te willen treden. Heijmans heeft een overnamebod gedaan aan de andere twee vennoten (gemeenten Roosendaal en Halderberge). Echter naar het oordeel van de beide vennoten was het overnamebod zo hoog dat het verschil tussen het bedrag wat de gemeenten eventueel bereid zijn te betalen en het bod van Heijmans onoverbrugbaar groot was. Omdat de vennoten van de CV geen overeenstemming bereikten over het overnamebod, is het financieringsvraagstuk en de tegemoetkoming in de claim weer actueel geworden. Nieuw financieringsvoorstel De beherend vennoot heeft de kasstroomprognose voor de komende jaren geactualiseerd. De beherend vennoot schat de (verwachte) liquiditeitsbehoefte van de CV voor de komende twee jaar in op zo’n € 14 miljoen. Aangezien de Rabobank niet meer bereid is de huidige financieringsovereenkomst met de CV te verlengen moet de CV op zoek naar een andere geldverstrekker.

Op 14 oktober 2015 hebben de vennoten van de CV een besluit genomen over de herfinanciering van de CV en de tegemoetkoming in de claim van de gemeente Halderberge op de CV. Het vennotenbesluit dat ter instemming aan ons is voorgelegd luidt (in het kort) als volgt: 1. De gemeente Roosendaal verstrekt de CV een geldlening (kredietfaciliteit) voor een bedrag van € 7 miljoen voor de duur van 24 maanden ingaande 1 januari 2016; 2. de CV keert € 4 miljoen aan interim dividend uit aan Heijmans; het interim dividend aan de andere vennoten wordt pas uitgekeerd als de liquiditeitspositie van de CV dat toelaat; 3. de CV trekt een geldlening aan bij een bank (in casu: NV Bank Nederlandse Gemeenten) voor een bedrag van € 11 miljoen voor de duur van 24 maanden ingaande 1 januari 2016; 4. de gemeente Roosendaal en de gemeente Halderberge staan, ieder voor 50%, garant voor de geldlening van de CV bij de bank; 5. de CV verstrekt aan de gemeenten - als tegenprestatie c.q. zekerheid voor het garant staan - een eerste recht van hypotheek op alle nog niet verkochte gronden van de CV

Pagina 2 van 7

en een pandrecht op de toekomstige (netto) inkomsten uit de onherroepelijke verkoopovereenkomsten fase 2 kavel B01 en kavel A13A; 6. de externe financiering van de CV wordt extern juridisch getoetst op staatssteun; 7. de CV keert de gemeente Halderberge een vergoeding uit van € 1 miljoen ter compensatie van door de gemeente gemaakte kosten ten behoeve van de CV (claim op de CV); deze vergoeding vindt plaats zodra de liquiditeit van de CV dat toelaat; aan de vergoeding zijn de voorwaarden verbonden dat de gemeente Halderberge de claim van € 1,6 miljoen intrekt en dat de gemeente Halderberge een besluit van het bestuur van de Stichting Beheer Borchwerf II bevordert over de afdracht van € 1 per verkochte m2 grond; 8. de vennoten streven er naar om de Samenwerkingsovereenkomst Borchwerf II per einde 2016 te beëindigen, waarbij op basis van een nader overeen te komen besluit en de daarbij behorende voorwaarden, Heijmans ter zelfde tijd uit de CV kan treden. Wij zijn voornemens in te stemmen met het vennotenbesluit d.d. 14 oktober 2015 op voorwaarde dat uw raad kan instemmen met ons (voorgenomen) besluit en dat de externe financiering van de CV in overeenstemming is met de staatssteunregels.

Verder zijn wij van mening dat de gemeente Halderberge en de gemeente Roosendaal een (marktconforme) risicopremie moeten ontvangen als vergoeding voor het garant staan (mede ter voorkoming van ongeoorloofde staatssteun) én dat de gemeenten recht hebben op een rentevergoeding over het (nog) niet uitgekeerde dividend en de (nog) niet uitgekeerde tegemoetkoming in de claim van de gemeente Halderberge op de CV. Effecten De continuïteit van Borchwerf II CV en daarmee de ontwikkeling van het industrieterrein Borchwerf II veilig stellen. Zekerheid krijgen over de vordering (claim) van de gemeente Halderberge op de CV Overwegingen 1.1 Risicoprofiel verbetert t.o.v. huidige situatie Het financieringsvoorstel van de beherend vennoot resulteert ten opzichte van de huidige situatie in een lager risicoprofiel. In vergelijking met het financieringsvoorstel dat op 23 april 2015 aan u is voorgelegd is het bedrag van de garantstelling echter hoger, namelijk € 5,5 miljoen in plaats van € 4 miljoen. Daar staat tegenover dat de gemeente Halderberge nu niet gevraagd wordt een geldlening van € 0,5 miljoen te verstrekken aan de CV. Bovendien wordt er ten behoeve van beide gemeenten een eerste recht van hypotheek gevestigd op alle nog niet verkochte gronden van de CV en een pandrecht gevestigd op een deel van de toekomstige (netto) inkomsten van de CV als zekerheid voor het garant staan.

Hoewel de gemeenten op basis van de huidige Gemeentegarantie-overeenkomst deze rechten reeds konden uitoefenen wordt nu voorgesteld deze rechten ook daadwekelijk uit te oefenen. In vergelijking met de huidige situatie, waarbij de gemeente voor een bedrag van € 7,5 miljoen garant staat voor de schuld van de CV aan de Rabobank, scoort het nieuwe financieringsvoorstel qua risicoprofiel gunstiger (in de zin van minder risicovol). 1.2 Zekerheid claim In het vennotenbesluit d.d. 14 oktober 2015 wordt tegemoet gekomen aan de voorwaarde die wij - in een eerder stadium - gesteld hebben aan het opnieuw garant staan voor een externe financiering van de CV, te weten een (minimale) tegemoetkoming in de kosten die de gemeente Halderberge in het verleden heeft gemaakt t.b.v. de CV. Door in te stemmen met een bedrag van € 1 miljoen aan compensatie wordt er enerzijds zekerheid verkregen over de claim en anderzijds een bron van onenigheid tussen de betrokken partijen beslecht. Het pad van arbitrage kost tijd, geld en komt de onderlinge verhoudingen in de CV niet ten goede en wordt door dit voorstel overbodig.

Pagina 3 van 7

1.3 Continuïteit Borchwerf II CV Het vennotenbesluit moet worden gezien als een onderhandelingsresultaat. Als er nu geen overeenstemming over de herfinanciering van de CV wordt bereikt, dan is de kans groot dat de Rabobank aan het einde van het jaar de restantschuld van de CV komt opeisen bij de gemeenten Roosendaal en Halderberge, zij staan immers 100% garant voor de schuld van de CV aan de Rabobank. De CV heeft op dat moment ook geen liquiditeiten om betalingen te verrichten, waardoor het zonder aanvullende financiering vanuit de vennoten of extern, in betalingsproblemen zal geraken. Wij vinden dit geen aantrekkelijk scenario, te meer daar het ook de verkoopbaarheid van de nog niet verkochte gronden op het industrieterrein kan schaden. Risico's 1. Financieel risico Het vennotenbesluit heeft voor de gemeente Halderberge tot gevolg dat de gemeente onvoorwaardelijk garant staat voor 50% van het bedrag van de aan te trekken geldlening door de CV (in casu: € 5,5 miljoen). Afgezet tegen de huidige situatie, waarin de gemeente Halderberge onvoorwaardelijk garant staat voor een bedrag van € 7,5 miljoen (de helft van de kredietfaciliteit van de Rabobank), is het bedrag waarover de gemeente kredietrisico loopt in het nieuwe financieringsvoorstel (€ 5,5 miljoen) zo’n € 2 miljoen lager. Uit het oogpunt van kredietrisico is het nieuwe financieringsvoorstel dus gunstiger t.o.v.

de huidige situatie. 2. Juridisch risico Aandachtspunt vanuit de Europese wet- en regelgeving is de toets op staatssteun. In de Mededeling van de Commissie (2008/C155/02) zijn vier cumulatieve criteria opgenomen, waarbij er in ieder geval geen sprake is van ongeoorloofde staatssteun als aan alle criteria is/wordt voldaan. De belangrijkste criteria in dit verband zijn: - voor het garant staan moet de onderneming (in casu: Borchwerf II CV) een marktconforme risicopremie betalen aan de overheid (in casu: gemeenten) die garant staan voor de geldlening aan de onderneming; - de garantie dekt niet meer dan 80% van de uitstaande geldlening of financiële verplichting (80%-criterium). Aan het 80%-criterium wordt thans, maar ook in het nieuwe financieringsvoorstel, formeel niet voldaan. Immers de gemeenten staan 100% garant, ieder voor 50%, voor de schuld van de CV aan de bank. Dat betekent overigens niet dat er dan onmiddellijk sprake is van ongeoorloofde staatssteun. Daarbij dient in ogenschouw te worden genomen dat banken op dit moment - niet bereid zijn geldleningen te verstrekken aan ondernemingen zonder 100% overheidsgarantie. De gemeente zal - omdat niet voldaan wordt aan het 80%-criterium - moeten kunnen aantonen dat het garant staan voor een geldlening aan een onderneming op een marktconforme wijze heeft plaats gevonden, wanneer dit aan de orde komt.

Het in rekening brengen van een marktconforme risicopremie voor het garant staan maakt daarvan een belangrijk onderdeel uit. Deze voorwaarde is ook expliciet opgenomen in ons voorgenomen besluit over het vennotenbesluit. Er vindt nog een externe juridische toets op staatssteun plaats. De uitkomsten van deze juridische toets zijn op het moment van schrijven echter nog niet bekend. Wij achten het risico dat de gemeente Halderberge niet volledig voldoet aan alle criteria zoals opgenomen in de Mededeling van de Commissie, (vooralsnog) aanvaardbaar, omdat de CV aan de gemeente Halderberge een marktconforme risicopremie verschuldigd is voor het garant staan. Bovendien mocht de Europese Commissie of rechter uiteindelijk van oordeel zijn dat er sprake is van staatssteun dan zal er vooral gekeken worden naar de inbreng van de private partner in de CV. Wij zullen pas een definitief besluit nemen als uit de de externe juridische toets op staatssteun geen andere c.q. nieuwe inzichten naar voren komen.

Pagina 4 van 7

Middelen Financiële middelen De gemeente Halderberge heeft op dit moment een vordering van € 1,6 miljoen op de CV. Door in te stemmen met de tegemoetkoming in de claim van de gemeente Halderberge op de CV van € 1 miljoen, daalt de vordering van € 1,6 miljoen naar € 1,0 miljoen. De afwaardering van de vordering op de CV ad € 0,6 miljoen komt - in principe - ten laste van de exploitatie van 2015. Met de (rente)vergoedingen voor het garant staan voor de nieuwe financiering van de CV en de vergoedingen over de nog niet uitgekeerde gelden is in de begroting 2016 nog geen rekening gehouden. In de zomernota 2016 zullen deze inkomsten worden meegenomen. Overige middelen n.v.t. Administratieve druk n.v.t. Uitvoering / verdere procedure Indien uw raad instemt met het (voorgenomen) besluit van het college zullen wij de andere vennoten van de CV op de hoogte stellen van uw besluit. Er zal, mits de bank (BNG) bereid is een geldlening aan de CV te verstrekken, onder meer een nieuwe Akte van borgtocht moeten worden opgesteld. Verder zal de CV t.b.v. de gemeenten een eerste recht van hypotheek op alle nog niet verkochte gronden van de CV en een pandrecht op de (netto) inkomsten van fase2 kavel B01 en kavel A13Avestigen. Overleg gevoerd met Vennoten Borchwerf II CV Burgerparticipatie n.v.t.

Communicatie Gelet op onze economische belangen en risico’s in Borchwerf II CV is (actieve) communicatie van het raadbesluit in de openbaarheid voorlopig ongewenst; althans tot het feitelijke moment van herfinanciering; uiterlijk 1 januari 2016. Daarom leggen wij, met toepassing van artikel 25, tweede en derde lid, geheimhouding op ten aanzien van dit raadsvoorstel en alle daarop betrekking hebbende stukken. Wij baseren ons daarbij op artikel 10, tweede lid, onder a en g, van de Wet openbaarheid van bestuur, inhoudende dat het verstrekken van informatie achterwege blijft voor zover: a. het belang daarvan niet opweegt tegen de economische of financiële belangen van de gemeente; b. het voorkomen van onevenredige bevoordeling of benadeling van bij de aangelegenheid betrokkenen (Borchwerf II CV, gemeenten Halderberge en Roosendaal, Heijmans, NV Bank Nederlandse Gemeenten). Wij achten het belang van openbaarmaking in deze specifieke situatie en op dit moment niet opwegen tegen de hierboven onder a en g aangehaalde belangen. De geheimhouding vervalt indien uw raad deze niet bekrachtigt. Wij achten het van belang de geheimhouding te handhaven tot tenminste 1 januari 2016. Daarom stellen wij voor deze te bekrachtigen. Indien uw raad ons voorstel over neemt en de geheimhouding bekrachtigt vervalt deze niet eerder dan nadat uw raad of ons college de geheimhouding opheft.

Wij verwachten dat de geheimhouding op of omstreeks 1 januari 2016 kan worden opgeheven. Wij zullen uw raad alsdan een voorstel tot opheffing van de geheimhouding voorleggen.

Pagina 5 van 7

Voorstel Wij stellen u voor in te stemmen met het gestelde onder de punten a, d en e van het vennotenbesluit van Borchwerf II CV d.d. 14 oktober 2015. Dit houdt in dat: - de gemeente Halderberge voor 50% van de door Borchwerf II CV aan te trekken geldlening bij een bank onvoorwaardelijk garant staat; hiervoor ontvangt de gemeente Halderberge een (marktconforme) risicopremie; - de gemeente Halderberge instemt met een (gedeeltelijke) tegemoetkoming in de claim op Borchwerf II CV voor een bedrag van € 1 miljoen; - de gemeente Halderberge de intentie onderschrijft om ultimo 2016 de Samenwerkingsovereenkomst Borchwerf II te beëindigen. -

Burgemeester en wethouders van de gemeente Halderberge.

Bijlage: Ter inzage:

Pagina 6 van 7

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Halderberge; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 27 oktober 2015; gelet op artikel 7 van de financiële verordening Halderberge 2015; het treasurystatuut gemeente Halderberge (2015); BESLUIT: Wij stellen u voor in te stemmen met het gestelde onder de punten a, d en e van het vennotenbesluit van Borchwerf II CV d.d. 14 oktober 2015. Dit houdt in dat: - de gemeente Halderberge voor 50% van de door Borchwerf II CV aan te trekken geldlening bij een bank onvoorwaardelijk garant staat; hiervoor ontvangt de gemeente Halderberge een (marktconforme) risicopremie; - de gemeente Halderberge instemt met een (gedeeltelijke) tegemoetkoming in de claim op Borchwerf II CV voor een bedrag van € 1 miljoen; - de gemeente Halderberge de intentie onderschrijft om ultimo 2016 de Samenwerkingsovereenkomst Borchwerf II te beëindigen. Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad van de gemeente Halderberge d.d. 5 november 2015, de griffier,

de voorzitter,

A. Koenen

G.A.A.J. Janssen

Herfinanciering Borchwerf II CV en tegemoetkoming in de claim Pagina 7 van 7