250521 TECHNISCHE VRAGEN BO (per 200525).pdf

Overzicht technische vragen commissie B&O 21 mei 2025 Zie HAL-net voor de actuele stand van zaken

NR.

VRAAG

Ag. 1 -Ag. 2 -Ag. 3 1.

Opening

2.

STELLER

ANTWOORD

Regionale samenwerking Exploitatie Dorpshuis Oud Gastel Is de opgestelde bijgevoegde huurovereenkomst juridisch getoetst? In artikel 3.3 wordt gesteld dat de huurovereenkomst tegen het WOS einde van de lopende huurperiode met in achtneming van een termijn van 3 maanden kan worden opgezegd.

Dit staat volledig haaks op wat in artikel 3.4 is aangegeven waarbij op elk moment opgezegd kan worden. Klopt dit (juridisch) wel? Het lijkt erop dat artikel 3.4 later is toegevoegd/aangeplakt. 3. In artikel 3.2 staat "in overeenstemming met artikelen 3.3 en 3.4 voortgezet". Moet dit niet zijn of ? 4. Volgens artikel 3.4 kan op elk moment, met een opzegtermijn van 3 maanden de huurovereenkomst worden opgezegd. In theorie dus 1 dag na ondertekening. Is dit wel wenselijk? Wat is precies afgesproken met de stichting? 5. Wat gebeurt er/wat is het proces als er daadwerkelijk op korte termijn na ondertekening de huurovereenkomst wordt opgezegd? Hoe gaan we dan om met de gemaakte kosten voor o.a. de oprichting van de stichting e.d.? 6. Zijn er leerpunten te trekken uit de andere dorpshuizen, zoals bijvoorbeeld in Bosschenhoofd, met betrekking tot de exploitatie die van invloed kunnen zijn op het dorpshuis in Oud Gastel? 7. In het raadsvoorstel van 10 april wordt gesproken over een exploitatiebijdrage van 25.000 euro tot en met 1 juni 2025. Nu gaat het om een hogere exploitatiebijdrage. Waardoor deze toename? 8. Aan welke gezamenlijk geformuleerde c.q. te formuleren doelstellingen wordt gedacht als het om duurzaamheid gaat? Ag. 4 Regionaal Plan Energiesysteem (RPE) West-Brabant Energie in Balans (WBEB)

WOS WOS

WOS

D66

D66

D66

1

9.

Pagina 81: “Projectenboek ‘Inspirerende voorbeelden uit West-Brabant’ is apart toegevoegd”: kan het projectenboek ook aan onze stukken worden toegevoegd?

Lokaal Halderberge

Zal worden toegevoegd via griffie.

Zie volgende bladzijden

2

10.

Welke middelen ontvangt Gemeente Halderberge van Rijk en Provincie ten behoeve van de energietransitie, nu en in de nabije toekomst? Wat zijn de (geoormerkte?) bestedingsdoelen? Hoeveel geld besteden we aan het regionale budget en hoeveel geld besteden we intern?

Lokaal Halderberge

Regelingen: Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie (SPUK LAI) Deze regeling is bedoeld voor gemeenten om een lokaal isolatieprogramma op te zetten voor slecht geïsoleerde koopwoningen (energielabel D t/m G). Naar verwachting gaat de subsidie begin 2026 open. Hierbij zal extra aandacht voor minima doelgroep in vorm van hoger subsidiebedrag. Ontvangen gelden: • Tranche 1: € 1.047.313,60 • Tranche 2: € 1.611.056,00 • Tranche 3: naar verwachting € 1.084.320,00 (in aanvraag) Specifieke Uitkering Energiearmoede (SPUK Energiearmoede) Deze regeling is bedoeld om huishoudens met lage inkomens te helpen energie te besparen. Dit jaar zal er een energiebox worden uitgegeven met materialen om kleine energiebesparende maatregelen te treffen. Dit is in samenwerking met Energiek Halderberge en een lokale ondernemer. Ontvangen gelden: € 925.475,00 Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Tijdelijke subsidie om extra personeel aan te nemen voor klimaat- en energiebeleid. De aanvullende tijdelijke capaciteit is opgenomen in de capaciteitsplanning van het Uitvoeringsprogramma Klimaatakkoord 2025-2027 (verzonden aan de gemeenteraad op 24 maart 2025).

Ontvangen gelden: € 2.277.807,96 Nabije toekomst: SMP (SoortenManagementPlan) De subsidieregeling biedt financiële ondersteuning aan gemeenten voor het opstellen, voorbereiden, implementeren, uitvoeren en monitoren van Soortenmanagementplannen en het inrichten van alternatieve kraamverblijfplaatsen. Hiermee kan de gewenste samenhangende aanpak voor het behoud van de beschermde diersoorten en de verduurzamingsopgave worden gerealiseerd. Budgetten: Regionale budget en intern budget De regionale bijdrage aan de RES West-Brabant bedraagt 2600 jaarlijks, 5200 tweejaarlijks. De rest van de gelden worden intern gebruikt voor capaciteit, onderzoeken en gaat richting de inwoners door middel van subsidies of andere ondersteuning.

3

11.

12.

Energietransitie is een omvangrijke klus: hoe zijn we in Halderberge georganiseerd (zowel ambtelijk als bestuurlijk) om deze klus op te pakken en uit te voeren? Hoe wordt het belang van Halderberge in de Regio vertegenwoordigd? Hebben we voldoende expertise in huis (intern of d.m.v. inhuur)?

Hebben we als gemeente al in beeld hoe (het risico op) netcongestie zich ontwikkelt? Is in beeld of op dit moment of voor de nabije toekomst in Halderberge (woningbouw)projecten of bedrijven bestaan die last hebben of krijgen van ‘netcongestie’? Zo ja welke? Op welke termijn worden de oplossingen verwacht en van welke aard zijn deze?

13.

Lokaal Halderberge

Het belang van Halderberge in de regio wordt zowel ambtelijk als bestuurlijk vertegenwoordigd tijdens de bijeenkomsten van de Regionale Energie Strategie (RES) West-Brabant. Daarnaast wordt er ambtelijk deelgenomen aan de regionale werkgroepen warmte, elektriciteit en gebiedsgerichte aanpak.

Lokaal Halderberge

De in 2021 door de raad vastgestelde Transitievisie Warmte sprak over start buurtverkenningen tussen 2022 en 2025. Volgens het uitvoeringsprogramma Klimaatakkoord Halderberge moeten deze eind 2026 gereed zijn. Zijn deze verkenningen ondertussen gestart? Wat is de stand van zaken van de verkenningen? Zijn de Samenstichtingen (zie p. 39 Transitievisie Warmte) hier ondertussen bij betrokken? Ag. 5 Herzien Beleid Openbare Verlichting 2025 en verder 14. Er wordt gevraagd een structurele verhoging van €141972.voor de verhoging van de energiekosten maar kan hier een onderbouwing op gegeven worden mede a.d.h.v. de grafiek op pagina 3 van 8 van het raadsvoorstel?

Lokaal Halderberge

15.

Lokaal Halderberge

Graag een controle of de lijnen/kleuren van de grafiek op pagina 3 van 8 wel kloppen bij de omschrijving ?

Doelen t/m 2027 zijn opgenomen in het Uitvoeringsprogramma Klimaatakkoord 2025-2027.

Lokaal Halderberge

Daarbij zoekt Halderberge waar mogelijk de samenwerking op met andere gemeenten die voor dezelfde opgaves staan. Denk hierbij bijvoorbeeld aan gezamenlijk aanbesteden en kennisdeling. Als voorbeeld: op dit moment is er een gezamenlijke aanbesteding voor het Warmteprogramma is voorbereiding in samenwerking met gemeente Rucphen en Etten-Leur. Samen met de werkgroep gebiedsgerichte aanpak van de RES en Enexis zijn we in onderzoek wat de gevolgen komende jaren zijn en waar de pijnpunten liggen, maar daardoor ook juist waar kansen binnen de regio en lokaal liggen om netcongestie slim op te lossen. Verwachting oplevering onderzoek eind 2025. Het onderzoek zal een goed inzicht bieden wie en waar precies binnen onze gemeente last hebben of krijgen. Oplossingen liggen bijvoorbeeld op bedrijventerreinen en vergroten van hoog- midden en laagspanningsnet op de specifieke slimme punten waardoor ‘het verkeer’ beter stroomt. Regels aansluitingen zijn al enige tijd aangescherpt door ACM, waardoor bijvoorbeeld een binnen onze gemeente reeds aangevraagd Hotel onderaan de lijst komt. Woningbouw staat bijvoorbeeld bovenaan de lijst gezien de woningnood. De verkenningen zoals beschreven in de Transitievisie Warmte zijn halverwege, naar verwachting zijn eind dit jaar de warmtestudies klaar, de resultaten hiervan landen in het Warmteprogramma.

Het Warmteprogramma is verplicht, onder de Omgevingswet en moet eind 2026 vastgesteld zijn.

In de grafiek is op te maken dat de stroomkosten vanaf 2020 enorm zijn gestegen, met een absolute piek in 2023. In 2024 zijn de kosten weer gedaald en lijkt dit ook de standaard te worden mede ook als we de wisseling van de Kw/h prijs erbij betrekken die vanaf 2023 en verder weer lijkt te zijn gestabiliseerd. Echter, op budgetniveau hebben we dan nog wel een verschil wat nu aan de raad wordt voorgelegd om dit ook structureel te regelen. Met name dus op basis van wat we weten over de kosten in relatie tot de eenheidsprijs in de afgelopen jaren. Die kloppen

4

16.

Kan in deze grafieken lijn van energieverbruik toegevoegd worden?

17.

Met betrekking tot de verdubbeling van het budget onderhoud D66 en beheer en energiekosten OVL. (Hiervoor is nu Benodigd: € 361.240, in de begroting was opgenomen: € 185.355 Vraag: waar bestaat die Eur 33.913 die extra benodigd is voor onderhoud en beheer precies uit, hoe is dit bedrag opgebouwd?

18.

Op blz 3 staat: Tot 2014 verbruikte de gemeente Halderberge D66 1.400.000 Kw/u per jaar aan stroom wat ongeveer gelijk is aan het jaarverbruik van alle huishoudens van de kern Stampersgat. Nu is dit teruggebracht naar ong. 800.000 Kw/u per jaar. Vraag: dit is het verbruik voor Openbare Verlichting? Zo ja, wat is het totale verbruik in Kw/u van de gemeente Halderberge aan stroom per jaar tot 2014 en wat is het totale verbruik in Kw/u van de gemeente Halderberge nu? Pag2: Hier wordt gesteld dat er nogal wat onzekerheden zijn, VVD waaronder de kosten van het onderhouden en de levensduur van LED-verlichting: Hoe verhoudt zich dit dan tot de uitspraak in dezelfde alinea waar te lezen is: Ledverlichting veroorzaakt door de lange levensduur weinig uitval en veel minder klachten en meldingen? (dit lijkt elkaar tegen te spreken?) Pag2: Nav prijsstijgingen: Hoeveel lichtmasten en hoeveel VVD armaturen zijn er sinds de start van de vervangingsopgaaf vervangen (excl de masten die door aanrijding vervangen moesten worden)?

19.

20.

Lokaal Halderberge

Daar is over nagedacht alleen dat maakt de grafiek niet duidelijker. Men kan er vanuit gaan dat vanaf 2013 het verbruik van 1.400.000 Kw/h geleidelijk is terug gelopen naar ong. 800.000 Kw/h. In de grafiek is aangegeven dat de onderhoudskosten in 2020 fors minder werden. Dit doordat de meest versleten materialen vanaf 2016 ook werden vervangen. In de jaren na 2020 is gebleken dat de onderhoudskosten nagenoeg stabiel bleven, maar dus structureel hoger dan dat er was uitgegaan bij het vaststellen van het huidige beleidsplan. Eén van de redenen hiervoor is dat we zien dat er nog steeds meer openbare ruimte bijkomt en daarmee ook het aantal lichtmasten. Het extra benodigde budget is nodig om de onderhoudskosten aan de openbare verlichting op te kunnen vangen en met name voor het repareren en/of vervangen van de materialen door uitval en/of schade. Het aantal klachten en meldingen zal omlaag gaan maar door meer ad hoc werk zullen de kosten relatief hoog blijven. Verder is er nog weinig (landelijk) inzicht in de hoogte van onderhoudskosten aan LED verlichting. Omdat we nu een nieuwe onderhouds- en renovatiebestek aanbesteden krijgen we beter inzicht op wat de kosten gaan worden wanneer we uitgaan van openbare verlichting in LED. Met het vaststellen van het nieuwe beleidsplan in 2026 zal dit ook beter bekend zijn.

Klopt, de hoeveelheid van 800.000 Kw/h is alleen voor de openbare verlichting. Bij het beantwoorden van deze vraag waren deze gegevens van het totaal gebruik voor heel de gemeente nog niet beschikbaar. Dit gedeelte van de vraag zal nog aanvullend schriftelijk worden beantwoord.

Ledverlichting in de openbare ruimte is redelijk nieuw en werd ong. vanaf 2008-2010 verder door ontwikkeld…Ja, Led verlichting geeft minder uitval en minder klachten alleen wat dit dan betekend voor een areaal geheel in LED en de uitval door verouderde technieken is minder bekend. Immers de gestelde aantal branduren van 100.000 ofwel 20 jaar zal in de komende jaren pas duidelijk worden. In totaal moeten er nog ong. 1500 armaturen worden vervangen voor LED. Uitgaande van een areaal van ong. 7500 zijn er dus nu 6000 armaturen vervangen. Lichtmasten is wat lastiger aan te geven omdat juist bij lichtmasten niet alleen naar de technische levensduur van 40 jaar voor staal wordt gekeken maar ook naar de staat van onderhoud.

5

21.

Als ik goed ben ingelicht, heeft een lichtmast een technische levensduur van (minimaal) 40jaar. Wat zijn de overwegingen om een lichtmast te vervangen?

22.

Pag3: kosten: is er in de veronderstelling over de toegenomen VVD energiekosten meegenomen dat: door gebruik van LED met minder wattage, even veel lichtopbrengst wordt bereikt en is hier het 3B-dimprofiel in meegenomen?

23.

Wat voor dimsturing wordt er in Halderberge toegepast? Of VVD wordt er uitgegaan van de standaard besturing in de drivers? Pag3: de genoemde kWh (en geen Kw/u): is dit enkel voor VVD OV, of het volledige energieverbruik van onze gemeente? Pag4: LED in de Openbare Ruimte: Onder welke voorwaarden VVD zijn de LED-armaturen uit 2008 ingekocht? Hadden deze geen gegarandeerd aantal branduren?

24. 25.

26.

27.

28.

VVD

Pag4: Voor toepassing van LED dient rekening te worden VVD gehouden met een terugvalfactor (dus degradatie van het armatuur). Dit is een ontwerpuitgangspunt. Hoe komt het dat hier dan gesteld wordt dat de LED-lampen minder lichtopbrengst hebben? Pag4: Als er inmiddels 15-20jaar LED-armaturen in onze VVD gemeente worden toegepast, kan er toch gesteld worden dat dit geen nieuwe techniek/pilot meer is en dat we in onze gemeente inmiddels zelf ook al wel genoeg ervaring met de LED-armaturen hebben opgedaan om iets over de levensduur van de armaturen te kunnen zeggen? Pag5: waarom wordt er nu pas nagedacht over een nieuwe VVD aanbesteding van het beheer en onderhoud in 2030, terwijl we wel al bezig zijn met het vervangen van ons volledige areaal?

Zoals bij de vorige vraag is aangegeven is het niet alleen de technische levensduur (aluminium-masten overigens 30 jaar) maar ook de staat van onderhoud, er zijn immers technieken om de lichtmast extra levensduur te geven. Hier hebben we en willen we ook steeds meer gebruik van maken. Overigens is de staat van onderhoud van masten niet altijd goed te bepalen aangezien de masten onder het maaiveld soms schade vertonen ook al zijn de masten nog niet einde levensduur. Dit heeft dan te maken met het maaien van gazons en de zogenaamde plaspaaltjes (verzuring van de ondergrond met gaten onder in de mast tot gevolg) Ja het dimprofiel is hierin meegenomen, maar een aanvullende keuze van de raad kan bij het vaststellen van het volgende beleidsplan in 2026 zijn om bijvoorbeeld nog meer te dimmen op bepaalde locaties en/of tijdstippen. Verder moet er ook worden meegenomen dat bijvoorbeeld ook feestverlichting extra stroom vraagt en worden er nog steeds meer lichtmasten bijgeplaatst. Standaard vanuit de drivers die dus wel met een dimregime worden ingericht Enkel OV In 2008 is er nog niet serieus ingekocht,. Dit is pas vanaf 2016 mogelijk gemaakt door de raad. Hierbij moet dus wel worden aangegeven dat toen de gemiddelde kwaliteit als ook de prijs anders was, minder en duurder dan nu.

In overleg met adviesbureaus en op basis van onze eigen richtlijn (ROA die is opgesteld in overleg met landelijke adviseurs) worden de inkopen gedaan. Dat heeft te maken met het feit dat de technieken pas in de laatste jaren sterk zijn verbeterd en dat dus de oudere LED -lampen ( 7 jaar en ouder) een mindere kwaliteit hebben. Dit is door eigen inspecties en het lopen van een avondschouw ook gezien en besproken met leveranciers. Ook de leveranciers geven aan dat de kwaliteit uit eerdere jaren minder was dan nu. Zoals in de eerdere vragen en antwoorden al naar voren komt is de levensduur van 100.000 branduren ofwel 20 jaar (nog) niet aangetoond en blijft het verloop van de staat van onderhoud op bepaalde plaatsen nog een vraagteken voor welke gevolgen dat heeft voor het onderhoud, bijvoorbeeld bosgebieden. In de afgelopen jaren was er de noodzaak tot het vervangen van met name armaturen naar LED. Bepaalde lampen werden simpel uit de handel gehaald. Het onderhoud was toen ook meer gerelateerd aan het repareren van conventionele lampen en/of incidentele vervangingen naar LED; het brandend houden van de verlichting. Het onderhoudscontract heeft ook een doorlooptijd van minimaal 4 jaar.

Landelijk zijn overigens de meeste gemeenten nog niet zo ver, wat maakt dat ook de markt voor de openbare verlichting niet is ingericht op onderhoudscontracten voor een volledig areaal aan LED verlichting binnen een gemeente. Voor Halderberge is er nu een natuurlijk moment, omdat we als gemeente nu wel richting een volledig areaal van LEDverlichting gaan.

6

29.

Pag7: OV draagt toch vooral bij aan het verhogen van veiligheid?

VVD

30.

Pag7: -1: lichthinder en lichtvervuiling: door (dimbare) LEDarmaturen toe te passen kan dit toch juist maximaal worden beperkt? Pag7: -3: Duisternis: wat is het beleid hiervoor? Worden armaturen uitgeschakeld waar en wanneer het kan?

VVD

31.

VVD

Niet geheel juist, zonder sociale controle zal verlichting geen bijdragen geven aan de veiligheid. Een ander voorbeeld is verder ook dat hoe beter een weg is verlicht, hoe harder er ook wordt gereden. Niet geheel waar, omdat de beste manier van het behalen van duisternis en het voorkomen van lichthinder, is geen verlichting. De scenario’s hiervoor komen dus met het volgende beleidsplan in 2026. De raad wordt nu gevraagd om het bestaande beleid nog even door te trekken met een aanpassing op 2 begrotingsbudgetten.

Ag. 6 Sluiting

7