201006 brief aan gemeenteraad Inzet Huishoudelijke Hulp Toelage dienstencheques vanaf 2021.pdf

Gemeente Halderberge

Gemeente Haiderberge T.a.v. de Gemeenteraad Postbus 5 4730 AA Oudenbosch

VERZONDEN ij OKT 20213

Zaaknummer

128505

Behandeld door

Onderwerp

Inzet Huishoudelijke Hulp Toelage dienstencheques vanaf 2021

Telefoonnummer 140165

Uw kenmerk

Bijlage(n)

Rosalie Sprengers

1. 2.

Besluit dienstencheques HHTregeling Memo inzet Huishoudelijke Hulp Toelage (HHT)-diensentcheques vanaf 2021

Oudenbosch, 2 september 2020

Geachte leden van de gemeenteraad,

Vanaf 2015 geeft onze gemeente dienstencheques huishoudelijke ondersteuning (HO) uit. Dit kwam voort uit de zogenoemde 'huishoudelijke hulp toelage (HHT) regeling'. Deze landelijke regeling had als doel om banen in de zorg te behouden en mantelzorgers te ondersteunen. De HHT regeling bestaat niet meer en is de laatste jaren afgebouwd. Ons college heeft dan ook besloten de regeling vanaf 2021 te stoppen. Argumenten afschaffen dienstencheques huishoudelijke ondersteuning Er zijn velen argumenten om per 1-1-2021 te stoppen met de uitgifte van de dienstencheques. Hieronder worden de hoofdlijnen van argumenten benoemd. Meer informatie vindt u in de memo in bijlage 2. a. b. c.

de HHT-regeling, in onze regio uitgevoerd door middel van dienstencheques, is geen wettelijke taak; het doel van de regeling, behoud van de werkgelegenheid, is niet meer aan de orde; mantelzorgers kunnen een beroep doen op de maatwerkvoorziening HO;

1 2

d. e. f. g. h.

mantelzorgers kunnen een beroep doen op mantelzorgondersteuning op basis van lokaal vastgesteld beleid; er zijn andere manieren om (dreigende) overbelasting van mantelzorgers tegen te gaan; het gebruik van de HHT-regeling is zeer beperkt; omliggende gemeenten zijn inmiddels gestopt met de regeling; de kosten voor maatschappelijke ondersteuning in zijn algemeenheid en de kosten voor de maatwerkvoorziening HO in het bijzonder stijgen.

Aantal mantelzorgers in de gemeente Halderberge Het aantal mantelzorgers in de gemeente Halderberge, dat een beroep doet op de regeling is zeer beperkt. In de eerste twee kwartalen vanl 2020 namen 44 mantelzorgers uit de gemeente dienstencheques af. In totaal ging het hierbij om 392 uren. Specifieke situatie van De5-gemeenten De gemeenten Etten-Leur, Halderberge en Zundert willen, op grond van de eerder genoemde argumenten , de regeling per 1-1-2021 stopzetten. De gemeenten Moerdijk en Rucphen voorzien bij stopzetting van de HHT-regeling een behoorlijke toename van HO-indicaties met bijbehorende extra kosten, reden waarom deze gemeenten willen stoppen met de regeling met ingang van 2022. In onze gemeente verwachten wij niet dat we te maken krijgen met buitensporig extra kosten, vanwege het feit dat mantelzorgers een beroep zouden gaan doen op de maatwerkvoorziening HO. Risico's Wij als college besteden aandacht aan de risico's die gepaard gaan met het afschaffen van de dienstencheques. Zo kan de afschaffing leiden tot onbegrip bij de huidige gebruikers (44). Echter, een 'warme overdracht' zoals een persoonlijke (telefonische) benadering, vanuit het Wmo-loket moet ervoor zorgen dat het mogelijke onbegrip wordt weggenomen. Daarnaast kunnen mantelzorgers, na afschaffing van de dienstencheques, een maatwerkvoorziening HO aanvragen.

Dit leidt dan tot een toename op de maatwerkvoorziening HO. Maar, gelet op het kleine aantal mantelzorgers die gebruik maakt van dienstencheques, is dit risico beperkt. Financiën Het stopzetten van de uitgifte van dienstencheques levert een besparing op van ongeveer €20.000. Deze besparing is gering, omdat de afgelopen jaren de regeling al was ingeperkt voor wat betreft de doelgroepen en de verhoging van de eigen bijdrage voor de dienstencheque. In het geval mantelzorgers, die nu dienstencheques kopen, een indicatie voor HO krijgen, zal de besparing afnemen. Wij vertrouwen erop u hiermee voor dit moment voldoende geïnformeerd te hebben. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van de gemeente Halde de bur de secr

mevrouw IZ

acobs

rs.

Gemeente Halderberge

COLLEGEBESLUIT Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Halderberge; gelet op artikel 160, eerste lid, onder e, BESLUIT:

1.

De uitgifte van dienstencheques per 1 januari 2021 te stoppen;

2.

De leden van de gemeenteraad na 29 september 2020 te informeren over het stoppen van de dienstencheques middels bijgevoegde raadsinformatiebrief.

Aldus besloten in de vergadering van het college van burgemeester van de gemeente Halderberge d.d. , de secretaris,

de voor

,

drs.

.. Roks

wethouders

MEN[I LEUR

gemeente

Moerdijk

Cák. Gemeente Rucphen

Stuk van intern beraad. Op dit stuk rust (tevens) geheimhouding ex. artikel 55 Gemeentewet.

Memo inzet Huishoudelijke Hulp Toelage (HHT) - dienstencheques - vanaf 2021 Voorstel Stoppen met de dienstencheques: • •

de gemeenten Etten-Leur, Halderberge en Zundert stoppen per 1-1-2021; de gemeenten Moerdijk en Rucphen stoppen per 1-1-2022 en verlengen de regeling bij wijze van overgangsjaar in 2021.

1. Dienstencheques 2015-2020 Dienstencheques 2015 en 2016 In 2015 en 2016 ontving de gemeente een geoormerkt budget 'de Huishoudelijke Hulp Toelage (HHT)'. Dit budget was destijds bedoeld voor het behoud van werkgelegenheid binnen deze sector. Dit budget hebben de de5-gemeenten ingezet door middel van de dienstencheques regeling: met 1 dienstencheque kan 1 uur huishoudelijke ondersteuning (HO) worden ingekocht. De cheques konden worden ingezet voor activiteiten HO door iedereen met een Wmo-indicatie, met een maximale inzet van 104 uur per jaar en tegen een klantbijdrage van C 5,- (de gemeente legt het resterende bedrag bij). Dienstencheques 2017 en 2018 Vanaf 2017 is het budget HHT structureel gemaakt en toegevoegd aan de integratie-uitkering Wmo. Omdat deze uitkering bedoeld is voor bekostiging van de maatwerkvoorziening HO kon de HHT breder worden ingezet. De werkgelegenheidsdoelstelling verviel. Tot en met 2017 kon een cliënt maximaal 104 cheques per jaar inzetten. In 2018 zijn is na onderzoek het aantal cheques gemaximeerd tot 52. Een uitzondering hierop was de gemeente Rucphen, waar een deel van de cliënten in 2017 is overgegaan naar het resultaat HO. Rucphen handhaaft in 2018 om die reden het aantal van 104 cheques. In dat jaar is ook de doelgroep gewijzigd naar enkel cliënten met een indicatie HO en mantelzorgers.

De cheques konden uitsluitend nog worden ingezet voor alle activiteiten die niet onder het resultaat HO vielen, bijvoorbeeld een grote schoonmaak. Voor mantelzorgers waren de cheques bedoeld ter ontlasting en het voorkomen van overbelasting. Dienstencheques 2019 en 2020 Naar aanleiding van een evaluatie is voor 2019 besloten dat maximaal 26 dienstencheques per cliënt met een indicatie HO konden worden ingekocht. In Rucphen waren dat maximaal 52 dienstencheques per cliënt met een indicatie HO. Mantelzorgers konden in 2019 maximaal 52 dienstencheques inkopen. Het tarief werd aangepast naar het geldende uurtarief van 2019, C 25,36. Hiervan komt C 20,36 voor rekening van de gemeente komt bij een klantbijdrage van C 5,-. Op basis van een nieuwe evaluatie is voor 2020 besloten om de dienstencheques alleen nog beschikbaar te stellen voor mantelzorgers. Mantelzorgers kunnen in 2020 maximaal 52 dienstencheques inkopen. Het tarief is aangepast aan het geldende uurtarief van 2020(€ 26,90) en de klantbijdrage is verhoogd van €5,- naar €7,50. Daarnaast zijn de voorwaarden om als mantelzorger in aanmerking te komen voor dienstencheques aangescherpt. Zo komt een mantelzorger o.a.

niet in aanmerking voor dienstencheques als hij/zij woonachtig is op een adres waar een ~0/W1z-indicatie voor HO aanwezig is en moeten de dienstencheques worden ingezet bij de mantelzorger thuis (geregistreerd woonadres).

2 2. Overwegingen Inhoudelijke overwegingen De HHT-regeling, in onze regio uitgevoerd door middel van dienstencheques, is geen wettelijke taak. De HHT-regeling, door de De5 gemeenten uitgevoerd via dienstencheques, is geen wettelijke taak. Dit was al zo op het moment dat voor onze gemeenten het besluit werd genomen een bijdrage te leveren aan het behoud van de werkgelegenheid in de sector. Het doel van de regeling, behoud van de werkgelegenheid, is niet meer aan de orde. Het doel van de HHT-regeling, behoud werkgelegenheid in de sector, is niet meer aan de orde. De regeling is door het rijk ingetrokken en de geoormerkte bijdrage aan gemeenten is toegevoegd aan de integratie-uitkering Wmo. Mantelzorgers kunnen een beroep doen op de maatwerkvoorziening HO. Mantelzorgers, bij wie ontlasting of voorkomen van overbelasting aan de orde is, kunnen via de reguliere weg (melding/aanvraag) een beroep doen op de Wmo. Na onderzoek kan er bijvoorbeeld een indicatie HO worden afgegeven. Mantelzorgers kunnen een beroep doen op mantelzorgondersteuning op basis van lokaal vastgesteld beleid Alle 5 gemeenten voeren een eigen mantelzorgbeleid. Dit beleid is gebaseerd op het feit dat mantelzorgers in ons stelsel van maatschappelijke ondersteuning een belangrijke rol vervullen.

Naast emotionele motieven en maatschappelijke betrokkenheid van mantelzorgers, zorgt de inzet van mantelzorg ervoor dat de druk op het gemeentelijk Wmo-budget afneemt. Het is voor mantelzorgers mogelijk om in aanmerking te komen voor mantelzorgerondersteuning. Een welzijnsinstelling of aanbieder kan mantelzorgers onder andere ondersteuning bieden doormiddel van het verstrekken van informatie, advies, voorlichting, (praktische) ondersteuning, begeleiding en deskundigheidsbevordering. Daarnaast is in elke gemeente jaarlijks een vorm van waardering van mantelzorgers (mantelzorgwaardering). Er zijn alternatieven om (dreigende) overbelasting van mantelzorgers tegen te gaan. In het gesprek aan de keukentafel wordt niet alleen gekeken wat de mantelzorger kan bijdragen aan de zorg, maar 66k wat de mantelzorger zelf nodig heeft aan ondersteuning om die rol te kunnen vervullen. Bijvoorbeeld door de cliënt HO te bieden, ter verlichting van de mantelzorger. Een mantelzorger, danwel de cliënt, heeft altijd mogelijkheid op particuliere basis bij een aanbieder HO in te kopen. Het gebruik van de HHT-regeling is zeer beperkt. De cijfers wijzen uit dat er een beperkt aantal mantelzorgers, ten opzichte van het totaal aantal geregistreerde mantelzorgers, gebruik maakt van de dienstencheques. In totaal maken er in 2020 in de De5 gemeenten 224 mantelzorgers gebruik van de dienstencheques.

In de periode januari t/m maart 2020 zijn er in totaal 1.897 dienstencheques ingezet door mantelzorgers. Gemiddeld is dat 8 cheques per mantelzorger. Het betreft hoogstwaarschijnlijk een vast groepje mantelzorgers. De vraag is in hoeverre die mantelzorgers aan de (laatste) voorwaarden voldoen en het dus niet zeker is of zij nog steeds in aanmerking zouden komen voor de dienstencheques. Een hercontrole is niet uitgevoerd. Voor verdere info verwijzen wij u naar de hierbij gevoegde bijlage (periode januari t/m maart 2020). Omliggende gemeenten zijn inmiddels gestopt met de regeling. De Brabantse wal-gemeenten zijn in 2019 al gestopt met de inzet van dienstencheques en de gemeente Roosendaal gaat er, na een overgangsjaar in 2020, per 2021 mee stoppen. Conclusie: Er zijn geen inhoudelijke argumenten, die er voor pleiten de HHTregeling/dienstencheques voort te zetten. Hierbij is het belangrijk op te merken dat bij het stopzetten van de voor onze mantelzorger er voldoende alternatieven zijn om de (dreigende) overbelasting tegen te gaan.

3 Financiële overwegingen Het is u bekend dat de kosten voor maatschappelijke ondersteuning in zijn algemeenheid en de kosten voor de maatwerkvoorziening HO in het bijzonder stijgen. Cao-stijgingen en de prijsindexeringen veroorzaken een stijging van de tarieven voor HO. In het 'Uitvoeringsbesluit Wmo 2015'is artikel 5.4 toegevoegd, inhoudende de verplichting van gemeenten aan aanbieders een reële kostprijs te vergoeden voor de geleverde diensten. Dit noopt ons de genoemde stijgingen in de aan de aanbieders te vergoeden tarieven mee te nemen c.q. (deels) te betalen. Daar bovenop leidt het in 2019 ingevoerde abonnementstarief tot een verlaging van de eigen bijdrage van cliënten en dus tot lagere gemeentelijke inkomsten. Het abonnementstarief zorgt ook voor een aanzuigende werking c.q. een toename van het aantal cliënten dat een beroep doet op HO. Ook dit brengt een kostenstijging met zich mee. Conclusie: Het gemeentelijk Wmo-budget staat onder druk. Naast de hierboven genoemde inhoudelijke argumenten, is er reden om vanuit financieel oogpunt kritisch te kijken naar de inzet van dienstencheques. Of de regeling financieel houdbaar is verschilt per gemeente (zie hieronder 'specifieke situatie gemeenten').

3. Specifieke situatie gemeenten De gemeenten Etten-Leur, Halderberge en Zundert zijn er ambtelijk voorstander van, op grond van de bovengenoemde motieven, de HHT-regeling per 1-1-2021 stop te zetten. In de werkgroep 'Uitvoering' d.d. 11 juni jl. werd dit door de Wmo-consulenten van die gemeenten bevestigd. Verwacht wordt dat het stopzetten van de HHT-regeling in deze gemeenten zal leiden tot een beperkte toename van het aantal HO-indicaties voor de mantelzorgers. Het aantal mantelzorgers wat gebruik maakt van de dienstencheques is minimaal en de verwachting is dat niet voor alle mantelzorgers een (nieuwe) indicatie huishoudelijke ondersteuning noodzakelijk is. Sommige mantelzorgers zullen bijvoorbeeld meer behoefte hebben aan ondersteuning vanuit het mantelzorgsteunpunt of een vrijwilliger die de mantelzorger ontlast. Er wordt geen overgangstermijn gehanteerd, omdat mantelzorgers vooraf geen dienstencheques inkopen. De aanbieder factureert achteraf en dat kan dus over 2020 plaatsvinden. De gemeenten Moerdijk en Rucphen voorzien bij stopzetting van de HHT-regeling een behoorlijke toename van HO-indicaties met dito extra kosten. Dit werd op 11 juni jl. in de werkgroep 'Uitvoering'door de betreffende Wam-consulenten van die gemeenten onderstreept.

Het aantal mantelzorgers wat op dit moment gebruik maakt van dienstencheques in Moerdijk en Rucphen ligt aanzienlijk hoger dan in de gemeenten Etten-Leur, Halderberge en Zundert. De gemeenten Moerdijk en Rucphen zijn er ambtelijk voorstander van de HHT-regeling in 2021 als overgangsjaar door te laten lopen en te stoppen per 1-1-2022 In het overgangsjaar zullen de gemeenten Moerdijk en Rucphen een onderzoek starten bij de gebruikers van de dienstencheques. De aanvragen van de mantelzorgers in 2021 zullen in Moerdijk via de gemeente/Wmo loket gaan lopen. In Rucphen loopt dit via het steunpunt mantelzorg. Het onderzoek is Rucphen wordt daarom gezamenlijk met het steunpunt mantelzorg uitgevoerd. In een gesprek zal worden bezien of de juiste ondersteuning wordt geboden. Het vermoeden bestaat dat er dan al een stukje oneigenlijk gebruik in beeld komt. Voor 2022 zal een nieuwe aanbesteding uitmonden in een nieuwe overeenkomst, waarin de intentie is de producten HO en HO plus nader te differentiëren. De inzet van dienstencheques als alternatief voor het duurdere HO product voor mantelzorgers, die voldoende ondersteund worden met bijvoorbeeld 1x per maand huishoudelijke ondersteuning of alleen de grote schoonmaak, zou hiermee overbodig worden.

4.

Consultatie aanbieders HO en werkgroep 'uitvoering'.

Standpunten aanbieders. Tijdens de fysieke overlegtafel is de afgelopen jaren verschillende keren met de aanbieders gesproken over de inzet van dienstencheques. Ook zij zien de afgelopen jaren de ontwikkeling dat meer gemeenten stoppen met de HHT regeling. Zij hebben begrip voor deze ontwikkeling.

4 Het eventueel afschaffen van de dienstencheques raakt hun bedrijfsvoering en om die reden verwachten de aanbieders een tijdig besluit van de gemeenten, waardoor zij intern maatregelen kunnen nemen. Daarnaast werd er aandacht gevraagd voor een zorgvuldige en eventueel gezamenlijke communicatie richting de gebruikers van de dienstencheques. In juni jl. hebben we de mogelijkheid tot het stoppen van de inzet van de dienstencheques opnieuw aan hen voorgelegd. Drie van de vijf aanbieders kunnen zich hierin vinden, evenwel onder de voorwaarde dat de mantelzorgers ter ontlasting voldoende ondersteuning blijven krijgen. De 2 andere aanbieders pleiten voor een behoud van de regeling voor de mantelzorgers. Bereidheid aanbieders om de huidige HHT-regeling voort te zetten. De voortzetting van de HHT-regeling in de gemeenten Moerdijk en Rucphen vereist dat er aanbieders zijn, die daaraan hun medewerking geven. De volgende aanbieders zijn bereid de HHT-regeling voort te zetten: Matilda, Tzorg, Actiefzorg, TWB en DAT. Impegno en Poetszorg doen niet mee aan de HHT-regeling. Dit betekent dat het niet tot problemen leidt om niet in elke gemeente op hetzelfde moment met de HHT-regeling te stoppen. Werkgroep uitvoering Alle consulenten zijn van mening dat er bij het afschaffen van de dienstencheques een zorgvuldig communicatietraject doorlopen moet worden.

Zij zijn voorstander van een persoonlijke benadering zodat er onderzoek kan worden gedaan naar de vraag of er nog behoefte is aan ondersteuning en zo ja aan welk type ondersteuning. Wie dit onderzoek gaat uitvoeren verschilt per gemeente. In de ene gemeente zullen de zogenaamde mantelzorgondersteuners dit onderzoek uitvoeren en in de andere gemeente de Wmoconsulenten zelf. Korte lijntjes tussen het Wmo-loket en het mantelzorgsteunpunt is noodzakelijk. 5.

Budgettering dienstencheques

Zoals aangegeven is vanaf 2017 het HHT budget structureel gemaakt en toegevoegd aan de integratie-uitkering Wmo. Het budget is dus niet langer geoormerkt. In het ramen van een budget voor de regeling is elke gemeente vrij. In onderstaande tabel staan de bedragen per gemeente zoals deze zijn opgenomen in de (meerjaren)begroting. Gemeente Etten-Leur Moerdijk Halderberge Rucphen Zundert 6.

2021 C 30.000, maar wordt meegenomen in de bezuinigingsopgave C 100.000, maar wordt meegenomen in de bezuinigingsopgave Geen budget Geen budget Opgenomen in budget HO, niet apart benoemd

Planning

Datum 3 juni 2020 3 juni 2020 11 juni 2020 18 juni 2020 Eind juni 7 juli 2020 juli 2020 18 augustus 2020 27 augustus 2020 september 2020 september t/m december 2020

Wat werkgroep HO uitvraag aanbieders werkgroep uitvoering Wmo werkgroep HO memo gereed projectgroep Wmo memo richting adviesraden regiegroep Wmo bestuurstafel lokale besluitvorming - vertrouwelijk besluiten i.v.m. onderzoek mantelzorgers + voorbereiding communicatietraject uitvoering communicatietraject

5

7. Communicatie Het communicatietraject wat doorlopen gaat worden, zal een zorgvuldig en goed afgestemd traject zijn. Ten aanzien van onze cliënten staat een zogenaamde 'warme overdracht' voorop. Het traject ziet er als volgt uit: wie wijze van communiceren aanbieders Zijn geïnformeerd over de intentie m.b.t. HHT 2021 en worden meegenomen in (de voorbereidingen van) het communicatietraject. Na besluitvorming worden de aanbieders geïnformeerd over de definitieve besluiten, worden zij betrokken bij het communicatietraject en worden zij verzocht om hun medewerkers te instrueren. gebruikers/ Worden via het mantelzorgsteunpunt of Wmo-loket persoonlijk mantelzorgers benaderd, zodat er onderzoek kan worden gedaan naar de vraag of er nog behoefte is aan ondersteuning en zo ja aan welk type ondersteuning. Indien van toepassing wordt hier actie op ondernomen. De mantelzorger ontvangt van de uitkomst een brief ter bevestiging. Er is een kort lijntje tussen het Wmo-loket en het mantelzorgsteunpunt. mantelzorgsteunpunt/ Wordt geïnformeerd over de intentie m.b.t. HHT 2021 en wordt welzijnsinstelling meegenomen in (de voorbereidingen van) het communicatietraject. Nadere afspraken voor de uitvoering van het communicatietraject vinden indien van toepassing lokaal plaats. Wmo-loket Wordt geïnformeerd over de intentie m.b.t.

HHT 2021 en worden meegenomen in (de voorbereidingen van) het communicatietraject. Nadere afspraken voor de uitvoering van het communicatietraject vinden lokaal plaats. Communicatie adviesraden Het voorgenomen besluit wordt in juli/augustus gedeeld met de adviesraden. De vijf gemeenten zullen hier gezamenlijk in optrekken. Dit zal aan de adviesraden worden medegedeeld. Het verzoek om advies/instemming en de verstrekte stukken zijn uniform. Verzonden stukken zijn vertrouwelijk. De adviesraden worden gevraagd voor de lokale besluitvorming in september hun advies uit te brengen. Communicatie gemeenteraden Na besluitvorming in het college worden de gemeenteraden geïnformeerd door middel van een raadsinformatiebrief/raadsmededeling.

6 Bijlage

Gegevens HHT - dienstencheques

Aantal HHT dienstencheques mantelzorgers - Periode 1 t/m 3 2020 EttenLeur

Zundert

Halderberge

Moerdijk

Rucphen

Totaal

Actief Zorg - Aantal Mantelzorgers o Totaal aantal cheques

7 68

1 12

1 10

8 55

2 14

20 159

T-Zorg - Aantal Mantelzorgers Totaal aantal cheques

13 98,5

2 21

-

20 194,5

1 4

36 318

Matilda - Aantal Mantelzorgers Totaal aantal cheques

6 68

2 23

4 14

5 50

11 98

28 253

TWB - Aantal Mantelzorgers Totaal aantal cheques

13 80

6 65,5

13 114

31 298,5

42 280

105 838

DAT - Aantal Mantelzorgers Totaal aantal cheques

8 66

6 53,5

5 49

5 51

12 113,5

36 333

EttenLeur 47 380,5

Zundert

Halderberge

Moerdijk

Rucphen

Totaal

17 175

23 187

69 649

68 505,5

224 1.897

8,1

10,3

8,1

9,4

7,4

Totaal Totaal aantal mantelzorgers Totaal aantal cheques Gemiddelde inzet per mantelzorger