1. RES West-Brabant 1.0 met revisies.pdf
Tekst van het document
RES 1.0 West-Brabant
ii
1 Wind- en zonopgave per gemeente Bestaand
Harde pijplijn¹
Extra²
Na 2030
Benchmark Totale bijdrage
Zon op dak
Zonnepark
Windpark
Zon op dak
Zonnepark
Windpark
Zon op dak
Zonnepark
Windpark
Windpark
GWh
GWh
GWh
GWh
GWh
GWh
GWh
GWh
GWh
GWh
t.o.v. energieverbruik
t.o.v. oppervlakte onbebouwd
Alphen-Chaam
2
0
0
2
0
0
11
0
0
48
Bovengemiddeld
Ondergemiddeld
Altena
8
1
0
6
3
0
44
36
0
0
Gemiddeld
Ondergemiddeld
Baarle-Nassau
3
0
0
3
0
0
4
0
0
48
Bovengemiddeld
Ondergemiddeld
Bergen op Zoom
2
1
16
9
0
0
48
0
72
0
Ondergemiddeld
Bovengemiddeld
Breda
15
2
23
20
17
92
111
0
0
0
Ondergemiddeld
Bovengemiddeld
Drimmelen
3
1
0
5
5
118
23
0
0
0
Bovengemiddeld
Gemiddeld
Etten-Leur
5
3
81
11
5
0
27
0
18(4)
0
Gemiddeld
Bovengemiddeld
Geertruidenberg
6
0
0
9
1
0
6
24
0
0
Ondergemiddeld
Bovengemiddeld
Halderberge
5
0
83
17
0(5)
0
15
0
0
0
Bovengemiddeld
Gemiddeld
Moerdijk
14
28
108
41
4
184
0
0
60
0
Gemiddeld
Bovengemiddeld
Oosterhout
9
0
36
21
0
0
40
34
54
0
Gemiddeld
Bovengemiddeld
Roosendaal
7
0
21
10
19
0
64
68
0
15
Gemiddeld
Bovengemiddeld
Rucphen
1
0
0
1
0
0
30
0
0
36
Bovengemiddeld
Ondergemiddeld
Steenbergen
5
0
60
5
0
42
18
93
0
0
Bovengemiddeld
Gemiddeld
Woensdrecht
5
0
46
9
0
-2
15
50
36
0
Bovengemiddeld
Gemiddeld
Zundert
4
0
0
7
0
89
11
9
0
36
Bovengemiddeld
Gemiddeld
Totaal
95
35
476
176
55
522
467
314
240
183
Totaal cumulatief³
95
130
605
782
836
1359
1826
2140
2380
2562
De tabel laat zien dat iedere gemeente een bijdrage levert aan de elektriciteitsopgave. De aard en omvang van de opgave sluit aan bij lokale kansen en kenmerken. 1 Conform de standaard van het NPRES is voor zonneparken en zon op dak gerekend met 50% van de harde pijplijn. 2 Exclusief ongeveer 0,1 TWh zon op nieuwe bedrijfsdaken (inschatting). 3 Inclusief overprogrammering van ongeveer 0,4 TWh, exclusief productie uit innovatieprojecten. 4 De extra turbine biedt flexibiliteit in de opgave mocht de zon op dak opgave voor Etten-Leur niet haalbaar blijken. 5 Als de gemeente Halderberge vergunning verleent aan een bestaand initiatief in Oudenbosch voor een zonnepark van (maximaal) 5 hectare, zal deze worden toegevoegd aan de harde plannen. RES 1.0 West-Brabant
ii
RES 1.0 West-Brabant
ii
2 Afkortingen en begrippen Aerothermie
Warmte uit lucht. Verwarming met warmte uit lucht met behulp van een elektrische luchtwarmtepomp. Aquathermie Warmte uit water. Dat kan thermische energie uit oppervlaktewater zijn (TEO), afval- of rioolwater (TEA) of drinkwater (TED). BAL Het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) bevat, samen met het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bkl), de algemene regels waaraan burgers, bedrijven en overheden zich moeten houden als ze bepaalde activiteiten uitvoeren in de fysieke leefomgeving. Cable Pooling Bij cable pooling wordt één netaansluiting gebruikt voor meerdere energie producerende bronnen (vaak zon en wind). Droge biomassa Droge biomassa bestaat bijvoorbeeld uit droog hout en droog groenafval. EnergieAls een huishouden moeite heeft om de maandelijkse energierekening te armoede betalen, omdat een relatief groot deel van het beschikbaar inkomen (na aftrek van woonkosten) opgemaakt wordt aan energiekosten. Geothermie Geothermie is warmte uit de aarde die op een diepte groter dan 500 meter gewonnen wordt. Green Deal Een Green Deal is een afspraak tussen partijen (bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden) die helpt om duurzame plannen uit te voeren. Harde plannen Bestaande plannen voor wind- of zonne-energie waarvoor al een omgevingsvergunning is verleend.
Hybride cv-ketel Een gecombineerde verwarmingsinstallatie waarbij naast een gasgestookte CV-ketel ook gebruik wordt gemaakt van een warmtepomp. Kleine daken Daken met een oppervlak kleiner dan 285 m2 KlimaatKlimaatadaptatie is de mate waarin we de omgeving kunnen aanpassen adaptatie aan klimaatverandering. Lock-in Een bewust of onbewust ingeslagen pad, dat op de langere termijn een steeds minder flexibele situatie oplevert, waardoor gedwongen wordt door te gaan op de ingeslagen weg. Een lock-in leiden tot suboptimale keuzes (en daarmee extra kosten) in de toekomst. MKBA Een maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) is een hulpmiddel om besluiten te nemen over ingrijpende (ruimtelijke) projecten waarin de maatschappelijke kosten en baten van alternatieven worden afgewogen. RES 1.0 West-Brabant
MLOEA
Een extra meetpunt (allocatiepunt) op een aansluiting. In bepaalde situaties kan het handig zijn om meerdere energieleveranciers op één aansluiting (MLOEA) te contracteren. Natte biomassa Natte biomassa is bijvoorbeeld mest maar ook slib. Daarnaast kan GFT (groente, fruit en tuinafval) worden gebruikt als natte biomassa. NetimpactDe netbeheerder berekent de impact op het net van de plannen in de reanalyse gio’s. In de regio West-Brabant rekent Enexis door hoeveel, tijd, geld en ruimte er nodig is om de plannen uit te voeren. Op basis van deze indicatie adviseert Enexis waar tegen de laagste kosten en de kortste doorlooptijden aansluiting op het net mogelijk is. Repowering Repowering is het vergroten van de opbrengst van windparken, meestal door het vervangen van oude turbines door nieuwe. Restwarmte Restwarmte is warmte die vrijkomt bij een industrieel productieproces en daarbij niet meer economisch rendabel te gebruiken is. Zonder aansluiting op een warmtenet wordt deze warmte vaak geloosd. SDE++ In 2020 wordt de bestaande SDE+-regeling (subsidie Stimulering Duurzame Energieopwekking) verbreed naar de SDE++. Nieuw hierbij is dat naast categorieën voor de productie van hernieuwbare energie ook CO2reducerende opties anders dan hernieuwbare energie in aanmerking komen voor subsidie. Terrathermie Ook wel bodemwarmte genoemd.
Bodemenergie is aardwarmte die op een diepte kleiner dan 500 meter gewonnen wordt. Uitkoppelen Onttrekken van (rest)warmte uit een proces, bijvoorbeeld van de industrie. WKO Afkorting voor Warmte-koudeopslag. Een methode om energie in de vorm van warmte of koude tijdelijk op te slaan in de bodem. Zachte plannen Plannen voor wind- of zonne-energie waarover een raads- of collegebesluit is genomen, maar waarvoor nog geen omgevingsvergunning is verleend. Zonthermie Het opwarmen van gebouwen en/of leidingwater met behulp van zonnewarmte. Dit gebeurt door zonnecollectoren en/of een zonneboiler.
iii
RES 1.0 West-Brabant
Excursie zonnepark industrieterrein Moerdijk Leden uit Stuurgroep, klankbordgroep enivkernteam
Colofon Bestuurlijke Stuurgroep Altena R. van Vugt Alphen Chaam E. Wilmsen Baarle-Nassau N. Sommen Bergen op Zoom P. Koenders Breda G. Bos (voorzitter) Drimmelen J. Vissers Etten-Leur K. van Aert Geertruidenberg K. van Oort Halderberge H. Wierikx Moerdijk D. Brummans Steenbergen W. Baartmans Oosterhout M. Willemsen Roosendaal K. Koenraad Rucphen R. Lazeroms Woensdrecht J. van Agtmaal Zundert J. De Beer Waterschap Brabantse Delta Th. Schots Waterschap Rivierenland H. van ’t Pad Provincie Noord Brabant E. de Bie Enexis T. Schuurmans Klankbordgroep & RES-deals Havenbedrijf Moerdijk A. Govaart Rijksvastgoedbedrijf E. de Vetter ZLTO J. Naalden, L. van Wezel, T. van Korven Brabantse Milieu Federatie F. Dingemans Thuisvester M. Bakermans Alwel K. van Dongen Curio I. van Opbergen, J. Kerstens
RES 1.0 West-Brabant
Avans Hogeshool REWIN SUEZ eXentr Ennatuurlijk Shell Cosun Beet Company Sabic Energiebedrijf Roosendaal Stichting Duurzaam Stoer Rabobank Amerstreek Glastuinbouw Nederland Programma Sociale innovatie Kameleon Solar VNO-NCW Enpuls Volharding Breda Attero Ministerie van EZK Support ONS 2050 RWE
Ambtelijk RES-Team Altena Alphen-Chaam/Baarle-Nassau Bergen op Zoom Breda
P. Rüpp D. van der Pas M. Das M. van Hulst M. Vink, T. Emons R. Zwinkels, R. Stahlie B. Fetter, P. Hagens I. Dominicus D. Maaskant O. Eigeman S. van Dun A. Formsma M. Messing G. Verpaalen M. Deryckere M. Bouw, T. Wildeboer J. Schouw T. Mekkes, R. Corijn A. van den Bosch J. Schouw R. Zwart, P. Schouwenberg
M. Roza M. Antens J. Leenknecht R. van Nispen, J. Koijen C. Eversdijk, M. Beljaars M. Noordegraaf, J. Roovers
Drimmelen Etten-Leur Geertruidenberg Halderberge Moerdijk Steenbergen Oosterhout Roosendaal Rucphen Woensdrecht Zundert Waterschap Brabantse Delta Waterschap Rivierenland Provincie Noord-Brabant Enexis Experts LOS Stadomland SEO Generation.Energy EMMA Royal HaskoningDHV
Programmateam Waterschap Brabantse Delta Waterschap Brabantse Delta Groen Licht Gemeente Oosterhout Royal HaskoningDHV Royal HaskoningDHV
T. van Arendonk J. Beekers S. Jacobs R. van Diepen S. Eland, P. Heesbeen Y. de Rooij, M. Meulblok P. Ackermans R. Groen A. Schrauwen T. Krullaards J. Backx K. Smidt B. Prudon E. Kugel, W. de Graaff C. Hoes, G. Wagenvoort
L. Burgmans, G. Smulders B. Tieben M. Raats, M. Vermeer J. Stans, E. Smits E. Pfeiffer A. Bosch, B. Knoors
V. van den Berg I. Adriaansen T. Lagarde J. de Jong L. Bruin René Idema
v