09 Bijlage - Raadsvoorstel -besluit benoeming burgercommissieleden (raad 10-02-2022).pdf

I+1f1 Gemeente Halderberge

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

293328

Contactpersoon

Maartje Verhuist

Raadsvergadering d.d. 10 januari 2022

Commissie

SM&V (samenleving, middelen en veiligheid) 27 januari 2022

Portefeuillehouder

Telefoonnummer

140165

Burgemeester

Onderwerp Benoeming burgercommissieleden Samenvatting De gemeente Halderberge kent momenteel geen burgercommissieleden. Burgercommissieleden zijn niet gekozen leden van een fractie die op de kandidatenlijst voor de gemeenteraadsverkiezingen hebben gestaan en die namens hun fractie het woord kunnen voeren in commissievergaderingen. De benoeming van burgercommissieleden kan de lokale Halderbergse democratie versterken, doordat zij mee kunnen praten in commissievergaderingen en kennis kunnen maken met de politiek en alles wat daarbij komt kijken. Als uitwerking van de motie Actieplan Versterking Lokale Democratie en Benoeming Commissieleden wordt een voorstel gedaan over de mogelijkheden voor het facultatief benoemen van burgercommissieleden. Inleiding & beeldvorming Tijdens de raadsvergadering van 7 oktober 2021 is het Actieplan Versterken Lokale Democratie behandeld. Dit actieplan biedt handvatten om concreet invulling te (blijven) geven aan het versterken van de lokale democratie op een manier die past bij de Halderbergse raad. Zowel vanuit de participatieve als de representatieve democratie is het voor het gemeentebestuur van belang om contact te onderhouden met de Halderbergse samenleving. Het benoemen van burgercommissieleden kan een bijdrage leveren aan de versterking van de lokale democratie.

Daarom is een motie ingediend waarin het college is verzocht de mogelijkheden van het aanstellen van burgercommissieleden voor de Halderbergse raad verder te onderzoeken. De motie is unaniem aangenomen. Doelstelling Doel van deze motie en dit voorstel is om de mogelijkheden voor het facultatief benoemen van maximaal twee burgercommissieleden per raadsfractie te benoemen, waarbij het aantal burgercommissieleden niet groter mag zijn dan het aantal gekozen fractieleden in het eerste jaar van de raadsperiode 2022 2026. -

Overwegingen Volgens artikel 82 Gemeentewet kan de raad raadscommissies instellen die de besluitvorming van de raad voorbereiden. De raad regelt daarbij onder meer de samenstelling. Volgens artikel 4 van het Reglement van orde raadscommissies Halderberge bestaan de commissies uit alle 1 van 7

raadsleden. De benoeming van niet raadsleden is daarom nu niet mogelijk. Gemeenten kunnen dus bepalen dat ook niet-raadsleden in een commissie kunnen worden benoemd. Zij kunnen volgens artikel 82, lid 4 van de Gemeentewet geen voorzitter zijn van de commissie, maar wel plaatsvervanger. De motie spreekt over 'commissieleden'. Om verwarring te voorkomen met de huidige leden van de commissies, tevens raadsleden, hanteren wij de term burgercommissieleden. Welke mogelijkheden er zijn voor het aanstellen van burgercommissieleden in Halderberge wordt hieronder toegelicht. Aantal burgercommissieleden per fractie Het staat iedere fractie vrij om al dan niet gebruik te maken van burgercommissieleden. De ene fractie zal daar meer behoefte aan hebben dan de andere fractie. Mocht een fractie burgercommissieleden willen voordragen, dan wordt geadviseerd om een maximum van twee leden te stellen. De functie van raadscommissies om de politieke besluitvorming voor te bereiden, de verplichting om bij de samenstelling van raadscommissies rekening te houden met de politieke verhoudingen in de raad en het verplichte voorzitterschap van een verkozen raadslid, wijzen op een meer aanvullende rol voor burgercommissieleden. Daarom mag het aantal burgercommissieleden niet groter zijn dan het aantal gekozen fractieleden.

Met name voor kleinere fracties kan een aanvulling van burgercommissieleden welkom zijn, zodat de werkdruk wat verdeeld kan worden. Eisen aan burgercommissieleden Aan het raadslidmaatschap worden vereisten gesteld en gelden bepaalde incomptabiliteiten (onverenigbare betrekkingen) en verboden. Deze staan vermeld in de artikelen 10 tot en met 15 van de Gemeentewet. Wij stellen voor deze vereisten en verboden ook van toepassing te verklaren op de burgercommissieleden. Een burgercommissielid moet daarom: • ingezetene van de gemeente zijn (artikel 10, lid 1); • de leeftijd van 18 jaar of ouder hebben (artikel 10, lid 1); • niet uitgesloten zijn van het kiesrecht (artikel 10, lid 2); • indien zij of hij geen Nederlander is, over een geldige verblijfstitel dienen te beschikken (artikel 10, lid 2); • zijn/haar nevenfuncties openbaar maken (artikel 12); • geen verboden betrekkingen vervullen (artikel 13); • geen verboden handelingen verrichten (artikel 11 en 15). Aanvullende eis: burgercommissieleden en democratische legitimiteit Burgercommissieleden voeren namens hun fractie de politieke groepering die vertegenwoordigd is met een fractie in de raad het woord in commissievergaderingen. Fracties bepalen zelf wie namens hen aanwezig is in de commissievergaderingen.

Een raadslid bekleedt de functie van een vertegenwoordiger van een politieke groepering, maar ook een burgercommissielid treedt naar buiten als volksvertegenwoordiger van de politieke groepering. Vanwege de democratische legitimiteit kan verplicht worden gesteld dat burgercommissieleden op de kandidatenlijst van de gemeenteraadsverkiezingen moeten staan om aanspraak te maken op deze functie. Indien de fractie vertegenwoordigd wordt door een burgercommissielid adviseert deze in de raadscommissie dus onder verantwoordelijkheid van de raadsfractie waarvoor hij/zij zitting heeft in de commissie. Dit betekent ook dat wanneer een fractie niet langer vertegenwoordigd is in de raad, het lidmaatschap van de burgercommissieleden die op voordracht van die fractie zijn benoemd van rechtswege vervalt.

Risico's Aan het aanstellen van burgercommissieleden zijn enkele risico's verbonden: Continuïteit in burgercommissieleden Hoewel het in principe de bedoeling is dat een burgercommissielid zijn of haar positie de gehele

2 van 7

raadsperiode bekleed, is het aan de fracties om een burgercommissielid eventueel gedurende de raadsperiode te vervangen. Ook hiervoor wordt voorgesteld om een vervanger aan te wijzen die op de kandidatenlijst van de gemeenteraadsverkiezingen heeft gestaan. Beeldvorming Voor de beeldvorming richting inwoners toe is het belangrijk om goed te communiceren wat het verschil (in functie) is tussen een raadslid en een burgercommissielid. Zeker gezien de timing van aanstellen van deze leden (net na de gemeenteraadsverkiezingen) kan een vertekend beeld geven aan inwoners, die niet begrijpen waarom niet gekozen leden wel plaats mogen nemen als burgercommissielid. Met het vaststellen van het Actieplan Versterken Lokale Democratie is besloten de griffie uit te breiden, met daarbij het accent op communicatie. Wanneer deze persoon is aangesteld, kan hij/zij onder andere hierover (burgercommissieleden) communiceren en dit in beeld brengen. Inefficiënte vergadercultuur Wanneer verschillende burgercommissieleden (niet zijnde raadsleden) aanwezig zijn bij de commissievergadering en hierover het woord voeren, kan het zijn dat in de discussie in de raad een overlap ontstaat van zaken die al in de discussie in de commissie zijn benoemd door het burgercommissielid.

Dit kan zorgen voor een inefficiënte vergadercultuur, wat niet de wens is van de raad (ook bekrachtigd in het Actieplan Versterken Lokale Democratie). Het is daarom ook aan de fracties zelf om de communicatie met de burgercommissieleden goed te organiseren en elkaar goed hierover te informeren, zodat ook de besluitvorming efficiënt en slagvaardig kan verlopen. Ook zal het Reglement van Orde aangepast moeten worden. Financiële gevolgen De Gemeentewet biedt de mogelijkheid dat de raad in een verordening voorziet in ondersteuning door leden van de in de raad vertegenwoordigende politieke groeperingen. Burgercommissieleden ontvangen een vergoeding zoals dat in het Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers (artikel 3.4.1) verplicht is vastgelegd. Vergoeding per biigewoonde vergadering Aan een burgercommissielid wordt per bijgewoonde vergadering van de commissie ten laste van de gemeente een vergoeding toegekend die afhankelijk is van het aantal inwoners van de gemeente. Voor de gemeente Halderberge (categorie 20.001 50.000 inwoners) geldt een vergoeding van € 90,02 per vergadering (2022). -

Uitgaande van de periode mei 2022 mei 2023 zullen er Ga. 20 commissievergaderingen zijn (B&O en SM&V). Voor de berekening wordt ervan uitgegaan dat maximaal één burgercommissielid (niet zijnde raadslid) per fractie een commissievergadering (B&O of SM&V) bijwoont, er in de nieuwe raad 6 fracties zullen zijn, komt dit neer op een bedrag van afgerond € 10.800. -

Reiskostenvergoeding Naast een vergoeding voor aanwezigheid heeft een burgercommissielid ook ten laste van de gemeente aanspraak op vergoeding van a) reiskosten voor het bijwonen van vergaderingen van de commissie en b) reis- en verblijfskosten voor reizen binnen de gemeente gemaakt voor de uitvoering van de functie. Vanuit onze lokale verordening kennen we ook reis- en verblijfskosten voor reizen buiten de gemeente. Dit betreft kosten voor gebruik openbaar vervoer of gebruik eigen auto tot max onbelaste verstrekking (vooralsnog € 0.19 per gereden kilometer). Ook eventuele parkeer- veer en tolkosten worden vergoed en de noodzakelijke reis- en verblijfskosten. Uitgaande van de periode mei 2022 mei 2023 (zoals in de motie wordt voorgesteld) zullen er Ga. 20 commissievergaderingen zijn (B&O en SM&V). Voor de berekening wordt ervan uitgegaan dat maximaal één burgercommissielid (niet zijnde raadslid) per fractie één commissievergadering (B&O of SM&V) bijwoont, er in de nieuwe raad 6 fracties zullen zijn, én de gemiddelde afstand per retourreis 15 km is â 0.19, komt dit neer op een bedrag van € 342,00. Hierbij komen dan nog overige reis- en verblijfskosten. Voorstel is om rekening te houden met maximaal € 500. -

3 van 7

Informatie- en communicatievoorzieningen Alle raadsleden beschikken over een IPad/laptop met alle licenties om bij de stukken te komen. Omdat het streven is om papierloos te vergaderen, is het voorstel om deze burgercommissieleden ook dezelfde mogelijkheden te bieden. Per device (IPad/laptop met alle licenties) wordt € 1.000 gerekend. Op basis van maximaal twee burgercommissieleden per fractie en zes fracties in de raadsperiode 2022 2026, komt dit bedrag uit op € 12.000. Volgens de lokale verordening en regelgeving worden deze ter beschikking gesteld en bij einde van de functie als burgercommissielid ingeleverd. Ze kunnen dus niet overgenomen worden. -

Samengevat zal het aanstellen van ten hoogste twee burgercommissieleden per fractie voor de periode mei 2022 mei 2023 de volgende kosten met zich meebrengen: -

Vergoeding_per_bijgewoonde_vergadering Reis- en verblijfskosten

€ 10.800 € 500

Informatie- en communicatievoorzieningen

€ 12.000

PM-post voor excursies/raadstrainingen/scholing ivm vervullen functie

€ 2.000

PM-post voor ondersteuning vanuit automatisering en griffie Totaal

PM € 25.300

Dit budget is nu niet opgenomen in de Programmabegroting 2022. De financiële gevolgen worden voor 2022 en 2023 meegenomen in de Zomernota 2022. Duurzaamheid Duurzaamheid is bij dit voorstel niet van toepassing. Burger-& overheidsparticipatie Het aanstellen van burgercommissieleden (niet zijnde raadsleden) kan bijdragen aan het versterken van de lokale democratie. Zo wordt hiermee de mogelijkheid geboden om mogelijk nieuwe raadsleden voor te bereiden/kennis te laten maken met de politiek en alles wat daarbij komt kijken. Ook kan met behulp van burgercommissieleden (niet zijnde raadsleden) meer en wellicht ook gemakkelijker informatie opgehaald worden uit de samenleving om zo de volksvertegenwoordigende rol beter te vervullen. De participatieve democratie kan zo ook beter tot zijn recht komen. Communicatie Voor de beeldvorming richting inwoners toe is het belangrijk om goed te communiceren wat het verschil (in functie) is tussen een raadslid en een burgercommissielid. Zeker gezien de timing van aanstellen van deze leden (net na de gemeenteraadsverkiezingen) kan een vertekend beeld geven aan inwoners, die niet begrijpen waarom niet gekozen leden wel plaats mogen nemen als burgercommissielid. Met het vaststellen van het Actieplan Versterken Lokale Democratie is besloten de griffie uit te breiden, met daarbij het accent op communicatie.

Wanneer deze persoon is aangesteld, kan hij/zij onder andere hierover (burgercommissieleden) communiceren en dit in beeld brengen. Vervolg Zoals voorgesteld in de motie, is het goed om de benoeming van burgercommissieleden in het eerste jaar van de raadsperiode 2022-2026, na één jaar te evalueren en in kaart te brengen hoe de ervaringen vanuit een breed perspectief zijn en hoe hiermee in het vervolg van de raadsperiode 2022-2026 wordt omgegaan. Voorstel is om de evaluatie plaats te laten vinden in de WlB (Werkgroep Integriteit en Bestuurlijke Vernieuwing). De evaluatie wordt dan direct ook bezien met de mijlpalen en acties uit het Actieplan Versterken Lokale Democratie.

4 van 7

Voorstel Wij stellen u voor om: 1. het mogelijk te maken burgercommissieleden te benoemen met inachtneming van de volgende uitgangspunten: a. per fractie kunnen ten hoogste twee burgercommissieleden worden benoemd met dien verstande dat het aantal burgercommissieleden niet groter mag zijn dan het aantal fractieleden; b. voor burgercommissieleden gelden dezelfde benoemingsvereisten, incomptabiliteiten en verboden als voor raadsleden; c. burgercommissieleden moeten op de kandidatenlijst voor de verkiezingen staan. 2. het benodigde budget van € 25.300 voor de uitvoering van dit voorstel te verwerken in de Zomernota 2022; 3. de bovenstaande uitgangspunten te verwerken in het Reglement van orde raadscommissies Halderberge en dit ter vaststelling voor te leggen aan de raad in zijn vergadering van 25 mei 2022 en in dezelfde vergadering de voorgestelde burgercommissieleden te benoemen.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Halderberge.

Bijlage: motie aanstellen commissieleden

5 van 7

Gemeente Halderberge

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Halderberge; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 11 januari 2022; gelet op artikel 82 van de Gemeentewet en het Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers.

BESLUIT:

1. het mogelijk te maken burgercommissieleden te benoemen met inachtneming van de volgende uitgangspunten: a. per fractie kunnen ten hoogste twee burgercommissieleden worden benoemd met dien verstande dat het aantal burgercommissieleden niet groter mag zijn dan het aantal fractieleden; b. voor burgercommissieleden gelden dezelfde benoemingsvereisten, incomptabiliteiten en verboden als voor raadsleden; c. burgercommissieleden moeten op de kandidatenlijst voor de verkiezingen staan. 2. het benodigde budget van € 25.300 voor de uitvoering van dit voorstel te verwerken in de Zomernota 2022; 3. de bovenstaande uitgangspunten te verwerken in het Reglement van orde raadscommissies Halderberge en dit ter vaststelling voor te leggen aan de raad in zijn vergadering van 25 mei 2022 en in dezelfde vergadering de voorgestelde burgercommissieleden te benoemen.

Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad van de gemeente Halderberge op 10 februari 2022,

rlán ririfficr

de

de heer'drs. B.J.A. Roks

7 van 7