08 Raadsvoorstel -besluit verhogen bijdrage GR Geweld in Afhankelijkheidsrelaties en Meldpunt Crisiszorg (getekend raad 13-04-2023).pdf

Gemeente Halderberge

RAADSVOORSTEL

Contactpersoon

R. van Wijk

Raadsvergadering d.d. 13-04-2023

Commissie

SM&V 30-03-2023

Portefeuillehouder

Telefoonnummer

31165390590

Zaaknummer

480387

J. Mollen

Onderwerp Verhoging van de bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) en Meldpunt Crisiszorg.

Samenvatting Veertien gemeenten in West-Brabant hebben hun samenwerking geregeld in de Gemeenschappelijke Regeling Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) en Meldpunt Crisiszorg (GR GIA en MCZ). Hierin zijn afspraken gemaakt over de financiering van de uitvoering van regionale GIA-taken en van het Meldpunt Crisiszorg. Centrumgemeente Breda stelt de gemeentelijke bijdragen als subsidies beschikbaar aan de uitvoerende organisaties. De GR CIA en MCZ vraagt de colleges van de deelnemende gemeenten een hogere gemeentelijke bijdrage voor het jaar 2023 voor de uitvoering van de regionale GIA-taken dan waarmee in de gemeentebegrotingen van 2023 rekening is gehouden. Voor Halderberge gaat het om een verhoging van €51.511. Gemeenten dragen naar rato van inwoneraantallen bij. Wij zijn bereid die hogere bijdrage beschikbaar te stellen en vragen de raad daartoe de begroting 2023 te wijzigen.

Inleiding & beeldvorming Veertien gemeenten in West-Brabant hebben hun samenwerking geregeld in de Gemeenschappelijke Regeling Geweld in Afhankelijkheidsrelaties en Meldpunt Crisiszorg (GR CIA en MCZ). Hierin zijn afspraken gemaakt over de financiering van de uitvoering van regionale CIAtaken en van het Meldpunt Crisiszorg. Centrumgemeente Breda stelt de gemeentelijke bijdrage als subsidies beschikbaar aan uitvoerende organisaties. Voor het jaar 2023 zijn onvoldoende middelen beschikbaar vanuit de GR om Veilig Thuis en de vrouwenopvang/Safegroup de subsidies te verlenen die nodig zijn om hun taken volgens wettelijke richtlijnen en landelijk vastgestelde kwaliteitskaders uit te voeren. Beide organisaties werken aan het op orde brengen van de basis. Extra inzet is in het bijzonder nodig bij de ondersteunende diensten (aandeel overhead bedraagt slechts 5%). Beide organisaties hebben eind 2022 geen financiële reserves om de kwaliteit te verbeteren en knelpunten op te lossen. Veilig Thuis kampt daarbij nog met een te hoge werkvoorraad (ook al is deze al flink ingelopen), terwijl de dagelijkse instroom van het aantal meldingen vanaf september 2022 is toegenomen. Daarnaast heeft de Safegroup een verzoek

1 van 9

gedaan voor financiering van de intramurale hulp. Op basis van subsidieverzoeken 2023 van Veilig Thuis en Safegroup én een analyse van het regionale takenpakket GIA is alvast een doorkijk gemaakt naar het jaar 2024. De conclusie is dat ook voor 2024 en volgende jaren structureel meer middelen nodig zijn voor de uitvoering van regionale taken GIA. Voor het Meldpunt Crisiszorg zijn vanaf het jaar 2024 ook meer middelen nodig dan tot nu toe nodig was. Dit komt vanwege een grote nieuwe instroom van politiemeldingen (personen met verward / onbegrepen gedrag) bij het Meldpunt. Voor het jaar 2023 zijn nog voldoende middelen beschikbaar om het Meldpunt aanvullend te subsidiëren. Doelstelling Door het vaststellen van deze begrotingswijziging komt een hogere gemeentelijke bijdrage beschikbaar voor aanvullende subsidie aan Veilig Thuis West-Brabant en Safegroup die daarmee hun taken volgens wettelijke richtlijnen en landelijk vastgestelde kwaliteitskaders uit kunnen voeren. Overwegingen Argumenten 1. Afgelopen maanden werd duidelijk dat er meer subsidie nodig is voor zowel Veilig Thuis als Safegroup In het voorjaar van 2022 is het bestedingsplan voor de regionale taken GIA voor het jaar 2023 vastgesteld. Op basis van dit plan is de gemeentelijke bijdrage 2023 vastgesteld (bijdrage 2022 plus een indexering van 2,09%).

Mede vanwege het vertrek van de twee gemeenten AlphenChaam en Baarle-Nassau werd in het plan rekening gehouden met een verwacht tekort op de structurele uitgaven van drie ton. Een tekort van deze omvang kan met incidenteel geld worden opgevangen en was geen reden de gemeentelijke bijdrage toen al te verhogen. Centrumgemeente Breda heeft op basis van het bestedingsplan 2023 de subsidieplafonds voor 2023 medio 2022 gepubliceerd. Afgelopen maanden werd duidelijk dat zowel bij Veilig Thuis als bij de Safegroup meer subsidie nodig is dan tot nu toe werd verleend om de huidige overheadtaken te kunnen blijven uitvoeren. Het aandeel overhead bedraagt bij beide organisaties 5% van de uitgaven. Uit de landelijke benchmark van Veilig Thuis organisaties komt naar voren dat de gemiddelde overhead 18% bedraagt en voor Vrouwenopvang organisaties is de gemiddelde overhead 21%. Er is kortweg onvoldoende personeel om de overheadtaken goed uit te voeren. Zo heeft Veilig Thuis geen medewerkers voor de HR (human resource), communicatie of data-analyse. Ook is er geen financieel controller in dienst. Dit zijn allemaal functies die nodig zijn om niet alleen het werk van de medewerkers op de werkvloer goed te laten verlopen maar ook om de financiële gezondheid van de Organisatie op orde te houden.

En zo kan een data-analist bijvoorbeeld helpen bij het inzichtelijk maken van de effectiviteit van het gevoerde beleid. Inzicht in deze effectiviteit is voor ons als gemeente nodig om het beleid verder te kunnen ontwikkelen. Naast de overheadtaken is ook duidelijk geworden dat de regio West-Brabant west geen financiële bijdrage betaald voor de opvang van vrouwen en kinderen binnen de Safegroup (intramurale opvang). Ook dit betekent een verhoging van skosteubsidie voor de Safegroup 2.

De extra gevraagde middelen zijn nodig om de basis op orde te brengen en knelpunten op telossen

Na indiening van de subsidieaanvragen voor het jaar 2023 op 1 oktober jongstleden werd de werkelijke omvang van de knelpunten bij Veilig Thuis en Safegroup zichtbaar. Op grond van daaropvolgende gevoerde gesprekken met beide organisaties is de conclusie dat het grootste 2 van 9

deel van de extra gevraagde middelen echt noodzakelijk is om de basis verder op orde te brengen en geconstateerde knelpunten op te lossen. Binnen de GR zijn onvoldoende incidentele middelen beschikbaar voor de regionale GIA-taken om de benodigde extra subsidies te dekken. Behalve het tekort op de overhead zijn er ook knelpunten in het primaire proces; we noemen hier de belangrijkste: o Bij Veilig Thuis komt naar voren dat de benodigde tijd voor de dienst 'Voorwaarden en vervolg` veel hoger is dan waar Veilig Thuis afgelopen jaren op heeft begroot. De landelijke benchmark komt uit op 30 uur voor deze dienst, terwijl Veilig Thuis uitging van 20 uur per melding). o Veilig Thuis vraagt voor het op een acceptabel niveau brengen van de werkvoorraad (0-50 meldingen) voor de eerste maanden van 2023 nog incidenteel extra middelen (6,6 ton) om de werkvoorraad nog verder terug te dringen en ook om te zorgen dat deze niet weer opnieuw op gaat lopen (borging van nieuwe werkprocessen). o Bij de Safegroup is op de werkvloer extra inzet nodig voor hulp en ondersteuning van de vrouwen bij de dagdagelijkse activiteiten. o Beide organisaties worden met substantieel hogere CAO-kosten geconfronteerd en hogere materiele kosten. Beide organisaties hebben eind 2022 een minimale eigen reserve.

De reserve van Safegroup was al minimaal en Veilig Thuis heeft in 2022 de eigen reserve vrijwel geheel in moeten zetten om de veel te hoog opgelopen werkvoorraad terug te dringen. Beiden kunnen financieel geen van de genoemde knelpunten of onvoorziene kosten nog zelf opvangen. Zij hebben deze knelpunten en de extra inzet voor overheadtaken meegenomen in de aanvragen. Het aandeel overhead stijgt bij honorering naar 12%, wat nog steeds laag is ten opzichte van vergelijkbare organisaties. 3. Als de extra middelen niet beschikbaar komen, moet de Safegroup taken afstoten en zal de werkvoorraad bij Veilig Thuis oplopen Als de extra middelen niet beschikbaar komen, moet het gesprek gevoerd worden met Safegroup over het (deels) afstoten van taken. Het aantal opvangplaatsen terugbrengen is niet realistisch, omdat de opvang vrijwel altijd vol zit en vrouwenopvang organisaties vormen een landelijk netwerk, waarbij ze cliënten ook bij elkaar onderbrengen als de veiligheid daarom vraagt. Dan zal de huidige inzet op ambulant moeten krimpen, hetgeen betekent dat 'code rood'zaken door lokale teams moeten worden opgepakt of uit het zicht verdwijnen. Voor Veilig Thuis betekent het dat de werkvoorraad weer zal oplopen en Veilig Thuis niet aan de wettelijke termijnen van afhandeling zal kunnen voldoen.

Ook zal er een wachtlijst ontstaan bij de backoffice, omdat de tijd die nodig is voor 'de dienst Voorwaarden en vervolg' uit te voeren maar voor 2/3e wordt vergoed. Dit vraagt dan vervolgens meer tijd van Veilig Thuis om het zicht op veiligheid te houden, wat ook ten koste gaat van de tijd om de dienst zelf uit te voeren. Minder inzet in de netwerkorganisaties leidt ertoe dat juist minder complexe casuïstiek kan worden opgepakt; deze zullen lokaal opgepakt moeten worden of verdwijnen uit het zicht. Om een beeld te geven van de inzet van Veilig Thuis in de regio en in Halderberge, volgen hier de jaarcijfers 2022 van Veilig Thuis: • Veilig Thuis West-Brabant heeft in 2022 voor de gehele regio in totaal 3.508 adviezen gegeven, 5.816 meldingen ontvangen en 6.675 triagebesluiten genomen. Het aantal ontvangen meldingen is in 2022 met 8% gestegen ten opzichte van 2021. • In Halderberge ging het om 221 meldingen, 68 adviezen en 266 triagebesluiten. 1

Het doel van de dienst Voorwaarden en Vervolg is directe veiligheid organiseren en inzetten op vervolghulp gericht op stabiele veiligheid met betrokken huishouden en hulpverlening, deze taak wordt door de backoffice van veilig Thuis uitgevoerd 3 van 9

Bij de Safegroup verbleven in de opvanging 2021 53 vrouwen en 77 jeugdigen. Voor 2022 is het aantal vrouwen vergelijkbaar en ligt de verhouding kinderen iets lager. Definitieve cijfers zijn er nog niet, zie voor meer informatie over de Safegroup de memo in bijlage 2. Risico's Verbouwing Safegroup De eerste fase van de vernieuwing van Safegroup betreft renovatie van de bestaande units. Dit is in gang gezet. De volgende fase is in voorbereiding, maar zal nog de nodige tijd vragen. Met de vernieuwing van de voorziening zullen alle vrouwen met hun kinderen eigen woonruimte hebben. De wens vanuit de hulpverlening is om vrouwen huur te laten betalen voor het wonen gericht op zoveel mogelijk zelfstandig functioneren, ook al is het binnen een beveiligde omgeving. Hoe dit in praktijk mogelijk te maken heeft samen met de nieuwbouw zelf financiële consequenties voor de exploitatie van de vrouwenopvang. Hoe deze eruit zien is nog niet te voorspellen en staat los van deze extra gevraagde bijdrage. Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming De verwachting is dat het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming in een versnelling komt. Wat de financiële consequenties zijn van de inrichting van een regionaal veiligheidsteam en het versterken van lokale teams is ook nog niets over te zeggen.

De regionale middelen die vanuit dit takenpakket beschikbaar zijn om te werken aan het toekomstscenario zijn tijdelijk, dat betreffen ontwikkelgelden vanuit het Rijk. Wisselwerking regionale inzet met lokale teams Zoals al aangegeven zal er een verschuiving komen van inzet complexe casuïstiek van regionaal naar lokaal. Dit vraagt om versterking van de lokale teams (daar waar nodig). Het vraagt ook om expertise die regionaal beschikbaar moet zijn waar lokale teams een beroep op moeten kunnen doen. De huidige beschikbare regionale expertise is versnipperd aanwezig, in verschillende teams, zoals het Interventieteam, de ambulante teams van Safegroup, proces- en casusregisseurs van Veilig Thuis e.a. De verwachting is dat hiermee een efficiencyslag gemaakt kan worden, de vraag is echter of dat ook in de praktijk zo uit gaat komen. Alle regionale teams die complexe casuïstiek oppakken geven aan dat de complexiteit steeds verder toeneemt. Enerzijds moeten we ons richten op het realiseren van een samenhangende aanpak van complexe casuïstiek, regionaal en het verder werken aan het op orde brengen van de basis regionaal en anderzijds moeten we juist lokaal inzetten op versterken van de lokale teams; inzetten op breed kijken naar gezinnen (0-100), vroegtijdig zorgen bespreekbaar maken en steun / hulp organiseren, en als het nodig is voor langere tijd deze steun bieden, lokaal.

Het risico is aanwezig dat de verschuiving van regionaal naar lokaal te snel komt en dit lokaal niet kan worden opgevangen, of juist dat we regionaal te lang taken blijven doen die lokaal moeten gaan landen. We zullen kritisch moeten zijn op de wisselwerking tussen regionaal en lokaal om te voorkomen dat gezinnen tussen wal en schip terecht komen. Inflatie De organisaties hebben nu al last van de kostenstijging van lonen, energie en overige materiele kosten. De verwachting is dat dit niet allemaal met extra subsidies kan worden opgevangen. Er zal in nauw overleg met de uitvoerende organisaties steeds bezien wat wel nog kan en wat mogelijk niet meer kan. Dit raakt ook andere partners en aanbieders en geldt niet specifiek voor GIA.

Financiële gevolgen 2023 Voor Veilig Thuis en Safegroup samen is afgerond € 1,7 miljoen extra subsidie nodig boven de gepubliceerde plafonds. Hiervan is € 0,66 miljoen incidenteel voor Veilig Thuis voor het wegwerken en klein houden van de werkvoorraad. Het overheadpercentage zal van 5 naar 12% gaan, zodat 4 van 9

meer capaciteit beschikbaar komt om overheadtaken uit te voeren. De GR beschikt nog over incidentele middelen waar geen uitgaven tegenover staan van afgerond € 1,2 miljoen. Dit is onvoldoende om de hogere subsidies mee beschikbaar te stellen. Daarom wordt voor 2023 van de 14 gemeenten gezamenlijk € 0,5 miljoen extra gevraagd boven de al vastgestelde gemeentelijke bijdrage 2023 van € 5.459.604, te verdelen naar rato van het aantal inwoners. De gevraagde extra bijdrage 2023 voor onze gemeente voor dit onderdeel bedraagt € 22.067. Daarnaast komt nog de bijdrage voor intramurale opvang in de Safegroup, dit bedraagt € 29.444. In totaal is dit €51.511. De totaal voor 2023 gevraagde bijdrage voor onze gemeente komt daarmee op € 292.459. 2024 Voor wat betreft de GIA-taken: In het jaar 2024 zijn binnen de GR veel beperktere incidentele middelen beschikbaar, afgerond € 730.000, waarvan nog € 44.000 vanwege uittreding uit de GR van twee gemeenten. De incidentele gelden zijn bedoeld en ook nodig voor het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en niet in te zetten voor structurele kosten. De hogere gemeentelijke bijdrage waar voor 2024 rekening mee moet worden gehouden is niet vanwege nog weer hogere subsidies voor Veilig Thuis en Safegroup, maar vanwege het feit dat er geen incidenteel budget meer beschikbaar is voor de structurele subsidies.

Daarom is het verzoek voor het jaar 2024 rekening te houden met een hogere gemeentelijke bijdrage met 14 gemeenten gezamenlijk van: € 5.459.604 huidige gemeentelijke bijdrage €1.544.411 extra nodig € 7.004.015 totaal, prijspeil 2023 De extra bijdrage 2024 voor onze gemeente bedraagt € 68.160. Daarnaast komt nog de bijdrage voor intramurale opvang in de Safegroup, dit bedraagt € 29.444. In totaal is dit € 97.604. De geraamde uitgaven voor 2024 zijn op prijspeil 2023. De indexering moet nog worden vastgesteld voor dat jaar. Zodra de uitgaven op prijspeil 2024 worden vastgesteld wordt de definitieve gemeentelijke bijdrage voor 2024 berekend. Conform de afspraak in de GR wordt de jaarlijkse bijdrage GIA van de gemeenten bepaald door op het totaal benodigde budget voor regionale uitvoeringsplannen GIA de beschikbare rijksmiddelen (DUVO) in mindering gebracht en het resterende bedrag bij de deelnemende gemeenten in rekening gebracht op basis van de inwoneraantallen. Voor wat betreft het Meldpunt Crisiszorg: De extra bijdrage 2024 voor onze gemeente bedraagt € 6.688. Ook hier geldt dat de geraamde uitgaven voor het Meldpunt crisiszorg berekend zijn op het prijspeil 2023 en nog niet geïndexeerd zijn voor het jaar 2024 en de definitieve bijdrage vastgesteld wordt als de geraamde kosten voor 2024 geïndexeerd zijn.

Dekking Voorgesteld wordt om de hogere bijdrage aan de GR GIA en MCZ te dekken uit het begrotingssaldo 2023 en het saldo van de meerjarenraming. De gevolgen voor het begrotingssaldo en de meerjarenraming zijn in onderstaande tabel in beeld gebracht. Het saldo biedt voldoende ruimte om de kosten te kunnen dekken.

5 van 9

Begrotingssaldo Saldo Programmabegroting 2023

€

2023 316.482

€

Programmabegroting 2023, amendement BOAs (raad 3-11-2022)

€

72.000

€

Dorpshuisfunctie De Blokhut (raad 15-122022)

€

62.124

€

78.779

€

51.719

€

54.406

Verbouwing Fideï etArti (raad 15-12-2022)

€

€

20.885

€

20.686

€

20.487

Tijdelijke vervanging raadslid (raad 16-22023) Capaciteitsuitbreiding incl. kosten BOA's (raad 23-3-2023)

€

5.170

€

€

110.000

€

205.000

€

205.000

€

205.000

€

30.074

€

17.513

€

53.516

2024 2.091.876

€

2025 3.664.583

€

2026 735.465

€

-

Raadsbesluiten

-

IPOR religieus erfgoed raad 23-3-2023)

-

€

-

-€

-€

-

Huidig saldo incl. raadsbesluiten

€

67.188

€

1.757.138

€

3.369.666

€

402.056

Hogere bijdrage GR GlAen MCZ (raad 13 april 2023)

€

51.511

€

104.292

€

104.292

€

104.292

Resterend saldo

€

15.677

€

1.652.846

€

3.265.374

€

297.764

Duurzaamheid

n.v.t. Burger-& overheidsparticipatie Ook de adviesraad sociaal domein wordt geïnformeerd over dit voorstel door middel van een brief. Communicatie Het college van centrumgemeente Breda verhoogt met de extra middelen de subsidieplafonds 2023 voor Veilig Thuis en voor de vrouwenopvang en publiceert deze op het Gemeenteblad van Breda en op de subsidiewebsite van de gemeente Breda, Subsidies 1 Gemeente Breda Het college van centrumgemeente Breda stelt voor het jaar 2024 de subsidieplafonds vast, medio 2023 en publiceert deze eveneens op genoemde sites. Vervolg In de Gemeentewet (artikel 190, tweede lid juncto artikel 192, tweede lid) staat dat een besluit tot wijziging van de begroting ter inzage moet worden gelegd en algemeen verkrijgbaar moet worden gesteld. De openbare kennisgeving hiervan wordt gepubliceerd in het digitale gemeenteblad van Halderberge, dat is te raadplegen via Overheid.nl. Voorstel Wij stellen u voor 1. In te stemmen met de verhoging van de bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling Geweld in Afhankelijkheidsrelaties en Meldpunt Crisiszorg met €51.511 in 2023 en €104.292 vanaf 2024; 2. De hogere bijdrage te dekken uit het begrotingssaldo 2023 en het saldo van de meerjarenraming; 3. de 10e begrotingswijziging 2023 vast te stellen.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Halderberge.

6 van 9

Bijlage: 1. Ingekomen brief van de GR met verzoek om extra middelen met de bijlagen: a) Overzicht gemeentelijke bijdrage 2023 GIA inclusief de extra gevraagde bijdrage b) Overzicht gemeentelijke bijdrage 2024 GIA, indicatief, gebaseerd op prijspeil 20232 c) Overzicht gemeentelijke bijdrage 2024 Meldpunt Crisiszorg, gebaseerd op prijspeil 2023 d) Bestedingsplan GIA-taken 2023 en 2024, samengevat 2. Memo Financiering Safegroup Breda

2 2

In bijlage b "overzicht gemeentelijk bijdrage 2024 GIA, indicatief, gebaseerd op prijspeil 2023 stond een verkeerd bedrag. Daarom is dit een herziene versie.

7 van 9

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Halderberge; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 17 januari 2023

Gemeente Halderberge

gelet op de artikelen 13 en 15 van de Gemeenschappelijke Regeling inzake Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) en Meldpunt Crisiszorg West-Brabant.

B E S L U IT: 1.

2. 3.

In te stemmen met de verhoging van de bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling Geweld in Afhankelijkheidsrelaties en Meldpunt Crisiszorg met € 51.511 in 2023 en € 104.292 vanaf 2024; De hogere bijdrage te dekken uit het begrotingssaldo 2023 en het saldo van de meerjarenraming; de 10e begrotingswijziging 2023 vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad van de gemeente Halderberge op 23 maart 2023,

de griffier,

9 van 9