08 Raadsvoorstel -besluit Motie Verkeersonveiligheid agv ontbreken openbare verlichting (getekend raad 08-02-2024).pdf

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

Contactpersoon

Jac Borghouts

Raadsvergadering d.d. 08-02-2024

Commissie

24-01-2024

Portefeuillehouder

Telefoonnummer

0165 390500

Onderwerp

640495

Thomas Melisse, wethouder

Motie Verkeersonveiligheid als gevolg van het ontbreken van openbare verlichting.

Samenvatting Bij het vaststellen van het Beleidsplan Openbare verlichting 2021-2025, op 15 oktober 2020, heeft het college de raadsbrede motie ‘Verkeersonveiligheid als gevolg van het ontbreken van openbare verlichting’ overgenomen. Met deze motie is gevraagd om de vermeende verkeers- en sociale onveiligheid vanwege het ontbreken van openbare verlichting op de Veerkensweg in Oud Gastel (gedeelte buiten de bebouwde kom) te onderzoeken. Verkeerstellingen zijn uitgevoerd in periodes die een goede weergaven zijn van de werkelijkheid. Daarom heeft het wat langer tijd in beslag genomen. Inmiddels is het onderzoek afgerond en besluit het college de bevindingen voor te leggen aan de gemeenteraad. Deze bevindingen zijn afgewogen tegen de randvoorwaarden die zijn verwoord in het beleidsplan voor de openbare verlichting 2021-2025 en de Mobiliteitsvisie. Uiteindelijk is een keuze gemaakt om geen definitieve masten te plaatsen, maar het lichtbeeld te versterken door LED-units in de rijbaan te plaatsen. De bocht in de Veerkensweg wordt wel extra aangelicht door 2 nieuwe masten. De oude bestaande mast wordt vervangen. Mocht de gemeenteraad ervoor kiezen om de alternatieve maatregelen uit te voeren en de benodigde middelen ad. € 25.000,- beschikbaar te stellen, dan worden de werkzaamheden in 2024 uitgevoerd.

Inleiding & beeldvorming Bij het vaststellen van het Beleidsplan Openbare verlichting 2021-2025, op 15 oktober 2020, heeft het college de raadsbrede motie ‘Verkeersonveiligheid als gevolg van het ontbreken van openbare verlichting’ overgenomen. Met deze motie is gevraagd om de vermeende verkeers- en sociale onveiligheid vanwege het ontbreken van openbare verlichting op de Veerkensweg in Oud Gastel (gedeelte buiten de bebouwde kom) te onderzoeken. In de motie zijn een aantal vragen opgesteld waarvoor nader onderzoek nodig was. Met name het in beeld brengen van het aantal verkeersbewegingen. Deze verkeerstellingen zijn uitgevoerd in periodes die ook een goede weergaven waren van de werkelijkheid. Door de coronapandemie heeft het onderzoek wat langer op zich laten wachten. Inmiddels is het onderzoek naar het aantal verkeersbewegingen afgerond en stellen wij voor de bevindingen voor te leggen aan de gemeenteraad. De andere vragen die zijn gesteld omvatten: - het in beeld brengen van de kosten voor aanvullende verbeteringen om de verkeersveiligheid en

1 van 6

het gevoel van sociale veiligheid te verbeteren. - de kosten voor de verbeteringen af te zetten tegen de kosten voor het aanbrengen van duurzame en slimme verlichting passend bij het karakter van de weg. Doelstelling  Het doel van dit voorstel is om een tegemoetkoming te doen aan het gevoel van verkeersen sociale onveiligheid in de Veerkensweg. Hierbij moeten nadelige effecten voor de buitenruimte worden voorkomen. Ook grootschalige investeringen, waarbij de noodzaak niet direct is aangetoond, moeten worden voorkomen.  De rol van de gemeenteraad is om middelen beschikbaar te stellen om te kunnen voorzien in de verbeteringen. Overwegingen 1. Het onderzoek naar het aantal verkeersbewegingen in relatie tot de inrichting van de weg Het CROW hanteert in het kader van Duurzaam Veilig Verkeer richtlijnen voor de weginrichting per wegcategorie. In de Mobiliteitsvisie, onlangs vastgesteld door de gemeenteraad, is de Veerkensweg ten westen van de Kruidenlaan gecategoriseerd als erftoegangsweg (ETW) buiten de bebouwde kom (type II). Op de erftoegangswegen maken alle verkeerssoorten in beginsel gebruik van dezelfde rijbaan. De afwikkeling van (veel) fietsers op een verhardingsbreedte van circa 3,50 meter - 4,50 meter kan bij relatief hoge intensiteiten niet als Duurzaam Veilig worden aangemerkt.

Bovendien is volledige integratie van fietsers alleen mogelijk als de rijsnelheid van het autoverkeer overeenkomt met de maximumsnelheid (60 km/h). Bij verkeersintensiteiten hoger dan 2.000 à 2.500 mvt/etmaal zijn fietsvoorzieningen noodzakelijk. Begin juli 2022 en halverwege december 2022 heeft de gemeente een verkeersmeting uitgevoerd op dit deel van de Veerkensweg. Op basis van de verkeersintensiteiten (tussen 400-500 mvt/etmaal) en de snelheid van het gemotoriseerde verkeer (gemiddelde snelheid ca. 48 km/uur, v85-snelheid* ca. 56 km/uur) concluderen wij dat vrij liggende fietsvoorzieningen op deze locatie niet noodzakelijk zijn. Hier komt bij dat de verwachting is dat de verkeersintensiteiten verder gaan afnemen door de uitvoering van werkzaamheden aan de Kruislandseweg. In dit project wordt een doorsteek gemaakt van de Kruislandseweg naar de Veerkensweg, zodat het verkeer bijv. vanuit Stampersgat via de Gastelsedijk west direct op de Kruislandseweg kan komen en dus niet meer via de Veerkensweg en Oud Gastel hoeft. 2. De uitgevoerde metingen in relatie tot de wens cq noodzaak voor openbare verlichting Ten tijde van de verkeerstelling in juli 2022 maakten er gemiddeld 172 fietsers per etmaal gebruik van dit deel van de Veerkensweg. In de vroege ochtend en late avond (wanneer de verlichting zou branden) waren dit er gemiddeld 12.

In december 2022 waren er gemiddeld per etmaal slechts 30 fietsers die gebruik maakte van dit deel van de Veerkensweg. Als we verder inzoomen op de avonduren in december, dan constateren we bijvoorbeeld dat er na 19:00 uur vrijwel geen enkele fietser meer over de Veerkensweg rijdt. 3. de vraag vanuit bewoners om openbare verlichting in relatie tot het gevoel van onveiligheid Tijdens de participatie van de actualisatie van de Mobiliteitsvisie in oktober 2022 hebben inwoners hun opmerkingen/wensen/suggesties kunnen aangeven op een digitale knelpuntenkaart. De gemeente heeft in totaal ongeveer 1.300 reacties ontvangen. Hiervan hadden er 20 te maken met openbare verlichting. Geen enkele van die 20 meldingen hadden betrekking op de situatie op de Veerkensweg. Wij kunnen uit bovenstaande metingen concluderen dat het plaatsen van openbare verlichting weinig toegevoegde waarde heeft. Toch kunnen er wel verbeteringen worden doorgevoerd waarbij de investeringen beperkt blijven en waarbij de verschillende uitgangspunten toch in tact blijven. 2 van 6

4. Het beleidsplan Openbare verlichting in verhouding tot de vragen vanuit de motie Het Beleidsplan Openbare verlichting 2021-2025, wat door de gemeenteraad is vastgesteld, geeft handvaten hoe om te gaan met vragen om verlichting in, in dit geval, het buitengebied, waar landelijk de ambitie ligt om geen verlichting te plaatsen. Het beleidsplan gaat specifiek in op de stelling “Licht waar het moet, donker waar het kan” en ook op de aspecten van sociale en verkeersveiligheid. Openbare verlichting t.b.v. sociale veiligheid kan alleen werken op die plekken waar woningen staan en/of waar een intensief gebruik van de openbare ruimte plaatsvindt. Zonder de sociale controle levert verlichting van een openbare ruimte schijnveiligheid op. In het geval van dit gedeelte van de Veerkensweg kunnen we concluderen dat er weinig tot geen woningen staan en dat verkeerstellingen aangeven dat het gebruik ook niet intensief is. Als het gaat om verkeersveiligheid dan is de stelling binnen het beleidsplan dat weggebruikers het verloop van de weg moeten kunnen zien, de aanwezigheid van zijwegen, overige weggebruikers en obstakels. Deels wordt het ontbreken van licht al gecompenseerd door de verlichting van weggebruikers. Zijwegen en obstakels zijn er niet en het gebruik blijkt uit de tellingen ook niet intensief te zijn. Het gebruik in de vroege ochtend en avond is gemiddeld zeer laag.

Wij kunnen uit bovenstaande concluderen dat ook vanuit het beleidsplan het plaatsen van lichtmasten niet wordt gedragen. Toch kunnen er wel verbeteringen worden doorgevoerd waarbij de investeringen beperkt blijven. 5. Het aanbrengen van verbeteringen in de Veerkensweg 5.1 Binnen de bebouwde kom staat verlichting welke, in het kader van de ambitie om in 2026 100% LED- proef te zijn, wordt vervangen door LED- verlichting. Hiervoor zijn ook middelen beschikbaar binnen het vervangingsplan van de openbare verlichting. Buiten de bebouwde kom is de Veerkensweg een lange rechte weg, uitgezonderd een zogenaamde “kronkel” in de weg. Hier staat nu 1 lichtmast. Eén van de verbeteringen kan zin om deze mast te vervangen door LED verlichting en er worden 2 masten aan het begin en eind van de “kronkel” extra geplaatst. 5.2 Het aanbrengen van LED-units in het wegdek Om invulling te geven aan een beter gevoel van verkeers- en sociale veiligheid worden er in de lange rechte stukken van de weg extra LED-units in het asfalt tussen de bestaande aangebracht. Deze units werken op zonne-energie en hebben dus geen stroomkabel nodig. Het risico op lichtvervuiling wordt hiermee voorkomen als ook een verzwaring op het onderhoudsbudget van de gemeente Halderberge voor de openbare verlichting. 6.

De kosten voor het aanbrengen van de genoemde verbeteringen in verhouding tot het plaatsen van duurzame en slimme verlichting passend bij het karakter van de weg In de motie is de vraag gesteld om de kosten voor de verbeteringen ook af te zetten tegen de kosten voor het aanbrengen van duurzame en slimme verlichting passend bij het karakter van de weg. Het plaatsen van kostbare duurzame en slimme verlichting bedraagt ong. € 125.000,-. Dit zijn dan de aanlegkosten. Met het vaststellen van het huidige beleidsplan is uitgegaan van de kosten voor het vervangen van de bestaande verlichting en dus niet van extra nieuwe verlichting. Dit zijn dan ook extra middelen die gevraagd moeten worden. Verder moet er rekening worden gehouden met jaarlijkse kosten t.b.v. het onderhoudsbudget van ong. € 2500,-. Dit zijn kosten voor energie en het onderhoud. De Veerkensweg staat niet op de onderhoudsplanning voor wegen, zodat het combineren van werkzaamheden en daarmee het mogelijk tegengaan van hogere kosten niet aan de orde is. Risico's Verschillende belangen en ambities. Ook andere ambities spelen bij de keuze voor de verbeteringen een rol, zoals energiebesparing, het vermijden van lichtvervuiling (met name in het buitengebied) en het vermijden van grote investeringen waarvan op voorhand de meerwaarde onduidelijk is. Zo blijkt dat in de winterperiode 3 van 6

het gebruik van de Veerkensweg door fietsverkeer minimaal is. Dit is juist de periode waarin openbare verlichting de meeste impact heeft op de beleving van de openbare ruimte m.b.t. het sociale vlak en de verkeersveiligheid. De definitie van onveilig. De invulling van de definitie van wat wel of niet onveilig is blijft lastig. De beleving per individu speelt hierbij een grote rol. Dat maakt dat uiteindelijk het toepassen van oplossingen ook mogelijk niet voor een ieder de juiste oplossing zou kunnen zijn. Door als beheerder uit te gaan van landelijke toepassingen, vastgestelde beleidsplannen en ervaringen kan er toch een goede invulling worden gegeven. Financiële gevolgen Voor de verbeteringen in de Veerkensweg zijn er de volgende kosten: - het toepassen van slimme duurzame verlichting eenmalig €125.000,- jaarlijks t.b.v. energie en onderhoud € 2.500,Voorgestelde verbeteringen: - leveren en aanbrengen 2 extra lichtmasten met LED- verlichting - leveren en aanbrengen Led-units in het wegdek - bijkomende kosten (wegafzettingen, verkeersregelaars, Enexis) Totale kosten

€ 2.500,€ 17.500,€ 5.000,€ 25.000,-

Voor de dekking van deze kosten wordt aan de gemeenteraad gevraagd een budget ad. € 25.000,beschikbaar te stellen ten laste van het positieve begrotingssaldo 2024. Het saldo wordt dan: Begrotingssaldo Saldo Programmabegroting 2023

2024 767.757

2025 2.817.158

2026 -1.037.837

2027 91.571

90.000

30.000

0

0

Commissie Omgevingskwaliteit (raad 14-12-2023)

18.000

19.140

20.314

21.524

Dorpshuis De Steiger (raad 14-12-2023)

0 457.200

9.745 58.599

32.304 58.752

24.824 58.921

145.958

243.595 59.090

26.698 250.903

26.448 258.430

Raadsbesluiten Programmabegroting 2024, amendementen "verdubbeling nieuwe bomen binnen de bebouwde kom" en "versnelling van het vergroenen en klimaat adaptief inrichten van de openbare ruimte 2024" (raad 9-11-2023)

Aankoop Veerhuis (raad 14-12-2023) Voorstel: Dorpshuis Hoeven Voorstel: Manifest Dienstverlening Voorstel: 750 jarig bestaan Oud Gastel en Oudenbosch Voorstel: Verkeersveiligheid Veerkensweg

25.000

Huidig saldo incl. raadsbesluiten

31.598

2.396.990

-1.426.808

-298.575

Resterend saldo

31.598

2.396.990

-1.426.808

-298.575

Kosten voor het vervangen van de bestaande verlichting binnen de bebouwde kom worden meegenomen in de totale renovatie van het bestaande areaal aan openbare verlichting wat is voorzien op het Investeringsprogramma.

4 van 6

Duurzaamheid De LED-units zijn voorzien van kleine zonnecellen, waardoor er dus geen kabel hoeft te worden aangelegd. Daar waar lichtmasten worden vervangen worden er ook armaturen met LEDverlichting geplaatst. De Veerkensweg komt niet voor op de wegenplanning voor het uitvoeren van onderhoud. Door het plaatsen van de LED-units blijft ook de impact voor de asfaltverharding beperkt. Burger-& overheidsparticipatie Tijdens de participatie van de actualisatie van de Mobiliteitsvisie (in oktober 2022) hebben inwoners hun opmerkingen/wensen/suggesties kunnen aangeven op een digitale knelpuntenkaart. We hebben in totaal ongeveer 1.300 reacties ontvangen. Hiervan hadden er 20 te maken met openbare verlichting. Geen enkele van die 20 meldingen hadden betrekking op de situatie op de Veerkensweg. De verbeteringen die nu worden voorgesteld worden gedaan op basis van de inzichten en vastgesteld beleid vanuit de gemeente. Communicatie Bewoners van de Veerkensweg worden op de hoogte gebracht van de werkzaamheden. Het is de bedoeling om deze werkzaamheden, voornamelijk buiten de bebouwde kom, te combineren met de werkzaamheden binnen de bebouwde kom waarbij dan de bestaande verlichting wordt vervangen door LED- verlichting. Een enkele bewoners heeft hierover vragen gesteld en zal dan ook worden meegenomen in de verdere planning.

Vervolg Het college is bevoegd besluiten te nemen over het verbeteren van de verkeerveiligheid. Gelet op de inhoud van de motie leggen wij deze voorstellen voor aan uw raad. Nadat de raad akkoord gaat met de verbetervoorstellen en het beschikbaar stellen van de benodigde middelen worden de voorbereidingen voor de werkzaamheden opgestart. De planning zal zijn om voor het najaar van 2024 gereed te zijn met de werkzaamheden. Voorstel Het voorstel is als volgt:: 1. ter uitvoering van de motie Verkeersonveiligheid als gevolg van het ontbreken van openbare verlichting, zoals overgenomen door het college in de raadsvergadering van 15 oktober 2020, in te stemmen met de voorgestelde verbetervoorstellen; 2. voor de uitvoering van de verbetervoorstellen een budget van € 25.000,- beschikbaar te stellen. 3. Vast te stellen de 9e begrotingswijziging 2024.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Halderberge

Bijlage: 1. Motie WOS 2. Overzichtstekening met de verbetervoorstellen 3. Verkeerstellingen

5 van 6

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Halderberge; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 19-12-2023; gelet op: De motie Verkeersonveiligheid als gevolg van het ontbreken van openbare verlichting, zoals overgenomen door het college in de raadsvergadering van 15 oktober 2020;

BESLUIT: Het voorstel is als volgt: 1. ter uitvoering van de motie Verkeersonveiligheid als gevolg van het ontbreken van openbare verlichting, zoals overgenomen door het college in de raadsvergadering van 15 oktober 2020, in te stemmen met de voorgestelde verbetervoorstellen; 2. voor de uitvoering van de verbetervoorstellen een budget van € 25.000,- beschikbaar te stellen; 3. vast te stellen de 9e begrotingswijziging 2024.

Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad van de gemeente Halderberge op 8 februari 2024,

de griffier,

de voorzitter,

drs. A. Koenen

drs. B.J.A. Roks

6 van 6