07 Raadsvoorstel -besluit Bestuurlijke koers Vitaal Buitengebied (raad 18-04-2019).pdf

RAADSVOORSTEL (i e ni e en te Halderberge

Raadsvergadering:

18 april 2019

Commissie:

Portefeuillehouder:

H. Wierikx

Registratienummer:

Contactpersoon:

R. van Wijk

Telefoonnummer

B&O

0165-390590

Onderwerp Bestuurlijke koers Vitaal Buitengebied

Inleiding & beeldvorming 'Halderberge verdient een vitaal platteland'. Dat staat in het raadsprogramma 2018-2022. De gemeente constateert daarbij dat er veel lastige opgaven bij elkaar komen in het buitengebied, zoals strijdig gebruik van recreatieve verblijfslocaties, de toenemende leegstand van agrarische bebouwing, de huisvesting van arbeidsmigranten en ondermijnende criminaliteit. Maar ook opgaven op het gebied van duurzaamheid, leefbaarheid, gezondheid en ruimtelijke kwaliteit. Opgaven die vragen om een passend antwoord van de gemeente en vooral ook om (gecoördineerde) actie en inzet. Binnen uw raad is de behoefte aanwezig om als gemeente deze opgaven voortvarend aan te pakken. Dit blijkt ook uit de moties die uw raad op 5 juli 2018 en 8 november 2018 heeft aangenomen over het buitengebied. De motie is de aanleiding geweest voor het opstellen van een bestuurlijke koers Vitaal Buitengebied. In deze bestuurlijke koers worden keuzes gemaakt ten aanzien van de inhoudelijke richting voor een aanpak voor het buitengebied en vertaalt naar scenario's voor de noodzakelijke inzet. In de bijlage treft u het voorstel voor de bestuurlijke koers aan. Tijdens de besloten beeldvormende raadsbijeenkomst op 27 februari 2019 hebben wij uw raad meegenomen in de voortgang van de ontwikkeling van de bestuurlijke koers.

Door het vaststellen van de bestuurlijke koers Vitaal Buitengebied ligt er een basis om verder invulling te geven aan een vitaal buitengebied Doelstelling Het gewenst maatschappelijke effect is een vitaal buitengebied, waarbij de focus ligt op de economische en recreatieve potentie. Daarbij is oog voor de woonomgeving, leefbaarheid en veiligheid.

Raadsvoorstel vitaal buitengebied.docx

Pagina 1 van 6

De bestuurlijke koers voor het vitaal buitengebied dient meerdere doelen, namelijk: 1. Het bieden van duidelijkheid voor welk vraagstuk de aanpak een oplossing is. 2. Het besef dat het zowel gaat om kansen benutten en creëren als om het voorkomen van bedreigingen. En dat het bereiken van de beschreven doelen een langjarige inzet vraagt. 3. Het zijn van een inhoudelijke richting op basis waarvan keuzes kunnen worden gemaakt. 4. Het bieden van een stappenplan voor de uitvoering en bouwstenen voor omgevingsvisie. 5. Het zorgen voor zichtbaarheid. Het mag duidelijk zijn en worden dat de gemeente Halderberge gaat voor een vitaal buitengebied en hier samen met belanghebbenden op in wil zetten. Overwegingen 1. 1 Het vaststellen van de bestuurlijke koers is een belangrijke eerste stap om te komen tot een concrete aanpak. Het gaat daarbij om zowel het vastleggen van de inhoudelijke koers als de inzicht in de daarvoor noodzakelijke capaciteit. Het is belangrijk om focus aan te brengen en een keuze te maken voor een duidelijke inhoudelijke invalshoek en/of vertrekpunt. Het vertrekpunt is daarbij het versterken van de economische en recreatieve potentie van het buitengebied, met oog voor de woonomgeving, de leefbaarheid en de veiligheid. Dat is vertaald in een aanpak met drie pijlers: 1. Vitale recreatieparken. 2. Toekomstbestendig gebruik agrarisch vastgoed. 3.

Humane huisvesting arbeidsmigranten In de bijgevoegde bestuurlijke koers is dit verder uitgewerkt. 2.1 Om tot gerichte uitvoering te komen is meer en betere informatie nodig Eén van de belangrijkste conclusies die de afgelopen maanden is getrokken is dat het essentieel is de informatiepositie te verbeteren. Zo is er op dit moment bijvoorbeeld onvoldoende informatie over de omvang van de (ondermijnende) criminaliteit in het buitengebied of is er onvoldoende in beeld in welke mate huishoudens met sociale problematiek permanent op recreatieparken wonen. Ook kan beter in beeld worden gebracht in welke mate er sprake is van problematisch leegstand bij agrarische bebouwing of strijdig gebruik. Fase 1, met een doorlooptijd tot de programmabegroting 2021, richt zich daarom op het versterken van de informatiepositie, zowel op basis van het verzamelen en ontsluiten van data als op basis van gesprekken met bewoners en bedrijven en een verdieping van het beleidskader arbeidsmigranten. Op basis van een verbeterde informatiepositie kunnen gerichte keuzes worden gemaakt over de noodzakelijke (extra) inzet, bijvoorbeeld de extra inzet op legalisatie en/of handhaving nâ fase 1. Als de vervolgaanpak duidelijk is wordt er een dekkingsvoorstel opgesteld voor de programmabegroting 2021.

2.2

Voor de uitwerking van fase 1 is het nodig om extra personele capaciteit en middelen in te zetten of de reeds beschikbare inzet en middelen te (her)prioriteren. De uitwerking van fase 1 (april 2019- april 2020) kan niet worden gedekt uit reeds beschikbare gestelde middelen en past niet binnen de beschikbare ambtelijke capaciteit. De inzet is daarbij berekend op projectniveau. De ambtelijke uren zijn daarbij ook als kosten meegerekend. De kosten voor fase 1 worden geraamd op € 300.000,-. Daarbij is het vertrekpunt het gelijktijdig opstarten van de drie pijlers. Gezien de samenhang tussen de pijlers heeft een integrale opstart een duidelijke voorkeur. De kosten per afzonderlijke pijler zijn circa 1/3 van de totale kosten (€ 100.000,-). 3.1

Op basis van de resultaten van fase 1 kan een dekkingsvoorstel voor de noodzakelijke inzet worden opgesteld.

Pagina 2 van 6

Op basis van een verbeterde informatiepositie kunnen gerichte keuzes worden gemaakt over de noodzakelijke structurele en incidentele (extra) inzet vanaf 2021.

Risico's Grote (politieke) zichtbaarheid De uitvoering van de drie pijlers kan reuring in de Halderbergse samenleving veroorzaken. Dit kan zich zowel in positieve als in negatieve zin uiten. Bij een succesvolle revitalisering van bijvoorbeeld de recreatieparken zal het toerisme toenemen, met een positieve impact op de economie van Halderberge. Echter zal het verplaatsen van de huidige bewoners van de parken zorgvuldig moeten gebeuren en een lange adem vergen. Ook het aanwijzen van locaties voor de huisvesting van arbeidsmigranten zal risico's met zich meebrengen in relatie tot het draagvlak onder de Halderberge inwoners. Als beheersmaatregel zal onder meer communicatie een prominente plaats krijgen in fase 1 met een inzet op bewustwording, focus op kansen, aandacht voor de bedreigingen en het voeren van gebiedsdialogen. Capaciteit Om het concrete plan uit te voeren is (ambtelijke) capaciteit nodig. Het risico bestaat dat deze capaciteit niet beschikbaar is of dat de kosten om te komen tot de gewenste capaciteit hoog zijn. Mogelijke beheersmaatregelen zijn: extra personele capaciteit en middelen in te zetten of de reeds beschikbare inzet en middelen te (her)prioriteren Het denken in scenario's kan hierin ook een rol spelen (niet alles ineens, maar gefaseerd uitvoeren).

Samenwerking in de regio en met provincie Noord-Brabant De opgaves die worden opgepakt op basis van de koers kennen een grote regionale component. Alle drie de pijlers waarop de koers is gebaseerd, staan ook hoog op de agenda van de provincie. Om een waterbedeffect op het gebied van de permanente huisvesting op recreatieparken te voorkomen en daarnaast voor het vraagstuk voor welke bedrijven huisvesten we arbeidsmigranten' is het essentieel om op regionale schaal samen te werken. De rol van de provincie is daarbij belangrijk. Momenteel vinden gesprekken plaats met de provincie waarbij ook bekeken wordt of en in welke mate de provincie kan ondersteunen. De verwachting is wel dat de provincie eerder een actieve of faciliterende rol zal pakken wanneer de opgaven in onderlinge samenhang worden bezien en aangepakt. Het gefaseerd oppakken van de bestuurlijke koers is in dat licht bezien een risico. Als beheersmaatregel komt een regionale component nadrukkelijk naar voren in de koers en zal verder worden uitgewerkt in de concrete aanpak die daarop volgt. De drie pijlers zijn alle drie door de provincie als urgent bestempeld. Er zijn programma's en pilots vanuit de provincie met betrekking tot deze opgaven.

Naast het huidige bestuurlijke contact zal daarom ook ambtelijk en in het kader van Vitaal Buitengebied Halderberge nadrukkelijk de samenwerking worden gezocht over de integrale aanpak. Ook staat het onderwerp arbeidsmigranten en een aanpak nadrukkelijk op de agenda bij de stuurgroep wonen West. Financiële gevolgen De uitwerking van fase 1 (april 2019- programmabegroting 2021) kan niet worden gedekt uit reeds beschikbare gestelde middelen in de Programmabegroting 2019 en past niet binnen de beschikbare ambtelijke capaciteit. De kosten voor fase 1 worden geraamd op € 300.000,-. Daarbij is, gezien de gewenste integraliteit, het vertrekpunt het gelijktijdig opstarten van de drie pijlers. Aan uw raad wordt voorgesteld om de kosten te dekken uit de Algemene Reserve. De kosten per afzonderlijke pijler zijn geraamd op 1/3 van de totale kosten (€ 100.000,-)

Pagina 3 van 6

Op basis van de resultaten van fase 1 kunnen gerichte keuzes worden gemaakt over de noodzakelijke structurele en incidentele (extra) inzet vanaf 2020, De inzet, de kosten en de dekking zullen worden uitgewerkt als resultaat van fase 1. Hierbij heeft het wel de voorkeur om dekking te vinden binnen de reguliere exploitatie en geen nieuwe onttrekking aan de algemene reserve voor te stellen wat een negatieve invloed op de vermogenspositie heeft. Duurzaamheid De vaststelling van de bestuurlijke koers maakt de voorbereiding van de aanpak vitaal buitengebied Halderberge mogelijk. Een van de belangrijkste doelstellingen van deze koers is om een impuls te geven aan de recreatie en economie in het buitengebied van Halderberge. Dit kan zich uiten in onder meer nieuw ondernemerschap, innovaties en transformaties van voormalige agrarische locaties en de revitalisering van de (voormalige) recreatieparken. Daarnaast is voor de bedrijven in Halderberge vraag naar arbeidsmigranten, welke humaan en met draagvlak van de omgeving gehuisvest moeten worden. Daarbij liggen ook relaties met andere beleidslijnen vanuit de gemeente, bijvoorbeeld de versterking van het Religieus Erfgoed in Oudenbosch. Het voorstel draagt daarmee bij aan het toekomstbestendig en duurzaam gebruik van agrarisch vastgoed in het buitengebied van Halderberge.

Daarnaast draagt deze bij aan een duurzame en vitale economische ontwikkeling van de recreatieparken in Halderberge. Bij de gebiedsgerichte uitvoering via de pijlers worden kansen op het gebied van energietransitie (onder meer kansen voor windmolens en zonneparken), gezondheid, kwaliteit openbare ruimte, leefbaarheid en de sanering van asbest in het buitengebied meegenomen. Burger-& overheidsparticipatie In dit stadium is burgerparticipatie nog niet aan de orde. Bij de uitvoering van het plan zullen gebiedsdialogen met zowel inwoners als ondernemers een prominente rol spelen en zelfs het uitgangspunt vormen voor de ontwikkelrichtingen. Daarbij wordt een werkwijze gehanteerd in de geest van de Omgevingswet. Ook wordt nadrukkelijk samengewerkt met andere overheden en (maatschappelijke) organisaties, zoals de RECRON en ZLTO. Voor de ontwikkeling van de koers is al gesproken met buurgemeenten Rucphen en Zundert. De provincie Noord-Brabant kan een belangrijke partner worden richting de voorbereiding en uitvoering van de concrete aanpak. Communicatie Goede communicatie over de aanpak voor het buitengebied is essentieel voor het draagvlak. Een communicatiestrategie is dan ook een belangrijk onderdeel van de uitwerking van de aanpak. Vervolg De bestuurlijke koers is mede tot stand gekomen op basis van verkennende gesprekken met de gemeenten Rucphen en Zundert.

Daarnaast bent u als raad geïnformeerd over de stand van tijdens een beeldvormende bijeenkomst op 27 februari 2019. Op basis van de bestuurlijke koers kan de uitvoering van het project starten. Fase 1 richt zich daarbij op het versterken van de informatiepositie om op basis daarvan beter de noodzakelijke (gemeentelijke) inzet te kunnen bepalen. Dat gebeurt zowel door het verzamelen van data als door (gebiedsgerichte) dialogen met inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden. Ook kan het RIEC in deze fase een onderzoek voor de gemeente uitvoeren over de situatie en bewoning op de recreatieparken. Daarnaast richten we ons in fase 1 op het uitwerken van het beleidskader arbeidsmigranten en een actieve communicatie gericht op de bewustwording over (ondermijnende) criminaliteit en de kansen voor toekomstig ondernemerschap.

Pagina 4 van 6

De concrete resultaten die in deze fase worden opgeleverd zijn: Een verbeterde informatiepositie; 2 Een dialoog met het recreatiecluster tussen Bosschenhoofd en Hoeven, een dialoog in het agrarisch cluster aan de oostzijde van Oud Gastel en een dialoog met werkgevers, huisvesters en de kernen met betrekking tot (de huisvesting van) arbeidsmigranten; 3 Een actieve externe communicatie gericht op bewustwording (kansen en bedreigingen); 4 Een verdieping van het beleidskader arbeidsmigranten; 5 Een uitwerking van het toepasbaar instrumentarium binnen de drie pijlers; 6 Een uitvoeringsprogramma met een dekkingsvoorstel voor de periode vanaf 2020. 1

Voorstel Wij stellen u voor; 1. de bestuurlijke koers Vitaal Buitengebied vast te stellen; 2. In te stemmen met het beschikbaar stellen van € 300.000,- voor de eerste fase en dit te dekken uit de Algemene Reserve; 3. het college op te dragen de noodzakelijke inzet vanaf 2020 op basis van de resultaten van fase 1 nader uit te werken en hierover bij de programmabegroting 2021 een dekkingsvoorstel te doen. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Halderberge.

Bijlage:

Bestuurlijke koers vitaal buitengebied

Pagina 5 van 6

/

00

RAADSBESLUIT

Ge mcc n te. Halderberge

De raad van de gemeente Halderberge; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 19 maart 20

BESLUIT: 1. 2. 3.

de bestuurlijke koers Vitaal Buitengebied vast te stellen; In te stemmen met het beschikbaar stellen van € 300.000,- voor de eerste fase en dit te dekken uit de Algemene Reserve; het college op te dragen de noodzakelijke inzet vanaf 2020 op basis van de resultaten van fase 1 uit te werken en hierover bij de programmabegroting 2021 een dekkingsvoorstel te doen.

Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad van de gemeente Halderberge op 18 april 2019,

Raadsvoorstel vitaal buitengebied.docx

Pagina 6 van 6