Verslag Raadssessie RV Regionale Energie Strategie Noord-Holland Zuid 1.0, 3 juni 2021.pdf

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 3 JUNI 2021 Onderwerp:

RV Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0 (2021.0000778)

Voorzitter:

dhr. P.J.M. Schouten

De leden: dhr. M.L. Beusenberg, dhr. A.L.M. den Elzen, mw. G.D.W. van 't Hull-Bettink, dhr. W.G. Jansen, dhr. R. Kenselaar, mw. S. van de Meeberg, dhr. E.J. van der Peet, dhr. A. Salhi, dhr. H.P. Spijker, dhr. E. Vermeulen, dhr. J.P.H. de Vries Griffier: mevrouw E.H.M. Ouwehand-Brussel Portefeuillehouder: dhr. J.N.J. Nobel Insprekers: mevrouw Hogervorst, de heer Enthoven

De VOORZITTER: Goedenavond allemaal. Welkom bij deze sessie. We gaan het hebben over de Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0. We moeten met zijn allen 35 TWh energie op gaan wekken en Noord-Holland Zuid gaat daar 2,7 TWh van voor zijn rekening nemen, dus dat wordt een aardig klusje. Ik weet nog niet of het spreektijden zijn of debat, maar daar kom ik zo nog wel achter. We hebben twee insprekers en ik wil de eerste inspreker of inspreekster uitnodigen om plaats te nemen. Mevrouw Hogervorst, welkom. U krijgt van mij vijf minuten om uw standpunt duidelijk te maken. Gaat uw gang. Mevrouw HOGERVORST: Dank u wel. Goedenavond voorzitter en leden van de raad. Na het biomassadebacle had ik de goede hoop dat er beter onderzoek zou komen bij nieuwe ontwikkelingen in de RES 1.0. Verkeerd gehoopt. De biomassaplannen liggen nog niet in de prullenbak of de plannen voor windmolens liggen al in de startpositie. Maar is er voldoende onderzoek gedaan naar de risico's en gevolgen voor mens, dier en leefomgeving? Voor een onderwerp met grote maatschappelijke impact is participatie belangrijk en er gaan met de participatie rond de RES 1.0 drie dingen mis. Er wordt te kort objectieve informatie verspreid. De mensen weten vaak niet wat de RES is of inhoudt. Voor de ingrijpende plannen voor bewoners en leefomgeving is weinig tot geen draagvlak.

Naast dat mensen niet weten wat er speelt zijn er veel mensen die dit niet willen De participatie zelf is niet voldoende. Mensen mogen niet meebeslissen of ze mogen alleen meebeslissen of het zoekgebied iets meer naar links of naar rechts verplaatst moet worden, of de windturbines op een rij of in een blok gaan worden geplaatst. Maar de onderwerpen waar het allemaal mee begint en die er echt toe doen zijn allemaal al besloten buiten de inwoners om. Daarnaast wordt de wet dat windturbines minimaal 6 meter (600?) van een woonwijk dienen af te staan, na een jaar aangepast naar 350 meter. Met andere woorden, windturbines mogen bijna in je achtertuin staan. Is hierbij gedacht aan slagschaduw en laagfrequent geluid? Om nog maar te zwijgen over het aanzicht van de turbines. Eerste onderzoeken wijzen uit dat dit een link heeft met ernstige gezondheidsschade. In Nederland zijn door de overheid geen echte studies gedaan naar de invloed van windturbines op de gezondheid. Met name is over het geluid geen onderzoek gedaan. De overheid neemt in een rapport dat voldoet aan de richtlijnen voor wetenschappelijk onderzoek KNAW als veilige afstand 475 meter aan. In dit rapport wordt duidelijk omschreven dat het geluid van windturbines niet eenvoudig is te verklaren.

We noemen in een notendop hoogte van de turbine, windrichting en snelheid, grondeffecten van wind, luchttemperatuur, variabele rotorsnelheden en de belasting van de molen. Ze spelen allemaal een rol en de hoeveelheid molens, rotor-

Verslag RV Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0 3 juni 2021

1

frequentie, kunnen het geluid beïnvloeden en soms versterken. Ook wordt dit onder de noemer laagfrequent geluid geplaatst, waarover aanwijzingen zijn dat blootstelling aan hoge niveaus van laagfrequent geluid stressklachten en slaapstoornissen kan veroorzaken. Een eenduidig verband is nog niet vastgesteld. Dus voordat je deze windturbines plaatst moet dit eerst zijn uitgesloten. Nu ik me verder verdiep in de windturbinematerie, zoals regelgeving maar ook de mogelijke gevolgen voor de leefbaarheid van mens en dier. Dit is volgens mij onderbelicht in alle plannen. En misschien ook onvoldoende ter sprake gekomen in de voorbereidende fase van de RES. Dat is geen verwijt maar een constatering die misschien wel belicht moet worden. Voor dier ben ik tot de onthutsende ontdekking gekomen dat er miljoenen insecten door de windturbinebladen worden gedood. Zie het Duitse Flywibonderzoek. Bijkomend effect is dat met de insectenkoek op de bladen de efficiëntie op de turbine minder wordt en door de veranderde aerodynamische vormgeving van het blad ook het geproduceerde geluid. Is daar rekening mee gehouden? Spontaan kwam bij ons het volgende op: halen we in Nederland straks alle klimaatdoelen en zijn er geen insecten meer voor onze benodigde biodiversiteit.

Als RES-alternatief voor de windturbines en zonnepanelen stellen we voor om te kijken naar meer zonnepanelen op daken, kleinere windmolens, geschikt voor in de achtertuin en meer verdiepen in kerncentrales. Wij hebben het document met alle hyperlinks naar de door ons geraadpleegde onderzoeken toegestuurd. Verder zijn windturbines aanzienlijk minder klimaatvriendelijk dan wordt gezegd. Het heeft een beperkt effect op het klimaat en de wieken zijn niet recyclebaar. Hierdoor moet deze over een aantal jaar worden begraven omdat ze nog niet kunnen worden hergebruikt. Daarnaast is voor de productie van windmolens allerlei zeer schaars aanwezige metalen en mineralen nodig. Mijnbouwbedrijven winnen die hoofdzakelijk in Azië, Zuid-Amerika en Afrika. Dat gaat gepaard met milieuschade, milieuvervuiling en mensenrechtenschending. De stroom die voortkomt uit windturbines is bovendien niet solide. Windmolens en zonnepanelen zijn sterk weersafhankelijk en kunnen niet het hele jaar rond energie leveren. Een groot risico voor onze leveringszekerheid omdat ook de energie in gunstige weersomstandigheden nog niet kan worden opgeslagen. Een laatste voorbeeld waarom windturbines een stupide illusie zijn, enorme windturbines, in de Wieringermeerpolder zouden honderdduizenden huishoudens van groene stroom voorzien. Dat liep anders. Er kwamen datacenters van Microsoft en Google.

Zij slurpen alle groene stroom op en de bewoner betaalt eraan mee. Gaan de geplande windturbines ook de datacenters in de gemeente Haarlemmermeer, die nog sneller komen dan konijnen kunnen fokken, voorzien in plaats van de woonwijken, zoals beloofd? De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Hogervorst, blijft u nog even zitten. Zijn er raadsleden die een vraag hebben? Mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Dank u voor het inspreken heeft u toevallig het NOS-journaal of de nieuwsberichten over het RIVM vandaag gezien. U wordt op uw wenken bediend want het RIVM gaat een expertisecentrum starten, juist met het oog op de argumenten die u zojuist heeft opgenoemd. Ik zou dat even nakijken. U heeft het over miljoenen insecten die tegen de molens en wieken aanslaan. Nu fiets ik veel, je wilt niet weten wat ik in mijn keeltje krijg. Wat mij betreft mag het wel iets minder. Mevrouw HOGERVORST: Maar alle windturbines staan er nog niet. Er zijn er veel meer gepland. We hebben ze wel nodig voor de biodiversiteit. De heer BEUSENBERG: Mijn partij is tegen windturbines. De VOORZITTER: Ik hoorde nog steeds geen vraag mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Bent u daar tevreden mee? Mevrouw HOGERVORST: Ja hoor. Verslag RV Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0 3 juni 2021

2

De VOORZITTER: Mijnheer Den Elzen. De heer DEN ELZEN: Ja, dank u wel voorzitter. Mevrouw Hogervorst, dank u wel voor uw inspraak. Ik ben even iets vertwijfeld. Zit u als mevrouw Hogervorst of als voorzitter van de dorpsraad van de Energiecommissie die heel iets anders stelt? Mevrouw HOGERVORST: Nee, ik zit hier als Marlène Hogervorst. De heer DEN ELZEN: Dank, dan weet ik even hoe ik uw inbreng moet wegzetten. De VOORZITTER: Dank u wel. Zijn er nog vragen? Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ja voorzitter, dank u wel. Mevrouw Hogervorst, bedankt voor het inspreken. Wat zou u concreet aan de raad willen meegeven, wat verwacht u van ons? Mevrouw HOGERVORST: Ik zou de RES terugsturen naar de tekentafel. Meer inzetten op zonnepanelen op daken. Er worden datacenters neergezet, ze gebruiken ontzettend veel stroom. Maar er ligt geen zonnepaneel op. In sommige situaties wordt gezegd: de dakconstructie is daarvoor niet geschikt. Dan denk ik: volgens mij gaat daar iets heel erg mis. Ik zou bewoners meer betrekken en meer onderzoek doen naar kerncentrales. Want er is bekend dat op lange termijn wind en zonnepanelen onvoldoende zijn om de hele energiebehoefte te dekken. De VOORZITTER: Helder, dank u wel mevrouw Hogervorst. Dan de heer Enthoven. De heer ENTHOVEN: Geachte raadsleden, mijn naam is Richard Enthoven, agrariër in het zuiden van Haarlemmermeer.

Ik spreek hier namens de Windcoalitie Haarlemmermeermeer-Zuid. Graag wil ik van deze mogelijkheid gebruik maken om u ervan te overtuigen waarom wij denken dat het zoekgebied juist nu moet worden vastgesteld en niet pas over twee jaar. Toen enige tijd geleden er een mogelijk zoekgebied voor windmolens in het zuiden van de Haarlemmermeer werd gepresenteerd zijn wij als landeigenaren en pachters, samen met Meerwind en Windunie aan de slag gegaan. Onder de naam Windcoalitie Haarlemmermeer-Zuid is er een uniek samenwerkingsverband ontstaan. Wij hebben als agrariërs aangegeven te willen mee-investeren als mede-eigenaar van een te realiseren windmolenpark, samen met Meerwind, die de bewoners van Haarlemmermeer vertegenwoordigt. Vrijwel alle agrariërs hebben de intentie om te willen meedoen om een windmolenpark te realiseren. Echt een unieke situatie. De combinatie van Meerwind met lokale kennis en Windunie met landelijke kennis is een ijzersterke combinatie. Het is goed en belangrijk om eenieder te laten meeprofiteren van een windmolenpark waardoor de negatieve kijk op een windmolen voor heel veel mensen kan ombuigen naar een positieve kijk op een windmolen. Niet alleen de lasten, maar ook de lusten. Hoe zonde zou het zijn om de besluitvorming over het zoekgebied nu uit te stellen, nu wij zo een unieke samenwerking hebben.

Want beste raadsleden, wanneer alles twee jaar wordt uitgesteld zal de samenwerking waarschijnlijk uit elkaar vallen. Dan wordt het ieder voor zich. Nu is het moment op te doorpakken, want nu is iedereen enthousiast. Maar als de rem erop gaat, zie dan maar 25 grondeigenaren en pachters bij elkaar te houden. Een windmolenpark kan voor de agrarische sector en voor de burgers een economisch voordeel opleveren. Wij willen in samenspraak met dorpsraden, burgers, college en gemeenteraad tot een park komen waar een grote meerderheid zeker uit het zuiden van Haarlemmermeer een goed gevoel bij heeft omdat het park van ons allen wordt. Daarvoor zullen wij vele gesprekken voeren, goed luisteren en gedegen onderzoek doen. Het zal echt niet makkelijk worden en het iedereen naar de zin maken dat kan niet. De enquête die nu is gehouden heeft in onze ogen weinig waarde. De mensen zien alleen die grote molen met die grote bladen en zijn niet goed op de Verslag RV Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0 3 juni 2021

3

hoogte van de voordelen die zo een park voor de omgeving kan hebben. Door duidelijke informatie te verstrekken over de voordelen van het park kunnen mensen veel beter afwegen wat zij ervan vinden. Als je dan een enquête houdt, dan weet men tenminste waarop men reageert en heb je een realistischer beeld van hoe de mensen tegenover de realisatie van een windmolenpark staan. Wij zijn ervan overtuigd dat we dit echt samen kunnen. We worden in onze plannen en deze inspraak gesteund door de Participatiecoalitie. Dat is een coalitie waarin onder andere Energie Samen en de Natuur en Milieufederatie onderdeel van zijn. Juist nu is het belangrijk om een besluit te nemen over het zoekgebied. Dan geef je duidelijkheid en kunnen we voorkomen dat ons door de rijksoverheid van alles wordt opgelegd. Nu hebben we het 100% in eigen hand. Nogmaals, uitstel is geen optie. Grijp deze kans om door te gaan voor een windmolenpark met 100% lokaal eigenaarschap. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Enthoven. Een duidelijk verhaal. Mevrouw Van de Meeberg. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag aan mijnheer Enthoven. Heeft u de vorige inspreker ook gehoord? De heer ENTHOVEN: Ja. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Jullie zijn het heel erg niet met elkaar eens over het meeste.

Maar waar jullie het wel met elkaar over eens zijn is dat draagvlak, de manier waarop dat zou kunnen worden gecreëerd, op dit moment niet zo goed gebeurt en dat de informatievoorziening gebrekkig is. Aan de ene kant levert dat op dat mensen juist tegen zijn en u zegt 'zorg er nu voor dat er meer informatie komt'. Heeft u misschien een suggestie voor een gemeente hoe we dat beter zouden kunnen aanpakken? De VOORZITTER: Mijnheer Enthoven. De heer ENTHOVEN: Kijk, als er natuurlijk wat meer duidelijkheid komt over het zoekgebied dan gaan mensen ook anders reageren. Het zoekgebied is nu zo groot ingetekend dat iedereen denkt 'hij kan wel heel dicht bij me in de buurt komen'. Wordt dat nu specifieker, dan gaan de mensen ook anders reageren. Ik heb het de vorige keer ook al aangegeven, als je tegen bent en je krijgt een enquête, dan ga je reageren. Als je het wel goed of prima vindt dan reageer je niet. Dus de meeste mensen die hebben gereageerd op die enquête zijn allemaal tegenstanders. Maar nogmaals, als je hem achter in je tuin verwacht, of kan verwachten, of dat het ergens anders ligt en je denkt dan vind ik het eigenlijk wel prima, dan valt er al een heel deel mensen af. Plus dat er natuurlijk veel mensen zijn die totaal niet in de gaten hebben dat het windmolenpark ook veel voordelen kan opleveren.

Want er gaan ook gelden naar de dorpsraden toe, waar ze veel goede dingen mee kunnen doen. En als het je wordt opgelegd en het gaat in andere handen komen, dan gaat het allemaal heel anders lopen en is die hele samenwerking er niet. Ik denk dat er wat te halen valt. De VOORZITTER: Duidelijk. Dank u wel mijnheer Enthoven. Nog vragen? Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Dank u wel, voorzitter en dank u wel mijnheer Enthoven voor het prowindmolengeluid. Ik heb u veel belanghebbenden horen noemen. Daar hoorde inderdaad in uw rijtje ook de inwoners van onze gemeente bij. U was niet zo onder de indruk van de enquête die is gehouden. Want daar was tot 87% van uw gedeelte van onze mooie polder was tegen. Bent u het niet met mij eens dat het beter is, om eerst draagvlak te hebben, dat je wel een aantal suggesties voor zoekgebieden doet? Zodat de mensen het weten, maar dat je geen zoekgebied vastlegt. Want vastleggen betekent namelijk ook dat het er kan komen. Zou het niet beter zijn om eerst draagvlak te creëren voor een aantal mogelijke locaties en dan pas over die locaties te praten. Bent u het met mij eens dat we Verslag RV Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0 3 juni 2021

4

op deze manier onze inwoners voor een voldongen feit gaan stellen? De heer ENTHOVEN: Ik denk dat niet. We hebben al meerdere gesprekken met dorpsraden gehad. Die staan er nu al anders tegenover doordat we hebben uitgelegd wat de plannen daadwerkelijk zijn. Daar is nog helemaal niets goed uitgelegd. Er is alleen maar gezegd: dit is het gebied. Daar zou eventueel een windmolenpark gaan komen. Maar een specifieke plaats is helemaal niet bekend. De lusten zijn niet bij de mensen bekend. Er zit veel meer verhaal achter. Dan komt het draagvlak vanzelf. Dan kun je wel zeggen dat we eerst kijken of er draagvlak is, maar je krijgt nooit draagvlak als je de mensen geen duidelijkheid geeft over wat daadwerkelijk het plan is. Je moet wel in de goede volgorde de mensen informeren, anders gaat het niet goed. Dan reageren ze nog niet op de dingen die echt gaan komen. Dat denken wij. De VOORZITTER: Mijnheer Jansen, heeft u nog een vraag? De heer JANSEN: Dank u wel mijnheer Enthoven. Stel dat er alsnog een zoekgebied wordt aangewezen, dan weet u een flinke klus gaat krijgen de participatie in eigen beheer te moeten doen, onder regie van de gemeente. Ziet u dat zitten om die overtuiging bij bewoners, omwonenden voor elkaar te kunnen krijgen, met alle argumenten die u nu geeft? De VOORZITTER: Mijnheer Enthoven. De heer ENTHOVEN: Ja ik denk het wel.

Wij hebben natuurlijk de samenwerking met Windunie en Meerwind. En Meerwind is al heel goed bekend met het feit hoe ze dat moeten doen met burgers. Windunie is landelijk heel sterk en weten precies hoe ze dat moeten aanpakken en gaan dat helemaal keurig netjes op een rijtje zetten. Dat is mijn overtuiging, daarom hebben we die samenwerking ook. De VOORZITTER: Mevrouw van 't Hull. Mevrouw VAN 'T HULL: Dank u wel. In aanvulling op de vraag van de heer Vermeulen. Wat als het draagvlak er niet is en niet gaat komen? Ook niet over twee jaar? U heeft ook de vorige inspreker gehoord. Er is ook wel zeker kritiek op. De VOORZITTER: Mijnheer Enthoven. De heer ENTHOVEN: Als wij alles hebben uitgelegd hoe wij het willen en ook de lusten hebben bekendgemaakt en iedereen blijft toch negatief, dan houdt het op. Ja, wat niet kan, dat kan niet, maar het is zeker het proberen waard. Maar we moeten er wel voor waken dat we het niet krijgen opgelegd. Want als straks van bovenaf wordt gezegd de windmolens moeten er komen en we hebben deze prachtige combinatie niet meer in handen, dan staan we met zijn allen te kijken. Dan komt er een groot bedrijf dat het windmolenpark gaat plaatsen. Dat moeten we niet willen. Dit is lokaal eigendom. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Vermeulen, wilt u nog een vervolgvraag stellen? Mevrouw VAN 'T HULL: Ik zou graag even willen reageren op de beantwoording.

De VOORZITTER: Ik wil nu nog geen debat. Mevrouw VAN 'T HULL: Dan bewaren we hem nog even. De VOORZITTER: Oké. Mijnheer Salhi. Verslag RV Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0 3 juni 2021

5

De heer SALHI: Nog even een verduidelijkende vraag. Ik hoor u Meerwind noemen, die heeft natuurlijk ook een enquête gedaan. Kunt u mij het verschil tussen de enquête die de gemeente heeft gedaan en die Meerwind heeft uitgevoerd vertellen? De heer ENTHOVEN: Ik weet daar niet alles van. Meerwind weet precies hoe ze dat hebben gedaan. Ze zijn er ook doorgegaan in de uitleg dat het windmolenpark van ons allen gaat worden en dat je daar in kunt meedoen. Dat is de extra uitleg geweest. Toen was er al een hele ombuiging van de mening van de mensen. Daar moeten we wel op doorgaan. Want anders gaat het niet goed. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer De Vries. De heer DE VRIES: Mijnheer Enthoven, er zijn in de enquête bij de inwoners vijf scenario's genoemd. Eén laat ik maar helemaal weg. Maar van die vier scenario's van de windmolens zie je wel verschil in draagvlak. Is het zo dat u uit de voeten kunt met de scenario's waar het meeste draagvlak voor is? De VOORZITTER: Mijnheer Enthoven. De heer ENTHOVEN: Alles hangt af van de businesscase die moet worden gemaakt voor een windmolenpark. Er zijn zoveel factoren waar je aan moet voldoen. Er zullen mensen zeggen dat die molen niet hoger mag worden dan 60 meter, je businesscase moet kloppen. Daar hangt alles van af. Je kunt het niet iedereen naar de zin maken, dat lukt nooit. De VOORZITTER: Dat is duidelijk mijnheer Enthoven.

Dank u wel voor uw inspraak. Even een minuut om schoon te maken en dan kan de griffier weer plaatsnemen. We gaan weer verder. Wie wil het spits afbijten? Mijnheer Kenselaar. De heer KENSELAAR: Dank u wel voorzitter. Al meerdere sessies hebben we het over de RES. Dat is goed, want een hot item. En we moeten nogal wat, of zeg maar gerust terawatt met elkaar realiseren. Al meerdere keren hebben veel partijen zich overwegend positief uitgelaten over de ons aangereikte stukken hierover, ook GEZOND Haarlemmermeer, met natuurlijk ook de nodige vragen en opmerkingen. Het positieve beeld dat uit de stukken naar voren komt geldt wat ons betreft nog steeds. Op één punt lijken we echter toch weer, of nog steeds, de plank mis te slaan. De insprekers hebben het er al over gehad. Vorige week haalde ik het zelf al aan en ik kom er weer op terug. Participeren is niet alleen de veronderstelling bij de ene partij dat hier voldoende mogelijkheid toe is geboden en er voldoende gebruik van is gemaakt, het is ook een gevoel bij de veronderstelde participanten dat deze gedachte ook strookt met hoe zij het hebben ervaren. En voorzitter, het kan aan mij liggen, maar ik hoor keer op keer bij projecten, waarbij participatie een optie is of was, dat de participerende partij zich niet gehoord, serieus genomen of betrokken voelt. Hoe kan het nu toch dat dit steeds weer de kop op steekt.

Voeren we participatie dan slechts op als hippe term om aan wat voorwaarden te voldoen? Of is het begrip nog niet zo ingeburgerd dat we eigenlijk zelf nog niet precies weten hoe we het vorm gaan geven? Ook de insprekers geven feitelijk aan dat er van een echte inspraak geen sprake is geweest. Dat uitkomsten van enquêtes op onderzoeken min of meer terzijde lijken te worden geschoven en definities lijken multi-interpretabel. Als wij hoge, of hogere opkomsten willen zien bij bijvoorbeeld gemeenteraadsverkiezingen, omdat men het belangrijk moet vinden wat er in hun directe omgeving gebeurt, is het wel zaak dat we de inwoners en hun participatie in bepaalde processen zo serieus mogelijk nemen willen we zelf over een aantal maanden ook nog serieus worden genomen. In dit licht bezien is het wellicht niet eens zo een gek idee om de definitieve aanwijzing van de zonnecorridor bij Zwanenburg naar de RES 2.0 te doorschuiven, zoals dit ook met de aanwijzing van het zoekgebied voor wind gebeurt. De inwoners van in dit geval Zwanenburg hebben dan in elk geval niet het Verslag RV Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0 3 juni 2021

6

gevoel dat hen iets onder tijdsdruk langs de huig wordt gedrukt, om het wat netter te formuleren. Tot zover, dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer Kenselaar. Mijnheer Salhi van HAP. De heer SALHI: Ja, dank u wel voorzitter. Voorzitter, voor mijn fractie zijn drie dingen ontzettend belangrijk. Natuurlijk onze bijdrage om in 2050 CO2-uitstoot met 80% te verminderen. Maar minstens zo belangrijk is dat Haarlemmermeer kiest voor realistische, haalbare doelen. Ten derde moet onze inwoners de gelegenheid gesteld worden om mee te denken, mee te praten en mee te beslissen. Voorzitter, duurzame transitie zal niet zonder slag of sloot gaan en zal behoorlijk ingrijpend zijn. Het zoekgebied, daar hebben we het vandaag al eerder over gehad, met twee jaar uitstellen heeft bij ons enige reacties opgeroepen. We weten allemaal dat van uitstel afstel komt. Nu doorpakken en wel concreet een zoekgebied aanwijzen en nog voor de RES 2.0, dat moet mogelijk zijn. We roepen dan ook het college op om gedurende deze periode niet stil te staan maar actief op zoek te gaan naar mogelijkheden tot groene energieopwekking. Mijn fractie vindt het argument dat er geen draagvlak is iets aan de magere kant. Kijkend naar de digitale enquêtes kun je je afvragen of je hiermee alles kunt indekken.

Met andere woorden, leggen we niet te veel nadruk op de uitkomsten van de enquêtes? Kan de portefeuillehouder aangeven hoe valide de afgenomen enquêtes eigenlijk zijn? Is het college het met ons eens dat stilstaan achteruitgang is? Voorzitter, op dit moment voldoen we aan het bod zonder gebruik te maken van energie uit windmolens. De VOORZITTER: Meneer Salhi, een interruptie van Forza! de heer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ja voorzitter, dank u wel. Ik heb een hele korte vraag aan mijnheer Salhi. Zijn participatie en enquêtes bij u alleen waardevol als u daar precies te horen krijgt wat u graag horen wilt? Of is een tegenstem bij u niet valide. De VOORZITTER: Mijnheer Salhi. De heer SALHI: Zeker, de tegenstem is absoluut valide. Uitgebalanceerde enquêtes en participaties zijn heel belangrijk. De VOORZITTER: Gaat u verder mijnheer Salhi. De heer SALHI: Op dit moment voldoen wij aan het bod zonder gebruik te maken van energie uit windmolens. Dat is te danken aan het feit dat de zonneakkers op dit moment bijna het dubbele leveren dan verwacht. Maar, we moeten niet te snel juichen. Want we weten ook dat de landelijke opgave in de toekomst wordt opgeplust en daar moeten we op voorbereid zijn. Met andere woorden, wind en zonne-energie gaan samen hand in hand. Ook in de toekomst, om aan de doelstelling te kunnen voldoen.

Mijn fractie ondersteunt gestructureerde wijkgerichte aanpak en het helder bespreken van alle randvoorwaarden zodat bewustwording bij bewoners en woningeigenaren ontstaat. Misschien is dat wel de grootste uitdaging en niet zozeer de techniek, financiën of bestuurlijke aanpak, maar de gedachte en het gedrag van de burgers om de klimaatdoelen te halen. We zien dat u veel doet, maar hoe kun je inwoners nog meer in beweging krijgen en hoe kun je actieve bewoners het beste ondersteunen. Dan met het oog op de Transitievisie Warmte. Is het college bekend met het betrekken van de inwoners en wat gaat het er aan doen? Voorzitter, er zou meer moeten worden ingezet om bedrijven en instellingen te informeren dat verduurzamen loont. Niet alleen financieel, maar zeker op sociaal gebied. Meer benutten van daken van bedrijven en instellingen om zonnepanelen te plaatsen. Dan voorzitter, wat ons betreft is er behoefte aan meer duiding naar de raad toe zodat we beter zicht krijgen op de vraag op welke wijze de gestelde doelen worden gehaald en welke middelen daarvoor noVerslag RV Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0 3 juni 2021

7

dig zijn. Als raad hebben we afgesproken om slimme volger te zijn. Maar voorzitter, dat betekent toch niet dat we hekkensluiter zijn? Tot slot voorzitter, de grootste uitdaging is op zoek te gaan naar een manier om onze inwoners nog beter bij dit onderwerp te betrekken. Het zoekgebied voor windmolens was al vastgesteld in de Structuurvisie. En nu doorpakken door juist op dat gebied meer in te zetten op betrokkenheid van omwonenden, in onze ogen de volgende stap. Lokaal eigenaarschap kan een stap zijn waarin mensen kunnen worden overtuigd dat wat we doen, doen we voor onze toekomst. Door meer mensen te stimuleren, te betrekken, van de winst te laten meeprofiteren vergroot je het gevoel van eigenaarschap en draagvlak. We moeten ons realiseren dat alle beetjes helpen. Echter, willen wij als HAP een uitgebalanceerd verhaal hebben, kortom een goede verdeling. Wanneer we kijken naar de tredeladder moeten we ons realiseren dat het zonder wind in de toekomst niet gaat lukken. Zeker met de opgepluste landelijke opgave in het vooruitzicht. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer Salhi. Mevrouw Van 't Hull, VVD. Gaat uw gang. Mevrouw VAN 'T HULL: Dank u wel, voorzitter. Na het conceptbod precies een jaar geleden bespreken we nu het definitieve bod van de RES 1.0. Waar we ons vorig jaar zorgen om maakten was het energienetwerk en het draagvlak.

Daar zien we nu duidelijk aandacht voor. We hebben eerder, in verband met windenergie aangegeven dat het wat ons betreft nog wel een verdiepingsslag van onze inwoners vraagt qua draagvlak. Ons wordt nu expliciet voorgesteld om de Spoordriehoek niet als concreet zoekgebied aan te wijzen voor RES 1.0. Voor ons een teken dat het college het signaal van ontbreken van draagvlak serieus neemt. Het wordt dus nu niet meegenomen in de energiemix. De zon die schijnt, maar niet altijd. We hadden wind, maar dat wil ook altijd per se waaien. Hoe gaan we de toekomstige energiemix dan invullen en welke stappen neemt het college daartoe? Het bod moet natuurlijk wel voldoende zijn. Zoals het nu is voorgesteld is het ook voldoende. Maar is dat ook voor de toekomst voldoende? Niet alleen om onze inwoners in de toekomst van energie te kunnen voorzien, maar ook dat we als Haarlemmermeer zelf aan het stuur blijven staan en het niet voor ons gaat worden bepaald. Zoals de inspreker ook al aangaf maakt hij zich daar zorgen om. Daar hoeven we ons dus geen zorgen om te maken want we hebben voldoende bod. Dat is mooi. Buiten de vraag over windenergie en het voldoen aan het bod houdt de RES 1.0 natuurlijk meer in. Als VVD kunnen we concluderen dat het college erin is geslaagd een reëel bod te doen en alle uitdagingen stuk voor stuk oppakt en ons daarin meeneemt.

Over opwekken hebben we het al vrij uitgebreid met elkaar gehad. We zijn nog in afwachting van de warmtevisie. Met deze RES 1.0 zijn we in ieder geval weer een stap in de goede richting. In reactie op HAP, een slimme volger, we doen misschien een pas op de plaats, maar de ontwikkelingen gaan snel, dat geeft juist weer mooie ruimte om met nieuwe technieken in te stappen. De VOORZITTER: Interruptie van mevrouw Van de Meeberg, D66. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Dank u wel voorzitter. Ik heb een vraag aan de VVD. Bent u het met me eens dat het niet moet blijven bij alleen een bod doen maar dat we ook moeten kijken hoe we dat bod ook daadwerkelijk kunnen uitvoeren? De VOORZITTER: Mevrouw Van' 't Hull. Mevrouw VAN 'T HULL: Zeker, zeker moeten we dat doen en daarom is draagvlak essentieel. Daarom zijn we ook blij dat het zeer serieus wordt genomen. De VOORZITTER: Gaat u door met uw termijn. U bent klaar? Goed zo, dank u wel. Mijnheer Van der Peet, CDA, nog een interruptie.

Verslag RV Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0 3 juni 2021

8

De heer VAN DER PEET: Mevrouw van 't Hull, ik heb een vraag aan u. U zegt een pas op de plaats. Bent u er dan van overtuigd dat die pas op de plaats niet gewoon een stap achteruit is? Want als we de komende twee jaar helemaal niets doen, wie zegt ons dan dat we over twee jaar gewoon vrolijk verder kunnen? En dat er niet gewoon heel veel ondernemers zijn weggelopen en we het hele principe niet van de grond krijgen. De VOORZITTER: Mevrouw van 't Hull. Mevrouw VAN 'T HULL: Dan heb ik een wedervraag. Denkt de heer Van der Peet niet dat er misschien niet nog andere ontwikkelingen komen die misschien juist een hele grote stap vooruit kunnen betekenen? De VOORZITTER: Wilt u daarop antwoorden mijnheer Van der Peet? De heer VAN DER PEET: Zeker, ik geloof absoluut dat er in de toekomst andere energiebronnen gaan ontstaan richting 2040, 2050. Maar dat zie ik de komende twee jaar niet gebeuren. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Beusenberg een interruptie? De heer BEUSENBERG: Ja, ik wil even reageren op mevrouw Van 't Hull en de heer Van der Peet. Ik heb het artikel van de NOS en het RIVM gevonden. Daar schrijft het RIVM: het RIVM en de GGD's werken samen in wat officieel het Expertisepunt Windenergie en Gezondheid heet. Recent onderzoek bevestigt dat het geluid van windmolens kan leiden tot ernstige hinder, die soms kan uitmonden in gezondheidsklachten. Dat is vers van de pers.

Ik zou zeggen: laten we voordat we een beslissing nemen dit even tot ons nemen en in ieder geval niet voor windenergie bij ons in de gemeente Haarlemmermeer kiezen. Laat de mensen van het RIVM en de GGD onderzoek doen en dan voorlopig maar even stoppen. Zonne-energie kan wat mij betreft overal, dank u. (Er wordt een opmerking gemaakt op de achtergrond.) De heer BEUSENBERG: Dat doe ik expres. De VOORZITTER: Mijnheer Beusenberg zegt altijd op is op, het is gewoon op straks. Mevrouw Van 't Hull, wilt u nog reageren? Mevrouw VAN 'T HULL: Ja graag. De heer Beusenberg bevestigt eigenlijk een goed argument waarom het college heeft gezegd we gaan het nu niet een concreet zoekgebied maken. Nog reagerend op de heer Van der Peet, er gaat niet niks gebeuren op dit moment. Ik vraag het college wel wat er gaat gebeuren nu we ons alleen focussen op zonne-energie. Daar krijgen we nog antwoord op. De VOORZITTER: Dank u wel. De PvdA, de heer Den Elzen. De heer DEN ELZEN: Dank u wel, voorzitter. De RES, ruimte voor nieuwe energie, niet makkelijk, maar wel nodig. De RES is uitvloeisel van het Klimaatakkoord. Volgens mij is er mondiaal met elkaar afgesproken maatregelen te nemen om die klimaatverandering tegen te gaan. Onder andere door het opwekken van duurzame energie. Tot 2030 ligt er gewoon een opgave voor met name zon- en windenergie.

Op zee wordt al heel veel opgewekt, maar ook op het land moeten we met elkaar aan de bak. Dat heeft duidelijk gevolgen voor ons landschap, onze omgeving waarin we wonen en werken. En ook in onze omgeving Noord-Holland Zuid, een van die dertig regio's in Nederland waar het moet gaan gebeuren. Ik wil het langs een drietal lijnen over zon en wind hebben. Welke gevolgen heeft het voor Verslag RV Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0 3 juni 2021

9

mij? Ga ik er wel of niet hinder van ondervinden? En kan ik meepraten en invloed uitoefenen? Laat ik dan beginnen met de gevolgen, wat heeft het voor gevolgen voor mij. Ook onze omgeving gaat veranderen. We zullen zonnepanelen langs de snelwegen zien ontstaan en in de verte zullen we windmolens zien draaien. Het zal zeker impact gaan hebben. Maar we hebben het over een transitietijd naar nieuwe energie daarna. Het CDA gaf net ook al aan wat er in 2040 of 2050 wellicht allemaal gaat gebeuren. We moeten nu gewoon korte en snelle slagen maken. Gaan we er wel of niet hinder van ondervinden? Ja, er kan inderdaad hinder en overlast van ondervonden worden. Maar welke hinder en overlast? Voor zonneakkers hebben we met elkaar al eerder vastgesteld waaraan de inpassing moet voldoen. Middels het beleidskader en beeldkwaliteitsplan. Voor wind is er nog veel te onderzoeken. Van de eerste generatie windmolens wil je er niet meer hebben. Daarom zou het goed zijn dit nader met elkaar te onderzoeken en wat zijn hinderelementen en wat zijn de lasten. Wat kun je daar tegenoverstellen? Daar hebben we het vorige week ook over gehad. Als je het hebt over lokaal eigenaarschap kun je er ook lusten aan koppelen. Als je dat maximaal gaat borgen. Kan ik meepraten en invloed uitoefenen? Er hebben al veel mensen meegepraat.

Via de Ateliers, de Serious Games, vele inwoners en stakeholders, maar ook dorps- en wijkraden. Afgelopen vrijdag hebben we nog een manifest uit Nieuw-Vennep mogen ontvangen. Daarin wordt gepleit dat in het kader van de RES juist te willen stimuleren en het debat met de betrokken inwoners te voeren. Daarnaast, als u kunt meeinvesteren, dan heb je naast de lasten ook de lusten en je kunt ook invloed uitoefenen door daar aan te gaan meedoen. Wel vraag ik daarnaast nog even de aandacht voor hen die willen, maar niet kunnen meedoen aan uitgangspunten van de RES. De mensen die geen geld hebben om hun huis te isoleren, waardoor die gas- en elektrarekening en het energieverbruik hoog blijft. Ik kom tot een eerste conclusie voorzitter, we moeten ons krachtig maximaal blijven inzetten, zoals ook in het coalitieakkoord staat, om duurzame energie te gaan produceren. En niet alleen te gaan voor zon, maar ook voor windenergie. De laatste zin: het zoekgebied en de coalitie die er nu ligt niet op slot te gooien, maar gelet op de uitkomsten van de enquête en die coalitie lokaal eigenaarschap juist de volgende stap te zetten en onderzoek te doen naar hinder en haalbaarheid. Oftewel het gebied gewoon open laten. De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer Den Elzen. Dan nodig ik nu de heer Spijker van EEN Haarlemmermeer uit om het woord te voeren. De heer SPIJKER: Dank u wel, voorzitter.

Voorzitter, we gaan ons steeds meer afhankelijk maken van zonne- en windenergie. Maar wat als allebei door weersomstandigheden te weinig produceren? Dan zitten we met onze handen in het haar. Zo hadden we afgelopen januari enorme energieverliezen in het energienet. Een tiental gigawatt in Europa. Het heeft weinig gescheeld of we hadden in Europa gewoon twee weken zwart gelegen. Het is echt gebeurd. EEN Haarlemmermeer is een groot voorstander van zonnepanelen op daken, parkeerdekken en langs de bermen. Alleen vandaag kwam ik achter een heel aparte ontdekking, het wordt bedrijven met panelen op bedrijfsdaken moeilijk gemaakt door verzekeringsmaatschappijen in het kader van brandschade. De verzekeringspremie is dermate hoog dat het niet eens meer interessant is. Dan drie punten die EEN Haarlemmermeer niet wenst: geen zonneakkers op groene weides bij kleine dorpen, ik haal maar weer ons Zwanenburg aan. Het haastproces van het 150 KV-station in Aalsmeerderbrug is echt ver beneden peil. En geen windturbines. Maar nog een allerbelangrijkste, ik heb niemand er over gehoord, we roepen allemaal: we willen wind en energie en weet ik veel hebben, maar wat doen we met die opgevangen stroom? Bevorder alle mogelijkheden voor de bewoners om die stroom ook werkelijk op te vangen en op te slaan in accu's, dan kunnen we tenminste werkelijk serieus er iets mee doen.

In plaats van dat we dat teruggeven aan onze energiemaatschappijen. Dan worden we er straks nog voor aangeslagen. Het is te gek voor woorden. Dan de lege gasleidingen. Ik heb ook nog verder naar oplossingen gezocht. U kunt ze straks gebruiken voor groene waterstof. Neem als voorbeeld Stad aan 't Haringvliet. Die is nu bezig met een testcase voor 600 huizen in het dorp met waterstof om het dorp te verwarmen. Uitbreiding Verslag RV Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0 3 juni 2021

10

van de windturbines in Haarlemmermeer-Zuid zijn dus onbespreekbaar. We hebben nog een andere oplossing gevonden, dat zijn de kleine windturbines, ik noem ze maar de verticale. Die kun je bijvoorbeeld bij mobiliteitsvraagstukken heel goed gebruiken. Of voor auto's, noem het. Dit is de eerste ronde. De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer Spijker, precies binnen de tijd. Dan heb ik nu mevrouw Van de Meeberg van D66. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Dank u wel, voorzitter. Ik zit nog een beetje te knipperen over het begrip stroom opvangen. Maar goed. Het stuk gelezen hebbende blijft een beetje hangen dat dit een heel voorzichtig stuk is. Er is ontzettend veel informatie beschikbaar, door heel kundige mensen, heel erg verzameld en opgeschreven in één stuk. Waar het aan ontbreekt is politieke keuzes. De politieke keuze die het college meent te maken is geen keuze maken over het vast te stellen zoekgebied. Daar is D66 het niet mee eens. Wat de tweede inspreker aangaf heb ik vorige week bijna letterlijk gezegd in mijn bijdrage over lokaal eigenaarschap, over hernieuwbare energie. Nu is het moment. Er is nu draagvlak. Krijg ik een interruptie? De VOORZITTER: U krijgt een interruptie van de heer Van der Peet, CDA. De heer VAN DER PEET: Ja, mevrouw Van de Meeberg, hij moest even landen bij mij maar u begint uw betoog met het college maakt geen politieke keuzen.

Vervolgens noemt u dat het college de keuze maakt om het niet te doen. Dan snap ik het punt dat u maakt niet. Want volgens mij is dat juist wel een politieke keuze. De VOORZITTER: Mevrouw van 't Hull wil er iets aan toevoegen. Mevrouw VAN 'T HULL: Dan kan mevrouw Van de Meeberg dat ook direct meenemen. Ik hoorde dat ze zei: er is nu draagvlak. Volgens mij is daar wel een discussie over. De VOORZITTER: Mevrouw Van de Meeberg. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Wat heerlijk dat ik andermans tijd hiervoor mag gebruiken. Beiden dank hiervoor. De keuze die het college maakt is om geen keuze te maken. Dat vind ik geen politieke keuze maken. Wij moeten als raad nu een besluit nemen, gaan we nu een zoekgebied vaststellen, ja of nee. Gelukkig hoor ik een aantal grote partijen zeggen dat ze dat willen. Een aantal kleine partijen ook. Dus wat dat betreft denk ik dat we elkaar wel kunnen gaan vinden. Als het gaat over draagvlak, ja dat is heel belangrijk. Er zijn nu zeker 25 agrariërs die graag met elkaar dat lokaal eigenaarschap willen oppakken. In ben nog steeds in de tijd van anderen bezig. Dat is een vorm van draagvlak voorzitter, waar we zeer verheugd over zijn. Dan ga ik nu weer terug naar mijn eigen tijd. De VOORZITTER: Helemaal goed, dank u wel. Mijnheer Spijker, heeft u ook nog genoeg tijd? Gaat uw gang.

De heer SPIJKER: Mevrouw Van de Meeberg, u sprak over draagvlak en u heeft het over de agrariërs die als ondernemers willen zijn. Is draagvlak ook het creëren van een wens bij mensen die zo een grote palenwiek niet in hun achtertuin willen hebben? Want dat is dan ook draagvlak creëren. De VOORZITTER: Mevrouw Van de Meeberg. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Ik ben echt blij met deze vraag, dank u wel mijnheer Spijker. Draagvlak Verslag RV Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0 3 juni 2021

11

begint, denk ik, met informeren. Op basis van juiste informatie de juiste keuzen maken. Dat is wat de tweede inspreker ook aangaf. Er is op dit moment ontzettend veel onduidelijkheid. Dan ga ik nu terug naar mijn eigen tijd. Want waar beide insprekers het met elkaar over eens waren was dat de informatievoorziening en de enquête en daarmee dus de participatie, niet voldoende waren. Dat is echt heel erg belangrijk. Wat er ook uitkomt, je hoort zelden dat mensen die het zo met elkaar oneens zijn op de inhoud, wel het allebei eens zijn over de vorm. D66 roept het college echt op om dat ter harte te nemen en de participatie beter vorm te geven. Wat er tot nu toe steeds ontbreekt, vorige week heb ik dat genoemd en ik noem het nu weer, is het aanbieden van een alternatief. Er zijn veel mensen die zeggen: we zijn tegen een windmolen. Met allemaal redenen die allemaal valide zijn. Maar een alternatief wordt nauwelijks genoemd. Op basis daarvan kun je geen weloverwogen besluit nemen of je voor of tegen bent. Het alternatief is namelijk dat de hele polder vol komt te liggen met zonnepanelen. Volgens mij willen mensen dat ook niet. De VOORZITTER: Interruptie mijnheer Salhi, HAP. De heer SALHI: Ik ben vooral benieuwd naar het alternatief. Maar u noemde hem al, ik ben te snel.

Mevrouw VAN DE MEEBERG: Het alternatief is dus of dat de hele polder vol komt te liggen met zonnepanelen of dat er bij mijnheer Vermeulen in Zwanenburg een kernreactor komt, wat hij graag wil. De VOORZITTER: Nog een interruptie van de heer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Dank u voorzitter. Ja, mevrouw Van de Meeberg maakt het nu wel heel erg bont. Want u zegt: de hele polder komt vol te liggen met zonnepanelen. Dat is helemaal niet waar toch? We hebben maximaal 1000 hectare nodig. Is dat inclusief de daken die al worden vol gelegd? Een vraag voor de wethouder. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Ik kan hem voor u beantwoorden want ik heb het stuk wel gelezen en de vorige stukken ook. 1000 hectare is alleen haalbaar op het moment dat het in samenspraak met windmolens gaat. Want de zon schijnt niet 365 dagen per jaar en ook niet dag en nacht. De VOORZITTER: Toch nog een interruptie. Mevrouw VAN 'T HULL: Ik kan er niet tegen als de feiten niet kloppen. Volgens mij staat in het bod dat we zonneakkers gaan doen en zon op daken en dat we dan voldoen. Wat u net zei dat klopt niet. De VOORZITTER: Mevrouw Van de Meeberg. Mevrouw VAN DE MEEBERG: De zon schijnt dus niet elke dag, de hele dag, 24 uur per dag. Dus die windmolens, tenzij we een supergoed alternatief hebben, blijven zeer waarschijnlijk nodig. De VOORZITTER: Nog een interruptie van de PvdA. Gaat uw gang.

De heer DEN ELZEN: Ja, het lijkt wel of we naar de tweede termijn gaan. De VVD zei zojuist: we moeten verder kijken dan vandaag. Die warmtetransitie komt er ook aan. We hebben nog veel meer nodig dan er nu ligt. Wat op de plank ligt: beetpakken. . De VOORZITTER: Hele goede vraag. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Dat was een hele fijne interruptie, dank daarvoor. Verslag RV Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0 3 juni 2021

12

De heer DEN ELZEN: Bent u dat met me eens? Mevrouw VAN DE MEEBERG: Ik ben het volledig met u eens. Absoluut, draagvlak essentieel heeft de VVD ook gezegd. Dat moet echt wel op basis van goede informatie. We hebben twee insprekers horen zeggen dat dit nu niet gebeurt. Ik heb eigenlijk wel zin in een tweede termijn. Wat ons betreft ga ik nu afsluiten. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Graag gedaan mevrouw Van de Meeberg. Mijnheer De Vries, ChristenUnie-SGP. De heer DE VRIES: Dank u wel, voorzitter. Een volgende stap in de Regionale Energiestrategie 1.0. Tegelijk met andere gemeenten in Noord-Holland. We staan voor een grote uitdaging. En tot nu toe is Nederland niet echt een van de hardstlopende landen van Europa. In onze eigen regio moeten we over acht jaar vier keer zoveel duurzame energie opwekken dan nu het geval is. Dan kunnen we zaken niet voor ons uit schuiven. En dat lijkt hier toch wel wat te gebeuren met de windenergie. Nota bene uit onderzoek dat is gehouden, ik kijk iets positiever tegen dat onderzoek aan, blijkt bij twee scenario's dat zo een 30% tot 35% dit onwenselijk vindt. Met andere woorden: 65% tot 70% vindt dit nu al oké. Terwijl er nog niet eens veel participatie heeft plaatsgevonden. Alleen de scenario's infra en midden lijken een beperkt draagvlak te hebben.

We snappen dan niet dat het college na zo een toch wel goed onderzoek het globale zoekgebied nu niet wil omzetten in een concreet zoekgebied. Andere gebieden zijn onmogelijk. Wat wilt u nu nog meer? En ook nog eens dit. Het college schrijft dat in 2007 draagvlak was onder inwoners, grondeigenaren en gemeente. De provincie draaide het plan toen de nek om. Tijden zijn veranderd. De urgentie en de tijdsdruk is toegenomen. Draagvlak is groot. Er zijn positieve ontwikkelingen zoals lokaal eigenaarschap et cetera et cetera. Er is uitgebreid mogelijkheid geboden om te participeren, 30.000 brieven in zoekgebieden. Grote respons daarop. 90.000 inwoners bereikt via sociale media et cetera. Dat is nog maar het begin van de participatie. Dan nog even over zon op daken en de zonneakkers. De VOORZITTER: Een interruptie van mevrouw Van 't Hull. Mevrouw VAN 'T HULL: Ja, over het draagvlak dat de heer De Vries noemde met het percentage. Ik vraag me af hoe hij daar op komt. Dat hebben wij toch echt anders geïnterpreteerd. De VOORZITTER: Mijnheer De Vries. De heer DE VRIES: Mevrouw Van 't Hull, in uw tijd. Ik zal even kijken naar het scenario A4. 25% vindt het zeer wenselijk, 26% vindt het wenselijk en 20% vindt het neutraal. Alles bij elkaar 28% vindt het onwenselijk tot zeer onwenselijk. Als ik naar het landmark ga staat zeer wenselijk op13%, 25% wenselijk en 27% neutraal.

Onwenselijk en zeer onwenselijk is dan 35%. Met andere woorden: er is best flink raakvlak, alleen al door een enquête. Dan heb je nog niet eens met de inwoners gesproken over wat Windcoalitie noemt: vergoeding van eventuele schade. Participatie in een lokaal eigenaarschap et cetera. Nog even over... De VOORZITTER: Mevrouw Van 't Hull wil nog een vraag stellen. De heer DE VRIES: Nog een keer in uw tijd? Mevrouw VAN 'T HULL: Nee dat was een reactie. Neutraal rekent hij dus als voorstander. Dat is denk ik niet wat de bedoeling is met neutraal.

Verslag RV Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0 3 juni 2021

13

De VOORZITTER: Mijnheer De Vries. De heer DE VRIES: Neutraal wil in ieder geval zeggen dat iemand niet tegen is. Nou ja, als iemand zegt het maakt mij niet uit of die windmolen er komt of niet, dan lijkt het mij geen sta-in-de-weg om die windmolen te neerzetten. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen nog een interruptie? De heer VERMEULEN: Ik wil eigenlijk aan de heer De heer De Vries vragen voorzitter, met uw permissie, of mijnheer De Vries ook naar de cijfers van de mensen heeft gekeken direct in de omgeving kregen en wat daar dan de uitkomst van was. Want dat is ook bekend. De VOORZITTER: Mijnheer De Vries? De heer DE VRIES: Dat heb ik niet gezien. Nog even over zonnedaken en de zonneakkers. Terecht dat het college hier nog eens de nadruk legt op de zonneladder. Er blijft dus grote druk liggen op het gebruik van daken, parkeerterreinen en randen van de infrastructuur waardoor we de behoefte aan zonneakkers zoveel mogelijk beperken. En zo de uitstraling van een polderlandschap kunnen beschermen. Ik zie uit naar de tweede ronde, dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Helemaal goed, dank u wel mijnheer De Vries. Mijnheer Van der Peet, CDA. De heer VAN DER PEET: Dank u wel, voorzitter. Zoals bij iedereen bekend is het CDA in het verleden nogal terughoudend geweest in de grootte van het bod dat we als gemeente en RES-regio zouden bijdragen aan de landelijke opgave.

De raad heeft eerder besloten om als regio die 2,7 TWh en als gemeente die 0,68 bij te dragen. Het is een ambitieus bod waar wij uiteindelijk ook mee hebben ingestemd omdat we er inmiddels ook van overtuigd zijn dat die energietransitie gewoon pure noodzaak is. Deze energietransitie gaat uit van elektrische energie door zonnepanelen en windmolens. De raad heeft voor de zonneakkers reeds het zoekgebied aangewezen en vorige week hebben we het nog gehad over het beeldkwaliteitsplan Zonnecarré. En ook het beleid Lokaal eigenaarschap voor zon en wind. Maar de wethouder heeft met het concretiseren met de plannen rondom windenergie duidelijk meer moeite dan met de zonnepanelen. Uit de informatie bij het raadsvoorstel blijkt dat uit participatieonderzoek naar voren komt dat grosso modo, ik ga niet in de getallen duiken, precies de meest direct betrokken deelnemers niet zitten te wachten op die extra windmolens. Maar was dit niet gewoon te verwachten? Hoe realistisch is het überhaupt om draagvlak te creëren voor windmolens? Wie wil zo een apparaat in zijn achtertuin hebben? Is er überhaupt wel draagvlak voor de hele energietransitie? Die vragen kun je stellen. Maar als we niets doen komen we ook niet verder. We lezen in deze nota dat de wethouder het toewijzen van het zoekgebied wil uitstellen.

Maar kan dat zomaar? Bij de concept-RES is al een aanbod gedaan en het intrekken doet de geloofwaardigheid van onze gemeente geen goed. Bovendien staan er al windmolens in dit gebied en staan er aan de uitvoerende kant meerdere eigenaren klaar met een concreet plan om een mooi project uit de grond te doen verrijzen. Onze vraag is: wat gaan we nu doen? Het hele windmolenproject twee jaar in de ijskast zetten? Dat lijkt ons op dit moment in ieder geval geen goed plan. We moeten door met het concretiseren van de plannen, grootte van de molens bepalen, aantal, plek waar ze zouden moeten komen. Dat kan gelijk opgaan met het creëren van draagvlak. Een ding is voor ons duidelijk: als we niets doen weet je zeker dat er over twee jaar nog steeds geen draagvlak is. Dat is gewoon de realiteit. Daarnaast willen we heel graag weten wat er nog uit lopende onderzoeken naar voren gaat komen. Bijvoorbeeld ten aanzien van de vliegveiligheid. Er loopt nog een onderzoek van de luchtverkeersleiding van Schiphol. Dat kan natuurlijk invloed hebben. En zoals de heer Beusenberg zojuist terecht aangaf, vandaag is door het RIVM naar buiten gebracht dat daar ook nog onderzoeken komen. Uit antwoorden op onze inforVerslag RV Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0 3 juni 2021

14

matieve vragen blijkt overigens dat we een flinke plus kunnen noteren op het gebied van zonnepanelen. Dat is prachtig, maar wie zegt ons dat er niet opnieuw aan die knoppen wordt gedraaid als we de rekenmodellen voor de RES 2.0 gaan vaststellen. Want nu is het een enorme plus maar straks hebben we praktijkervaring en wellicht gegevens en valt het tegen. Voorzitter, we hebben ons te houden aan de klimaatdoelen die in Parijs zijn vastgelegd en 2030 is dichterbij dan we denken. Daarbij vindt het CDA dat de energiebalans binnen het RES-bod cruciaal is. We hebben ingezet op zon en wind. En daarmee is er sprake van een evenwichtig beleid. Het laatste dat we willen is dat door uitstel van het zoekgebied van wind dit uiteindelijk leidt tot meer zonneakkers. Wellicht is de economische tegenwind waar we dit jaar mee te maken hebben wel heel gunstig voor het windrendement. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer Van der Peet. Op de seconde af. Helemaal goed. Mijnheer Jansen, GroenLinks. De heer JANSEN: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor vanavond heel bemoedigende dingen. Voorzitter, het is vijf voor twaalf. De RES 1.0 is zeker geen ambtelijk saai stuk. Het gaat concreet over hoe we als mensen nu met onze aardbol omgaan en deze doorgeven aan onze kinderen. Mijn fractie wil geen slap argument horen dat Nederland weer eens voorop moet lopen.

Het is geen wedstrijd, geen moment voor vingerwijzen, het is nu het moment om te handelen en daadkrachtig beslissingen te nemen. Onze mooie gemeente zit aan de knoppen om deze belangrijke invloed te uitoefenen. We gaan onze belangrijke bijdrage leveren, waarvan we over acht jaar de eerste vruchten gaan plukken. Maar, dan moeten we wel handelen. En alles uit de kast halen wat we in deze fase in onze mars hebben. Laat er geen misverstand over bestaan dat participatie een belangrijk onderdeel vormt en blijft vormen, van de RES. Maar participatie is meer dan alleen een paar vragen stellen. Participatie betekent ook dat we als gemeente moeten werken, hard werken. Onzinargumenten keurig moeten pareren met heldere voorbeelden. En kritische feedback serieus nemen en hier werk van maken. Maar de oplossing is niet, mijn fractie herhaalt níet, dan maar niets doen of beslissingen in de wacht zetten. Daar zitten onze kinderen niet op te wachten. Voorzitter, 49% CO2-vermindering in 2030, dat is nog maar acht jaar en 100% in 2050. Dat staat in het Klimaatakkoord. Waarom doen we dat ook alweer? De meeste energie wordt grijs opgewekt, met fossiele brandstoffen. Hierdoor wordt de temperatuur op aarde warmer. In 2015 hebben 194 landen het Akkoord van Parijs getekend. De toename van de opwarming van de aarde beperken tot 2⁰ en het liefst minder dan 1,5⁰.

Voorzitter, het voorgestelde zonnecarré ligt voor een belangrijk deel op gronden van de Luchthaven Schiphol. De directie heeft nog steeds geen 100% uitsluitsel gegeven over medewerking. Maken we ons niet te veel afhankelijk van Schiphol? Wat kunnen de consequenties zijn van die afhankelijkheid? Wat is plan B? Dat hebben we een jaar geleden ook al aangehaald. Deze zorg wordt nog eens vergroot wanneer mijn fractie constateert dat de huidige opwek in de RES uit 2020, het concept, 140 gigawatt was. We lezen nu dat het opeens nog maar 120 gigawatt is. De huidige opwek is dus gezakt voorzitter. Dus alle positieve dingen, ik zie dingen zakken in plaats van stijgen. Dan moet het college ons nog geruststellen met andere rekenmethoden. Sterker, de zorgen nemen bij de fractie van GroenLinks alleen maar toe. Berekenen van de belangrijke zaken heeft ons in het verleden ook hoofdbrekens gekost. Bij twijfel kiezen voor zekerheid door wat extra's te doen. Wat als de huidige rekenmethode toch te optimistisch was? Wat als Schiphol nee zegt? Wat als door eenzijdige opwekking Liander, TenneT, de stroom niet kunnen verwerken? Dan hebben we opslag nodig. Daar hebben we nog niet aan gedacht. GroenLinks denkt mee voorzitter. We kunnen in de RES 1.0 een aantal van die onzekere factoren wegnemen. We denken dan aan alsnog concreet maken van het zoekgebied Spoordriehoek.

De strategische omgevingsmanager van Liander was heel duidelijk, naast de uitbreiding moeten we kijken naar slimme oplossingen zoals zonnevelden en windparken combineren. Als de zon hard schijnt waait het meestal niet en andersom. Ik heb het vaker horen zeggen vanavond. Maar als een expert dat ons ook al aangeeft, dan zullen we dat ook ter harte moeten nemen. In mijn tweede termijn wil mijn fractie in debat met de raad over het toevoegen van de Spoordriehoek als zoekgebied voor windenergie in de RES. GroenLinks zal, ik hoor Verslag RV Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0 3 juni 2021

15

inmiddels met een aantal anderen, in ieder geval samen met D66, een amendement indienen om dat te vragen en te realiseren. Dank u voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Jansen. Dan heb ik nog twee partijen die nog niet hebben aangegeven te willen spreken. Forza! wilt u het woord mijnheer Vermeulen? Gaat uw gang. De heer VERMEULEN: Voorzitter, mijn dank is groot. Voorzitter, RES 1.0, een document waarin de zoekgebieden staan die de komende twee jaar verder onderzocht en uitgewerkt worden. Warmtenetten maken in onze polder weinig kans. Bodemwarmte hebben we niet. Biomassa willen we niet en datacenters leveren onbruikbare warmte. Het belangrijkste obstakel in de RES is volgens de fractie van Forza! draagvlak. Voor windmolens is dat duidelijk. Het draagvlak is er niet, althans niet onder de direct omwonenden. Tot 89% zegt nee. Goed dan ook dat het college die windmolenplannen voorlopig in de koelkast parkeert. En wat Forza! betreft blijven die plannen daar tot de eeuwigheid opgeborgen. Daar hebben de Haarlemmermeerse vogels veel meer aan dan een motie tegen een mud run. En met zon is het niet anders, blijkt wel uit het te elfder ure toevoegen van een gebied van 100 hectare aan het zonnecarré bij Zwanenburg. Ook daar ontbreekt draagvlak. Omwonenden willen het niet. Ze komen massaal in opstand.

Dit nog voor dat de gemeente ze heeft verteld dat ze hun huis moeten gaan aanpassen, dat ze elektrisch moeten gaan verwarmen, dat ze elektrisch moeten gaan koken en dat ze moeten isoleren. En dat ze vloerverwarming nodig hebben. En o ja, of ze nog even € 40.000,00 of meer gaan bij lenen om al die verduurzaming te betalen. En vervolgens of ze wat meer belasting willen betalen om ook al die sociale huurwoningen te verduurzamen. In den lande uiten de eerste gemeentebesturen hun bedenkingen. De gemeente Helmond luidde reeds de noodklok over het ontbrekende draagvlak. Netbeheerders moeten het elektriciteitsnetwerk op 50 Hz houden. Dat betekent dat er in Nederland en de rest van Europa net zoveel elektriciteit geproduceerd moet worden als er wordt afgenomen. Als er een tekort of een overschot is dan gaan de dingen mis en kan de stroom uitvallen. Delen van de industrie, zo valt er te lezen, zouden zo nu en dan de elektriciteitsafname moeten stoppen of verminderen en bij een overschot zouden bedrijven juist meer moeten afnemen. Onwerkbaar, het lijkt de Derde Wereld wel. De VOORZITTER: Een interruptie van mevrouw Van de Meeberg. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Dank u wel voorzitter. Ik hoor mijnheer Vermeulen altijd, hij is heel consequent in zijn verhaal, complimenten daarvoor, vertellen dat hij tegen alle voorgenomen plannen is om hernieuwbare of niet-fossiele energie te gaan gebruiken.

We hebben ook vaker gehoord dat als wij als raad die keuze niet maken de overheid het ons gaat opleggen. Dan hebben we helemaal niets meer te zeggen. Ik ben heel erg benieuwd hoe Forza! daar tegenover staat. Wat gaat er gebeuren als de overheid het ons oplegt? Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Dat gaan we dan wel zien. De overheid zal ook draagvlak moeten creëerden bij de burgers. Of ze moeten op zoek zijn naar een soort burgeroorlog. Onze inwoners willen het niet. Ja, ik ga niet op de stoel van de overheid zitten. Ik vertel hoe de fractie van Forza! erin zit. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Ik wil mijnheer Vermeulen er graag op wijzen dat hij onderdeel uitmaakt van de overheid. Dank u wel. De VOORZITTER: Dat is ook een mooie vraag. Mijnheer Vermeulen? De heer VERMEULEN: Een hele mooie vraag. Als ik ambtenaar zou zijn maakte ik onderdeel uit van Verslag RV Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0 3 juni 2021

16

de overheid. Ik ben volksvertegenwoordiger, dat is ook mijn functie hier, ik vertegenwoordig de inwoners van onze gemeente en dan met name de inwoners die helemaal niet zitten te wachten op een windmolen in hun achtertuin. Dat zijn de inwoners die per enquête hebben aangegeven en dan vooral in het zuidelijk gedeelte van onze polder, dat helemaal niet te willen, ook niet zitten te wachten op participatie en draagvlak creëren à la D66, die maar keer op keer terug blijft komen net zolang tot iemand murw gebeukt zegt: doe dan in godsnaam die windmolen maar. Nee is nee. De VOORZITTER: Helder antwoord. Mijnheer Salhi, u bent voor deze termijn door uw tijd heen. U mag uw vraag bewaren voor de tweede termijn straks. Mijnheer Van der Peet, hij doet het niet meer. Dat komt goed uit want u had geen tijd meer. U mag hem ook bewaren voor de tweede termijn. Mijnheer Vermeulen, gaat uw gang. De heer VERMEULEN: Een hele aardige mijnheer die het met u helemaal niet eens is voorzitter. Goed. Met RES 1.0 zetten we de eerste stap in het omvormen van de energievoorziening van een eerste levensbehoefte naar een luxe product voor de happy few. In Duitsland kunnen we al zien wat de Energiewende heeft gedaan met de betaalbaarheid van stroom. € 0,30 per kWh. Anderhalf keer zoveel als hier. Ik kan zo nog uren doorgaan voorzitter. Wat Forza! betreft kan de RES 1.0 linea recta naar de prullenbak.