Verslag Raadssessie Beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling, 4 maart 2021.pdf
Tekst van het document
VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 4 MAART 2021 Onderwerp:
Beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling (2021.0000184)
Voorzitter:
dhr. J.C. Koomen
De leden: dhr. T.M. Beusenberg, dhr. H. den Butter, dhr. C. el Idrissi, dhr. W.J.J.M. Klijn, mw. S. van de Meeberg, dhr. P.J.M. Schouten, dhr. H.P. Spijker, mw. B.C. van Straten-van Diepenbeek, dhr. K. Sulmann, dhr. E. Vermeulen, mw. I.C. Vink-Albrecht Griffier: dhr. B. Heerema Portefeuillehouders: dhr. J.N.J. Nobel, dhr. F. Sidali Insprekers: Geen
De VOORZITTER: Ik open de sessie, welkom allemaal bij de sessie over het Beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling. Even een technische of een procedurele opmerking daarbij. Er is gisteren nog een bijlage gevoegd bij het voorstel. Degenen die hebben opgelet hebben dat al gezien. Dat was een belangrijke bijlage waarover gestemd moet worden, het beleidsvoorstel 'Een sociale huurwoning zoeken verandert'. Die staat op de stemming van 18 maart a.s. We starten met spreektijden en daarna hebben we vrij debat. Zoals net al is meegedeeld, ik hoop dat iedereen dat heeft meegekregen, is het verzoek in de chat u aan te melden voor de volgorde en voor interrupties een handje op te steken. En ik heb ook gemerkt dat de chat niet bij iedereen hetzelfde is. Dus als u denkt 'ik stond toch hoger?' kan dat in mijn chat anders zijn dan in uw chat en ik volg mijn chat, dan weet u dat dat wel eerlijk gaat. Ik zie als eerste mijnheer Vermeulen die het woord heeft gevraagd, gaat uw gang. De heer VERMEULEN: Dank u wel voorzitter. Dat stond bij mij ook bovenaan in de chat dus wat dat betreft, gaat het goed. Je hebt schaarste en wilt dat verdelen en je wilt het niet zomaar verdelen, maar eerlijk verdelen. Een bijna onmogelijke opgave, voorzitter.
Forza! plaatst die eerlijke verdeling graag in perspectief; wat betekent dit voor Haarlemmermeer? Jaarlijks worden er via WoningNet in onze gemeente pakweg 600 woningen verhuurd, 250 woningen gaan naar starters en 350 gaan naar doorstromers. Doorstromers gaan van woning naar woning dus we kunnen spreken van 250 daadwerkelijk erbij gekomen woningen. En van die 250 nieuw te verhuren woningen mogen we 25% aan onze eigen inwoners verhuren, naar boven afgerond gaat dat om 63 woningen per jaar. Dat zijn 63 woningen per jaar voor onze eigen zonen en dochters die op zoek zijn naar een eerste woning of 63 woningen voor mensen die na een scheiding op straat komen te staan. Die 63 woningen staan in schril contrast met de 240 statushouders die dit jaar met voorrang een sociale huurwoning krijgen door directe bemiddeling. De collegepartijen HAP en VVD beloofden de kiezers in 2018 een einde te maken aan de oneerlijke voorrangsregeling voor statushouders. Het enige wat ze hebben gedaan is de naam van de regeling veranderen, oude wijn in nieuwe zakken. Kiezersbedrog noemen we dat bij Forza! De nieuwe woonruimteverdeling die 63 woningen weet toe te wijzen aan onze eigen woningzoekenden, terwijl er 240 naar statushouders gaan, is wat Forza! betreft een dikke middelvinger naar onze eigen inwoners.
Hoe wrang is in het licht van deze cijfers de onwil van het college om op korte termijn grote hoeveelheden tijdelijke woningen te realiseren? Een initiatief van 1540 woningen werd met allerhande drogredenen de nek omge-
Verslag Raadssessie Beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling 4 maart 2021
1
draaid. Inmiddels heeft mijn fractie begrepen dat er een nieuw plan is ingediend voor 300 tijdelijke woningen, dit keer in Nieuw-Vennep. Nog steeds een druppel op een gloeiende plaat. De VOORZITTER: Er is een interruptie van mijnheer Den Butter, als ik het goed heb. De heer DEN BUTTER: Ja zeker voorzitter, het is altijd interessant als je mijnheer Vermeulen hoort rekenen. Je zou dan bijna denken dat het echt zo is. Maar ik wil hem er wel op wijzen dat die voorrangsregeling van 25% betekent dat we 25% zelf toe mogen wijzen, maar dat wil niet zeggen dat die andere 75% woningen niet bij onze inwoners terechtkomen. Dat is een verkeerde voorstelling van zaken en dan krijg je inderdaad de ridicule cijfers waar u uw betoog op baseert. Dat wil ik toch even gezegd hebben. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Laten we ervan uitgaan dat u gelijk heeft en dat al die woningen, al die 250 vrijgekomen woningen, allemaal naar onze eigen inwoners gaan en dat er niemand van buiten komt. Dan nog is het ridicuul – om uw woorden te gebruiken – dat er 240, dat is dus eigenlijk hetzelfde aantal, toegewezen wordt aan statushouders. Dus ook als mijn berekening niet klopt, is het nog steeds ridicuul en als u dat niet met mij eens bent, hoor ik dat graag.
Zolang we vier keer zo veel statushouders huisvesten als onze eigen inwoners, is iedere vorm van woonverdeling oneerlijk, volksverlakkerij en ten dode opgeschreven. Het nieuwe voorstel is niet evenwichtig maar nodeloos ingewikkeld. Weg ermee! Dit beleid kan wat Forza! betreft linea recta de prullenbak in. De VOORZITTER: Misschien verbaast het u niet, maar u krijgt een nieuwe interruptie, dit keer van mevrouw Van de Meeberg. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Dank u wel voorzitter. Ik heb een vraag voor mijnheer Vermeulen. We krijgen als Haarlemmermeer een taakstelling van de overheid opgelegd die ons vertelt dat we een Xaantal statushouders per jaar – en dat zijn inmiddels gewoon Nederlanders – moeten huisvesten en als we dat niet doen, riskeren we grote boetes. En ik vroeg me af wat mijnheer Vermeulen als oplossing ziet voor het nakomen van die taakstelling die we opgelegd krijgen. De VOORZITTER: Dank u wel, even checken of mevrouw Van Straten op ditzelfde punt een interruptie heeft want dan pakken we die meteen mee. Mevrouw Van Straten, heeft u op dit punt een interruptie? Mevrouw VAN STRATEN: Aanvullend, ik hoor mijnheer Vermeulen zeggen dat hij tegen dit voorstel is en ik wilde hem dus vragen waar hij dan voor is. De VOORZITTER: Helder, dat is eigenlijk een andere vraag. Mijnheer Vermeulen, twee interrupties tegelijk, net iets anders.
Kunt u beiden in uw beantwoording meepakken alstublieft? De heer VERMEULEN: Voorzitter, vriendelijk bedankt. Mevrouw Van de Meeberg, als we ergens bij Forza! niet van houden, is het klakkeloos, kritiekloos opvolgen van opdrachten die we van hogerhand krijgen in deze gemeente. Als we dat namelijk doen, zal er van zijn leven lang nooit iets veranderen. Ik zou willen dat ons college, onze verantwoordelijke wethouder een stevige vuist maakt en gewoon zegt 'luister, dit kan niet, jullie maken het onmogelijk, of haast onmogelijk, om in onze gemeente huizen te bouwen en jullie geven altijd voorrang aan de luchthaven Schiphol, en dat is belangrijk, maar op het moment dat jullie ons aan handen en voeten binden en ons geen ruimte geven om onze eigen inwoVerslag Raadssessie Beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling 4 maart 2021
2
ners te huisvesten, en daar bovenop met een ridicule taakstelling komen van 240 statushouders…', als dat de opdracht is, dan moet die opdracht gewoon worden teruggegeven. De VOORZITTER: Wilt u afronden, mijnheer Vermeulen, met het oog op de tijd? De heer VERMEULEN: Oké. Op de tweede interruptie. Op het moment dat we een evenwichtig eerlijk systeem hebben van het verdelen van huizen en dat wil zeggen dat iedereen volgens het principe die het eerst komt, het eerst maalt, een huis krijgt – en daar kunnen we best een aantal uitzonderingen in maken voor mensen die heel lang moeten wachten om die een grotere kans op een huis te geven, daar ben ik helemaal voor – maar we niet meer dan 65 woningen per jaar mogen toewijzen aan onze eigen inwoners, en 240 aan nieuwkomers, is het voor ons onbespreekbaar om welke woonruimteverdeling dan ook maar goed te keuren. De VOORZITTER: Ik zie nog drie interrupties. Wilt u terugkomen op dezelfde interruptie mevrouw Van de Meeberg? Dan stel ik voor dat eerst te doen voor we naar een nieuwe gaan anders is het niet meer te volgen. Heeft u een nieuwe interruptie? Mevrouw VAN DE MEEBERG: Nee, ik denk alleen dat mijnheer Vermeulen mijn vraag niet goed heeft begrepen. De VOORZITTER: Wilt u die bewaren voor het debat dan? Ik begrijp het wel, maar anders is het dadelijk niet meer te volgen. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Dat is goed.
De VOORZITTER: Mijnheer Klijn, van de PvdA, u had een interruptie? De heer KLIJN: Ja hoor, graag. Ik wil er allereerst op wijzen dat in het hele beleidsvoorstel het woord vergunninghouder helemaal niet voorkomt dus waar we het vanavond over hebben, is niet over de vergunninghouders, dat is een. En ten tweede u weet net zo goed als ik, volgens mij, en anders heeft u toch iets gemist, dat ons college een brief op poten naar het ministerie heeft gestuurd dat die taakstelling van 240, wat ons college betreft, moet worden teruggebracht naar 120 omdat 240 niet haalbaar is. Dus los van de rekensom die net niet klopte, klopt ook het aantal niet wat mij betreft. Ik vind het knap dat u steeds op de statushouders terug kunt komen, maar daar gaat het vanavond echt niet over volgens mij. De VOORZITTER: Helder, dan wil ik nog even checken bij mijnheer El Idrissi of die op ditzelfde punt een interruptie heeft of op een ander punt. De heer EL IDRISSI: Op hetzelfde punt, ik wil daar eigenlijk toch wel iets over zeggen. Ik heb me een beetje stilgehouden want ik dacht 'ik laat hem even zijn verhaal afmaken', maar hij doet dat vaker en ik moet daar echt een punt van maken. Het aantal statushouders die we moeten huisvesten, dat geeft mevrouw Van de Meeberg terecht aan, is een taakstelling en daar moeten we gewoon aan voldoen want daar krijgen we anders boetes voor.
Maar u brengt heel vaak de woningmarkt en de krapte en de nood die daarop zit in relatie met de statushouders, maar dat heeft geen correlatie met elkaar. Dat zijn twee afzonderlijke zaken en u haalt die zaken steeds bij elkaar waardoor je dus eigenlijk aangeeft 'we hebben krapte op de woningmarkt en we moeten ook nog eens die 240 statushouders plaatsen', en dat vind ik geen correcte manier van spreken. U doet die statushouders hiermee tekort en u geeft ze eigenlijk de schuld van het feit dat we al tien jaar lang de woningmarkt aan het verzieken zijn geweest
Verslag Raadssessie Beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling 4 maart 2021
3
en daar hebben de afgelopen kabinetten een aandeel aan gehad. Ik vraag me af waarom u dat altijd zo aanhaalt. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Schouten, heeft u ook nog op dit punt een interruptie? De heer SCHOUTEN: Nee, ik heb een ordepunt, voorzitter. De VOORZITTER: Dat mag altijd, gaat uw gang. De heer SCHOUTEN: Een ordepunt: we hebben een spreker gehad met zijn eerste termijn en we zijn al een kwartier verder en als we zo doorgaan, gaan we het niet redden. Mijnheer El Idrissi heeft ook al bijna zijn eerste termijn gedaan. Dus ik stel voor de interrupties kort en bondig te houden en vooral mensen hun eerste termijn af te laten maken, dank u wel. De VOORZITTER: Dat is aan eenieder om dat ter harte te nemen of… Ik zie al een interruptie verdwijnen. Mijnheer Vermeulen, gaat uw gang, wilt u alles even kort meenemen? De heer VERMEULEN: Ik zal de oproep ter harte nemen en dat heel snel doen. Mijnheer Klijn, het feit dat de statushouders niet voorkomen in het stuk, is de grootste fout van het hele stuk. Statushouders wonen namelijk in dezelfde woningen waar Nederlanders ook in wonen, dat zijn geen speciale statushoudershuizen, dat zijn sociale huurwoningen en we hebben het over de verdeling daarvan. En daarmee geef ik gelijk antwoord aan mijnheer El Idrissi, 240 statushouders die in een sociale huurwoning komen, dat betekent 240 van onze eigen inwoners niet.
Daarom is het niet meer dan billijk dat ik die statushouders erbij haal en dan heb ik iedereen antwoord gegeven. De VOORZITTER: En heeft u ook uw eerste termijn daarmee afgerond? De heer VERMEULEN: Ik heb mijn eerste termijn afgerond. De VOORZITTER: Helder, dank u wel, dan gaan we naar de volgende spreker, dat is mevrouw Vink van het CDA. Mevrouw VINK: Dank u wel voorzitter. Bijna een jaar geleden hebben we, toen nog in de raadzaal, over dit ontwerpvoorstel gesproken. En nu ligt het beleidsvoorstel voor ons. In het CDA-verkiezingsprogramma staat dat de huidige lange wachttijden voor een woning verkort moeten worden. Dit voorstel is alvast een druppel op de gloeiende plaat want laten we eerlijk zijn, om het grote tekort aan sociale huurwoningen en betaalbare woningen op te lossen, zullen we moeten bouwen, bouwen, bouwen en we weten allemaal dat dit door diverse beperkingen, onder andere de LIB-zone, in Haarlemmermeer niet zo makkelijk ligt. Ondanks de bouw van woningen zal de schaarste op de woningmarkt de komende jaren echt niet worden opgelost. En dan heb ik het nog niet eens over de gevolgen van corona op de sociale huurwoningmarkt. Het mooie van het nieuwe systeem is dat wie actief gaat zoeken en hiervoor inspanningen levert, wordt beloond met extra punten en op deze manier zijn of haar kansen op een sociale huurwoning vergroot.
De spoedpunten zijn vervangen door situatiepunten. In de sancties ten aanzien van de zoekpunten kan mijn fractie zich vinden. Als je echt woningnood hebt, ga je daar voor 100% voor. Situatiepunten tellen op 50% van de aangeboden woningen mee. Op deze manier hebben de mensen zonder deze punten ook nog een eerlijke kans. We vragen ons alleen af hoe dit gecontroleerd gaat worden. Jaarlijks mag 25% van de woningen met voorrang toegewezen worden aan inwoners van onze eigen gemeente. We verwachten van het college dat het dat ook werkelijk laat gebeuren en er zeker rekening wordt gehouden met de kleine kernen. Bij het ontwerp heeft mijn fractie gevraagd wat er voor verdere uitwerking volgt voor de problematische thuiswonende jonVerslag Raadssessie Beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling 4 maart 2021
4
geren. De toenmalige wethouder zei dat dit geen problematische jongeren zijn, maar jongeren die geen geld hebben om een woning te kopen en al lang zoeken naar een sociale huurwoning. Nu lees ik dat het gaat om pleegjongeren en jongeren met ambulante ondersteuning. U zult mijn verbazing begrijpen. Bij het ontwerpvoorstel heeft er al een participatietraject plaatsgevonden in onze gemeente waarbij een aantal aanbevelingen van de inwoners zijn meegenomen in het voorstel. Gedurende de inspraakperiode afgelopen zomer over dit voorstel zijn er heel wat reacties binnengekomen waarvan 49 uit de gemeente Haarlemmermeer. Het is goed te lezen dat als gevolg van de inspraakperiode een aantal wijzigingen is meegenomen in dit voorstel. Er zullen altijd mensen ontevreden zijn want je kunt het niet iedereen naar de zin maken. Monitoren van dit systeem blijft belangrijk om te zien of alles volgens de planning gaat, maar ook om erop toe te zien dat er geen zaken verkeerd gaan. Na drie jaar komt er een uitgebreide evaluatie omdat dan de effecten van het nieuwe puntensysteem goed zichtbaar zijn. We zijn blij te lezen dat er een brede publiekscampagne komt om de inwoners te informeren en we gaan ervan uit dat de sociale mediasites van de gemeente hier ook op inspringen en dat onze website duidelijk leesbaar is voor onze inwoners.
We zien met belangstelling uit naar de nieuwe huisvestingsverordening voor de zomer van dit jaar. Tot zover voorzitter, dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel, de volgende spreker is mijnheer Klijn van de PvdA. De heer KLIJN: Dank u wel voorzitter. De gemiddelde wachttijd voor een sociale huurwoning in de regio is langer dan tien jaar. In het coalitieakkoord is afgesproken dat in Haarlemmermeer de wachttijd naar beneden gaat. Om dat te bereiken staan verschillende wegen open die bewandeld kunnen en moeten worden. Het gaat als eerste om de meest logische oplossing: sociale huurwoningen bouwen. Dit college heeft afgesproken dat 50% van de te bouwen woningen betaalbaar moet zijn en de effecten hiervan zijn pas op de middellange termijn zichtbaar. In deze verkiezingsperiode klinken positieve geluiden, zoals de roep om een ministerie van volkshuisvesting die steeds luider wordt. De PvdA ondersteunt de herinvoering van een dergelijk ministerie. En de bouwwereld heeft onlangs een plan ontvouwd om een miljoen woningen in tien jaar te kunnen realiseren. Dat zijn positieve geluiden als het gaat om woningbouw en ik hoop dat die worden gerealiseerd. In afwachting van de oplevering van nieuwe woningen kunnen tijdelijke woningen worden gebouwd. Deze raadsperiode is daar veel over gesproken, maar tot zichtbare daden heeft dat nog niet geleid.
De PvdA vindt dat hier op korte termijn echt werk van gemaakt moet worden en dat geeft ook meer mogelijkheden voor de plaatsing van vergunninghouders, waar het net over ging. Dan tot slot, de schaarse sociale huurwoningen moeten zo goed mogelijk verdeeld worden en daar hebben we het dan vanavond over. Een eerste opzet voor een nieuwe woonruimteverdeelsysteem is vorig jaar in de raad besproken. Het CDA sprak er net al over. De inspraakprocedure heeft vervolgens geleid tot het huidige, bijgestelde voorstel. Naast de inschrijvingsduur, in het voorstel wachttijd genoemd, zijn het zoekgedrag en de persoonlijke situatie van belang. Wat de PvdA betreft, heeft de wachttijd in het nieuwe systeem nog steeds een te belangrijke rol. Toch is het voorgestelde verdeelsysteem een behoorlijke verbetering op de huidige situatie. De PvdA zal het voorstel daarom ondersteunen. We vinden het overigens erg belangrijk dat na invoering de effecten van het nieuwe systeem goed gemonitord worden. De effecten zien we graag terug in een evaluatie. Tot zover, dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Beusenberg, aan u het woord. De heer BEUSENBERG: Dank u wel voorzitter, een sociale huurwoning zoeken verandert. Het werd eens tijd. Maar een sociale huurwoning zoeken moet geen spel worden en dat wordt het, zoals het in dit volstrekt onnozele plan wordt geschetst.
Door middel van een puntensysteem wordt het krijgen van een sociale huurwoning net alsof je zegels spaart bij de supermarkt. Heb je een redelijk volle spaarkaart, dan kun je het een keer gaan proberen. Maar dan is er altijd nog een kans dat er een statushouder of iemand met een urgentieverklaring je kans op een huis weer afpakt. Over die laatste groep Verslag Raadssessie Beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling 4 maart 2021
5
zal SRH niets zeggen, mensen in nood moeten geholpen worden. Maar over de huisvesting van statushouders kan SRH uren praten. Mensen die jaren zijn ingeschreven voor een woning worden simpelweg aan de kant gezet door de linkse partijen die statushouders direct een woning aanbieden. Door de voorgaande colleges zijn er keer op keer verkeerde keuzes gemaakt en daardoor zitten we nu in de positie dat er duizenden woningen nodig zijn om iedereen te kunnen voorzien. De woningmarkt bestaat uit vraag en aanbod, dat hoef ik niemand uit te leggen, maar het aanbod wordt door dit en voorgaande colleges moedwillig laag gehouden. SRH heeft al een aantal keer voorgesteld om als gemeente zelf dit probleem op te lossen door zelf sociale huurwoningen te bouwen, maar die suggestie wordt door het college en de meeste andere partijen bijna als bespottelijk weggelachen. Geacht college, als u er echt voor de burger zit, doet u hier iets aan en blijft u niet zitten afwachten. Neem een voorbeeld aan Purmerend en Assen. Of, als u zichzelf internationaal op de kaart wilt zetten, aan Wenen. Kom nu eens met een oplossing want SRH en onze burgers zijn deze zoethoudertjes spuugzat. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Van Straten, VVD, gaat uw gang. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Sinds 2019 zijn we al bezig om het woonverdeelsysteem eerlijker te maken.
Dat is precies iets wat mijnheer Vermeulen volgens mij ook graag wil. Met eerlijker bedoelen we dat de mensen die het het hardst nodig hebben, als eerste in aanmerking komen voor een sociale huurwoning. Er werd al eerder gezegd 'we hebben dit voorstel en de uitgangspunten eerder besproken', daar hebben we drie dingen aangegeven. Die zijn teruggekomen in dit voorstel en daar wil ik even op ingaan. Daar willen we als VVD een extra toezegging van het college op hebben voor we hiermee akkoord gaan. Het eerste punt dat we toen aangaven, is dat we zien dat we in 2019 zijn begonnen en het waarschijnlijk dan in 2022 in werking zal treden. Dus het is een traag en bureaucratisch systeem. We hebben ons toen ook afgevraagd 'wat gaat het kosten?' Dat is nu duidelijk gemaakt, € 60.000,00 tot € 100.000,00 per jaar meer. Dat is ook nogal wat, wat ons betreft, en dat betekent dat het ook echt wel wat moet opleveren wat de VVD betreft. Als we dan pas na drie jaar gaan evalueren is dat een beetje te laat. Dus we willen als eerste toezegging: informeer ons eerder als college over wat deze nieuwe woonverdelingsregels opleveren. We willen concreet zien dat mensen die de woning hard nodig hebben, eerder de woning krijgen. In aansluiting daarop heeft het nieuwe systeem waarschijnlijk een grote impact op de automatisering en die moet goed op orde zijn.
Dus de uitvoering moet ook goed worden gemonitord en ook daarover – dat is de tweede toezegging die we graag willen – willen we door het college geïnformeerd worden of dat goed gaat en niet pas over drie jaar. Verder hebben we de vorige keer aandacht gevraagd voor het oprekken van het 25% toewijzen van sociale huurwoningen aan mensen uit de eigen kern naar 30%. Onze wethouder ging daar heel hard zijn best voor doen, maar we lezen dat het niet helemaal is gelukt. Graag zouden we nog even horen waarom niet. En dan de derde toezegging. In navolging daarop willen we in ieder geval wel zorgen dat binnen de kleine kernen, waar de roep zo groot is, zo veel mogelijk mensen uit de eigen kern binnen de kern kunnen worden gehouden, dus dat die 25% ook gebruikt wordt binnen de kleine kern en dat het niet over de hele gemeente wordt uitgesmeerd. Dus ook daar horen we graag een toezegging van het college op, dat het op die manier zal worden ingezet. Dan wil ik nog even opmerken dat we blij zijn dat het punt dat er de vorige keer in zat, dat jongeren met probleemgedrag eventueel extra punten zouden krijgen, van de baan is. Dus het is mooi dat de inbreng en de participatie wel degelijk ook iets oplevert. En tot slot wil ik nog even aandacht vragen voor statushouders.
We begrijpen het ongemak dat hier door sommige partijen ook is aangegeven en daarom hebben we ook die automatische voorrang eruit gehaald. We proberen te zoeken naar constructieve oplossingen daarin als VVD en niet alleen maar Verslag Raadssessie Beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling 4 maart 2021
6
stampvoetend overal tegen te zijn. Een van de constructieve oplossingen is die alternatieve woonruimte. We hebben deze week gelezen dat die gaat plaatsvinden bij Nieuw-Vennep. Zestig tijdelijke woningen waarvan de helft voor statushouders, dat zijn er dan dertig. De VVD wil graag weten of het hierbij blijft of gaat het college verder inzetten om op deze manier met alternatieve woonruimtes de druk op de sociale woonruimte te verlichten? Daar wil ik het even bij laten. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Den Butter, dan is het woord aan u, ChristenUnie-SGP. De heer DEN BUTTER: Dank u wel voorzitter. De schaarste aan woningen is schrijnender dan ooit. De beste oplossing is nu allereerst sociale huurwoningen te bouwen, anderen hebben het al gezegd, maar dat is niet eenvoudig en dat weten we ook. Dan nu het thema waar we het vanavond over hebben. De realiteit is dat we met enorme wachtlijsten zitten op dit moment en de verdeling van woningschaarste de grootste uitdaging is op dit moment. Dit voorstel beoogt tot een betere verdeling te komen. Uitgangspunten van dit voorstel met de vier hoekpunten, wachten, zoeken, situatie en urgentie moeten gaan zorgen voor een betere verdeling. Dat op zich steunen we. Dat het een gevoelig en ingewikkeld thema is, zijn we ons bewust door het feit dat we een nota van zeventig pagina's met reacties en beantwoording daarop hebben gekregen.
En op ieder punt van ons eigen voorstel valt wat te zeggen, maar er valt ook wat tegen in te brengen, zo lezen we. We vertrouwen er dan ook op dat de experts die dit beleid hebben samengesteld daar goed over nagedacht hebben en dat het ook gaat werken. Alleen – dat lezen we ook terug in de stukken – het is nog maar de vraag of dat echt zo is. Daarom valt of staat deze woonruimteverdeling die we nu voorstellen bij een voorzichtige uitvoering. Onze fractie bedoelt daarmee dat we niet 3,5 jaar wachten, zoals ook de VVD al vermeldde, om te kijken naar het resultaat omdat het dan pas goed zichtbaar zou zijn, maar dat we ook tijdens de invoering kijken 'werkt het zoals we willen en vallen er geen dossiers van tafel die nog veel schrijnender zijn dan wat we nu beogen te repareren?' Dat moet echt voorzichtig worden ingevoerd. Voor nu hopen we op een voorspoedige implementatie van het werk en wensen we de ambtenaren en de corporaties veel succes bij de invoering. We hopen dat we over 3,5 jaar geen wachtlijsten meer hebben omdat we zo veel nieuwe woningen hebben gebouwd, en vanwege het effectieve beleid, maar we zijn bang dat dat een utopie zal blijken. De VOORZITTER: Dank u wel, dat klonk als een punt. Dan zijn we bij mijnheer Spijker, EEN Haarlemmermeer. De heer SPIJKER: Dank u wel voorzitter. Er is duidelijk geluisterd naar de diverse betrokkenen om dit beleidsvoorstel te maken.
Het beleid is duidelijk ontworpen om mensen serieus actief te laten zoeken, maar EEN Haarlemmermeer ziet het als de grootste blokkade dat mensen die een woning moeten zoeken, nu worden gedwongen om minimaal vier keer per maand actief te reageren op WoningNet of die andere site, anders verliezen ze hun punten. Niet iedereen heeft de mogelijkheid daartoe. En wat is een serieuze reactie en wat is een pro-formareactie om maar niet je punten te verliezen? Dus hierbij onze vraag: hoe denkt de portefeuillehouder erover om een nauwkeuriger beeld te krijgen van serieuze geïnteresseerden versus pro-formareageerders? Graag een reactie. Nog een belangrijk punt voor ons is dat het voor wie in een specifiek woongebied wil wonen, niet of nauwelijks mogelijk is. Want je moet vier keer per maand reageren en dat is in de hele Haarlemmermeer. Je kunt niet zeggen 'ik wil in mijn eigen dorpje wonen', want dat wordt erg moeilijk. Niet iedereen kan dat. En dan over jongeren en starters. Het is natuurlijk mooi dat die snel en dynamisch kunnen inspelen op de vraag, maar we weten dat er onvoldoende woningen zijn. Dus voorzitter, ga juist met die bouwplannen ook veel meer rekening daarmee houden en initieer dat ook. Dan de senioren. Sommigen kunnen niet actief online reageren zoals we allemaal denken.
Soms is 'offline' wenselijk met steun, zoals van seniorencoaches want het stroomschema zoals dat in het voorstel stond, is nu
Verslag Raadssessie Beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling 4 maart 2021
7
niet echt de beste oplossing, denken wij. Ik denk dat senioren toch meer gebaat zijn met een menselijke uitleg. Het voorstel oogt ingewikkeld, dus voorzitter, communiceer dit systeem luid en duidelijk naar de woningzoekers. Het document van onze gemeente was al duidelijker dan het integrale document van alle gemeenten, dat was een megapuzzel. Dank u wel. De VOORZITTER: In de volgende op de lijst is nu mijnheer Sulmann van GEZOND Haarlemmermeer aan de beurt, gaat uw gang. De heer SULMANN: Dank u wel voorzitter. In de nieuwe woonruimteverdeling staat dat het een groot voordeel is dat Amstelland-Meerlanden, Amsterdam en Zaanstreek-Waterland samenwerken zodat woningzoekenden kunnen reageren op woningen in vijftien gemeenten. Dit betekent dat een woningzoekende in Haarlemmermeer kan reageren op een ruimer aanbod sociale huurwoningen, maar andersom is dat ook waar. Woningzoekenden uit andere gemeenten kunnen dan ook reageren op Haarlemmermeerse woningen. We vragen ons af waarom het college dat als groot voordeel ziet, is het dan zo dat inwoners uit Haarlemmermeer graag over de gemeentegrens willen wonen en minder graag in hun eigen gemeente? En dan vragen we ons af of de instroom vanuit andere gemeenten er niet voor zorgt dat inwoners uit Haarlemmermeer minder kans hebben op een woning in de eigen gemeente.
Daarbij kan een Haarlemmermeerder nu reageren op een woning in Purmerend, maar niet op een woning net over de Ringvaart, in Haarlem. Is het dan zo dat het college informatie heeft dat onze inwoners vooral niet naar Haarlem willen, maar toch erg graag wel het Noordzeekanaal over willen? Dus als samenwerken met andere gemeenten zo'n groot voordeel is, waarom dan wel samenwerken met Purmerend, maar niet met onze directe buren zoals bijvoorbeeld Haarlem? Verder zijn we zeer verheugd te lezen op de huidige website van WoningNet dat inwoners van Haarlemmermeer voorrang krijgen op woningen in Haarlemmermeer. Er staat verder geen uitleg bij dus we vragen ons af hoe die lokale toewijzing op dit moment dan geregeld is. Daarbij heeft de wethouder aangegeven dat Haarlemmermeer gebruik gaat maken van de 25% lokale toewijzing door bijvoorbeeld inwoners uit de dorpen aan de Ringvaart voorrang te geven als zij in hun eigen dorp een sociale huurwoning zoeken. Dus een tweede vraag is dan ook of deze lokale toewijzing ook in de nieuwe woonruimteverdeling wordt geregeld en hoe deze regeling er dan precies uit komt te zien.
Met andere woorden, kunnen we onze inwoners uit de dorpen aan de Ringvaart vanaf 2022 al blij maken als ze op zoek gaan naar een sociale huurwoning in hun eigen dorp? Aansluitend voorzitter, vinden we het raadsvoorstel een heel grote stap voorwaarts, juist omdat actief zoeken wordt beloond. Wil je dus echt op zoek naar een woning, dan krijg je meer kans. Alleen maar afwachten en wachttijd opbouwen, is niet meer genoeg. Als we dan ook nog de lokale toewijzing aan Haarlemmermeerders op de juiste en duidelijke manier regelen, zorgen we ervoor dat de Haarlemmermeerse actieve zoekers en dus ook de starters echt een betere kans hebben op een woning naar wens. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan mevrouw Van der Meer, D66, gaat uw gang. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Dank u wel voorzitter. Zoals heel veel collega's al hebben aangegeven, zijn we op zoek gegaan naar een systeem dat eerlijker is voor alle inwoners, zodat mensen die een woning het hardst nodig hebben, eerder aan de beurt komen. D66 is blij met dit voorstel wat dat betreft. Het geeft ook veel meer kans voor jongeren om eerder aan een woning te komen want als je tien, vijftien jaar moet wachten op een huurwoning, ben je geen jongere meer tegen de tijd dat je in aanmerking komt voor een jongerenwoning. Dus op deze manier is dat een doelgroep die er zeker op vooruitgaat.
Mevrouw Vink van het CDA heeft het ook al aangegeven, je kunt niet altijd iedereen tevredenstellen en dat is ook zo. Dat is ook met dit voorstel zo, maar het is vooral zo als we niets veranderen. Daarom is het goed dat we 50% van het totale aanbod nog steeds op inschrijfduur laten gaan en de rest met zoekpunten die je positie kunnen verbeteren. Verslag Raadssessie Beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling 4 maart 2021
8
Ik heb twee vragen aan de portefeuillehouders. Er staat in het voorstel dat er een extern team komt dat de controle doet op de zoekpunten, maar dat dat nog niet helemaal is uitgewerkt. Wanneer wordt dat verwacht en hoe komt dat eruit te zien? Want het is natuurlijk wel van belang dat op het moment dat iemand – even gechargeerd gezegd – 'zieligheidspunten' krijgt toegewezen, daar geen mensen zitten met te veel inlevingsvermogen of juist geen. We horen heel graag over dat controleteam. En dan staat er nog iets over Tiny Houses. Er staat 'de gemeente Haarlemmermeer kijkt meer naar de betaalbaarheid van de woningen dan naar de omvang van woningen'. Dat komt een beetje over alsof het college daarmee zegt 'we gaan helemaal niets doen met Tiny Houses'. Ik hoop dat ik dat verkeerd interpreteer en ik hoor graag van de wethouder hoe daarnaar gekeken is. En verder, een goed voorstel. We kijken uit naar de uitrol hiervan. Ik denk dat we hier al heel lang mee bezig zijn en het duurt inderdaad nog even voor het echt van start gaat, maar het is eerlijker en rechtvaardiger wat D66 betreft. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan mijnheer Schouten van GroenLinks. De heer SCHOUTEN: Dank u wel voorzitter, de eerste sociale huurwoningen dateren al uit de dertiende eeuw.
Toentertijd werden er al huizen gebouwd door leden van de adel voor weduwen, armen en zieken die zelf geen woonruimte konden vinden. Het voelt alsof het huidige systeem van toewijzen van sociale huurwoningen ook al zo oud is. Het is al heel lang aan een verbeterslag toe. Op je achttiende inschrijven bij WoningNet of Woonnet en vervolgens achttien jaar wachten tot je aan de beurt bent. Dat moet beter. Maar hoe? Het juiste antwoord is het snel bouwen van veel meer sociale huurwoningen. Daarmee werk je de wachtlijsten weg. Deze nieuwe verdeling heeft effect op wie de woningen krijgen, maar lost de schaarste aan sociale huurwoningen niet op. Dit nieuwe systeem dat niet alleen punten geeft voor de inschrijfduur maar waarbij ook punten worden verdiend door actief zoeken en waarin je punten krijgt voor de situatie waarin je zit, is een goede tweede. Maar slaan we een deuk in een pakje boter? Als we een beetje gaan rekenen met de verschillende soorten punten, komen we toch nog op een wachttijd van acht tot elf jaar. Gelukkig blijft het mogelijk om te sturen door passend toewijzen van woningen. Maar blijf die broodnodige sociale huurwoningen bouwen, tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan mijnheer El Idrissi van de HAP. De heer BEUSENBERG: Voorzitter, excuus, ik heb een handje opgestoken voor een interruptie. De VOORZITTER: Goed dat u het zegt, gaat uw gang. Ik had het niet gezien.
De heer BEUSENBERG: Ik hoor mijnheer Schouten zeggen dat we snel veel sociale huurwoningen moeten bouwen en ik denk dat we dat allemaal met elkaar eens zijn. Maar kan mijnheer Schouten dan uitleggen waarom de partij van de heer Schouten iedere keer als SRH met het voorstel komt om als gemeente de problemen op te lossen, zegt dat dat geen taak is voor de gemeente? Want het is wel een taak van de gemeente om uiteindelijk burgers aan een woning te helpen. En op die manier kunnen we dat probleem oplossen. Maar de partij van mijnheer Schouten houdt dat ook iedere keer tegen. Dank u wel. De VOORZITTER: Mijnheer Schouten, een reactie, gaat uw gang. De heer SCHOUTEN: Dank u wel voorzitter, GroenLinks houdt dat niet tegen. Het is zo dat de gemeente geen bouwer is, maar ik vind wel dat de gemeente veel meer regie moet nemen op het bouwen van sociale woningen. Ik hoop dat dat voldoende antwoord is voor mijnheer Beusenberg. De VOORZITTER: Dat is zo? Mijnheer Beusenberg. Verslag Raadssessie Beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling 4 maart 2021
9
De heer BEUSENBERG: Dat de gemeente geen bouwer is, is een mening waar we lichtelijk over verschillen want de gemeente bouwt ook zelf een nieuw raadhuis. Maar om dit probleem op te lossen – en dat hoeft niet structureel, maar het gaat om een probleem dat opgelost moet worden – moeten we als gemeente dan toch de touwtjes in handen nemen? U zegt zelf al dat de gemeente de regie moet nemen. Maar waarom dan niet op deze manier? Want dit lost echt snel het probleem op. Dank u wel. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Voorzitter, even een punt van orde alstublieft. De VOORZITTER: Gaat uw gang, mevrouw Van de Meeberg. Mevrouw VAN DE MEEBERG: U heeft tijdens de eerste termijn van de heer Vermeulen gemaand om het debat in tweede termijn te doen. Dit is een heel interessant onderwerp en ik denk dat iedereen daar graag over met elkaar in gesprek gaat, maar dan in de tweede termijn, als u dat goed vindt. De VOORZITTER: U mag daar een oproep toe doen, maar in principe kan er geïnterrumpeerd worden. Dit was wel de laatste keer want iedereen mag een keer interrumperen en dan nog een keer een reactie geven. En dan is het over. Dus uw oproep kan de raad ter harte nemen. Dan mijnheer Schouten, wilt u nog reageren? De heer SCHOUTEN: Ik neem het mee naar de tweede termijn, voorzitter. De VOORZITTER: Prima, dan nu mijnheer El Idrissi van de HAP. De heer EL IDRISSI: Dank u wel voorzitter.
De uitspraak van oud-politicus en inmiddels overleden Jan Schaefer 'in geouwehoer kun je niet wonen' schiet de laatste tijd vaak door mijn hoofd. De noodzaak en urgentie van deze uitspraak is nog steeds actueel. De behoefte aan betaalbare huur en koopwoningen is nog nooit zo groot geweest. Het aantal telefoontjes dat ik wekelijks ontvang van jonge mensen die de woningmarkt niet op komen, is schrikbarend hoog en pijnlijk om aan te horen. Het inzetten op betaalbare woningen voor onze gemeente verdient daarom hogere prioriteit. Met dit stuk waarin sinds 2018 gemeenten en corporaties werken aan een beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling is het beleid nu, drie jaar later, eindelijk concreet geworden. Ik vraag me oprecht af of beleid met deze prioriteit niet sneller aan de raad kon worden voorgelegd. Gezien het uitgebreide participatietraject dat hieraan vooraf is gegaan, is dit nog wel te begrijpen. Met als kleine kanttekening, welgeteld 29 reacties op het voorstel vanuit Haarlemmermeer. Nog meer was echt beter geweest. Mijn fractie is uiteraard blij dat we tot een nieuwe woonruimteverdeling van huurwoningen komen. De toevoeging van zoek- en situatiepunten maakt de urgentie duidelijker. Met het puntensysteem kunnen we de positie van starters en jongeren op de woningmarkt bevorderen en verbeteren.
Het beleid ligt ook mooi in lijn met het coalitieakkoord en Woonbeleidsprogramma 2019-2025, 'Het verschil maken' luidt de titel. Het uitgangspunt hierbij is om het al beperkte aantal sociale huurwoningen meer terecht te laten komen bij mensen die ze zo hard nodig hebben. Waaronder dus jongeren. Hiermee kan mijn fractie volledig instemmen. Ik zal dit stuk op drie punten toetsen: 1. uitlegbaarheid, 2. waterdichtheid en 3. lokale toewijzing. Door toename van de complexiteit zullen we dit puntensysteem haarfijn moeten uitleggen. Hiervoor wordt een uitgebreide informatiecampagne voorbereid, zo valt te lezen. Mijn fractie wil hierbij benadrukken dat uitgerekend deze campagne een grote doelgroep moet bereiken en dus vooral voor onze jonge inwoners begrijpelijk moet zijn. Wellicht kan het college de Jongerengemeenteraad betrekken om de jongeren via kanalen waar ze graag actief zijn te bereiken en hierover te informeren. Dan de waterdichtheid van het systeem. De reacties gaven al aan dat het systeem fraudegevoelig zou kunnen zijn, in relatie tot het verkrijgen en verliezen van zoekpunten. Mijn fractie benadrukt dan ook Verslag Raadssessie Beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling 4 maart 2021
10
dat de voorwaarde om dit systeem goed te laten werken zit in het waarborgen van tegengaan van fraude. Wellicht kan het college aangeven hoe de fraudegevoeligheid van het systeem zo laag mogelijk kan worden gehouden. Dan een laatste toetsingspunt, en zeker niet het minst belangrijke, de lokale toewijzing. Collegaraadsleden hebben het hier al over gehad. Jaarlijks kan maximaal 25% van de woningen worden toegewezen aan inwoners van de eigen gemeente. Het woord 'maximaal' impliceert dat het er ook veel minder zouden kunnen zijn, terwijl de behoefte juist groter is. Gelukkig gaan gemeenten zelf over de toepassing van lokale voorrang en wordt dat niet regionaal bepaald. De vraag is dan ook aan het college waarom specifiek voor dit percentage is gekozen en wat de term 'maximaal' in deze context eigenlijk betekent. Nog een kleine opmerking en dan sluit ik af. Wanneer het gaat om krapte op de woningmarkt, zijn er veel onderdelen die buiten de scope van dit beleidsvoorstel vallen. Een onder handen motie die de dorstroming op de woningmarkt zal verbeteren en waardoor de slaagkans van diverse groepen op de woningmarkt toeneemt, zal ik daarom over twee weken indienen. Tot zover, dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik kijk of ik iedereen gehad heb die wilde spreken in eerste termijn, ik vermoed van wel. Dan gaan we naar de eerste termijn van het college. Daarvoor staat zeven minuten.
Ik heb een hoop vragen gehoord maar dit college kennende, gaan het daar snel doorheen en dat moet lukken. Ik wil wel vragen technische vragen schriftelijk af te doen. Wie kan ik namens het college het woord geven? Mijnheer Nobel. Wethouder NOBEL: Ik zal aftrappen en dan zullen we zien hoever we komen. Dank u wel. Ik heb van de fractie van Forza! geen vragen gehoord, dus dat schiet lekker op. De PvdA heeft aangegeven met een aantal andere partijen dat ze de evaluatie erg belangrijk vinden en ze hebben ook aangegeven, net als naar ik meen ook GEZOND Haarlemmermeer, maar ook EEN Haarlemmermeer en de VVD, 'die drie jaar duurt wel erg lang'. Gaan we tussentijds ook monitoren en komen we daar dan op terug? Dat doen we. In een jaarlijkse rapportage zullen we daarover terugrapporteren en dan kunt u ook zien of het systeem werkt of niet. Ik denk bij een nieuw systeem dat je het wel de kans moet geven. Dat was de afweging die we regionaal hebben gemaakt 'moeten we na drie jaar of na twee jaar evalueren?' U mag best weten dat ik van de school twee jaar was, maar uiteindelijk is het drie jaar geworden. Je moet er met vijftien gemeenten uitkomen en soms is het een beetje water bij de wijn doen. Maar we kunnen jaarlijks met elkaar kijken of het werkt. Het CDA gaf mooi weer 'die wachttijden verkorten, dat is uiteindelijk het doel'.
En hoe doen we dat nou? De meesten van u hebben er ook aan gerefereerd 'bouwen, bouwen, bouwen' en bij mevrouw Vink heb ik af en toe het idee dat ik met het Tweede Kamerlid Julius Terpstra aan het praten ben want die weet die woorden ook altijd zo fanatiek en goed over te brengen op mij. Dus wat dat betreft, delen we die opvatting dat we veel meer moeten bouwen in het sociale en het middensegment. Dat het zoeken wordt beloond vinden vrijwel alle partijen een goed ding en de PvdA gaf aan 'we vinden nog steeds dat die wachttijd een te belangrijke rol heeft'. We gaan nu met elkaar naar een nieuw systeem en ik denk dat we met elkaar moeten kijken hoe het uitpakt met die situatiepunten. Over de situatiepunten vroeg het CDA 'hoe gaan we dat controleren?' Dat doen we in een centraal regionaal loket, mevrouw Van der Meeberg verwees daar ook naar en vroeg ook 'wanneer verwacht u dat dat loket in de lucht komt?' We verwachten dat in de loop van 2022, als ook het systeem wordt uitgerold, dat loket ook in de lucht komt. Maar het lijkt me goed om voor die tijd even met elkaar de peilstok erin te steken 'hoe staat het ermee?' want je wilt wel dat als het systeem uitgerold wordt, de mensen er zitten. De Tiny Houses laat ik over aan mijn collega over. Daar was een vraag van D66 over.
HAP vroeg naar fraude, hoe checken we dat? Door het nieuwe systeem zorgen we er in ieder geval voor dat je vaker moet inloggen en reageren. En dat is bij het huidige systeem helemaal niet zo. Dus je kunt bij wijze van spreken heel lui zijn en je een keer hebben ingeschreven en daarna niets meer Verslag Raadssessie Beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling 4 maart 2021
11
hoeven doen. En bij het nieuwe systeem moet je vaker inloggen en reageren op woningen en daarmee zit er iets meer check op. Tegelijkertijd zei mijnheer Spijker 'hoe zien we dat iemand serieus reageert of dat hij het pro forma doet?' Dat is natuurlijk lastig, iemand kan gewoon een paar keer in de maand inloggen en een paar keer klikken, maar linksom of rechtsom moet diegene meer doen dan hij nu hoeft te doen. Dus daardoor wordt het systeem wel eerlijker en wordt zoekgedrag beloond. Maar dat is wel een ingewikkelde. GEZOND Haarlemmermeer vroeg nog 'willen inwoners soms liever in Purmerend wonen dan in Haarlem, als ze dan toch gaan zoeken in ons systeem?' Die conclusie zou ik niet willen trekken, maar het is natuurlijk wel zo dat de vijftien gemeenten die samenwerken op zich heel effectief samenwerken. De vraag was ook 'waarom zouden we het als Haarlemmermeer niet alleen doen?' Dat betekent dat op het moment dat je in het Haarlemmermeers systeem zit en je zou mogelijk ook naar een andere gemeente willen kijken die je ook interessant vindt, je je dan voor elke gemeente afzonderlijk moet inschrijven in het systeem. U snapt, dat is uitermate onhandig en daarom is het veel verstandiger om hierin gewoon samen te werken.
Dat laat overigens onverlet dat je je ook kunt aanmelden voor het systeem van Haarlem, dan kun je daar ook zoeken, maar heel veel mensen doen dat natuurlijk niet en zitten gewoon op WoningNet. De 30%, daar vroeg de VVD naar. 'U had gezegd dat u daarvoor ging knokken'. Daar ben ik nog steeds mee bezig. We hebben als regio ook het rijk aangeschreven dat we gewoon graag die 30% willen. Alleen bij het rijk duurt het soms wat langer en of je dan het gewenste antwoord krijgt, is helemaal de vraag. Maar ik blijf me daarvoor inzetten en ik hoop gewoon dat we het krijgen. Maar vooralsnog hebben we het niet te pakken. U vroeg hoe het zit met de kleine kernen. Een aantal anderen vroeg daar ook naar, onder andere GEZOND Haarlemmermeer. Daarvoor komen we met een apart voorstel naar de raad maar ik wil u vragen zich erover uit te spreken hoe u dat voor zich ziet, want dat helpt. We zijn nu natuurlijk met elkaar aan het nadenken over hoe dat kan en dat komt er in de praktijk op neer dat we dan zeggen 'in Hoofddorp gaan we iets minder toewijzen om wat meer toe te kunnen wijzen in – ik noem maar een mooie kern – Vijfhuizen'. Dus ik hoop dat u daar iets van richting in wilt meegeven aan het college. Dat helpt. Maar dat voorstel komt nog naar u toe. De VOORZITTER: U zit op ongeveer vijf minuten. Wethouder NOBEL: Ik heb ze volgens mij allemaal gehad.
De VOORZITTER: Oké, een korte interruptie van mevrouw Van Straten en daarna nog een, maar eerst mevrouw Van Straten. Kort alstublieft. Mevrouw VAN STRATEN: Even een verduidelijkende vraag want ik ben heel blij te horen dat wethouder Nobel het nog niet opgegeven heeft met betrekking tot die 30%, maar ik weet nog steeds niet waarom het niet gelukt is. Zijn er nu gemeenten in de regio die het er niet mee eens zijn? Want de vorige keer tijdens dit gesprek kreeg ik de indruk dat met name Amsterdam met hetzelfde worstelt. Dus dat er best wat draagvlak voor was in de regio. De VOORZITTER: Mijnheer Nobel. Wethouder NOBEL: Ja, als je met vijftien gemeenten over zoiets onderhandelt 'hoe moet het eruit komen te zien?' wil iedereen het gevoel hebben dat hij of zij eerlijk wordt behandeld en dan zie je dat voor een kleine gemeente – en dat zijn wij dus niet – met meer lokale toewijzingsmogelijkheid het maar om een paar woningen gaat en hoe groter de gemeente, hoe meer woningen het betreft. En je kunt je voorstellen dat Haarlemmermeer zegt 'wij hebben heel veel kleine kernen'. En dan zegt Amsterdam bijvoorbeeld 'dat kunnen we goed begrijpen, maar iemand uit Amsterdam-Oost wil ook heel graag in Amsterdam-Oost blijven wonen'. Dus die gaan dan de stadsdelen bestempelen als kernen in Verslag Raadssessie Beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling 4 maart 2021
12
hun eigen stad. En je begrijpt dat als ook Amsterdam wil bewegen in de lokale toewijzingsruimte, het dan ook ingewikkeld wordt richting het rijk. We hebben nu de vraag gedaan van 30% voor iedereen en we gaan kijken of het rijk daarmee akkoord kan gaan. Maar het is gewoon ingewikkeld. De VOORZITTER: Helder. Met het oog op de tijd, door naar de tweede interruptie van mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Dank u wel voorzitter. Nog even over de vraag van mevrouw Van Straten. Inderdaad, die 30% is heel interessant en we krijgen nu antwoord van de wethouder dat hij daar nog steeds voor vecht. We hopen dat hij dat ook voor elkaar gaat krijgen. Maar ik stelde ook nog de vraag over het woord 'maximaal'. We zien dat ook vaak terug bij 'maximaal 50% betaalbare woningen in projecten'. Dat halen we ook lang niet altijd. Dus dat zit er vaak onder. We hebben wel een mooie doelstelling en mooie streefwaarde, die 50%, maar vaak halen we het niet. Ik heb soms het gevoel met dit percentage dat je het ook niet altijd even makkelijk kunt halen. Vandaar, hoe kunt u die 'maximaal' uitleggen in deze context? Wethouder NOBEL: Goede vraag. Ik heb het idee dat we het hier eigenlijk altijd halen omdat er ontzettend veel mensen zoeken naar een woning in hun eigen gemeente.
Vindt u het goed dat we daar schriftelijk op terugkomen om inderdaad eens na te gaan of er de afgelopen paar jaar een moment is geweest dat we dat niet hebben gehaald? Want ik heb het idee dat het meer een technische exercitie is van hoe we dat hebben opgeschreven, dan dat het in de praktijk echt voorkomt dat we het niet halen. De VOORZITTER: Ik zie instemmend knikken dus volgens mij is dat akkoord. Dan constateer ik dat mijnheer Nobel het stokje overdraagt aan wethouder Sidali. Wethouder SIDALI: Dank u wel voorzitter, ik wil nog even terugkomen op het CDA dat zich erover verbaasde dat toch in het voorstel terecht is gekomen dat het inderdaad gaat over pleegjongeren en jongeren met ambulante ondersteuning. Het is zoals het nu in voorstel staat en als de wethouder eerder heeft gezegd dat dat niet het geval zou zijn, dan zeg ik bij dezen, het is zoals het hier nu staat en daar gaan we mee aan de slag. Dan D66 over Tiny Houses. We hebben het hier over betaalbare woningen dus we hebben het niet over soorten woningen of wat voor woningen dat zijn, als ze maar betaalbaar zijn. Dat betekent niet dat er een streep is gezet door Tiny Houses op de een of andere manier, zo moet u dat niet lezen. We willen gewoon steeds betaalbaardere woningen gaan maken. Dus zo moet u het lezen en niet als oordeel over wat voor soort woningen dat zijn.
Dan heb ik alles gehad wat op mijn bordje ligt, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan hebben we weer aardig wat tijd ingelopen en kunnen we naar het debat. Ik zag al aanmeldingen van twee onderwerpen en die ga ik in die volgorde behandelen en degene die het onderwerp aandraagt, mag beginnen. Dus mijnheer Vermeulen wilt u uw onderwerp aankondigen en de aftrap doen? De heer VERMEULEN: Ik ga het heel kort houden, voorzitter want we zijn vanavond enorm veel woorden aan het wisselen over die eerlijke woonruimteverdeling en we hebben het eigenlijk nergens precies gehad over waar we het nu over hebben. We noemen allemaal de tekorten. We maken onderdeel uit van de Stadsregio Amsterdam en al die gemeenten in de Stadsregio Amsterdam bij elkaar hebben 1,5 miljoen inwoners en dan vraag je je af 'hoeveel huizen staan er te huur, hoeveel corporatiewoningen staan er momenteel te huur in die Stadsregio Amsterdam?' Dat zijn er 161. Dus in een gebied met 1,5 miljoen mensen staan 161 woningen te huur en daar zijn we vanavond over aan het kruidenieren met z'n allen, hoe we die eerlijk verdelen. En uiteraard is dat aantal in onze gemeente Verslag Raadssessie Beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling 4 maart 2021
13
nog veel minder. Wat vinden jullie ervan dat we met een heel ingewikkeld verdeelsysteem bezig zijn voor zo'n enorme schaarste? De VOORZITTER: Wie wil daarop reageren? Ik zie mevrouw Van de Meeberg, gaat uw gang. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Dank u wel voorzitter. Ik had gehoopt dat mijnheer Vermeulen had geluisterd naar de inbreng van zijn collega's want dan zou hij weten hoe iedereen erover denkt dat we dit systeem hier invoeren. Ik heb voornamelijk heel positieve reactie gehoord, behalve van SRH. De opmerking over schaarste klopt, maar dat gaan we niet oplossen met een verdeelsysteem. Sterker nog, ervan uitgaande dat er schaarste is en blijft, is dit nieuwe systeem een manier om te zorgen dat het eerlijker en rechtvaardiger gebeurt. Maar dat hebben we allemaal al best uitgebreid verteld in onze eerste termijn. De VOORZITTER: Nog anderen? Dan kan mijnheer Vermeulen reageren. Ja, mijnheer Beusenberg, SRH, gaat uw gang. De heer BEUSENBERG: De situatie wordt nu geschetst dat we altijd met schaarste zullen blijven zitten maar ik denk niet dat dat de oplossing is. We moeten juist als gemeente kijken naar oplossen van die schaarste want anders wonen we niet. Dan kunnen we de schaarste wel anders verdelen om dat eerlijker te maken, maar de schaarste moet worden opgelost. Ik denk dat iedereen dat met mij eens is.
De oplossing ligt er, kijk naar Purmerend, Assen, Wenen en zo zijn er nog wel een aantal plekken, de oplossing ligt er maar dat wordt keer op keer tegengehouden. Dank u wel. De VOORZITTER: De volgende is mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Dank voorzitter, als ik mijnheer Vermeulen hoor praten, denk ik dat ik als antwoord kan geven 'alle kleine beetjes helpen, mijnheer Vermeulen'. We zitten in een woningmarkt waar, zoals mijnheer Beusenberg ook al aangeeft, vraag en aanbod niet meer compatible zijn en we hebben een behoorlijke inhaalslag te maken. Dit soort kleine beetjes helpen de doorstroming en daar moeten we ook naar kijken. Dit is een eerste stap om ook die een, twee, drie, vier tot 161 toch aan een sociale huurwoning te helpen. De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. We hebben het hier inderdaad, zoals mevrouw Van de Meeberg ook zegt, over de verdeelregels. De schaarste die er is, proberen we juist zo goed mogelijk te verdelen vanavond. Wat de VVD betreft, willen we van alles doen om die schaarste te verminderen en dat is met name om die doorstroom te stimuleren, dus goedkope koop, goedkope huur, middenkoop, want de VVD gunt eigenlijk iedereen een koopwoning om eigen vermogen op te bouwen en niet een leven lang in een sociale huurwoning te zitten. Dus we moeten met name inzetten op de doorstroming om de schaarste te voorkomen.
De VOORZITTER: Mijnheer Den Butter dan nog op dit punt en dan kan mijnheer Vermeulen afronden. De heer DEN BUTTER: Ik snap het cynisme van de heer Vermeulen wel. Het gaat echt om heel kleine hoeveelheden vrijkomende woningen en dan wordt het inderdaad een verdeling van een enorme schaarste en dan maakt het eigenlijk nauwelijks meer uit hoe je het verdeelt. Maar laten we hopen dat er in de toekomst meer vrijkomt en dat deze verdeling een bijdrage gaat leveren. Diezelfde schaarste zien we overigens ook – daar stond een leuk stukje over in het Witte Weekblad of de Hoofddorpse
Verslag Raadssessie Beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling 4 maart 2021
14
Courant – in hoeveel er op Funda staat aan koopwoningen. Dat zijn er iets meer, maar ook dat zijn heel trieste en schrijnende cijfers. Dus de hele woningproblematiek is echt een enorm probleem. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen, nog heel even geduld want mijnheer Klijn heeft zich ook nog toegevoegd. Gaat uw gang. De heer KLIJN: Toch eventjes kort, we moeten volgens mij niet al te somber zijn. Er liggen natuurlijk plannen voor 20.000 woningen de komende tien jaar. Landelijk wordt opgeroepen om naar 100.000 per jaar te gaan waar veel sociale huurwoningen in zouden kunnen zitten en ook middenhuur en goedkopere koop, zoals mevrouw Van Straten net noemde. Ik wil het college oproepen om extra aandacht te besteden aan tijdelijke woningen zo lang die andere woningen nog niet opgeleverd worden omdat ook daar een oplossing zit voor ons probleem. Dan kan voor die tijdelijke woningen ook het woningverdeelsysteem gebruikt worden uiteraard. Tot zover. De VOORZITTER: Dat roept nog wat reacties op, eerst mijnheer Schouten en dan mijnheer El Idrissi en dan mevrouw Van Straten. De heer SCHOUTEN: Dank u wel voorzitter. Dit nieuwe beleidsplan is natuurlijk een deel van de oplossing. Het wordt beter verdeeld en natuurlijk moeten er veel meer sociale huurwoningen worden gebouwd.
Ik vind het jammer dat de sociale huurwoningen in de 50% betaalbaar zitten want wat het college betaalbaar vindt, daar passen de sociale huurwoningen echt niet in. Er moeten veel meer sociale huurwoningen worden gebouwd. En inderdaad, de tijdelijke woningen. Er zijn nu twee plekken aangewezen in Nieuw-Vennep waar een paar tijdelijke woningen kunnen worden gebouwd, maar we moeten veel sneller naar meer locaties want er zijn ondernemers die heel graag willen bouwen maar dat niet kunnen omdat er geen plekken beschikbaar zijn. De VOORZITTER: Mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Dank u wel voorzitter. Als we het hebben over somberheid, denk ik dat daar voor mijn partij in ieder geval geen sprake van is. De enige oplossing die we hebben op dit moment om de krapte op de woningmarkt weg te halen, is het bouwen en dat hebben andere raadsleden ook al gezegd, daar doen we onze stinkende best voor in Haarlemmermeer. Dat zien we in verschillende projecten dus de aankomende tijd gaan we daar keihard voor aan de slag en dan hopen we dit probleem over een aantal jaren niet meer te hebben. De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter.
Deze vraag of interruptie van mijnheer Klijn doet me er ook aan herinneren dat wethouder Nobel volgens mij nog geen antwoord had gegeven op de vraag: blijft het nu bij die alternatieve woonvormen en die tijdelijke woningen die nu in Nieuw-Vennep gepland staan?' Of gaat het college verder inzetten op dat soort woonvormen om die woningnood terug te dringen? De VOORZITTER: We doen een creatieve oplossing. Ik zie een interruptie van mijnheer Nobel op dit punt. Gaat uw gang. Wethouder NOBEL: Dank u voorzitter. Even terug in het gremium waar ik ook graag verkeerde de vorige periode. In Nieuw-Vennep zijn we inderdaad met corporaties aan de slag en daar waar mogelijk zullen we kijken of er nog meer ruimte is voor tijdelijke woningen. Je kunt ook denken aan woningbouwprojecten die mogelijkerwijs pas heel laat van start gaan om wat voor reden dan ook, vanwege Verslag Raadssessie Beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling 4 maart 2021
15
de infra of… Maar daar zullen we toch de ontwikkelaars bij moeten betrekken. Heel concreet hebben we nu dus die ene locatie in Nieuw-Vennep waar u onlangs van op de hoogte bent gebracht. We zullen wel blijven kijken want we denken ook dat de flexibele schil zeker wel tot verlichting kan leiden op de verhitte woningmarkt. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan zie ik dat we nog niet kunnen afronden, ik zie nog twee interrupties en ik stel voor daarna terug te gaan naar mijnheer Vermeulen anders houden we geen tijd over voor andere punten. Mijnheer Schouten en mijnheer Klijn nog en dan mijnheer Vermeulen tot slot. De heer SCHOUTEN: Had ik nog een handje staan? Dat is een oud handje, excuus. De VOORZITTER: Een oud handje, dan mijnheer Klijn nog wel op dit punt? De heer KLIJN: Dat was een nieuw handje inderdaad, ik wil even inhaken op wat mijnheer Nobel net zei, over tijdelijke woningen. Ik proef nog wat te weinig concreetheid. Er ligt bijvoorbeeld aan de Bennebroekerweg een stukje grond waar PUP Real Estate had willen bouwen, 1540 woningen. Daar vond het college, en mijn partij overigens ook, dat dat veel te veel van het goede was gezien de verkeersinfrastructuur. Maar wellicht zou er op dat stukje grond een ander initiatief kunnen komen, bijvoorbeeld – ik noem maar wat – 400 woningen en zou dat wel passen in de verkeersinfrastructuur.
Ik zou graag van de collega's horen hoe ze tegenover dat soort dingen staan. Want ik denk dat we toch niet alleen moeten afwachten waar ontwikkelaars mee komen, maar ook vooral actief moeten zijn als gemeente om op die plekken waar we eigen grond hebben dan ook desnoods ontwikkelaars te zoeken om daar die tijdelijke woningen te bouwen. De VOORZITTER: We waren het punt aan het afronden en nu doet u een oproep om weer nieuwe reacties te krijgen. De heer KLIJN: Het is een heel belangrijk punt, voorzitter. De VOORZITTER: Ja zeker, uiteraard. Ik wil die ruimte ook wel bieden maar dat betekent dat we minder tijd over houden van de andere punten die al zijn aangemeld van mevrouw Van Straten en mijnheer Beusenberg dus ik check even of er nog iemand is die daarna nog een extra punt in wil brengen. Als dat zo is, stel ik voor dat we doorgaan en als dat niet zo is, stel ik voor dat we dit onderwerp nog even afmaken. Ik zie mijnheer Sulmann en mijnheer Spijker. Dan stel ik echt voor dat we dit onderwerp nu afronden anders houden we geen tijd over voor andere punten. Dus mijnheer Klijn, dan wordt het een oproep waar op een later moment op teruggekomen zal moeten worden. Wilt u het punt afronden, mijnheer Vermeulen? De heer VERMEULEN: Zeker voorzitter, dat wil ik heel graag. Ik heb ontzettend veel gehoord en ik ga nog een heel klein beetje door met somberen.